10/12/ΧΧΧΧ - ΗΜΕΡΑ ΑΠΟΝΟΜΗΣ ΒΡΑΒΕΙΩΝ ΝΟΜΠΕΛ: Νομπελ Λογοτεχνίας 2012 παίρνει ο Μο Γιαν

«Μη μιλάς». Αυτό σημαίνει το «Μο Γιαν», το λογοτεχνικό ψευδώνυμο του φετινού νικητή του Νομπέλ Λογοτεχνίας. Ενδιαφέρουσα επιλογή ψευδωνύμου από έναν συγγραφέα, κάποιον δηλαδή που έχει θέσει ως υποχρέωση στον εαυτό του «να μιλάει», έστω και μέσα από τον γραπτό λόγο. Το πραγματικό όνομα του Μο Γιαν είναι Γκουάν Μογιέ και πρόκειται για τον πρώτο πολίτη και κάτοικο της Κίνας που του απονέμεται το ύψιστο λογοτεχνικό βραβείο στον κόσμο.  Μην μπερδεύεστε: όταν το 2000 το Νομπέλ Λογοτεχνίας απονεμήθηκε στον Γκάο Ξινγιάνγκ, το βραβείο δεν πήγε στην Κίνα ακριβώς: η υπηκοότητα του Ξινγιάνγκ είναι γαλλική.  Σύμφωνα με το σκεπτικό της, η Σουηδική Ακαδημία βράβευσε τον Μο Γιαν διότι «ενώνει με ψυχεδελικό ρεαλισμό το λαϊκό παραμύθι, την Ιστορία και τη σύγχρονη ζωή». «Το ύφος γραφής του είναι μοναδικό» δήλωσε ο Πίτερ Ινγκλουντ, από τη Σουηδική Ακαδημία. «Μισή σελίδα να διαβάσεις από έργο του Μο Γιαν και αμέσως καταλαβαίνεις ότι πρόκειται για δικό του κείμενο». Γεννημένος στη βορειοανατολική Κίνα το 1955, ο Μο Γιαν προέρχεται από οικογένεια αγροτών. Κατά τη διάρκεια της λεγόμενης Πολιτιστικής Επανάστασης εγκατέλειψε το σχολείο για να εργαστεί σε εργοστάσιο. Ξεκίνησε το γράψιμο όταν υπηρετούσε τη στρατιωτική του θητεία, το 1981. Τρία χρόνια αργότερα προσλήφθηκε ως καθηγητής στο τμήμα φιλολογίας στην Πολιτιστική Ακαδημία του Στρατού. Το 1991 απέκτησε και μεταπτυχιακό δίπλωμα στη λογοτεχνία από πανεπιστήμιο του Πεκίνου. Το ιδιαίτερο ψευδώνυμό του το επέλεξε ήδη από το πρώτο του βιβλίο και η επιλογή είχε να κάνει με το ότι επειδή μιλούσε πάντοτε ανοιχτά, με αποτέλεσμα να μη γίνεται αρεστός στην κινεζική ενδοχώρα, επέλεξε αυτό το όνομα για να υπενθυμίζει στον εαυτό του ότι πρέπει κάποτε και να σωπαίνει. Φαίνεται ότι τελικά τα κατάφερε και σε αυτόν τον τομέα, καθώς άλλοι Κινέζοι συγγραφείς τον έχουν κατηγορήσει πως όταν φυλακίστηκαν, παρότι το σύνταγμα κατοχυρώνει την ελευθερία της έκφρασης, ο Μο Γιαν σιώπησε. Ωστόσο, έπεσε και εκείνος θύμα λογοκρισίας και απαγορεύσεων. Πάντως, σε ό,τι αφορά το δικό του συγγραφικό έργο, είναι «λαλίστατος», ιδιαιτέρως παραγωγικός. Μετράει καμιά δωδεκάδα βιβλία με συλλογές διηγημάτων, αλλά και μυθιστορήματα. Εχει επίσης λάβει και άλλα βραβεία, με πιο πρόσφατο (πριν από το Νομπέλ), το κορυφαίο κινεζικό βραβείο λογοτεχνίας, πέρυσι, με το μυθιστόρημα «Ο βάτραχος». Ακόμα, τρία βιβλία του έχουν μεταφερθεί στο σινεμά, δύο εκ των οποίων από τον διάσημο Ζανγκ Γιμού.