ΝΤΟΚΟΥΜΕΝΤΟ.
— oldschoolfileles (@oldfileles) April 25, 2026
Στιγμιότυπα από την ίδρυση της Φιλικής Εταιρείας. pic.twitter.com/qrcyE3ZMdK
Παίρνοντας αφορμή το άρθρο του Σάκη Μουμτζή, (Βλ. προηγούμενη ανάρτηση) δηλώνω και εγώ ότι θεωρώ κάθε συσχέτιση του Αλέξη Τσίπρα και της «Ιθάκης» του με την Φιλική Εταιρεία και τους Φιλικούς, ως τουλάχιστον ιστορική ύβρη.
Ίσα-ίσα, τόσο οι προσωπικότητες και πορεία των Φιλικών όσο και η εθνική προσφορά της Εταιρείας, είναι στον αντίποδα του Αλέξη και των υπηρεσιών του.
Αναδημοσιεύω σήμερα μια παλιά μου «Σταγόνα Ιστορίας» για τους Φιλικούς, ώστε να αντιληφθούν οι αναγνώστες τις θεμελιώδεις διαφορές ανάμεσα στην περίφημη «Αόρατη Αρχή» του 1814-21 και στην σημερινή «Ιθάκη» του Αλέξη. Καμία σχέση δεν είχαν, ενδεχομένως η μόνη ομοιότητα τους να αποδειχθεί η κατάληξη των πρωταγωνιστών.
«Είναι ασφαλώς γνωστή η συμβολή της Φιλικής Εταιρείας στην εθνικοαπελευθερωτική επανάσταση του ’21. Χωρίς τον Ξάνθο, τον Σκουφά και τον Τσακάλωφ, αλλά και τα άλλα ηγετικά στελέχη της σαν τον Αναγνωστόπουλο, τον Σέκερη, τον Παπαφλέσσα, τον Καμιζόπουλο και πολλούς ακόμα, πιθανότατα δεν θα είχε ξεσπάσει η επανάσταση ή κι αν είχε ξεσπάσει θα ήταν πιο απροετοίμαστη και με λιγότερα εφόδια.
Όσο όμως πελώρια ήταν η συμβολή της Εταιρείας στην προετοιμασία του αγώνα, στη συγκρότηση εθνικής και επαναστατικής συνείδησης, όσο εκπληκτική ήταν η συγκέντρωση χρημάτων και πολεμοφοδίων, τόσο απροσδόκητη ήταν η απόλυτη εξαφάνιση της αμέσως μετά το ξέσπασμα του αγώνα. Σαν να άνοιξε η γη και κατάπιε την οργάνωση και τα στελέχη της.
Βεβαίως, όλοι οι μυημένοι Φιλικοί του ελληνικού χώρου πολέμησαν και κάποιοι πήραν αργότερα αξιώματα στο νεοελληνικό κράτος. Όμως οι αρχηγοί εξαφανίστηκαν και η ίδια η εταιρεία ως δομημένη οργάνωση έσβησε. Το καταστατικό και οι σκοποί της Φιλικής Εταιρείας δεν έλεγαν κάτι τέτοιο, απλώς έτσι το έφεραν οι ιστορικές συγκυρίες και οι πράξεις των ανθρώπων. Κατ’ αρχήν, η εταιρεία είχε πολύ κακό όνομα στη συντηρητική Ευρώπη. Τη θεωρούσαν επαναστατική Καρμπονάρικη οργάνωση που ήθελε να ανατρέψει την κατεστημένη τάξη στην Ευρώπη. Γι αυτό και οι Έλληνες επαναστάτες που ζητούσαν την ευρωπαϊκή στήριξη, απέφευγαν όπως ο διάολος το λιβάνι να ταυτίζονται με του Καρμπονάρους. Ουδέποτε λοιπόν η ελληνική διοίκηση αναφέρθηκε στη Φιλική Εταιρεία, ξέροντας ότι αυτό θα επέφερε την οργή του Μέττερνιχ αλλά και όλων των Ευρωπαίων βασιλιάδων. Δεν είναι διόλου τυχαίο που στην Α’ εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου δεν υπάρχει η παραμικρή αναφορά στην οργάνωση που βοήθησε τα μέγιστα στον ξεσηκωμό.
Παράλληλα, μόλις απελευθερώθηκαν οι πρώτες περιοχές, άρχισε να λειτουργεί στοιχειωδώς μια διοίκηση, τα σπάργανα ενός κράτους. Αμέσως ξεφύτρωσαν δεκάδες φιλόδοξοι πολιτικοί και στρατιωτικοί, που δεν ήταν διατεθειμένοι ούτε να δεχτούν de facto αρχηγούς φερμένους απ’ έξω, ούτε οργανώσεις που θα λειτουργούσαν ως κράτος μέσα στο κράτος. Πιθανότατα και οι ίδιοι οι αρχηγοί της Φιλικής να μην έδειξαν μεγάλη διάθεση εμπλοκής τους στην μετεπαναστατική διοίκηση ή να αποδείχτηκαν λιγότερο ιντριγκαδόροι από τους άλλους. Αυτό πάντως δεν αναίρεσε ούτε την τεράστια συμβολή τους στην ανεξαρτησία, ούτε τους προφύλαξε από τη συνήθη δραματική μοίρα όσων αγωνίζονται ανιδιοτελώς.
Διότι ο Ιωάννης Φιλήμων, στο «Δοκίμιον ιστορικόν περί της Φιλικής Εταιρείας», εκδοθέν το 1834, μας ενημερώνει για τη μοίρα αυτών των ανθρώπων.
Ο Εμμανουήλ Ξάνθος έπεσε σε φτώχεια ή για να το πούμε καλύτερα, σε απόλυτη ένδεια. Έτσι τέλειωσε τη ζωή του.
Ο Αθανάσιος Τσακάλωφ έπαθε τα ίδια, απλώς αυτόν τον λυπήθηκε ο Καποδίστριας και τον διόρισε υπάλληλο στην υπηρεσία ανεφοδιασμού του στρατού, ενώ υπάρχουν κι άλλες πληροφορίες ότι υπηρέτησε και γραφέας σε κάποια φυλακή.
Ο Νικόλαος Σκουφάς δεν πρόλαβε καν την Επανάσταση, πέθανε το 1818.
Όσο για τον Παναγιώτη Σέκερη που ήταν ο μεγαλύτερος χρηματοδότης της επανάστασης καθότι πάμπλουτος έμπορος στην Κωνσταντινούπολη, κατάντησε να διοριστεί τελωνοφύλακας στην Ύδρα.
Πάλι καλά θα πείτε, αφού...
ο Νικηταράς Σταματελόπουλος ο Τουρκοφάγος, εισέπραττε κλωτσιές από τους Βαυαρούς φαντάρους μπροστά στην πόρτα της μητρόπολης Αθηνών, όπου καθόταν τυφλός και ανήμπορος».
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου