Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΞΑΝΘΑΚΗ
Λαϊκά μυθιστορήματα και μπεστ σέλερ
της γείτονος γίνονται σαπουνόπερες και μάλιστα εξαγώγιμες, δίνοντας
στην Τουρκία τη δυνατότητα να αυξήσει την επιρροή της ως «ήρεμης
δύναμης» σε Μ. Ανατολή και Βαλκάνια, αλλά συγχρόνως να σβήσει και τη
«ρετσινιά» από το «Εξπρές του μεσονυχτίου»...
Μια φορά κι έναν καιρό, ο
«Ζορμπάς» έκανε μόδα την Ελλάδα.
Την είδε ο κόσμος όλος την ταινία και άρχισε να φαντασιώνεται
ότι ο μέσος Ελληνας είναι κάτι ανάλογο με τον ήρωα του Καζαντζάκη και
ότι η χώρα μας είναι ένας τόπος μαγικός, όπου το παλαβό και το
αναπάντεχο παραμονεύουν στην επόμενη γωνία. Και κοντά στο βασιλικό,
βεβαίως, ποτίστηκαν κι ένας σωρός γλάστρες. Βλέπε βιβλία, βλέπε
μουσικές, βλέπε κουλτούρα, εν γένει ελληνική, που βρήκε διέξοδο και
ανοίχτηκε στα πέρατα της οικουμένης.
Ολα αυτά από μια καλή αφορμή, την ταινία του Μιχάλη Κακογιάννη.
Με μια τέτοια αφορμή λοιπόν, τον «Σουλεϊμάν τον Μεγαλοπρεπή»
συγκεκριμένα, αρχίζει η τούρκικη λογοτεχνία να σπάει ταμεία. Και
συνεισφέρει στο «soft power» της γείτονος!
Ετσι όπως τ' ακούτε. Στα πέριξ της Τουρκίας, ως γνωστόν,
υπάρχουν αρκετοί τουρκόφωνοι πληθυσμοί που καταλαβαίνουν σε γενικές
γραμμές τη γλώσσα της. Με το που πλάκωσαν τα σίριαλ τύπου «Σουλεϊμάν»
και κάνανε σουξέ, το επόμενο βήμα ήταν φυσικά τα βιβλία. Οι περισσότερες
άλλωστε τούρκικες σειρές βασίζονταν σε μπεστ σέλερ, οπότε η μετάβαση
από το ένα μέσο στο άλλο ήρθε πολύ λογικά και ομαλά. Παράδειγμα; Οπως
δήλωσε ο πρόεδρος της Ενωσης Εκδοτών, Μπαϊράμ Μουράτ, λίαν προσφάτως
εκδηλώθηκε σφοδρό ενδιαφέρον σε μια έκθεση βιβλίου στο μακρινό
Τουρκμενιστάν, για βιβλία που θα αφορούσαν τη σουλτάνα Χουρέμ, την
ηρωίδα δηλαδή του «Σουλεϊμάν».
Αγαπούλα, πούλα...
Σύμφωνα με τον κύριο Μουράτ, αυτή την εποχή τρέχουν ένα κάρο
μεταφραστικά πρότζεκτ τούρκικων βιβλίων σε χώρες όπου έχουν προβληθεί με
επιτυχία τα σίριαλ. «Εως τώρα ο αριθμός ήταν μικρός, αλλά αυξάνεται
εντυπωσιακά όσο πάνε καλά οι σειρές που πουλάμε στο εξωτερικό»,
συμπλήρωσε με νόημα. Αυξημένες είναι επίσης, ανά την υδρόγειο, και οι
πωλήσεις των λεξικών καθώς και των «καν' το μόνος σου» βιβλίων εκμάθησης
ξένων γλωσσών και των βιβλίων διδασκαλίας των τουρκικών. Χάρη στα
σίριαλ και αυτές, μια και άνθρωποι που γνωρίζουν λίγα ή και καθόλου
τούρκικα γοητεύονται από το τηλεοπτικό θέαμα και προσπαθούν να
εμβαθύνουν στην κουλτούρα των γειτόνων.
Διπλωματία και TV
Οπως δήλωσε η καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο Μπαχτσεσεχίρ,
Νιλιουφέρ Ναρλί, μέσω των σειρών τύπου «Σουλεϊμάν» η Τουρκία κατάφερε να
αυξήσει δραματικά την «ήρεμη δύναμή» της στη Μέση Ανατολή και στη
Βαλκανική. Και να μπαλώσει, θα έλεγα εγώ (για να μην πω να σβήσει
ολότελα...), τη ζημιά που της είχε κάνει, μια φορά κι έναν καιρό, το
«Εξπρές του μεσονυκτίου»! Οσα έχασε τότε σε ίματζ και σε «soft power»,
τόσα κερδίζει τώρα από τις τηλεοπτικές σειρές της.
Και για να μη νομίζετε ότι υπερβάλλω, ας παραθέσω όσα έγραψε το
εξαιρετικά επιδραστικό περιοδικό «Monocle» στη φετινή λίστα του για το
παγκόσμιο soft power. Εκεί λοιπόν τοποθέτησε την Τουρκία στην 20ή θέση,
με τάσεις ανοδικές, και σημείωσε για τους γείτονες: «Πρώτη εμφάνιση στο
Top 20 για τη νεαρή και ζωηρή χώρα. Η άνοδός της συνεχίζεται. Δεν είναι
λίγες οι πολυεθνικές επιχειρήσεις που ψάχνουν για καινούργιες ευκαιρίες
και καλοβλέπουν την Ιστανμπούλ. Η Turkish Airlines προσθέτει
περισσότερες εντυπωσιακές διαδρομές και οι φημισμένες σαπουνόπερες της
Τουρκίας ανακαλύπτουν νέα ακροατήρια σε όλη την Ευρώπη!» Οπερ έδει
δείξαι.
ΥΓ. Την ίδια ώρα που συμβαίνουν όλα αυτά τα όμορφα, η λογοκρισία
στην Τουρκία καλά κρατεί. Δύο στίχοι από το ποίημα «Τραπέζι», του
δημοφιλούς ποιητή Εντί Κανσεβέρ, έφαγαν ψαλιδιά και δεν περιλαμβάνονται
στα προς διανομή στα σχολεία βιβλία. Ο λόγος; Γινόταν σε αυτούς αναφορά
στην μπίρα! Για την ακρίβεια, οι στίχοι ήταν οι εξής: «Ηθελε τόσες μέρες
να πιει μια μπίρα! Κι έβαλε την μπίρα στο τραπέζι». Και η μπίρα πνίγηκε
στον αφρό των ημερών...
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου