"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ - ΙΣΤΟΡΙΚΑ ΠΡΟΣΩΠΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Πιλάτος, πατριάρχης νιπτοχέρηδων

Uploaded Image

Toυ Κώστα Λεονταρίδης

Τω καιρώ εκείνω πλανητάρχης ρωμαϊκής κοπής ήταν ο ψυχικά τρικυμιώδης (διάγνωση ιστορικών) Τιβέριος.

Επί ημερών του διετέλεσε έπαρχος Ιουδαίας ο Πόντιος (το όνομα δεν συνδέεται με τόπο καταγωγής) Πιλάτος. Είχε πέτρινη καρδιά, καλπάζουσα φιλοδοξία και εξαιρετική ικανότητα συντονισμού μαζικών εκτελέσεων. Προς τιμήν του δεν ήταν τόσο διεφθαρμένος όσο θα μπορούσε να ήταν.

Οταν –σαν από θαύμα– χτύπησε απρόσκλητη την πόρτα η χαμένη συνείδησή του, ίσως σταλμένη από το μίσος που ο ίδιος έτρεφε για το ιουδαϊκό ιερατείο, ο Πιλάτος βρέθηκε, εν αγνοία του, στο πιο κρίσιμο σταυροδρόμι των αιώνων.

Τεκμαίρεται και από τους τέσσερις Ευαγγελιστές (ενδιαφέρον συμπλήρωμα το απόκρυφο ευαγγέλιο του Νικοδήμου). Ο έπαρχος έδωσε μάχη για να μην οδηγηθεί στον Σταυρό ο Αμνός του Θεού.

Πρότεινε στον μανιασμένο όχλο να συμβιβαστεί ψηφίζοντας για τη θανάτωση του κακούργου Βαραββά, έχοντας πεισθεί κατά τη «Δίκη» και τους συγκλονιστικούς διαλόγους που είχε με τον Ιησού για την αθωότητα του Ναζωραίου.

Μάταια.

Τότε διέταξε να μαστιγώσουν αλύπητα τον γυμνωμένο Χριστό, φορώντας του στεφάνι ακάνθινο. Πίστεψε ο Πιλάτος ότι παραδίδοντάς τον στη χλεύη θα εξημέρωνε το λαϊκό αίσθημα, κάμπτοντας μαζί τη βούληση του ιερατείου. «Ιδού σε ποια αθλιότητα κατήντησε ο βασιλεύς σας».

Κατέθεσε τα όπλα, από φόβο απέναντι στην υπέρτατη εξουσία (σ.σ.: Ρώμη) όταν οικουμενικά του απάντησαν προειδοποιητικά: «Δεν έχουμε βασιλέα άλλον παρά τον Καίσαρα…».

«Ιδών δε ότι ουδέν ωφελεί, αλλά μάλλον θόρυβος γίνεται, λαβών ύδωρ απενίψατο τας χείρας απέναντι του όχλου λέγων· αθώος ειμί από του αίματος του δικαίου τούτου· υμείς όψεσθε» – κατά Ματθαίον, κζ΄ 24.

Νωρίτερα η σύζυγός του, ύστερα από όνειρο σημαδιακό, και επίσκεψη αγγέλου, του ζήτησε να μη βάψει τα χέρια του με το αίμα του αθώου. Η μνήμη της μετέπειτα Αγίας Πρόκλας τιμάται από την ορθόδοξη Εκκλησία μας.

 

Ασφαλώς θα ξαναδούμε και φέτος την ταινία «Ο Ιησούς από τη Ναζαρέτ» του Φράνκο Τζεφιρέλι, ενταγμένη προ αμνημονεύτων στο τηλεοπτικό τελετουργικό της Μεγαλοβδομάδας.

Πιστοί και Θωμάδες, νηστεύοντες και μη, αμετανόητοι και μετανοούντες, εδώ θα συμφωνήσουμε.

Σ’ αυτήν μεγαλουργεί ερμηνευτικά ο μακράν πιο πειστικός σινε-Πιλάτος, Ροντ Στάιγκερ. Κατάκοπος, με πρόσωπο σκοτεινιασμένο, ματιές θηρίου, νιώθει πολιορκημένος, φοβάται εξέγερση αν ετυμηγορήσει αναπόταμα στην ορμή των πολλών. Μια λεγεώνα θα ήταν υπεραρκετή. Να την καλέσει; Κι αν στράβωνε ο Τιβέριος; Φέρνει στον νου το γαλήνιο βλέμμα του βασανισμένου δεσμώτη και τα λόγια-καρφιά που εκστόμιζε. Πρώτη και τελευταία φορά στη ζωή του ο ωμός τοπάρχης προέβη σε δημόσια εξομολόγηση και συμβολική τελετή αυτοκάθαρσης, στην κατόπιν θεοκτόνο πόλη.

Για το ιστορικό τέλος του Πιλάτου επέζησαν πολλές εκδοχές: ατιμωτική εξορία, αυτοχειρία, αποκεφαλισμός.

«Ενιψε τας χείρας του» –ποιος και υπό ποίες συνθήκες έτσι;– αλλά …

 

δεν ήταν γραφτό ν’ αγιοκαταταχθεί.


Δεν υπάρχουν σχόλια: