Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΚΑΨΗ
«Είναι ορισμένες φορές που λες γαία πυρί μιχθήτω: δεν πρόκειται να
υπογράψω κάτι με το οποίο διαφωνώ. Στα παλιά μου τα παπούτσια οι
συνέπειες, δεν είμαι συνεπειοκράτης (conseque-ntialist)».
Η φράση, η
οποία αναφέρεται στο κλείσιμο των τραπεζών και στις ουρές των
συνταξιούχων, ανήκει στον κ. Γιάνη Βαρουφάκη στην περιβόητη συνέντευξή
του στο «New Yorker» και αναδεικνύει μία ενδιαφέρουσα πτυχή της
διαφωνίας του με τον κ. Τσίπρα αλλά και της διαφωνίας που έχει οδηγήσει
στον διχασμό της ελληνικής κοινωνίας.
Σε γενικές γραμμές υπάρχουν
δύο τρόποι με τους οποίους μπορεί κανείς να προσεγγίσει το θέμα των
μνημονίων.
Ο ένας είναι με όρους απόλυτης ηθικής
O δεύτερος
ωφελιμιστικά, με βάση τις συνέπειες που μπορεί να έχει η όποια απόφαση.
Και ως προς μεν τη δεύτερη, το θέμα έχει συζητηθεί εξαντλητικά. Μπορεί
να υπάρχουν διαφωνίες για το αν χωρίς πρόσθετες ρυθμίσεις το χρέος είναι
βιώσιμο ή ακόμα για το αν συγκεκριμένα μέτρα, π.χ. φόροι, είναι
προτιμότερα από άλλα, π.χ. μείωση δαπανών, στη συντριπτική πλειονότητα,
ωστόσο, οι πολίτες αναγνωρίζουν ότι η παραμονή στο ευρώ είναι πολύ
προτιμότερη από την περιπέτεια της δραχμής. Σε αυτήν την προσέγγιση
προσχώρησε με αρκετή καθυστέρηση και ο πρωθυπουργός, όχι επειδή συμφωνεί
με το τρίτο Μνημόνιο αλλά σαν κλασικός «συνεπειοκράτης» σημειώνει ο
«New Yorker», επειδή κατάλαβε το χάος που θα προκαλούσε η δραχμή.
Ο άλλος τρόπος προσέγγισης είναι με όρους ηθικής, ανεξαρτήτως
συνεπειών. Προφανώς η αρχή που διακυβεύεται είναι αυτή της εθνικής
κυριαρχίας. Εξ αυτής και οι κατηγορίες περί προδοσίας, Τσολάκογλου και
άλλων γραφικών παρόμοιων.
Αλλά, βέβαια, στο πλαίσια της Ενωμένης Ευρώπης
η εθνική κυριαρχία εξ ορισμού είναι υπό περιορισμό. Κατά συνέπεια μια
τέτοια προσέγγιση προϋποθέτει συνολική καταγγελία της συμμετοχής μας
στην ΕΕ, αλλά και όλων των διεθνών συμφωνιών που επίσης περιορίζουν την
εθνική κυριαρχία. Γιατί, βέβαια, στα ζητήματα ηθικής δεν χωράει σκόντο. Ή
είναι ή δεν είναι. Ολίγον ηθική δεν υπάρχει.
Προφανώς ο κ
Βαρουφάκης δεν υιοθετεί μια τέτοια προσέγγιση. Οπως έχει επανειλημμένα
δηλώσει, επιδιώκει μια συμφωνία που, όμως, να είναι βιώσιμη. Πράγμα που
σημαίνει ότι δεν έχει πρόβλημα με τη συμφωνία καθ' αυτή, αλλά με τις
συνέπειές της. Και είτε του αρέσει, είτε όχι, είτε ρίχνει την ευθύνη
στον Ντράγκι, είτε όχι, η συνέπεια της στάσης του ήταν τα capital
controls και το κλείσιμο των τραπεζών. Δεν θα μπορούσε να είναι
διαφορετικά:
Στην πολιτική η ηθική χωρίς ρεαλισμό είναι κενό γράμμα. Που
σημαίνει ότι οι πάντες κρίνονται από τις συνέπειες των πράξεών τους και
όχι από τις προθέσεις. Το ότι κάποιοι μας ζητούν να αποδεχτούμε τις
καταστροφικές συνέπειες του πενταμήνου επειδή «πάντως προσπάθησαν»,
απλώς επιβεβαιώνει την αβάσταχτη ελαφρότητα της πολιτικής μας ζωής.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου