Από τη ΛΗΔΑ ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΥ
Δύο χρόνια μετά την εξέγερση που οδήγησε
στην πτώση του Μουαμάρ Καντάφι, η Λιβύη παραμένει ουσιαστικά ένα κράτος
υπό διάλυση, χωρίς στέρεους θεσμούς, με αδύναμη κεντρική διοίκηση, με
πλήθος ένοπλων ομάδων που κινούνται ανεξέλεγκτα σε διάφορες περιοχές της
χώρας και, τώρα, με τον κίνδυνο περαιτέρω αποσταθεροποίησης εξαιτίας
της κρίσης στο Μάλι.
Ο εκπρόσωπος των Ηνωμένων Εθνών στην Τρίπολη, Τάρεκ Μίτρι, δεν
έκρυψε την ανησυχία του μιλώντας προσφάτως στο Συμβούλιο Ασφαλείας: «Η
αντίθεση σκληροπυρηνικών ένοπλων ομάδων στην επέμβαση στο Μάλι θα
μπορούσε να επιδεινώσει την κατάσταση, με δεδομένους τους εθνοτικούς και
ιδεολογικούς δεσμούς (μεταξύ των ομάδων στις δύο χώρες) αλλά και τα
πορώδη σύνορα». Ανησυχία που ενισχύεται από την υποβάθμιση της ασφάλειας
στο ανατολικό τμήμα της Λιβύης, όπου έχουν εγκατασταθεί πολιτοφυλακές
ισλαμιστών.
Κατά τον Τ. Μίτρι, κάποιοι από τους μαχητές τους θα μπορούσαν ν'
αποφασίσουν να εκδικηθούν για τη γαλλική επέμβαση στο Μάλι,
πραγματοποιώντας επιθέσεις στη Λιβύη. Οι ομάδες αυτές θα μπορούσαν
επίσης να υποδεχτούν στους κόλπους τους μέλη της Αλ Κάιντα στο Ισλαμικό
Μαγκρέμπ (AQMI) και της συμμάχου της Ανσάρ ε-Ντιν που ετράπησαν σε φυγή
κατά την προέλαση των μαλο-γαλλικών δυνάμεων.
Αν και οι ανησυχίες αυτές μένει να επιβεβαιωθούν, ένα πράγμα
είναι ήδη βέβαιο: το λιβυκό κράτος δεν έχει τα μέσα να εμποδίσει τους
μαχητές που δραστηριοποιούνται στην περιοχή του Σαχέλ να κυκλοφορούν στο
έδαφός του. Η κεντρική διοίκηση δεν έχει καταφέρει να εδραιώσει την
εξουσία της και παραμένει ανίκανη να ελέγξει τις πολιτοφυλακές των πρώην
ανταρτών.
Από το θάνατο του Καντάφι στη Σύρτη τον Οκτώβριο του 2011 και
μετά, η κυβέρνηση προσπαθεί να ενσωματώσει τους πρώην εξεγερθέντες στην
αστυνομία και τον εθνικό στρατό. Ομως 200.000 ένοπλοι πρώην εξεγερθέντες
παραμένουν ώς σήμερα ανεξάρτητοι, ενώ ακόμη κι εκείνοι που εντάχθηκαν
στις εθνικές δυνάμεις δεν υπακούουν πάντοτε στις εντολές των ανωτέρων
τους. Προκειμένου να εξασφαλίσει μια σχετική ομοψυχία, η κυβέρνηση
στρατολόγησε πρώην αντάρτες κατά ολόκληρες μονάδες ή ταξιαρχίες,
κρατώντας μαζί τους παλιούς συμπολεμιστές της εξέγερσης, ώστε εκείνοι να
μένουν πιστοί στους παλιούς τους διοικητές.
Η ίδια λογική επικράτησε και κατά τη δημιουργία της Ανώτατης
Επιτροπής Ασφαλείας (SSC), που υποτίθεται ότι θ' αποτελέσει μια νέα
επίλεκτη δύναμη. Το αποτέλεσμα δεν φαίνεται να δικαιώνει την επιλογή,
καθώς μέλη της δύναμης αυτής κατηγορούνται συχνά για ανεξέλεγκτη δράση
και σοβαρές παραβάσεις, ακόμη και φόνους.
Η Τρίπολη πρέπει παράλληλα να διευθετήσει τις συγκρούσεις μεταξύ
Τουμπού και αραβικών φυλών. Η χειρότερη κράτησε μήνες και είχε
εκατοντάδες νεκρούς στη νοτιοανατολική πόλη Κούφρα. Η κυβέρνηση έστειλε
τελικώς στην περιοχή ταξιαρχίες ισλαμιστών από τη Βεγγάζη, οι οποίες
κατηγορήθηκαν εν συνεχεία από τους Τουμπού ότι εκμεταλλεύτηκαν την
κατάσταση για να επεκτείνουν τον έλεγχό τους. Συχνές συγκρούσεις
καταγράφονται επίσης στη Σέμπχα, όπου οι Τουμπού, περιθωριοποιημένοι επί
Καντάφι, εξακολουθούν να αισθάνονται παραμελημένοι από την Τρίπολη.
Αντιμέτωπες με προκλήσεις πέρα από τις δυνάμεις τους εντός κι
εκτός Λιβύης, οι αρχές της χώρας αποφάσισαν στα μέσα Δεκεμβρίου να
κλείσουν τα σύνορα με το Σουδάν, το Τσαντ, τον Νίγηρα και την Αλγερία
και να κηρύξουν το νότιο τμήμα της Λιβύης «κλειστή στρατιωτική ζώνη».
Μια κίνηση που ελάχιστα καθησυχάζει τη διεθνή κοινότητα. Η επιδείνωση
της κατάστασης ασφαλείας επιβεβαιώθηκε το τελευταίο διάστημα με τις
διαδοχικές συστάσεις ΗΠΑ, Βρετανίας, Γαλλίας, Γερμανίας, Ολλανδίας και
άλλων χωρών προς τους υπηκόους τους να εγκαταλείψουν τη Λιβύη και ιδίως
τη Βεγγάζη (όπου τον Σεπτέμβριο σκοτώθηκε ο πρεσβευτής των ΗΠΑ σε
επίθεση εναντίον του αμερικανικού προξενείου) εξαιτίας επικείμενων
απειλών για τους Δυτικούς.
Ο ίδιος ο Λίβυος ΥΠΕΞ έχει εκφράσει φόβους περί επέκτασης της
κρίσης του Μάλι στις γύρω χώρες, συμπεριλαμβανομένης της δικής του. Η
Ε.Ε. άναψε το πράσινο φως για την προετοιμασία της ευρωπαϊκής αποστολής
στη Λιβύη, η οποία θα βοηθήσει τη χώρα στον αποτελεσματικότερο έλεγχο
των συνόρων της, αλλά αυτή αναμένεται να ξεκινήσει το έργο της λίγο πριν
το καλοκαίρι.
Μεθαύριο το Παρίσι φιλοξενεί διεθνή διάσκεψη με θέμα την
ασφάλεια, τη δικαιοσύνη και το κράτος δικαίου στη Λιβύη. Λίγες μόλις
ημέρες πριν από τη δεύτερη επέτειο της εξέγερσης, η πολιτική μετάβαση
στη χώρα βρίσκεται στο κενό. Οι προγραμματισμένες διαμαρτυρίες ενόψει
της 17ης Φεβρουαρίου θα αναδείξουν ίσως το μέγεθός του.
(Πηγές: Ρόιτερς-Γαλλικό-www.lemonde.fr)
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου