Του ΗΛΙΑ ΚΑΝΕΛΛΗ
Η τελευταία φορά που είδα παιδιά να προσπαθούν να μεγαλώσουν
γρήγορα ήταν στο σινεμά, σε μια ταινία του 1995. Την είχε υπογράψει o
Λάρι Κλαρκ, ένας σκηνοθέτης (αργότερα και φωτογράφος και πολλά άλλα) ο
τρόπος του οποίου είναι κοντά στην τεχνοτροπία που αποκαλούμε «αισθητικό
σοκ». Τίτλος της ταινίας, ακριβώς αυτός, «Κids», «Παιδιά», και θέμα της
η μύηση ανηλίκων, πραγματικών ανηλίκων, στα απαγορευμένα: σεξ,
ναρκωτικά, παραβατικότητα. Εστω και ως lifestyle, συχνά καραδοκεί η
συντριβή.
Η αισθητική ακρότητα του Κλαρκ αναδείκνυε μια πραγματικότητα: ότι
τα ανήλικα, σε όλες τις κοινωνίες, με όλες τις κυβερνήσεις, βιάζονται να
μεγαλώσουν.
Μια από τις σημαντικότερες καμπάνιες στην Ελλάδα της
Μεταπολίτευσης, λίγο πριν από την αλλαγή του 1981, ήταν η καμπάνια του
Ρήγα Φεραίου, της Νεολαίας του ΚΚΕ εσωτερικού για ψήφο στα 18. Οι
νεολαίοι της οργάνωσης ήθελαν να αρχίσουν να συμμετέχουν το συντομότερο
στους δημοκρατικούς θεσμούς, να είναι όσο το δυνατόν γρηγορότερα
ισότιμοι πολίτες, με δικαιώματα και υποχρεώσεις. Από την κοινωνία, πολύ
σύντομα, το αίτημά τους θεωρήθηκε δίκαιο και ικανοποιήθηκε. Αν όμως ένας
δεκαοχτάρης παύει να είναι παιδί, γιατί πρέπει να θεωρείται παιδί ένας
εικοσάρης ή ένας εικοσιδυάρης με Καλάσνικοφ;
Οταν εκείνος ο τύπος με το τόξο εμφανιζόταν στο Σύνταγμα ως ρεπλίκα
του Ρομπέν των Δασών μπορεί για τον ίδιο αυτό να ήταν ένα παιχνίδι,
γοητευτικό μάλιστα επειδή έκανε φιγούρα και τον φωτογράφιζαν. Αλλά αυτό
δεν είναι η ουσία, είναι το lifestyle.
Οταν, ο ίδιος, αργότερα, επέχαιρε
για τη δολοφονία του ταξιτζή ο οποίος είχε την ατυχία να βρεθεί στο
διάβα ενός άλλου «ιδεολόγου» ληστή με Καλάσνικοφ στην Πάρο, έστω και αν
δεν το είχε υποψιαστεί, άφηνε πίσω του το lifestyle της παρανομίας και
οικειοπούνταν τον ρόλο του σκοταδόψυχου - ενός που αποδέχεται το μίσος
ως κοινωνική πρακτική. Κι όταν σε εμπνέει και σε οπλίζει το μίσος (για
την κοινωνία, για τον διαφορετικό από σένα), δεν έχουν περιθώρια όσοι σε
υπερασπίζονται, οι ομοϊδεάτες σου και οι δικοί σου άνθρωποι, να σε
αποκαλούν παιδί.
Η ψήφος σε μια δημοκρατία, με τα αδιέξοδα και τα στελέχη της δικής
μας, δεν έχει προφανώς γοητεία - αλλά προϋποθέτει ενήλικους ψηφοφόρους.
Μεγάλους ανθρώπους με δικαιώματα και υποχρεώσεις. Η λεγόμενη «ένοπλη
πάλη» φαντάζει γοητευτική. Αλλά το θέμα είναι τι γίνεται όταν τελειώνει η
γοητεία. Το θέμα, δηλαδή, είναι ότι όταν παίρνεις ένα όπλο για να
πολεμήσεις τη δημοκρατία, αυτό δεν είναι lifestyle - και επίσης ότι τη
μωρία και την επιπολαιότητα εικοσάρηδων και εικοσιπεντάρηδων μπορεί να
τη δικαιολογεί η οικογένεια, αλλά δεν γίνεται να τη συμμερίζονται οι
κοινωνίες.
Ιδίως μάλιστα η ελληνική κοινωνία, που έφτασε να θεωρεί παιδιά τους
τριαντάρηδες και παλεύει να πάψει να δίνει συντάξεις σε
σαρανταπεντάρηδες.
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου