Προφανώς. Από την μια όλες οι ψυχασθένειες στο όνομα της woke μαλακιας χαρακτηρίστηκαν αυτοπροσδιορισμός, από την άλλη τα πετροδόλαρα του Κατάρ έκαναν τα αμερικάνικα πανεπιστήμια άντρα μαρξισμού και το αποτέλεσμα είναι αυτό που εξαπλώθηκε και εκτός ΗΠΑ στον υπόλοιπο κόσμο. pic.twitter.com/DYHdRAlXZJ
— Blade Runner (@fortoseis) September 26, 2026
Η τελευταία έκθεση του FIRE για την ελευθερία του λόγου στα αμερικανικά πανεπιστήμια αξίζει να διαβαστεί και στην Ελλάδα.
Το FIRE είναι μια αμερικανική μη κερδοσκοπική οργάνωση που υπερασπίζεται την ελευθερία του λόγου και της σκέψης, με ιδιαίτερη παρουσία στην ανώτατη εκπαίδευση.
Η φετινή του έρευνα, σε συνεργασία με το College Pulse, βασίστηκε στις απαντήσεις σχεδόν 63.000 φοιτητών από 262 πανεπιστήμια.
Τα ευρήματα είναι ανησυχητικά. Από τα 261 πανεπιστήμια που τελικά κατατάχθηκαν, 121 βρέθηκαν κάτω από τη βάση και μόλις 24 πάνω από το μέτριο. Περισσότεροι από δύο στους τρεις φοιτητές θεωρούν αποδεκτό, έστω σε ορισμένες περιπτώσεις, να εμποδίζεται ένας ομιλητής με φωνές, ενώ το 30% θεωρεί αποδεκτή ακόμη και τη χρήση βίας για να σταματήσει μια ομιλία.
Ακόμη πιο αποκαλυπτική είναι η αυτολογοκρισία. Το 62% δηλώνει ότι αυτολογοκρίνεται στις συζητήσεις μέσα στην τάξη τουλάχιστον μία ή δύο φορές τον μήνα, ενώ το 27% το κάνει τουλάχιστον μερικές φορές την εβδομάδα. Στις συζητήσεις με καθηγητές, το 60% δηλώνει ότι αυτολογοκρίνεται τουλάχιστον μία ή δύο φορές τον μήνα. Αν ο φοιτητής μαθαίνει ότι πριν μιλήσει πρέπει να υπολογίσει το κοινωνικό ή επαγγελματικό κόστος της γνώμης του, κάτι έχει πάει στραβά στον χώρο όπου οι ιδέες οφείλουν να συγκρούονται ελεύθερα.
Αυτό είναι το πρώτο μάθημα. Η λογοκρισία δεν έχει μόνιμο ιδιοκτήτη. Μόλις δεχθούμε ότι κάποιες απόψεις είναι τόσο επιβλαβείς ώστε πρέπει να αποκλείονται, απομένει μόνο το ερώτημα ποιος θα αποφασίζει ποιες είναι αυτές. Σήμερα μπορεί να φιμώνεται ένας συντηρητικός. Αύριο ένας αριστερός καθηγητής. Το πρόβλημα δεν είναι ποιος κρατά το ψαλίδι, αλλά ότι αποδεχθήκαμε πως κάποιος πρέπει να το κρατά.
Υπάρχει σήμερα και ένας επιπλέον λόγος να μας ενδιαφέρει τι συμβαίνει στα αμερικανικά πανεπιστήμια. Στην εποχή της τεχνητής νοημοσύνης, η επιρροή τους στον υπόλοιπο πλανήτη γίνεται ακόμη εντονότερη. Τα ιδρύματα αυτά δεν εκπαιδεύουν μόνο πολιτικούς, δημοσιογράφους, επιχειρηματίες και ακαδημαϊκούς. Παράγουν μεγάλο μέρος της έρευνας, της ορολογίας και των ιδεών που διαμορφώνουν την τεχνολογική οικονομία και, άμεσα ή έμμεσα, τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης που χρησιμοποιούμε όλοι. Οι πολιτισμικοί κανόνες που επικρατούν εκεί αποκτούν πλέον πολύ μεγαλύτερη δυνατότητα εξαγωγής.
Η ελληνική διάσταση βρίσκεται ακριβώς εδώ.
Η θέση αυτής της στήλης για τον γάμο των ομόφυλων ζευγαριών υπήρξε σταθερή: ήταν ζήτημα ισονομίας και σωστά θεσμοθετήθηκε. Άλλο όμως η ίση προστασία του νόμου και άλλο η απαίτηση ιδεολογικής συμμόρφωσης. Η αμερικανική εμπειρία δείχνει πόσο εύκολα μια δικαιωματική ατζέντα μπορεί να μετακινηθεί από το «κανείς δεν πρέπει να υφίσταται διακρίσεις» στο «κανείς δεν δικαιούται να διαφωνεί με τις κυρίαρχες αντιλήψεις περί ταυτότητας, μειονότητας, ανισότητας κλπ.». Εκεί αλλάζει το ζήτημα. Δεν μιλάμε πλέον για ισονομία, αλλά για το ποιος επιτρέπεται να μιλά, με ποιες λέξεις και με ποιο κόστος.
Το πρόβλημα με τους εγχώριους μεταφραστές της woke ορθοδοξίας δεν είναι ότι εισάγουν ιδέες από την Αμερική. Οι ιδέες πρέπει να ταξιδεύουν.
Ο πνευματικός επαρχιωτισμός αρχίζει όταν εισάγουμε μαζί με τις ιδέες και το κύρος τους, αλλά όχι την κριτική αποτίμηση των αποτελεσμάτων τους. Όταν αντιγράφουμε τη γλώσσα της «ασφάλειας», της «βλάβης», της «συμπερίληψης», της προστασίας από την προσβολή ή τη «μικρο-επιθετικότητα», ενώ βλέπουμε ήδη τις συνέπειες αυτής της λογικής, δεν εισάγουμε πρόοδο. Εισάγουμε ένα πείραμα αφού έχουν εμφανιστεί οι παρενέργειές του.
Ο κλασικός φιλελευθερισμός προτείνει κάτι δυσκολότερο: ίσους κανόνες και ελευθερία ακόμη και για εκείνον που θεωρούμε ότι κάνει λάθος. Αυτή είναι η πραγματική δοκιμασία της ανεκτικότητας. Όχι αν υπερασπίζεσαι εκείνον που συμφωνεί μαζί σου, αλλά αν υπερασπίζεσαι την ελευθερία εκείνου που θέλεις να αποστομώσεις.
Η αμερικανική εμπειρία μάς προσφέρει μια προειδοποίηση.
Θα ήταν κρίμα να χρειαστεί να…
επαναλάβουμε το πείραμα για να την καταλάβουμε.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου