RADAR: Ο ΑΓΡΥΠΝΟΣ ΦΡΟΥΡΟΣ: ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η φάρσα των συγχωνεύσεων

«Στον επόμενο τόνο η ώρα θα είναι…». Την ακρίβεια της υπηρεσίας αυτής του ΟΤΕ εξυπηρετούσε μεταξύ άλλων το Ελληνικό Ινστιτούτο Μετρολογίας, που ιδρύθηκε το 1994. Πρόκειται για έναν μόνον από τους φορείς του Δημοσίου που προσφάτως καταργήθηκαν και ουδείς γνώριζε την ύπαρξή του. Από τους εκατοντάδες φορείς - αρκετοί εκ των οποίων δεν διαθέτουν πλέον αντικείμενο ή η δραστηριότητά τους αλληλοκαλύπτεται από άλλους και ενδεχομένως μπορεί να ασκηθεί σε κεντρικό επίπεδο - ελάχιστοι έχουν σταματήσει να λειτουργούν, καθώς η διαδικασία συγχωνεύσεων και καταργήσεων εξελίσσεται ως φάρσα, τουλάχιστον σε ό,τι αφορά την ταχύτητά της.

Εκτός από το Ινστιτούτο Μετρολογίας, άγνωστοι ήταν και άλλοι φορείς, οι οποίοι υπήχθηκαν στο σχέδιο περιορισμού των δημόσιων φορέων, όπως για παράδειγμα ο Σταθμός Ελέγχου Κάπρων, που πρωτολειτούργησε το 1997 με αντικείμενο την αναπαραγωγή και σπερματέγχυση των ζώων αυτών, το Κέντρο Ελληνικής Γούνας ή η Εταιρεία Τεχνολογικής Ανάπτυξης Κεραμικών και Πυρίμαχων Υλικών.

Ωστόσο, εδώ και τρία χρόνια, όταν άρχισε η διαδικασία αξιολόγησης των φορέων, που αποτέλεσε μάλιστα συχνά αντικείμενο και συζητήσεων με την τρόικα, μόνο για περίπου 300 φορείς έχουν προωθηθεί ρυθμίσεις κατάργησης ή συγχώνευσής τους.

Με τον νόμο που ψηφίστηκε πρόσφατα, επήλθε τροποποίηση στη λειτουργία ορισμένων φορέων - οκτώ καταργήθηκαν και 197 συγχωνεύθηκαν - ενώ είχαν προηγηθεί άλλες δύο νομοθετικές πρωτοβουλίες το 2010 και το 2011.

Ενδεικτικό είναι, όμως, πως οι φορείς που περιλαμβάνονταν στον τελευταίο νόμο επιχορηγούνταν από το κράτος με 40 εκατομμύρια ευρώ. Με τις συγχωνεύσεις και καταργήσεις τους - βάσει των στοιχείων του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης - θα επέλθει εξοικονόμηση μόνο τριών εκατομμυρίων ευρώ ετησίως.

Συνολικά, η κρατική επιχορήγηση προς τους φορείς ανέρχεται στα δύο δισεκατομμύρια ευρώ, στα οποία θα πρέπει τους επόμενους μήνες να βάλει ψαλίδι η κυβέρνηση. Για τον λόγο αυτό, στο μικροσκόπιο του υπουργείου Διοικητικής Μεταρρύθμισης θα μπουν πάνω από 1.504 φορείς που θα αξιολογηθούν και για ορισμένους θα αποφασιστεί η κατάργηση ή συγχώνευσή τους.

Το αγκάθι της υπερπληθώρας φορέων - που συστάθηκαν «συχνά με το πρόσχημα της αποκέντρωσης ή της δημιουργίας υπερεξειδικευμένων φορέων», όπως χαρακτηριστικά ανέφερε προ ημερών και ο αρμόδιος υφυπουργός Διοικητικής Μεταρρύθμισης Μανούσος Βολουδάκης - αποδεικνύεται και από ορισμένους αριθμούς.

Στην Ελλάδα, οι φορείς της γενικής κυβέρνησης ανέρχονται σε 1.504, ενώ αντιθέτως στη Μεγάλη Βρετανία κυμαίνονται στους 300 και στη Σουηδία στους 400. Παράλληλα, το ποσοστό που αντιστοιχεί στην οργάνωση και λειτουργία του κράτους στη χώρα είναι 11,1% του ΑΕΠ και πρόκειται για το υψηλότερο μεταξύ των κρατών της ΕΕ - ο μέσος όρος βρίσκεται στο 6,5% του ΑΕΠ.

Υπαλλήλους τριών ταχυτήτων αναδεικνύει η διαδικασία κατάργησης και συγχώνευσης φορέων του Δημοσίου. Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής νομοθετήματα, το προσωπικό των φορέων στη συντριπτική του πλειονότητα μεταφέρθηκε είτε στις νέες δομές που διαμορφώθηκαν, είτε σε κεντρικές υπηρεσίες των εποπτευόμενων υπουργείων. Υπήρξαν, όμως, και περιπτώσεις υπαλλήλων οι οποίοι βρέθηκαν στη δίνη του καθεστώτος εργασιακής εφεδρείας, η οποία εφαρμοζόταν το 2011 όταν έγιναν οι συγχωνεύσεις ή καταργήσεις των φορέων όπου απασχολούνταν (π.χ. εργαζόμενοι στον ΟΣΚ, στο ΙΓΜΕ και άλλους φορείς).

Με τον τελευταίο νόμο, οι 4.235 εργαζόμενοι που υπηρετούσαν στους φορείς, διασφαλίζονται πλήρως, καθώς αυτομάτως θα μεταφερθούν σε άλλες υπηρεσίες χωρίς τροποποίηση της εργασιακής τους σχέσης.

Αντιθέτως, αντιμέτωποι με το μέτρο της διαθεσιμότητας θα βρεθούν όσοι υπάλληλοι απασχολούνται σε φορείς που θα μπουν σε τροχιά συγχώνευσης ή κατάργησης το επόμενο διάστημα - συνολικά υπολογίζονται σε 100.000 εργαζομένους. Οπως προβλέπει η σχετική νομοθετική ρύθμιση, το πλεονάζον προσωπικό των φορέων αυτών υπάγεται στο σχέδιο κινητικότητας και διαθεσιμότητας.

Σε περίπτωση που υπάρξουν κενές θέσεις αντίστοιχες των προσόντων τους σε άλλους φορείς, τότε θα μετακινηθούν, ενώ σε διαφορετική περίπτωση θα παραμείνουν για ένα έτος σε καθεστώς διαθεσιμότητας, λαμβάνοντας το 75% των αποδοχών τους και στη συνέχεια θα απομακρυνθούν οριστικά από το Δημόσιο.