Καθηγητή Κλασικής Φιλολογίας
«Η ΕΕ και οι προκάτοχοί της συμβάλλουν εδώ και πάνω από έξι δεκαετίες στην προώθηση της ειρήνης, της συμφιλίωσης, της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην Ευρώπη», δήλωσε στο ΄Οσλο ο άκρως φιλοευρωπαίος πρόεδρος της Επιτροπής Θόρνμπγιορν Γιάγκλαντ, ο οποίος είναι και Γενικός Γραμματέας του Συμβουλίου της Ευρώπης. Η ΕΕ τιμήθηκε στις 15 Οκτωβρίου 2012, με το βραβείο Νόμπελ Ειρήνης, για το ρόλο της στην μετατροπή μιας ηπείρου πολέμου σε ήπειρο ειρήνης, ανακοίνωσε η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ.
Δεν ξέρω ποιος από τους σημερινούς αξιωματούχους της ΕΕ θα παραλάβει το ασυνήθιστο αυτό βραβείο κι αν κρίνεται άξιος μιας τέτοιας παραλαβής . Ακόμα δεν μπορώ να ξεκαθαρίσω αν η ανταπόκριση της ευρωπαϊκής συνείδησης ταυτίζεται με το νόημα και το συμβολισμό μιας τέτοιας κίνησης από την νορβηγική Ακαδημία.
Είμαι όμως πολύ σίγουρος για την αναγκαιότητα μιας τέτοιας εξαιρετικά ευφυούς κίνησης. Πέρασαν εξήντα επτά ολόκληρα χρόνια από τον Αύγουστο του 1945, όταν στο πανέμορφο παλάτι Σεσίλιενχοφ, στο Πότσνταμ, ο Τρούμαν, ο Τσόρτσιλ κι ο Στάλιν βάζουν τις υπογραφές, δίνοντας το ουσιαστικό τέλος σε έναν πόλεμο, που αιματοκύλησε την Ευρώπη και έθεσε σε τεράστιο κίνδυνο τον πολιτισμό της.
Από τότε ως τώρα, όλες οι γενιές που ακολούθησαν, δεν έζησαν εύκολα χρόνια ούτε η διασφάλιση της ειρήνης τους χάρισε αυτονόητη ευημερία . Ο μισός πληθυσμός της Ευρώπης πέρασε πάνω από τέσσερις δεκαετίες πολύ δύσκολες καταστάσεις, κάτω από τον ολοκληρωτισμό μιας βάρβαρης ουτοπίας. Άνθρωποι μετανάστευσαν, αφήνοντας πίσω τον τόπο τους. Μικρότερες συρράξεις, όπως η διάλυση της Γιουγκοσλαβίας, έφεραν σφαγές και διώξεις. Τρομοκράτες έφεραν το χάος και το θρήνο σε Μόναχο και Μαδρίτη. Ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός δοκιμάστηκε αλλά άντεξε. Άντεξε και αιώνες βάρβαρης φρίκης, θρησκευτικού σκοταδισμού και τεράστιων εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας όπως η γενοκτονία των Ινδιάνων από τους Ισπανούς.
Ο Ευρωπαϊκός πολιτισμός άξιζε ένα βραβείο Νόμπελ γιατί είναι ό,τι καλύτερο υπάρχει αυτή τη στιγμή στον πλανήτη . Οι ευρωσκεπτικιστές πρέπει να καταλάβουν ότι η φύση των ανθρώπων και των κοινωνιών δεν είναι καθόλου αθώα. Αντίθετα είναι πολλές φορές άξεστη και ζωώδης, εγκληματική και ακραία. Σ΄ όλη τη γη, κάθε λεπτό κάποιος άνθρωπος δολοφονεί κάποιον άλλον, κάποια ομάδα επιτίθεται να σφάξει κάποια άλλη και ταυτόχρονα κάθε ώρα ετοιμάζονται σχέδια πολιτικής, πολιτισμικής και οικονομικής εξόντωσης κάποιων άλλων. Ποτέ δεν θα σταματήσουν οι κοινωνίες να «βράζουν» από την πύρα του ανταγωνισμού και να ορέγονται το δίκαιο της πυγμής. Δεν μπορεί λοιπόν, ό,τι κι αν κάνει η Ευρώπη, να αποφύγει τα καπρίτσια των Άγγλων, τη διάθεση επικράτησης των Γερμανών, την κουτοπονηριά των Ιταλών και των Ελλήνων.
Η Ευρώπη είναι ο σπουδαιότερος και ο πιο σταθερός πολιτισμός μέχρι να εμφανιστεί κάποιος άλλος. Η Ευρώπη κουβαλάει μέσα της το ελληνικό πνεύμα της «πόλης», τον εξανθρωπισμένο χριστιανισμό του δικαίου, τη ρωμαϊκή οργάνωση των θεσμών. Ποτέ στην ιστορία της ανθρωπότητας δεν άλλαξαν τόσα πολλά στρώματα πολιτισμικής ποικιλίας που έδωσαν την Αναγέννηση, το Διαφωτισμό και τη γαλλική επανάσταση. Ο άνθρωπος, ακούραστος εξερευνητής των παθών του, δοκιμάστηκε στις πλούσιες διαχρονικές εποχές της Αθήνας, της Ρώμης, της Φλωρεντίας, του Παρισιού και σήμερα των Βρυξελλών. Μέσα από αισχύνες και κορυφώσεις, γεννήθηκε και θυσιάστηκε ως Σωκράτης, Αριστοτέλης, Κικέρωνας, Καρλομάγνος, Λούθηρος, Καλβίνος, Ντα Βίντσι, Ρουσσώ, Άνταμ Σμιθ, Καποδίστριας, Ντε Γκωλ, Νίτσε. Αυτός ο άνθρωπος, λοιπόν, που βίωσε επτά δεκαετίες ειρήνης εμφανίζεται παντού πια απροκάλυπτα, στον κινηματογράφο, στα τραγούδια, στην επιστήμη, στη διανόηση, στους θεσμούς και στη δημοκρατία.
Η εποχή μας είναι η καλύτερη που πέρασε ποτέ η ανθρωπότητα και η Ευρώπη είναι ο «ήρεμος» πρωταγωνιστής. Η γκρίνια μας προοιωνίζεται το άγχος μας να διαφυλάξουμε αυτό που άλλες γενιές δεν απέκτησαν ποτέ. Οι αγνώμονες της ιστορίας, μόνο, δε βλέπουν τη διαφορά. Όταν, κάποτε, εμφανιστεί κάτι καλύτερο από την Ευρώπη, ας το προτείνουν να το αγαπήσουμε. Μέχρι τότε, το μόνο που μένει είναι να παλέψουμε, να ενώσουμε τις μοίρες που ταξίδευαν, για τον καθένα μας, στο χρόνο, σε ένα μεγάλο παζλ σταθερότητας και δημιουργίας. Κι αν οι ηγεσίες δεν είναι αντάξιες των ευρωπαϊκών λαών, ίσως και οι λαοί να είναι άξιοι των ηγεσιών τους. Δεν έχει νόημα να ψάχνουμε ευθύνες σε ανθρώπους που τα συστήματα αναδεικνύουν πρόσκαιρα ούτε να αναζητούμε μεσσίες που θα χαράξουν τον ευρωπαϊκό δρόμο στα «σύννεφα». Την Ευρώπη της ειρήνης, θα τη χτίσει η δημοκρατία που δούλεψε μέχρι τώρα, δίνοντας στους λαούς δυνατότητες εξέλιξης, παραγωγικότητας και επιλογών.
Το Νόμπελ Ειρήνης δόθηκε στον ευρωπαϊκό πολιτισμό γιατί απέδειξε ότι μπορεί να ξαναγεννιέται και να δημιουργεί επιτεύγματα.
Αυτή είναι η
Ευρώπη! Εκεί βρίσκεται ακμάζουσα η ελληνική σκέψη, η επιστήμη, η τέχνη, η
αθηναϊκή «πόλη», η ελληνική ομορφιά. Εκεί βρίσκεται ζωντανή η ελληνική
μου ταυτότητα. Αυτή είναι η δικιά μου πατρίδα και χαίρομαι πολύ που
παίρνει βραβεία!
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου