— Miltiadis Benakis (@BenakisM) May 26, 2026
ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΕΥΘΥΜΑΚΗ
Στην πολιτική οι συμβολισμοί δεν λειτουργούν πάντα ως γέφυρα με την Ιστορία, μερικές φορές καταντούν μεταμφίεση μπροστά στον καθρέφτη της.
Η πρώτη συγκέντρωση του Αλέξη Τσίπρα στο Θησείο ήταν ακριβώς αυτό. Μια τελετουργία πολιτικής μεταμφίεσης. Ενα σκηνικό γεμάτο μνήμες, σημαίες, υπαινιγμούς, λέξεις και εικόνες δανεισμένες από εποχές που τουλάχιστον είχαν το προνόμιο της πίστης σε κάτι.
Πλην, η πολιτική έχει ένα χούι. Οι συμβολισμοί της γίνονται επικίνδυνο εργαλείο όταν το βιογραφικό αυτού που τους χρησιμοποιεί συγκρούεται με το νόημά τους.
Ο Τσίπρας εμφανίστηκε στο Θησείο σαν πολιτικός συλλέκτης ιστορικών ενθυμίων. Λίγο από ΕΑΜ, λίγο από Ανδρέα Παπανδρέου, λίγο από «λαϊκή δημοκρατική παράταξη», λίγο από αντισυστημικό ρομαντισμό. Ακρόπολη στο βάθος, «ΕΛ.Α.Σ.» στο προσκήνιο, χρώματα εθνικά και αριστερά μαζί, παιδάκι στη σκηνή σαν παπανδρεϊκή αναπαράσταση του 1981. Ηταν μια πολιτική εμφάνιση γεμάτη νοσταλγία για εποχές που ο ίδιος ποτέ δεν έζησε και από ιδέες που ο ίδιος πρώτος ακύρωσε όταν βρέθηκε στην εξουσία.
Καθότι οι συμβολισμοί έχουν αξία μόνο όταν συνοδεύονται από συνέπεια. Και η πολιτική διαδρομή του Τσίπρα είναι μάλλον η πιο βίαιη αποδόμηση συμβολισμών που γνώρισε η μεταπολίτευση.
Πήρε την πιο θυμωμένη κοινωνική λέξη της κρίσης, την «ελπίδα», και τη μετέτρεψε σε τρίτο μνημόνιο.
Ανέβηκε στην εξουσία ως αντισυστημικός επαναστάτης και κυβέρνησε με ό,τι πιο βαθιά συστημικό υπήρξε στο ελληνικό κράτος. Πελατειακές ισορροπίες, κοινωνική εχθροπάθεια, κομματικό έλεγχο, επικοινωνιακή πόλωση και κυνισμό εξουσίας.
Υποσχέθηκε ότι «θα βαράει το νταούλι και οι αγορές θα χορεύουν» και κατέληξε να υπογράφει όσα κατήγγελλε, με μια κοινωνία εξαντλημένη και μια χώρα με κλεισμένες τράπεζες.
Τώρα επιστρέφει ντυμένος με ιστορικούς υπαινιγμούς αντί αυτοκριτικής. Η λέξη «ΕΛ.Α.Σ.» δεν είναι αθώα. Δεν είναι ένα απλό ακρωνύμιο. Κουβαλά εμφύλιο, Αντίσταση, νεκρούς, διχασμούς, μνήμη.
Για δεκαετίες η ελληνική Αριστερά αντιμετώπιζε τον ιστορικό ΕΛΑΣ σχεδόν σαν ιερό πολιτικό σύμβολο. Οταν λοιπόν ένας πρώην πρωθυπουργός χρησιμοποιεί συνειδητά αυτόν τον συνειρμό, ενώ έχει ήδη συγκυβερνήσει με την εθνικολαϊκή Δεξιά, έχοντας εφαρμόσει μνημόνια και έχοντας μετατραπεί συνειδητά από επαναστάτης σε επαγγελματία του συστήματος, τότε δεν υπάρχει ιστορικός συμβολισμός. Υπάρχει κοροϊδία μπροστά στα μούτρα μας.
Το ακόμη πιο παράξενο είναι η προσπάθεια να εμφανιστεί ως εκφραστής ενός νέου «λαϊκού πατριωτισμού». Ο ίδιος άνθρωπος που κυβέρνησε με σημαία τον αντιεθνικισμό της ριζοσπαστικής Αριστεράς, τώρα φωτογραφίζεται με φόντο την Ακρόπολη, σαν πολιτικός κληρονόμος μιας εθνικής δημοκρατικής παράδοσης.
Η πολιτική δεν απαγορεύει τις μετατοπίσεις. Αλλά όταν αλλάζεις προσωπείο κάθε λίγα χρόνια, το πρόβλημα δεν είναι η εξέλιξη. Είναι η θεατρικότητα. Και ίσως εκεί βρίσκεται ο πυρήνας της υπόθεσης Τσίπρα.
Δεν είναι πια πολιτικός της σύγκρουσης.
Είναι πολιτικός της αναπαράστασης.
Ενας άνθρωπος που τίποτε άλλο δεν κατάλαβε από την εμπλοκή του με την πολιτική, εκτός από τη δύναμη της εικόνας στη μεταμνημονιακή Ελλάδα. Ξέρει ότι η ελληνική κοινωνία πάντα διψούσε για μύθους, σύμβολα και συναισθηματικές επιστροφές. Και βγήκε στη σκηνή σαν πολυσυλλεκτικός ζογκλέρ. Στη μια μασχάλη το καρπούζι της «Αριστεράς», στην άλλη το καρπούζι του «πατριωτισμού», και πάνω στο κεφάλι του να ισορροπεί το καρπούζι της «Σοσιαλδημοκρατίας και της Οικολογίας».
Ολα αυτά ακροβατώντας πάνω στο τεντωμένο σχοινί του rebranding, σαν η σχεδόν πενταετής διακυβέρνησή του να ήταν μια μικρή παρεξήγηση.
Μόνο που ...
η Ιστορία είναι σκληρότερη από τις σκηνοθεσίες. Και η εξουσία αφήνει πάνω στους ανθρώπους λεκέδες που δεν καλύπτονται με λογότυπα, παιδάκια στη σκηνή και φόντο την Ακρόπολη.
Γιατί στο τέλος οι συμβολισμοί δεν κρίνονται από τα φώτα μιας συγκέντρωσης.
Κρίνονται από το βάρος των πεπραγμένων.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου