Η Κεντρική Τράπεζα των ΗΠΑ ανακοίνωσε πρόσφατα νέο γύρο μέτρων που θα τονώσουν τη ρευστότητα. Οι κεντρικοί τραπεζίτες -μην τους συγχέουμε με τους επικεφαλής ιδιωτικών τραπεζών που έγιναν στόχος τόσων κατηγοριών για τον ρόλο τους στις οικονομικές κρίσεις των τελευταίων ετών- δεν διακρίνονται για επικοινωνιακό χάρισμα, όμως ο ρόλος τους στη διαμόρφωση του σημερινού κόσμου, σκιώδης ενίοτε, δεν θα μπορούσε να είναι σημαντικότερος.
Το ζήτημα είναι: κάνουν καλό ή κακό;
Τη νύχτα της 30ής Νοεμβρίου 2011, οι κεντρικοί τραπεζίτες έδρασαν
τάχιστα για να αποτρέψουν άλλη μια παρολίγον κατάρρευση του παγκόσμιου
χρηματοοικονομικού συστήματος. Τις εβδομάδες που προηγήθηκαν, οι αγορές
υποχωρούσαν ραγδαία όσο η Ευρωζώνη βούλιαζε. Ομως, η πραγματική κρίση
ήταν η εκτίναξη του κόστους δανεισμού Ιταλίας και Ισπανίας σε συνδυασμό
με το σχεδόν καθολικό πάγωμα του διατραπεζικού δανεισμού.
Ηταν η κρίσιμη
στιγμή του φθινοπώρου του 2008 - όταν οι τράπεζες σταματούν να
δανείζουν η μία στην άλλη και εξαντλείται η ρευστότητα. Εύκολα
φαντάζεστε τη συνέχεια. Οι πράξεις των τραπεζιτών εκείνη τη νύχτα ήταν
σχετικά απλές: Είπαν στις τράπεζες του κόσμου ότι μπορούσαν να
καταφύγουν για ρευστότητα στις κεντρικές τράπεζες. Ισως αυτό μοιάζει
«λίγο», όμως στη χρηματοοικονομική είναι αρκετό.
Την τελευταία τετραετία της χρηματοοικονομικής κρίσης, οι κεντρικοί
τραπεζίτες έγιναν οι μοναδικοί πραγματικοί διαχειριστές της διεθνούς
σταθερότητας. Σε έναν κόσμο όπου τα χρηματοοικονομικά έχουν
αντικαταστήσει τον στρατό ως υπ’ αριθμόν 1 εγγυητής της ασφάλειας, οι
κεντρικοί τραπεζίτες μοιάζουν με στρατηγούς: φυλάσσουν και προστατεύουν.
Και σαν αυτούς, βεβαίως, έχουν αποτύχει παταγωδώς στο παρελθόν.
Σήμερα δεν αποτυγχάνουν. Φροντίζουν το χρηματοοικονομικό σύστημα με
μεγαλύτερη οξυδέρκεια, δημιουργικότητα και ωριμότητα απ’ όσο οι
πολιτικοί ομόλογοί τους. Βέβαια, οι τραπεζίτες μπορεί να έγιναν
διαχειριστές, δεν κατόρθωσαν όμως να πείσουν τον κόσμο γι’ αυτό. Πολλοί
βλέπουν στους σημερινούς Μπεν Μπερνάνκι, Μάριο Ντράγκι, Μέρβιν Κινγκ και
τους ομολόγους τους σε Ιαπωνία, Κίνα, Ινδία και αλλού το ίδιο πλήρωμα
που κακοδιαχειρίστηκε το χρηματοοικονομικό σύστημα κατά τη δεκαετία του
’20 και συνέβαλε στο ξέσπασμα της Μεγάλης Υφεσης. Κάποιοι απορρίπτουν
συλλήβδην τους τραπεζίτες με λόγια που δεν γράφονται στο χαρτί.
Σε μεγάλο βαθμό, η ετυμηγορία θα εξαρτηθεί από το μέλλον:
Αν με τον χρόνο το παγκόσμιο σύστημα επιτύχει μια νέα ισορροπία χαμηλότερης ανάπτυξης και μικρότερου χρέους στον ανεπτυγμένο κόσμο και υψηλότερης ανάπτυξης και λιγότερης αποταμίευσης στον αναπτυσσόμενο, οι ενέργειες των σημερινών κεντρικών τραπεζών θα θεωρηθούν στοιχείο-κλειδί για την επίτευξη αυτής της μετάβασης.
Αν, ωστόσο, η πολυετής κρίση πρόκειται να
επιδεινωθεί περαιτέρω, τότε οι σημερινές τράπεζες θα θεωρηθούν διάδοχοι
του ίδιου πλήθους που υπέθαλψε την Υφεση και κακοδιαχειρίστηκε τον
πληθωρισμό τη δεκαετία του ‘70.
Την τελευταία τετραετία, οι κεντρικοί
τραπεζίτες υπήρξαν λιγότερο αλαζόνες απ’ όσο δημιουργικοί και
επιχείρησαν να απαντήσουν σε δύσκολα ερωτήματα. Προς το παρόν, κρατούν
δεμένα τα σκυλιά της αναρχίας. Μέτριο επίτευγμα, ίσως, αλλά μια αρχή.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου