Του Γιαννη Σουλιωτη
Σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ υπολογίζονται τα χρήματα που χάνει το
ελληνικό Δημόσιο από συμβάσεις Αντισταθμιστικών Ωφελημάτων (Α.Ω.)
«μεταξύ» υπουργείου Εθνικής Αμυνας και αμυντικών βιομηχανιών που δεν
έχουν ακόμα υλοποιηθεί. Μια σειρά από έγγραφα προσδίδουν οσμή σκανδάλου στην υπόθεση των συμβάσεων Α.Ω. που,
θεωρητικά τουλάχιστον, έχουν ως στόχο την ενίσχυση της εγχώριας
οικονομίας και αμυντικής βιομηχανίας.
Ειδικότερα, συνολικά 75 συμβάσεις Α.Ω. με ονομαστική αξία 2,9 δισ. ευρώ
έληξαν χωρίς το Δημόσιο να εισπράξει έστω ένα ευρώ από την ενεργοποίηση
ποινικών ρητρών. Αλλες 26 συμβάσεις χαρακτηρίζονται «ενεργές» παρότι 10 ή
13 χρόνια μετά την υπογραφή τους οι εταιρείες εκπλήρωσαν μόλις το 5%
του συνολικού έργου.
Σημειώνεται ότι οι συμβάσεις Α.Ω. «τρέχουν» παράλληλα με τις κύριες
συμβάσεις που αφορούν σε αγορά π.χ. υποβρυχίων, αεροσκαφών, υλοποιούνται
από τις προμηθεύτριες εταιρείες και έχουν στόχο να μεταφέρουν στις
εγχώριες αμυντικές βιομηχανίες τεχνογνωσία και υποδομή.
Στις 29 Μαρτίου ο υπουργός Αμυνας, Πάνος Παναγιωτόπουλος, απαντώντας σε
επερώτηση στη Βουλή, επιβεβαίωσε ότι: «από τις συναφθείσες συμβάσεις
Α.Ω. (...) παραμένουν ενεργές και εκτελούνται 26, ενώ 75 έληξαν και
βρίσκονται στο στάδιο της εκκαθάρισης».
Πηγές της «Κ» υποστηρίζουν ότι
οι εγγυητικές επιστολές «καλής εκτέλεσης έργου» για τις 75 ακυρωθείσες
συμβάσεις θα έπρεπε να έχουν εκπέσει και άρα εισπραχθεί από το Δημόσιο. Η
συνολική αξία τους ανέρχεται στο 10% της ονομαστικής αξίας των
συμβάσεων, δηλαδή 290 εκατ. ευρώ!
Σε αρκετές περιπτώσεις, το Δημόσιο απώλεσε τη δυνατότητα ενεργοποίησης
ποινικών ρητρών, καθώς οι εγγυητικές επιστολές «καλής εκτέλεσης» έχουν
λήξει με ευθύνη των αρμοδίων υπηρεσιών. Τον Δεκέμβριο του 2012 ο κ.
Παναγιωτόπουλος είχε δηλώσει, απαντώντας και πάλι σε επερώτηση βουλευτή,
ότι «σε περίπτωση που υπάρχουν ανεκπλήρωτες υποχρεώσεις γίνονται
ενέργειες για να επεκτείνεται η ισχύς των εγγυητικών επιστολών» ωστόσο,
πρόσθεσε ότι: «υφίστανται πράγματι ορισμένες περιπτώσεις ληγμένων
εγγυητικών, πλην όμως αφορούν συμβάσεις Α.Ω. που έχουν λήξει».
Στοιχείο που περιπλέκει την υπόθεση είναι ότι σε αρκετές συμβάσεις το
Δημόσιο έχει δεχθεί ως εγγύηση επιστολές των ίδιων των εταιρειών και όχι
εγγυητικές τραπεζών, όπως ορίζει η νομοθεσία. Πρακτικά δηλαδή, η Γενική
Διεύθυνση Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων (ΓΔΑΕΕ) έχει δεχθεί ως
εγγύηση για την εκτέλεση του έργου την... υπόσχεση της εταιρείας ότι θα
υλοποιήσει τη σύμβαση. Το ίδιο έχει συμβεί στην περίπτωση της κύριας
σύμβασης του 2003 για την αγορά ελικοπτέρων Apache για την οποία όμως
διεξάγεται προκαταρκτική εξέταση από τον εισαγγελέα κ. Αντώνη
Ελευθεριάνο.
Οι περισσότερες από τις 26 «ενεργές» συμβάσεις έχουν υπογραφεί το 2000
και 2003 και παραμένουν ανεκτέλεστες. Για παράδειγμα, εταιρεία που το
2003 είχε αναλάβει να υλοποιήσει σύμβαση Α.Ω. σχετική με την αγορά των
ελικοπτέρων Apache είχε τον Νοέμβριο του 2012 υλοποιήσει τα 3,4% του
έργου. Εγγραφο της ΓΔΑΕΕ με ημερομηνία 5 Νοεμβρίου 2012 αποκαλύπτει ότι
ενώ αρχικά το σύνολο της πιστωτικής υποχρέωσης της εταιρείας ήταν 449
εκατ. ευρώ, 10 χρόνια αργότερα «η εναπομείνασα ανεκπλήρωτη υποχρέωση
ανέρχεται σε 433 εκατ. ευρώ». Παρόμοια είναι η εικόνα και στις υπόλοιπες
«ενεργές» συμβάσεις, όπως για παράδειγμα αυτές που αφορούν στην αγορά
των αρμάτων μάχης Leopard, την προμήθεια κινητήρων για τα μαχητικά F-16,
κ.ά.
Το 2010 ψηφίστηκε στη Βουλή νόμος που προέβλεπε τη δυνατότητα
«αναβίωσης» των συμβάσεων Α.Ω. μεταξύ του υπουργείου Αμυνας και των
προμηθευτών αμυντικού υλικού. Το άρθρο 87 όριζε ότι «συμβάσεις Α.Ω. που
έληξαν, με αποτέλεσμα την επιβολή ποινικών ρητρών, μπορούν να αναβιώσουν
μέσω νέων συμβάσεων Α.Ω. που θα υπογραφούν εντός προθεσμίας 6 μηνών από
την έκδοση της παρούσας απόφασης». Οριζε επιπλέον ότι όλα τα έργα Α.Ω.
θα έπρεπε να είχαν ολοκληρωθεί έως το τέλος του 2014.
Ομως, τρία χρόνια μετά την ψήφισή του και ένα χρόνο πριν από την
καταληκτική ημερομηνία της 31ης Δεκεμβρίου 2014, ο νόμος παραμένει
ανενεργός, καθώς εκκρεμεί η υπογραφή της σχετικής υπουργικής απόφασης.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου