Απο την ΚΙΤΤΥ ΞΕΝΑΚΗ
«Στοιχηματίζω ότι μια ημέρα μέσα στην επόμενη δεκαετία ένας
γερμανός ή μια γερμανίδα καγκελάριος και ο ή η ομόλογός του στο Παρίσι
θα αναγκαστούν να συρθούν στα γόνατα μέχρι την Αγκυρα και να ικετεύσουν
τους Τούρκους, "φίλοι, ελάτε σε εμάς"».
Η δήλωση που έκανε στις 18
Φεβρουαρίου ο γερμανός επίτροπος Ενέργειας Γκίντερ Ετινγκερ έγινε δεκτή
με θριαμβευτικό τρόπο στην Αγκυρα και προκάλεσε θρίαμβο της αμηχανίας
τόσο στο Βερολίνο όσο και στις Βρυξέλλες.
Το στοίχημα που έβαλε ο
Ετινγκερ είναι μακράς πνοής. Παρίσι και Βερολίνο δείχνουν όμως τελευταία
να βάζουν νερό στο κρασί του «όχι» τους όσον αφορά την ένταξη της
Τουρκίας. Και στις αρχές της περασμένης εβδομάδας όταν ο τούρκος
Πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν υποδέχθηκε στην Αγκυρα την Ανγκελα
Μέρκελ δεν επανέλαβε καμία από τις ηρωικές προειδοποιήσεις-απειλές που
είχε εκτοξεύσει προ μηνός ότι η υπομονή του με την ΕΕ έχει αρχίσει να
εξαντλείται και ότι η Τουρκία εξετάζει σοβαρά «άλλες εναλλακτικές».
Αντιθέτως, ζήτησε τη στήριξη της Καγκελαρίου∙ υπογράμμισε τους στενούς
οικονομικούς δεσμούς της Τουρκίας, όπου δρουν κάπου 5.000 επιχειρήσεις,
με τη Γερμανία, όπου ζουν τρία εκατομμύρια άνθρωποι τουρκικής καταγωγής.
«Ντε φάκτο, είμαστε ήδη στην ΕΕ», διακήρυξε.
Στην ΕΕ, φυσικά, η Τουρκία δεν είναι. Παίρνοντας τη σκυτάλη από τη
σκληρή κυβέρνηση Σαρκοζί, η κυβέρνηση του Φρανσουά Ολάντ απλώς άφησε να
εννοηθεί στις αρχές Φεβρουαρίου ότι μπορεί να ξεμπλοκάρει το ένα από τα
πέντε ενταξιακά κεφάλαια που έχει παγώσει, αυτό της περιφερειακής
πολιτικής. Και λίγο προτού αναχωρήσει για την Αγκυρα η Μέρκελ δήλωσε,
για να το επαναλάβει στη συνέχεια εκεί, ότι διατηρεί τις επιφυλάξεις της
όσον αφορά την ένταξη, απλώς καλό είναι να επαναληφθούν οι
διαπραγματεύσεις. Παράλληλα, ξεκαθάρισε πως ο δρόμος της Αγκυρας προς
την ΕΕ περνά από την Κύπρο και δη από την εφαρμογή του Πρωτοκόλλου της
Αγκυρας.
Θα χρειαστούν, όπως σημειώνει η «Monde», πολύ περισσότερα «για
να ηρεμήσει ο τούρκος Πρωθυπουργός» και να «αναγεννηθεί μια διαδικασία
της οποίας ο στόχος, η ένταξη, μοιάζει σήμερα απροσπέλαστος». Στο ίδιο
δημοσίευμα η γαλλική εφημερίδα έβαλε ακόμα μία παράμετρο στο περίπλοκο
γεωπολιτικό παιχνίδι μεταξύ Αγκυρας και Βρυξελλών, περνώντας από πολλές
ακόμα ευρωπαϊκές - και όχι μόνο - πρωτεύουσες. «Με τον ορίζοντα
μπλοκαρισμένο στην Ευρώπη, η τουρκική διπλωματία είχε στραφεί προς την
παλιά, την οθωμανική της σφαίρα επιρροής. Μέχρι τις αραβικές
επαναστάσεις, που άλλαξαν τα δεδομένα».
ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΑ 360 ΜΟΙΡΩΝ.
Μετά την άφιξη του ΑΚΡ στην εξουσία, το
2002, η διπλωματία υπερέβαλε εαυτόν σε όλα τα μέτωπα, εφαρμόζοντας μια
«διπλωματία 360 μοιρών» με πρωτεργάτη τον Αχμέτ Νταβούτογλου, πρώην
καθηγητή Πολιτικών Επιστημών που επιχείρησε να κάνει πράξη τη θεωρητική
διατριβή του.
Τέλος ο διπολικός κόσμος, το τουρκικό σύνθημα γίνεται
«μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες». Εξού η επαναπροσέγγισή της με το
Ιράν, το Ιράκ και τη Συρία. Προτού ξεσπάσει η εξέγερση εναντίον του
Μπασάρ αλ Ασαντ, μάλιστα, ο Ερντογάν οραματιζόταν τη δημιουργία μιας
ζώνης ελεύθερων συναλλαγών με τον Λίβανο και την Ιορδανία, «μια Σένγκεν
της Μέσης Ανατολής».
Η Αγκυρα δοκίμασε την περιφερειακή «ήπια ισχύ» της
επιχειρώντας να διαμεσολαβήσει μεταξύ Συρίας και Ισραήλ, κατόπιν
αυτοπροσκαλούμενη ως ενδιάμεσος στις διαπραγματεύσεις για το ιρανικό
πυρηνικό πρόγραμμα. Δύο αποτυχίες.
Ωστόσο, οι νέες τουρκικές φιλοδοξίες έχουν και άλλες πλευρές.
Κατ'
αρχάς, οικονομικές. Χώρα με μεγάλες ενεργειακές ανάγκες αλλά χωρίς
φυσικούς πόρους, η Τουρκία εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη Ρωσία και σε
μικρότερο βαθμό από το Ιράν. Η τουρκική βιομηχανία αναζητεί διεξόδους
και οι συναλλαγές με τις χώρες της Ασίας, της Μέσης Ανατολής και της
Αφρικής αναπτύσσονται γρήγορα. Το επιβεβαιώνει το άνοιγμα πολλών
αεροπορικών γραμμών. Πολιτισμικές, κατόπιν, με τη δημιουργία δεκάδων
τουρκικών σχολών στο εξωτερικό. Η Τουρκία ξαναβρίσκει πάτημα στην παλιά
σφαίρα επιρροής της και ακόμα πιο πέρα. Οι επιχειρηματίες της οργώνουν
την αφρικανική ήπειρο. Μόνο που η Αραβική Ανοιξη μηδένισε εκ νέου το
κοντέρ των τουρκικών φιλοδοξιών.
Οι σχέσεις με το Ιράν, το Ιράκ και τη
Συρία είναι και πάλι κάκιστες, οι σχέσεις με τη Ρωσία δοκιμάζονται. Η
Τουρκία, σημειώνει η «Monde», επέστρεψε αναγκαστικά σε μια «κλασική
δημοκρατία», συντάχθηκε με τις ευρωπαϊκές θέσεις στη Συρία, ζήτησε τη
βοήθεια του ΝΑΤΟ...
Εξακολουθεί βέβαια να αναρωτιέται: πλώρη προς
Ανατολάς; Αγκυρα στη Δύση; Αλλά αυτή είναι μια αέναη ερώτηση στη
γείτονα.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου