«Σας δόθηκε η επιλογή μεταξύ ατιμίας και πολέμου. Επιλέξατε την ατιμία και θα έχετε πόλεμο». Αυτά είπε ο Ουίνστον Τσόρτσιλ στον Νέβιλ Τσάμπερλεν μετά τη συμφωνία του Μονάχου (30 Σεπτεμβρίου 1938).
Η Ιστορία δικαίωσε τον Τσόρτσιλ. Εξ ορισμού όμως την Ιστορία τη διαβάζουμε εκ των υστέρων. Εχουμε μπροστά μας όλη την ανάπτυξη των γεγονότων και την κατάληξή τους και αναλόγως απονέμουμε εύσημα ή εκδίδουμε καταδικαστικές αποφάσεις. Ομως, το ζητούμενο είναι να βλέπουμε κάθε φορά οι βασικοί παίκτες τι επιλογές είχαν, σε τι περιβάλλον εκινούντο, τι ζητούσε η κοινή γνώμη. Μόνον τότε θα κατανοήσουμε γιατί ενήργησαν έτσι και όχι αλλιώς και κυρίως αν μπορούσαν να ενεργήσουν αλλιώς. Με απλά λόγια είχαν επιλογές ή βάδιζαν σε ένα μονόδρομο;
Το ιστορικό και πολιτικό πλαίσιο της Συμφωνίας του Μονάχου διαμορφώθηκε κυρίως από την τραυματική εμπειρία του βρετανικού και του γαλλικού λαού που είχαν εκατομμύρια νέα παιδιά, θύματα του Μεγάλου Πολέμου. Δεν ήθελαν να ξαναζήσουν μια τέτοια καταστροφή, πολεμώντας για μια ξένη υπόθεση.
Η Γερμανία από την άλλη πλευρά, πέραν όλων των άλλων, επιζητούσε την εθνική της ολοκλήρωση. Λίγους μήνες πριν προσάρτησε την Αυστρία και τώρα ζητούσε να προσαρτήσει και τη Σουδητία, μια περιοχή που κατοικούνταν από γερμανικό πληθυσμό και παραχωρήθηκε το 1919 στη νεοσύστατη Τσεχοσλοβακία, μετά τη διάλυση της Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας. Οταν καταρρέουν αυτοκρατορίες ή κράτη – μωσαϊκά, μοιραία αφήνουν πίσω τους εθνοτικά προβλήματα που βασανίζουν τις επόμενες γενιές.
Συνεπώς, ο Νέβιλ Τσάμπερλεν είχε να διαχειριστεί ένα πολυπαραγοντικό πρόβλημα. Από τη μια μεριά τη βούληση του βρετανικού λαού για ειρήνη και από την άλλη την τήρηση της αμυντικής συμφωνίας που συνήψε το Ηνωμένο Βασίλειο με την Τσεχοσλοβακία. Ενώ, έπρεπε να συνεκτιμήσει και το αίτημα της αυτοδιάθεσης περίπου 3.000.000 Σουδητών. Συγχρόνως, να εξετάσει αν οι ένοπλες δυνάμεις της πατρίδας του ήταν έτοιμες για έναν πόλεμο.
Και έλαβε την απόφαση που έλαβε.
Οι εξελίξεις δεν τον δικαίωσαν.
Το ερώτημα είναι...
αν μπορούσε να πράξει αλλιώς.
Το «peace for our time» αποδείχθηκε αυταπάτη με την ύστερη ανάγνωση της Ιστορίας. Σε πρώτο χρόνο όλοι το πίστεψαν γιατί το ήθελαν.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου