ΠΡΟΣΩΠΑ - Aρθουρ Οξ Σουλτσμπέργκερ: Όταν το ΧΙΟΥΜΟΡ νικά κατά κράτος τα τυπικά προσόντα!

Γράφει ο ΦΑΛΗΡΕΥΣ

Στις 29 Σεπτεμβρίου απεβίωσε (κοινώς, έφυγε...) σε ηλικία 86 ετών ο Aρθουρ Οξ Σουλτσμπέργκερ, εκδότης των New York Times από το 1963 ώς το 1997, οπότε παρέδωσε τα ηνία της οικογενειακής επιχείρησης στον συνονόματο υιό του. 

Ο εκλιπών υπήρξε επιτυχημένος στον δύσκολο ρόλο του επικεφαλής της «καλύτερης εφημερίδας του κόσμου». Κατόρθωσε να αυξήσει την κυκλοφορία της, χωρίς να ανεχθεί παραχωρήσεις στην αυστηρότητα των προδιαγραφών της: κόμικς, ωροσκόπια και προβλέψεις ιπποδρομιών δεν εμφανίσθηκαν στο φύλλο επί των ημερών του.

Ομως ο λόγος για τον οποίο νομίζω ότι αξίζει τον κόπο η αναφορά στο γεγονός του θανάτου του, μολονότι ελάχιστα έως καθόλου απασχολεί εμάς σε τούτη τη γωνιά του κόσμου, είναι το χιούμορ με το οποίο ο μακαρίτης αντιμετώπιζε στη διάρκεια της ζωής του το μεγαλύτερο προσωπικό του πρόβλημα: τα τυπικώς «ελλιπή» προσόντα του για τη σημαντική θέση που κατείχε επί 34 χρόνια και στην οποία τελικά διακρίθηκε. 

Η εικόνα, που προκύπτει από τις νεκρολογίες που δημοσιεύθηκαν στον διεθνή Τύπο, είναι ενός ανθρώπου ο οποίος είχε τη δύναμη να κάνει την αδυναμία του αστείο. Σας μεταφέρω παρακάτω μερικά στοιχεία που σταχυολόγησα, κυρίως στους βρετανικούς Times:

Κάκιστος μαθητής, παράτησε το σχολείο στα 17, κατατάχθηκε στους Πεζοναύτες και έλαβε μέρος στις επιχειρήσεις στο Λέιτε και το Λουζόν των Φιλιππίνων στο τέλος του Β΄ Παγκοσμίου. «Η οικογένειά μου δεν ανησυχούσε. Ηξεραν ότι αν έτρωγα μια σφαίρα στο κεφάλι δεν θα πάθαινα καμία ζημιά», έλεγε για εκείνη την περίοδο της ζωής του. Παρότι μετά τον πόλεμο απέκτησε πτυχίο Αγγλικής Φιλολογίας από το Columbia (πραγματικά θα ήθελα να ήξερα πώς...), η σχέση του με το διάβασμα ποτέ δεν βελτιώθηκε. Οταν λ. χ. υποχρεώθηκε, εκ της θέσεώς του ως επικεφαλής του ομίλου, να διαβάσει τις περίπου 7.000 σελίδες των απόρρητων εγγράφων του Πενταγώνου για τον Πόλεμο του Βιετνάμ, προτού αποφασιστεί η δημοσίευσή τους από την εφημερίδα του, παραδέχθηκε: «Δεν ήξερα ότι ήταν δυνατόν κάποιος να κοιμάται και να διαβάζει συγχρόνως». Οταν έφευγε για διακοπές με τη θαλαμηγό του, ζητούσε να του προτείνουν βιβλία «του είδους εκείνου που αν δεν μου αρέσουν να μπορώ να τα πετάξω στη θάλασσα».  

Αποκαρδιωτικό ήταν και το ξεκίνημά του στη δημοσιογραφία και μόνον χάρη στην τύχη βρέθηκε με το τιμόνι του ομίλου στα χέρια του. Στο τέλος της πρώτης ημέρας του ως επικεφαλής της εταιρείας, τηλεφώνησε στην αδελφή του και της είπε: «Πήρα την πρώτη μου διοικητική απόφαση. Αποφάσισα να μην κάνω εμετό». Επειτα από 34 χρόνια, με το ίδιο αυτοσαρκαστικό πνεύμα κοίταζε και την επιτυχία του στην κορυφαία θέση του ομίλου: «Τελικά, ο νεποτισμός αποδίδει», έλεγε.

Τι συμπεραίνω από αυτά τα ολίγα για τον βίο του μακαρίτη; 

Οτι, εφόσον κάποιος διαθέτει χιούμορ, είναι πιθανό η ζωή να σταθεί καλή μαζί του· πολύ πιθανότερο, δε, αν έχει και την τύχη να γεννηθεί πλούσιος...