Οι μεγάλες εκδηλώσεις και
διαδηλώσεις κατά της αυταρχικής κυβέρνησης του Ερντογάν ξεκίνησαν στην
πλατεία Ταξίμ με αφορμή τα σχέδια ανάπλασης. Πρωτεργάτες της αντίστασης
ήταν οι οικολόγοι, οι αριστεροί και οι αντιεξουσιαστές.
Αρκετά αργά οι εθνικιστές, οι κεμαλιστές δηλαδή, κατάλαβαν ότι
θα μπορούσαν να αξιοποιήσουν για ίδιον όφελος τη δυσαρέσκεια και να
υποστηρίξουν τα δικά τους συμφέροντα, τα οποία είχαν καίρια τρωθεί με
την εξάρθρωση των παρακρατικών δικτύων της «Εργκενεκόν» και τη δίκη των
πραξικοπηματιών στρατηγών.
Και τελικά οι κεμαλιστές και ο εθνικισμός κατάφεραν να
οικειοποιηθούν σε συμβολικό επίπεδο τη λαϊκή αντίδραση. Ετσι, προχθες στο
Πότσνταμ, κάπου έξω από το Βερολίνο, απονεμήθηκε το «Βραβείο των Μέσων
Ενημέρωσης Μ100» στον Erdem Gunduz. Τον 34χρονο Τούρκο που έγινε γνωστός
καθώς στεκόταν με σταθερό το βλέμμα, ακίνητος για ώρες, στην πλατεία
Ταξίμ της Κωνσταντινούπολης κατά τη διάρκεια των αντικυβερνητικών
διαδηλώσεων στην Τουρκία.
Η Επιτροπή των Δημοσιογράφων που αποφάσισε να
του απονείμει το βραβείο ανέφερε: «Με τη σιωπηλή του διαμαρτυρία έγινε
το σύμβολο της ειρηνικής αντίστασης και δημιούργησε μια σχολή σε όλον
τον κόσμο».
Αυτό όμως που δεν έλαβε υπόψη η Επιτροπή είναι ότι ο Gunduz
εξέφραζε τη διαμαρτυρία του στη βία του κράτους αναφερόμενος στον ιδρυτή
του κράτους αυτού, ο οποίος εξέφρασε στον υπέρτατο βαθμό τη λατρεία της
βίας και του ρατσισμού.
Ο συγκεκριμένος, που «ευλογήθηκε απ' όλους»,
στάθηκε -με ευρηματικό στ' αλήθεια τρόπο- μπροστά σε μια γιγάντια
φωτογραφία του Μουσταφά Κεμάλ, που πλαισιωνόταν από δύο επίσης γιγάντιες
τουρκικές σημαίες αναρτημένες σ' ένα κακής κεμαλικής αισθητικής μέγαρο
που βρίσκεται επί της πλατείας Ταξίμ και επρόκειτο να κατεδαφιστεί στο
πλαίσιο των σχεδίων του Ερντογάν. Σε μια ανάλυση της πράξης του
αναφέρεται: «Είναι προφανές επίσης ότι εδώ επρόκειτο όχι απλά για μια
καλλιτεχνική performance, αλλά για μια ατομική αντίδραση απέναντι στη
βία της αστυνομίας και μια συμβολική συμπαραδήλωση αφού δεν στάθηκε
μπροστά σε οποιοδήποτε κτήριο αλλά στο συγκεκριμένο πολιτιστικό κέντρο
με το πορτρέτο του Ατατούρκ».
Αυτή η πράξη του Gunduz αναδεικνύει τις αντιφάσεις της Τουρκίας:
Ο Μουσταφά Κεμάλ πασά, που οι οπαδοί του έδωσαν το προσωνύμιο Ατατούρκ
(δηλαδή γεννήτορας των Τούρκων), δεν έμοιαζε ούτε κατ' ελάχιστον του
Γκάντι και πολύ περισσότερο του άγνωστου διαδηλωτή της πλατείας Τιεν Αν
Μεν, που στάθηκε μπροστά στο κινούμενο τανκ με τις σακούλες στα χέρια.
Ο
Μουσταφά Κεμάλ πασά υπήρξε ένας συνειδητός εθνικιστής με ιδιότητα και
συνείδηση μιλιταριστική, παλιός ακροδεξιός Νεότουρκος κυριαρχούμενος από
αντιμειονοτικά συναισθήματα που μετατράπηκαν σε οδυνηρή πρακτική κατά
των προγραμμένων εθνικών μειονοτήτων της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας.
Ηταν
αυτός που μετά την αποχώρηση του ελληνικού στρατού από τη Μικρά Ασία τον
Σεπτέμβρη του 1922, ηθικά κάλυψε την πυρπόληση της Σμύρνης, την άγρια
σφαγή του άμαχου ελληνικού και αρμενικού πληθυσμού της Ιωνίας και
λεηλάτησε τον πλούτο τους μεταφέροντάς τον στο στρατό και στους
εκλεκτούς του.
Ο Μουσταφά Κεμάλ, ως απόλυτος δικτάτορας, περιφρόνησε τον
λαϊκό πολιτισμό και τα πιστεύω ακόμα και του ίδιου πολυεθνοτικού
μουσουλμανικού πληθυσμού και εν τέλει με δικτατορικό και εξαιρετικά
βίαιο τρόπο μεταμόρφωσε την πολυπολιτισμική οθωμανική κοινωνία σε
μονοεθνική έρημο.
O Erdem Gunduz δεν επέλεξε να αντιδράσει αναφερόμενος σε έναν
ποιητή ή σε ένα διανοούμενο. Επέλεξε τον Μουσταφά Κεμάλ! Είναι σαν
κάποιος να κάνει ειρηνική αντίσταση στη βία του συστήματος στη Γερμανία
και να στέκεται μπροστά σε ένα γιγάντιο πορτρέτο του Χίτλερ. Εκφράζει,
ανεξάρτητα εάν το συνειδητοποιεί -με τον ευρηματικό και ίσως εικαστικό
του τρόπο- τα εγγόνια των Νεότουρκων εθνικιστών και τα παιδιά των
στρατηγών και του βαθέος κράτους.
Η εθνικιστική του λατρεία προς τον
Ατατούρκ σε καμιά περίπτωση δεν εκφράζει εκείνο το αυθόρμητο κίνημα των
οικολόγων και των αντικεμαλικών-αντιεξουσιαστών αριστερών που ξεκίνησε
τις διαμαρτυρίες ενάντια στην απόπειρα του Ερντογάν...
Σε συμβολικό επίπεδο, η βράβευση του Gunduz με το «Βραβείο των
Μέσων Ενημέρωσης Μ100» αναδεικνύει τη νίκη του εθνικισμού επί των
αντιεθνικιστών διαδηλωτών που πρώτοι αντέδρασαν στα σχέδια του Ερντογάν
και στον αυταρχισμό της εξουσίας.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου