Toυ ΑΡΗ ΑΛΕΞΑΝΔΡΗ
Οταν η μία γινόταν διάσημη, η επιτυχία ήταν θέμα δουλειάς: αυτό που έκανες υπαγόρευε αυτό που θα γινόσουν.
Τώρα που έγινε διάσημη η άλλη, τα πράγματα έχουν πια αλλάξει. Η επιτυχία αυτού που κάνεις είναι συνάρτηση εκείνου που λες.
Η Μπριζίτ Μπαρντό έλαμψε σε μια εποχή όπου η ιδιωτικότητα είχε κάποιο νόημα και οι προσωπικές απόψεις διατηρούσαν σημαντική απόσταση από τη δημόσια παρουσία (τις ταινίες, την ομορφιά, τα «εμβληματικά» μαλλιά).
Στην εποχή της 27χρονης Τσάπελ Ρόουν τα πάντα είναι ένα: το έργο, οι διάφορες γνώμες της, οι πληροφορίες για τη σεξουαλική της ζωή και οτιδήποτε άλλο την αφορά είναι ένα αξεδιάλυτο σύνολο που το κοινό της εγκρίνει ή απορρίπτει ως έχει, χωρίς πρόθεση ή ικανότητα διάκρισης των επιμέρους συστατικών του.
Δεν εκπλήσσει, λοιπόν, η στάση της δημοφιλούς εκπροσώπου της Gen Z απέναντι στον θάνατο της 91χρονης Μπαρντό: Αρχικά, η τραγουδίστρια εξέφρασε θλίψη και ενημέρωσε το κοινό της ότι η Μπαρντό αποτέλεσε γι’ αυτήν έμπνευση.
Επειτα, όμως, τα woke αντανακλαστικά του όχλου ενεργοποιήθηκαν και η Ρόουν δεν μπόρεσε παρά να συντονιστεί με την ηθική του. Απέσυρε την ανάρτηση, διευκρίνισε ότι δεν γνώριζε τις καταδικαστέες απόψεις της Μπαρντό και διέσωσε την εύθραυστη τιμή της, «τιμωρώντας» τη νεκρή με την επανορθωτική της περιφρόνηση.
Το ότι η Μπριζίτ Μπαρντό είχε ακροδεξιές απόψεις είναι νέο μόνο για όποιον μέχρι χθες ζούσε κάτω από μια πέτρα.
Η άγνοια της Ρόουν σχετικά με αυτές δεν είναι μεμπτή, αλλά προδίδει ένα γνώρισμα που χαρακτηρίζει πλήθος ατόμων της γενιάς της: δεν ενημερώνονται, δεν διαβάζουν, ωστόσο συμπεριφέρονται σαν να γνωρίζουν τα πάντα.
Εύλογα αναρωτιέται κανείς πώς ήρθε σε μια 27χρονη (με τόσο αυστηρό ηθικό κριτήριο, μάλιστα) να αποτίσει φόρο τιμής σε μια 91χρονη, εφόσον προφανώς δεν γνώριζε ούτε τα βασικά γι’ αυτήν· άλλο ένα χαρακτηριστικό της γενιάς: επιδερμικότητα, ανάμεικτη με μπόλικη πόζα.
Είχε όμως τόση αξία ο σκοταδισμός της μακαρίτισσας, τελικά;
Ηταν τόσο σημαντικές οι ξενοφοβικές και ομοφοβικές τάσεις της ώστε να αποτελέσουν τώρα το βασικό κριτήριο μεταθανάτιας αξιολόγησής της;
Το παράδειγμα της εύθικτης Τσάπελ Ρόουν δίνει αρνητική απάντηση.
Αν ο συντηρητισμός της Μπαρντό ήταν ανώτερος των ταινιών της, η Ρόουν δεν θα είχε κάνει ποτέ την τιμητική ανάρτηση που ύστερα κατέβασε. Θα γνώριζε την Μπαρντό ως ρατσίστρια, όχι ως ηθοποιό. Θα ήξερε ότι έχει πληρώσει χιλιάδες ευρώ σε πρόστιμα λόγω ρητορικής μίσους και μάλλον θα αγνοούσε το θρυλικό της αποτύπωμα.
Το ότι η Ρόουν εμπνεύστηκε από την Μπαρντό για να δημιουργήσει τέχνη σημαίνει πρακτικά ότι το καλό της Μπριζίτ νίκησε το κακό της. Παρ’ όλη την αντιδραστικότητά της, στις επόμενες γενιές δεν κληροδότησε το μίσος, αλλά την ομορφιά της.
Τι είναι αυτό που κάνει τους κληρονόμους της ομορφιάς να την πετούν στα σκουπίδια ασυζητητί;
Ποιος τους είπε ότι το καλό είναι πάντοτε αγνό και ακηλίδωτο, αμιγές κακού κι ελαττωμάτων;
Η συζήτηση για τον διαχωρισμό του καλλιτέχνη από την τέχνη του δεν είναι καινούργια και η κεντρική της ιδέα δεν είναι δα και τόσο δυσνόητη. Το πιθανότερο είναι ότι και η Τσάπελ Ρόουν, αν μπορούσε να εκφραστεί χωρίς να υπόκειται στην τυραννική λογοδοσία των social media, θα παραδεχόταν ότι η επίδραση της Μπαρντό δεν συνεπάγεται πολιτική ταύτιση μαζί της. Μπορούμε να αφήνουμε τον κόσμο να πεθαίνει, χωρίς να αποκηρύσσουμε τις αρετές μαζί με τα σφάλματα, από φόβο μήπως μας μολύνει η εγγύτητα στην ατέλειά του.
Ο πραγματικός κίνδυνος δεν βρίσκεται, άλλωστε, στους άλλους, αλλά μέσα μας: όποιος παριστάνει ότι άξιοι είναι μόνο όσοι στέκονται στη «σωστή πλευρά της Ιστορίας» ξεχνούν ότι…
η Ιστορία γράφεται κάθε μέρα (από ανθρώπους) και οι πλευρές αλλάζουν εύκολα.
Ας είμαστε επιεικείς με τους απέναντι, για να είναι κι αυτοί επιεικείς μαζί μας
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου