ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Roller coaster

 

Toυ ΚΩΣΤΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗ

Δοκιμάστε ένα χαριτωμένο πείραμα.  

Επιστρέψτε έναν χρόνο πίσω, λίγο πριν σβήσει το 2022. Και διαβάστε για τις προβλέψεις και τις προκλήσεις του 2023.  

Θα χαμογελάσετε.  

Μετά αναζητήστε τις αστρολογικές προβλέψεις για το ζώδιό σας. 

Θα βάλετε τα γέλια. Εγώ αισθάνθηκα ότι αντιπροσωπεύω την ντροπή του Σκορπιού. Πού είναι το μπουκέτο με τους νέους έρωτες; Η καινούργια δουλειά και η ανάδειξη της καλλιτεχνικής μου φλέβας; Τίποτα. Aνέτρεξα στις προβλέψεις γνωστού, πολύ γνωστού, αστρολόγου. Προέβλεπε πόλεμο με την Τουρκία και χρεοκοπία. Οι προβλέψεις σε εκθέτουν. Εύκολα μετατρέπονται σε ξεκαρδιστικό ανέκδοτο.

Πέρυσι τέτοιες μέρες γράφαμε για τις εκλογές με απλή αναλογική και το ενδεχόμενο σχηματισμού κυβέρνησης συνεργασίας σε «προοδευτικό άξονα».  

Για τον Πούτιν που θα στείλει τον ρωσικό χειμώνα πάνω στην Ευρώπη, κόβοντας τη τροφοδοσία με αέριο.

 Και το θερμό επεισόδιο στα ελληνοτουρκικά που θα οδηγούσε σε ανάφλεξη στο Αιγαίο. Προς Θεού, δεν λέω να μη δίνετε σημασία στις προβλέψεις. Απλώς καλό είναι να τις κρατάτε στην άκρη, σαν σπόρο γέλιου που θα φυτρώσει μετά από έναν χρόνο.

Το 2023 εγγράφεται διεθνώς ως μία δύσκολη, ζοφερή χρονιά. Με δύο πολέμους σε εξέλιξη, μεγάλες φυσικές καταστροφές και κάτι περίεργες, καρτουνίστικες, αλλά σχεδόν τρομακτικές, προσωπικότητες να απλώνουν τα χέρια τους πάνω στις τύχες του κόσμου. 

Το 2024 ο πλανήτης έχει 50 εκλογικές αναμετρήσεις! Σύμφωνοι. Ομως ήταν και μία χρονιά με θαυμαστές εξελίξεις στην τεχνητή νοημοσύνη. Η ανθρωπότητα ανακάλυψε για δεύτερη φορά τον τροχό και τον προσαρμόζει στο όχημα που θα τη μεταφέρει στο μέλλον. Η επιστήμη κατέγραψε εντυπωσιακές επιδόσεις στην καταπολέμηση ασθενειών, με τη δημιουργία εξατομικευμένων σκευασμάτων – στο εγγύς μέλλον θα υπάρχουν φάρμακα που θα παρασκευάζονται μόνο για σένα. Αλλά και η εξερεύνηση του Σύμπαντος απέκτησε μεγαλύτερο εύρος και βάθος. Επίσης τα προτάγματα για πολιτική ορθότητα, συμπερίληψη, δικαιώματα, διατυπώθηκαν με μεγαλύτερη ένταση. Μπορεί η ματιά να είναι κοντή και να στριμώχνουμε τον χρόνο μέσα στα δικά μας μέτρα, όμως αν δούμε την εικόνα από ψηλά θα συμφωνήσουμε ότι, έστω με πισωγυρίσματα, ο κόσμος πάντα γίνεται καλύτερος.

Θυμάστε και τα δικά μας.  

Το εθνικό έγκλημα στα Τέμπη, οι πλημμύρες και οι πυρκαγιές. 

Εκλογές, Μητσοτάκης, Κασσελάκης. 

Ακρίβεια και επενδυτική βαθμίδα. 

Τριήμερα πένθη. 

Και τόση βία, ώστε να ματώνουν τα δελτία ειδήσεων, να βγαίνουν οι παρουσιαστές με την ποδιά του χασάπη. 

Λες και βλέπεις ριάλιτι που γυρίζεται με κάμερες ασφαλείας. Το 2023 καταγράψαμε νέο υψηλό στην κατανάλωση βίας. Και μάθαμε πλέον όλοι ότι ο άγνωστος που βρίσκεται στο απέναντι πεζοδρόμιο μπορεί, με μια κουβέντα, να μεταμορφωθεί σε τέρας. Θυμηθείτε πόσα βίαια περιστατικά ανέβηκαν στην κορυφή της δημοσιότητας επειδή ξεκίνησαν από μια κουβέντα μεταξύ αγνώστων. Αυτή η συνθήκη μας κάνει πιο εσωστρεφείς, πιο Ευρωπαίους αν θέλετε. Καμιά φορά, τα βράδια, παρατηρώ ανθρώπους που κατεβάζουν τα σκουπίδια και κατευθύνονται προς τον κάδο με βήμα γρήγορο και κεφάλι σκυφτό. Εμείς είμαστε αυτοί, ως κοινωνία. Κάποτε θα συνέβαινε.

Αυτό θα συνεχιστεί. Η ζωή θα γίνεται πιο ακριβή, το νοίκι και το σουπερμάρκετ θα δαγκώνουν στον λαιμό, οι κάμερες θα είναι περισσότερες από τα πουλιά, η βία θα φυτεύεται στα σχολικά προαύλια και όλο και πιο πολλοί θα περπατούν με σηκωμένο τον γιακά. Είναι η κανονικότητα μιας σύγχρονης ευρωπαϊκής χώρας, όσο και αν δεν θέλουμε να το παραδεχθούμε.  

Τα φονικά θα αντιμετωπίζονται σαν τροχαία και στα social θα ανεβάζουμε φωτογραφίες αδικοχαμένων σκύλων. Και κάποια στιγμή, μπορεί να είναι το 2024, μπορεί το 2025 ή πιο πέρα, θα βρεθούμε και εδώ αντιμέτωποι με έναν οπλισμένο τύπο που θα εμφανιστεί ως Μεγάλος Θεριστής σε δημόσιο χώρο.

Οι ευχές είναι προσευχές χωρίς Θεό. Είναι ρεσώ που καίνε για λίγο, μέχρι να τα σβήσει η πραγματικότητα. Ομως...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΤΣΑΜΠΟΥΚΟ-ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ο θυμός που σπαταλάμε

Του ΘΟΔΩΡΗ ΓΕΩΡΓΑΚΟΠΟΥΛΟΥ

 Καθώς άλλη μια επεισοδιακή χρονιά πέρασε, αξίζει ως πολίτες να κάνουμε ένα ταμείο και να αξιολογήσουμε το αποτέλεσμα όλης αυτής της ενάρετης οργής που σπαταλήσαμε φέτος. 

Για ποια θέματα θυμώσατε εσείς το 2023; Για ποια εξοργιστήκατε, τα πήρατε στο κρανίο, είπατε “φτάνει πια”, είπατε “ως εδώ”; 

Είμαι σίγουρος ότι ήταν πολλά. Και το ερώτημα είναι: και μετά τι έγινε; 

 Η οργή κάποια στιγμή εξατμίστηκε. Πήγαμε παρακάτω. Έτσι γίνεται πάντα. Για ένα διάστημα καυτό, όμως, θυμώσαμε. Οργιστήκαμε πολύ.  

Τι έγινε αυτός ο θυμός; Αυτή η ενέργεια; Πού πήγαν; Μετουσιώθηκαν σε κάποια εμπειρία, σε αυξημένη επίγνωση, γνώση, ενσυναίσθηση, ωρίμανση; Μήπως μετουσιώθηκαν και σε κάποιας μορφής δράση; Ή μήπως δεν έγιναν τίποτε;

Έχω την (αυθαίρετη, αυτοσχέδια) θεωρία ότι ο σύγχρονος άνθρωπος υπάρχει για να θυμώνει. Σαν παιδιά που δεν μεγάλωσαν ποτέ, ξεσπάμε από την αδυναμία να διαχειριστούμε τα συναισθήματά μας. Ξυπνάμε το πρωί ψάχνοντας αφορμή, το χέρι απλώνεται στο κινητό και σκρολάρουμε αχόρταγα μέχρι να βρούμε κάτι που θα μας εξαγριώσει. Που θα μας ξυπνήσει. Κι η πραγματικότητα γεννάει γενναιόδωρα αφορμές, και οι πλατφόρμες μας σερβίρουν ευκαιρίες, οι αλγόριθμοί τους γι’ αυτό το λόγο είναι φτιαγμένοι. Και βρίσκουμε.

Υπάρχουν πράγματα που θυμώνουν υποσύνολα με χαρακτηριστικά ιδιαίτερα, ανθρώπους ευάλωτους κι ευερέθιστους για συγκεκριμένους λόγους (όπως ένα έργο τέχνης στο σχήμα της ελληνικής σημαίας) ή πράγματα που θυμώνουν κάποιους πολύ, αλλά πάρα πολλούς άλλους, κατά τα άλλα ευάλωτους και ευερέθιστους, όχι (όπως ο χαμός εκατοντάδων ανθρώπων στ’ ανοιχτά της Πύλου). Υπάρχουν όμως και κάποια που πυροδοτούν το θυμό των περισσότερων, θυμοί που ανατροφοδοτούνται και αναφλέγονται συλλογικά, που εξαπλώνονται κι αγγίζουν σχεδόν ολόκληρη την κοινωνία.

Πρόσφατα δεν είπαμε όλοι μαζί “ως εδώ” για την οπαδική βία; Για τις δεκαετίες ανοχής στη βία και τη χυδαιότητα στα γήπεδα από εργαλειοποιημένους αφιονισμένους νέους άνδρες χωρίς πυξίδα, επίγνωση και όρια; 

Δυο άνθρωποι δολοφονήθηκαν το 2023 από αυτή την κοινωνική αρρώστια. Τέτοιο καιρό του χρόνου τι σας φαίνεται πιο πιθανό: να έχει εισακουστεί η οργή μας και να έχουν υλοποιηθεί σοβαρές τομές στον επαγγελματικό αθλητισμό για να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα για πρώτη φορά μετά από δεκαετίες ανομίας, ή να έχουμε πάλι άδεια γήπεδα επειδή κάποιοι άλλοι φίλαθλοι θα έχουν διασχίσει την Ελλάδα ανενόχλητοι με σκοπό να τα σπάσουν και να σφάξουν, κι εμείς να είμαστε πάλι έξαλλοι από ενάρετο θυμό;

Και θυμώσαμε και με τόσα άλλα φέτος. Το όνομα “Αντώνης Καρυώτης” το θυμάστε; 

Ήταν ο άνθρωπος που πέταξαν από τον καταπέλτη του “Blue Horizon” στον Πειραιά και πνίγηκε. 

Τι έγινε με αυτή την ιστορία; Τι άλλαξε στις ακτοπλοϊκές μεταφορές μετά από το τσουνάμι της παλλαϊκής μας οργής; Τι άλλαξε στη συμπεριφορά μας ως πολίτες, μεταξύ μας;

Κι άλλες ερωτήσεις: τι γίνεται με τη διαδικασία απόδοσης ευθυνών για το σκάνδαλο στα Τέμπη;  

Ξέρουμε ότι Γραφείο των Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων άσκησε δίωξη σε 23 άτομα που εμπλέκονται στην προβληματική υλοποίηση της σύμβασης για την σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση. Πώς και δεν τους τσίμπησε αυτούς τόσα χρόνια η ελληνική δικαιοσύνη;  

Πού βρίσκεται το θέμα του σκανδάλου των υποκλοπών και των ενεργειών συγκάλυψής του; 

Πώς πάει η δίκη για το Μάτι; 

Τι έγινε με εκείνη την παραπομπή του Αχιλλέα Μπέου στη δικαιοσύνη για τις ομοφοβικές του δηλώσεις; 

Θυμάστε την οργή για το σκυλί που το σκοτώσαν στην Αράχωβα; Τη φλόγα, το πάθος, τις απειλές για μποικοτάζ, τις διαδηλώσεις; Πριν από δύο εβδομάδες γίνονταν όλα αυτά. Μπορεί, τελικά, να μην ήταν έγκλημα. Το ξεπεράσατε;

Θυμώναμε με όλα αυτά, απαιτούσαμε λύσεις, απαντήσεις, δικαιοσύνη. Και μετά παύαμε. Όχι σε όλες τις περιπτώσεις. Όχι όλες και όλοι. Το καλοκαίρι του 2023 μετά το αίσχος με τους απατεώνες που καταπατούσαν παραλίες με ξαπλώστρες και μπιτσόμπαρα, ξεσηκώθηκε ένα κύμα οργής, αλλά δημιουργήθηκε και ένα κίνημα δράσης. Άνθρωποι έχυσαν χολή και φαρμάκι από το πληκτρολόγιο, αλλά κάποιοι σηκώθηκαν και πήγαν και να κάνουν κάτι για να αλλάξει αυτό που τους θυμώνει. Στις περισσότερες περιπτώσεις, όμως, μόνο χολή και θυμός, για λίγο, και μετά τέλος. Όχι από κόπωση. Δεν θα μπορούσε να είναι η κόπωση η εξήγηση, γιατί λίγο μετά θυμώναμε για κάτι άλλο, επόμενο. Γι’ αυτό νομίζω ότι σε κάποιο επίπεδο ο θυμός για εμάς έχει γίνει αυτοσκοπός. Δεν θυμώνουμε επειδή θέλουμε κάτι να αλλάξει -θυμώνουμε επειδή θέλουμε να είμαστε θυμωμένοι.

Φταίει η ανολοκλήρωτη ενηλικίωση;

 Ότι δεν ξέρουμε πώς αλλιώς να διαχειριστούμε έναν κόσμο δύσκολο, περίπλοκο; 

Το ότι είμαστε τα κακομαθημένα παιδιά της ιστορίας; 

Το ότι μεγαλώνουμε σε σπίτια όπου κυριαρχεί η υστερία; 

Ή μήπως φταίνε οι αλγόριθμοι, που μας παίρνουν απ’ το χεράκι και μας διδάσκουν παβλοφικά να σκρολάρουμε αναζητώντας την οργή;  

Ποιος ξέρει. Το σίγουρο είναι πως...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΗΦΗΝΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Θα τα φάμε όλοι μαζί... και το 2024

 

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΡΑΛΟΓΛΟΥ

Τι υπόλοιπα μάς μένουν να φάμε, το 2024;

Του Ταμείου Ανάκαμψης, του ΕΣΠΑ, του ΕΝΦΙΑ και τους φόρους όλων εκείνων που μοιράσαμε το 2023. Καλή χρονιά...

Γιατί με την κατάλληλη χαρτοσούρα "θα 'τα φάμε όλοι μαζί' και όχι μόνον όσοι τα έτρωγαν από τους φόρους των 'νηστικών' ή τα δανεικά....” 

Remaining Time-0:16

Fullscreen

Unmute

Αυτή ήταν η οικονομία του 2023. Οι μοιρασιές, τα επιδόματα, το τσοντάρισμα του κράτους και τα κρατικά χαρτζιλίκια σε νέους. 

Αυτή θα είναι και το 2024. Τι θα αλλάξει και θα χρηματοδοτηθούμε το 2024 από την ανάπτυξή μας και όχι μόνο από τα λεφτά της ΕΕ και τους φόρους μας; Τίποτε.

Τι χειροπιαστό υπάρχει που να δίνει αίσθηση ανάπτυξης, εκτός εκείνων που διαφημίζει και επαναλαμβάνει η κυβέρνηση (καθημερινά) για την ανάπτυξη προβάλλοντας τις θεωρητικές προσδοκίες χρηματοπιστωτικών οίκων και έγκυρων διεθνώς οικονομικών περιοδικών ότι εμείς θα κερδίσουμε, στην Ευρώπη, τη "σκυταλοδρομία” για την ανάπτυξη, πότε με 3%, πότε με 2,5% και πότε με 2%...

Δεν θέλουμε να αμφισβητήσουμε ούτε ένα στοιχείο από την αισιοδοξία αυτή, η οποία μας τρέφει άλλωστε, μαζί με τις μοιρασιές των φόρων μας (σε μορφές επιδομάτων...). Ωστόσο, δεν είναι κακό να ρίξουμε μια ματιά (στο τέλος του 2023)  τι έχουμε να εισπράξουμε και γιατί θα το εισπράξουμε το 2024. 

Πουλήσαμε μήπως, το 2023, κάτι από την κρατική σαβούρα που αποκαλούμε βαριά κρατική βιομηχανία στη μεταλλουργία ή στην άμυνα ή στις κατασκευές ή στις συναρμολογήσεις, αναγκάζοντας και τους φορολογούμενους να δίνουν τους φόρους, γιατί την έχουμε εντελώς ή μερικώς εκτός λειτουργίας αλλά όχι κλειστή...; 

Τίποτε. Ούτε θα πουλήσουμε μέσα στο 2024, λόγω ευρωεκλογών.

Είναι σε θέση η κυβέρνηση να ρισκάρει περισσότερες ψήφους από εκείνες που βεβαίως και θα χάσει, λόγω της απαράδεκτης φοροεισπρακτικής οθωμανικής φορολογίας την οποία θα έχει ήδη εφαρμόσει (επί ένα εξάμηνο), καθώς άλλοι πόροι για να λειτουργήσουν το κράτος-τέρας και ο κρατισμός δεν υπάρχουν.   

Αναμορφώσαμε, μήπως,  το 2023 σε κάτι το γραφειοκρατικό τέρας (σε όλα τα επίπεδα λειτουργίας του κράτους και της τοπικής αυτοδιοίκησης); 

Ας πούμε, σαν την απαράδεκτη έως βλαβερή ανοησία όπως αυτή με την κάθε νέα αντιγραφειοκρατική (κατά τα άλλα) διάταξη που αφαιρεί 1-2 αντικίνητρα και απαιτεί να προσθέτουμε 3-4 νέα για την εφαρμογή της...(!). Έτσι συμβαίνει και διώχνουμε και ξένους και πολυεθνικούς επενδυτές αλλά και ντόπιους, ενισχύοντας τους λόγους για επιχειρηματική μετανάστευση . 

Τίποτε. Πολιτικά (ως κυβέρνηση) βεβαίως και δεν τη συμφέρει να βάλει χέρι στον κρατισμό. Έτσι ο κρατισμός παραμένει ως το μόνο πεδίο του πολιτικού ανταγωνισμού με την, έστω και εντελώς ανύπαρκτη (ως και κωμική -προς το αριστερό σκέλος της-) αντιπολίτευση, η οποία απλώς γεμίζει τα έδρανα της Βουλής χωρίς να έχει και την ικανότητα αντιπολιτευτικού λόγου στήριξης και των δικών της ψηφοφόρων.

Μεταρρυθμίσαμε, μήπως, τη Δικαιοσύνη ώστε οι μηχανισμοί της να αποδίδουν έργο στον χρόνο που έχει ανάγκη και η οικονομία (πράγμα που υποσχεθήκαμε και οφείλουμε να πράξουμε και απέναντι στους επενδυτές που προσκαλούμε να αξιοποιήσουν τις δήθεν επενδυτικές ευκαιρίες μας);

Τίποτε. Και για συντεχνιακούς λόγους που προστατεύονται πολιτικά με πολύμορφα ανταλλάγματα, τα οποία τελικά πληρώνει και θα πληρώνει η οικονομία μας, δεν θα βρούμε λόγους να το πράξουμε και το 2024. 

Το οικονομικό μας σκηνικό δεν πρόκειται να μεταβληθεί σε τίποτε και το 2024 για δύο λόγους που δεν θα ανατραπούν:

 

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Μέγας Καζαμίας 2024: Πράσινος, κίτρινος και μπλε

 

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ Π. ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ


Θα ΄ρθουνε χρόνια δίσεκτα, χρόνια καταραμένα, τα ορφανά του Σόιμπλε γιατί είναι μαραμένα;

Με 366 μέρες το 2024, αλλά ο μήνας έχει εννιά, τώρα που πήραμε την επενδυτική βαθμίδα, του Φατίχ Τερίμ τη σφραγίδα και θα δούμε πολλούς να έχουν στην πλάτη τη γίδα, μια χρονιά με κυβερνητική αιγίδα.

Όλα τα ζητήματα θα λάβουν την εξής μορφή τη νέα χρονιά. Ό,τι σας λέω!

Iανουάριος: Ο Άγιος Βασίλης φέρνει Τούρκους προπονητάς σε όλα τα τμήματα του Παναθηναϊκού. Από βόλεϊ και πόλο μέχρι ξιφασκία, πάντελ και αλπικό σκι.

Έρχονται τα μη κρατικά ΑΕΙ και πέφτει πολύ γέλιο με το “μη κερδοσκοπικά”. Θα ήταν το καλύτερο ανέκδοτο του 2024 αν δεν υπήρχαν τα κίτρινα, πράσινα και μπλε τιμολόγια στην ενέργεια. Ο ελληνικός λαός βαθιά ενημερωμένος παίζει όβερ από ημίχρονο τη ΔΕΗ και πάει Ταμείο να πληρώσει τους λογαριασμούς

Φεβρουάριος: Στα σαράντα του Σόιμπλε, επίλεκτο τμήμα γερμανοτσολιάδων και λοιπών μνημονιακών μεταβαίνει στη Γερμανία για τις δέουσες τιμές προς τον καλύτερο Καγκελάριο που είχαμε ποτέ, μετά την Αντιβασιλεία του Όθωνα και τον Κόμη Ιωσήφ Λουδοβίκο Άρμανσπεργκ (παραλίγο Άσμπεργκερ)

Η πληρωμή των τελών κυκλοφορίας του 2024 μετατίθεται για το 2025. Με τη βενζίνη στα 4,72 ευρώ κυκλοφορούν μόνο τα κρατικά και διπλωματικά αυτοκίνητα.

Η ελάχιστη κίνηση δίνει τη δυνατότητα στην Ανάπλαση ΑΕ να πεζοδρομήσει Πανεπιστημίου, Σταδίου, Φιλελλήνων, Καραγιώργη Σερβίας και Αμερικής, η οποία και μετονομάζεται σε Ζακ Ντελόρ, εις ανάμνηση των ομώνυμων πακέτων που φαγώθηκαν στα όρθια από ντόπια και ξένα κέντρα συμφερόντων.

Μάρτιος: Πατρινό καρναβάλι για πάντα μιας και γίνεται ανασχηματισμός. Δομικός και ατομικός. Μπλε και εκσυγχρονιστικό πράσινο συμπλέουν με το κίτρινο του Ποταμού Κβάι. Συγχωνεύεται το Εσωτερικών με το Εξωτερικών και το Παιδείας με το Εργασίας. Άλαλα τα χείλη των Προεδρικών.

Ακόμη 30.000 ξένοι εργάτες οικοδομής παίρνουν χαρτιά μπας και φτιαχτεί το Ελληνικό και η υποθαλάσσια ζεύξη Περάματος Σαλαμίνας, υπό το άγρυπνο βλέμμα του Ξέρξη πάνω στο βουνό Αιγάλεω.

Απρίλιος: Δεν έχει Πάσχα ο Απρίλιος αλλά έχει χιόνια στο καμπαναριό. Μια σφοδρή χιονοθύελλα πλήττει από άκρη σε άκρη τη Γερμανία, προς την οποία δηλώνουμε αλληλέγγυοι.

Ξαναπάει ο κόσμος στα γήπεδα, μετά από αίτημα του Ταγίπ να μάθει ο λαός μπαλίτσα από τον Φατίχ.

Με τροπολογία που έρχεται στη Βουλή, αυτοδιοικητικές εκλογές θα γίνονται κάθε χρόνο.

Μάιος: Η εργατική Πρωτομαγιά συμπίπτει με την ανακάλυψη και αποκάλυψη ρωμαϊκής βίλας στη Λεωφόρο Όλγας. Πλούσια στοιχεία βρίσκει η αρχαιολογική σκαπάνη για τις παρτούζες που γινόσαντε (sic) επί Νέρωνα, αλλά και Καλιγούλα.

Αναγούλα εντωμεταξύ παθαίνουν όλοι οι άσπονδοι οχτροί με το θαύμα της Ελλάδας. 512 εκατομμύρια τουρίστες ήρθαν στη χώρα μόνο το πρώτο τετράμηνο, φόβοι πως θα βουλιάξουν τα νησιά του Αιγαίου από την πολυκοσμία και το κέντρο της Αθήνας από την κακοσμία.

Ο ΠΑΟΚ κατακτά το Κόνφερενσ και ο Λευκός Πύργος ανακατασκευάζεται στο σχήμα της ευρωπαϊκής κούπας.

Ιούνιος:  Το Υπουργείο Παιδείας ανακοινώνει πως είναι η τελευταία φορά που οργανώνει Πανελλαδικές Εξετάσεις, του χρόνου όλοι στα μη κρατικά με student pass.

Στις ευρωεκλογές πρώτο κόμμα έρχεται το ΠΑΣΟΚ, μετά ο ΣΥΡΙΖΑ του Στέφανου μετά η Νέα Αριστερά και πάνω από όλους η παλιά, τιμημένο ΚΚΕ. Όσον αφορά το πρωτάθλημα στην Κεντροαριστερά. Ο Χρήστος Σπίρτζης αναδεικνύεται ως ο μόνος ηγέτης που μπορεί να την ενώσει.

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ: Η πιό όμορφη πρωτοχρονιά της ζωής μου!

Toυ ΑΡΓΥΡΗ ΚΩΣΤΑΚΗ

Πριν από 31 χρόνια τέτοιες ώρες, τέτοιες ημέρες, η Ελλάδα ετοιμαζόταν να υποδεχτεί το 1993. 

Σήμερα, η Ελλάδα δεν ξέρει τι της ξημερώνει. 

Δεν το λέω πολιτικά ή οικονομικά. Αλλά κοινωνικά, ανθρώπινα.  

Δεν ξέρουμε πλέον ποιοί είμαστε ή τι είμαστε. Άνθρωποι ή τέρατα? ΄Ανθρωποι ή μισάνθρωποι?΄Ανθρωποι ή ρομπότ? 

 

Φτάσαμε στο σημείο να στέλνουμε ηλεκτρονικές «ευχές φασόν» μέσα από καλώδια των υπολογιστών και των ipad.  

 

Μία γιά όλους.

 

Μην κουραζόμαστε να γράφουμε από μία που θα «ταιριάζει» στη ζωή του καθενός με όλη μας την καρδιά. Θα μου πείτε και λίγα χρόνια πριν οι εταιρίες κινητής τηλεφωνίας μπλόκαραν από τα εκατομμύρια μηνύματα της νύχτας της πρωτοχρονιάς. Λες και κάποιος πατούσε ένα κουμπί στο μυαλό των ανθρώπων και από τις 11.59 έως τις 12.01 έπρεπε να στείλει μιά ευχή με sms.

 

Θα μου πείτε επίσης ότι παλιότερα ο ΟΤΕ «έτρεχε και δεν έφτανε» γιατί εκείνο το τρίλεπτο πάθαινε «μπλακ άουτ» το τηλεφωνικό σύστημα. Τουλάχιστον άκουγες τη φωνή του δικού σου ανθρώπου. Έστω και με παράσιτα ή βόμβο. ΄Εστω και «παίρνοντας το μηδέν».

 

Θα μου πείτε ότι ακόμη παλιότερα τα ταχυδρομεία προσλάμβαναν έκτακτο προσωπικό γιά να προλαβαίνουν να μοιράζουν εγκαίρως την αλληλογραφία με τις ευχετήριες κάρτες. Μα τόσο πολύ γέρασα στα 58 μου – να πάρει η ευχή να πάρει – που θυμάμαι με γλυκύτητα και νοσταλγία τη διαδικασία να αγοράσω χριστουγεννιάτικες κάρτες και να στις στείλω σε συγγενείς, φίλους και συναδέλφους. Και με πόση λαχτάρα βέβαια περίμενα να μου φέρει ο ταχυδρόμος τα γράμματα των άλλων. Το έγραψα προ ημερών πάλι. Άντεξα μέχρι και οκτώ χρόνια να στέλνω κάρτες με το ταχυδρομείο. Μετά ένιωσα «Νεάτερνταλ» και το έκοψα. 

 

 Αλλά και που στέλνω ευχές με μήνυμα από το κινητό τι έγινε?

 

Ούτε οι μισοί δεν απαντάνε! Κι αν απαντήσουν θα είναι το «μήνυμα – φασόν» που έχουν στα έτοιμα. Ενώ εγώ ο ηλίθιος, κάθομαι και σκέφτομαι κάτι που να ταιριάζει στον καθένα. Και απαντάω σε όλους μα όλους όσοι με θυμούνται. 

 

Γι αυτό ξαναγυρνάμε αναγκαστικά στα παλιά. Στο τηλεφώνημα που τουλάχιστον θα ακούσεις τη φωνή του άλλου και θα δεις ότι είναι καλά και στην «αλληλογραφία», αλλά με άλλη μορφή.

 

Αντί να στείλεις κάρτα, πηγαίνεις εσύ ο ίδιος στο σπίτι του άλλου ή δίνετε κάπου ένα ραντεβού γιά λίγη ώρα να τα πείτε και να ευχηθείτε. ΄Ανθρωποι – ζωντανά «γράμματα» δηλαδή. Χωρίς μπαταρίες στο μυαλό, καλώδια στην καρδιά και password στη φωνή. Αλλά με μιά χειραψία. Μιά αγκαλιά. Ένα φιλί.

 

Κι έτσι μέσα στο δικό μου φόβο των ημερών, ξαναγυρίζω νοερά λίγο πριν την πρωτοχρονιά του 1993. Μακράν την πιό όμορφη πρωτοχρονιά της ενήλικης ζωής μου, γιατί εννοείται ότι δεν θα ξεχάσω ποτέ μέχρι να κλείσω τα μάτια μου τις πρωτοχρονιές των παιδικών μου χρόνων, άντε και κάποιας εφηβικής.  

 

Τότε όμως ζούσα μεταφορικά και κυριολεκτικά σε έναν άλλον κόσμο.

 

Με το πρόσημο του αριθμού 2 ακόμη στην ηλικία μου, την ορμή της νιότης, της ασφάλειας της υγείας, της μέθης του έρωτα, της αγάπης των φίλων, της σιγουριάς της καλής δουλειάς, της απατηλής λάμψης της χώρας και πολλά πολλά άλλα, ετοιμαζόμουν γιά το ρεβεγιόν αφού είχα την πολυτέλεια του διήμερου ρεπό. 

 

Τότε η διεύθυνση του ραδιοφωνικού σταθμού Flash, μας έδωσε δύο ημέρες άδεια «σημαίας», όποιος ήθελε Χριστούγεννα και όποιος ήθελε πρωτοχρονιά.

 

Ετοιμαζόμουν γιά τη στιγμή που θα έμπαινα στον «μαγικό» κόσμο των μπουζουκιών. Η φιλία μου με τον Δημήτρη και τη Φεβρωνία Γιακουμέλου, τους επιχειρηματίες του θρυλικού νυκτερινού κέντρου «Χάντρες», που δεν υπάρχει εδώ και είκοσι χρόνια, αλλά άφησε το ανεξίτηλο σημάδι τους στο χώρο της αθηναικής διασκέδασης, εξασφάλιζε στην παρέα μου ένα καλό τραπέζι κοντά στην πίστα.

 

Από τη μία θυμάμαι εκείνη τη βραδιά της νιότης και χαίρομαι και από την άλλη ζω στο σήμερα και θλίβομαι. Όχι βέβαια γιατί δεν έχω τη δυνατότητα να πάω μπουζούκια (και να είχα χρήματα δεν θα επέλεγα τέτοια διασκέδαση), αλλά γιατί αδυνατώ να πιστέψω πού έφτασε η χώρα και πώς ζούμε. Να μην έχουμε καν αίσθηση της εορταστικής ατμόσφαιρας.

 

Ας είναι. Εκείνες τις ώρες πριν το ρεβεγιόν λοιπόν, σε ρόλο συντονιστή της μεγάλης εξόδου, «αρχηγού» της παρέας, άρχισα τον τηλεφωνικό μαραθώνιο από το σταθερό γιά την ώρα και το μέρος του ραντεβού, τα μηνύματα στον τηλεφωνητή γιά όσους και όσες απουσίαζαν και η προετοιμασία γιά τις τελευταίες λεπτομέρειες.

 

Το ρόστερ της εικοσάδας, λες και ήμασταν ποδοσφαιρική ομάδα, νωρίς το απόγευμα είχε κλείσει και δυό ώρες ύπνος θα ήταν ότι έπρεπε. Οι μισοί κάναμε «αλλάξαμε» το χρόνο» στις «Χάντρες» και οι άλλοι μισοί ήρθαν μετά αφού έκαναν πρωτοχρονιά με τις οικογενειές τους στα σπίτια. 

 

Ο μετρ ο αείμνηστος Γιώργος Παπαδόπουλος, μας βόλεψε, όπως και όλους τους θαμώνες του μαγαζιού. Ακόμη και σκαμπό επιστράτευσε γιά να μη μείνει κανένας να κάθεται μισό μισό με άλλον σε μία καρέκλα. Είχε όπως έλεγε «ένα καλό» γιά όλους.

 

Δεν φοβόμασταν το αύριο εκείνη τη νύχτα. Τα γέλια, οι αγκαλιές, τα φιλιά, τα τραγούδια, το αλκοόλ γινόταν ένα κοκτέιλ που έδιωχνε κάθε κακή σκέψη.

 

Κι όταν ο Δημήτρης γύρω στις 3 έβγαζε τη «μάσκα» του επιχειρηματία και έκανε αυτό που ήθελε πραγματικά η καρδιά του το κέφι απογειωνόταν. Γιά μισή ώρα ήταν τραγουδιστής. Πάντα με αρχή «τα μαύρα μάτια» του Αγγελόπουλου και την ορχήστρα να δίνει ρεσιτάλ.

 

Ήταν η εποχή με τους χορούς πάνω στα τραπέζια. Η εποχή που άγνωστοι γινόταν μιά παρέα. Το φλερτ ήταν επιβεβλημένο. Η νύχτα – παραμύθι της πρωτοχρονιάς δεν είχε «πρέπει», «απαγορεύεται», πρωτόκολλα και κανόνες. Τα κορίτσια με τα λουλούδια έβγαζαν το χαρτζιλίκι του μήνα μέσα σε λίγες ώρες. Οι πιό τολμηροί έπαιρναν και γιά λίγα δευτερόλεπτα το μικρόφωνο γιά ένα ρεφρέν και αποθεωνόταν. Τα ζειμπέκικα στην πίστα στις «Χάντρες» – αν ήταν παρών ο Θάνος Αλεξανδρής θα τον ενέπνεαν να τα περιγράψει όπως μόνο αυτός ήξερε στο καταπληκτικό βιβλίο του «αυτή η νύχτα μένει» που έγινε και κινηματογραφική ταινία από τον Νίκο Παναγιωτόπουλο – έκαναν «τα πλακάκια να σπάνε».

 

Και όταν πιά είχαμε γεμίσει με γλέντι τις ψυχές μας αποχαιρετούσαμε την πρώτη νύχτα του χρόνου στο φως της ημέρας.  

 

Γιά εκείνη την πρωτοχρονιά του 1993 που έφυγε ανεπιστρεπτί, ...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ: Η καλύτερη πρωτοχρονιά μου ever

Toυ ΣΤΕΦΑΝΟΥ ΞΕΝΑΚΗ

Πρέπει να 'χαμε δραχμές. Πάνε 20 χρόνια και βάλε. Τη θυμάμαι όμως σαν να 'ναι χθες.  

 

Ήταν παραμονή πρωτοχρονιάς. Λίγο πριν από την αλλαγή του χρόνου. Ντυμένος στην πένα, κατέβαινα βιαστικά τη Βάρης-Κορωπίου, ανυπόμονος για το ρεβεγιόν, αλλά κι αγχωμένος. Από τις μέρες που το ρολόι τρέχει πιο γρήγορα απ' το κανονικό. Πλησίαζα στη συμβολή με την παραλιακή. Ο δρόμος άδειος. Ο κόσμος είχε κατασταλάξει, όπως θα έλεγε κι η θεία μου, αν ήταν εδώ. 

 

Τον είδα με την άκρη του ματιού μου και με τη μία τον απέφυγα. Αυτό που στρουθοκαμηλίζεις και νομίζεις ότι θα φύγει ο άλλος. Ευχόμουν το φανάρι να ανάψει γρήγορα πράσινο. 

 

Ο τύπος ήταν στο πεζοδρόμιο και ζητούσε υπομονετικά βοήθεια. Ήρεμα και καρτερικά. Καθώς πρέπει, ευγενικός, η επιτομή της αξιοπρέπειας. Με το που άναψε το φανάρι την έκανα βιαστικά για να τον αποφύγω. Χαρούμενος που δεν πρόλαβαν να ανταμώσουν οι ματιές μας.  

 

Η όλη φάση μου ήταν πολύ άβολη. 

 

 Άρχισα να βλέπω τα χαρακτηριστικά του προσώπου του, αυτήν τη φορά πιο ξεκάθαρα. Τον όμορφο χαρακτήρα του πιο έντονα. Μέχρι που δεν μπορούσα να το αντέξω άλλο. Λες κι είχα φτάσει στην άκρη του σκοινιού κι αυτό είχε τεντώσει. Και δεν με άφηνε να πάω παραπέρα. Σαν να με τράβαγε πίσω.  

 

Στο πρώτο φανάρι έκανα αναστροφή, κι ας απαγορευόταν. Ήμουν ήδη εκτός χρόνου, αλλά δεν μ' ένοιαζε πια. Το μόνο που μ' ένοιαζε ήταν να μην είχε φύγει από το πόστο του. Γκάζωνα ολοένα περισσότερο για να τον προλάβω. Ήμουν πια ένα φανάρι μακριά του. 

 

Με ανακούφιση άρχισα να ξαναδιακρίνω τη σιλουέτα του. Χαμογελαστός, ευγενικός, υπομονετικός. Στο ίδιο ακριβώς σημείο. Δεν είχε άλλα αμάξια, άρα κι ελπίδα για χαρτζιλίκι. 

 

Η ώρα πλησίαζε ακριβώς κι ο τύπος σίγουρα θα έκανε πρωτοχρονιά στον δρόμο. 

 

Πέρασα φουριόζος από δίπλα του, από την άλλη κατεύθυνση, αναζητώντας την πρώτη αναστροφή. Ίσως θα έκανα κι εγώ πρωτοχρονιά στον δρόμο. Δεν μ' ένοιαζε πια. Φτάνω πλάι του. Με πλησιάζει αδιάφορα, πάντα ευγενικά, χωρίς ελπίδα, χωρίς καμία προσδοκία. Με αναγνωρίζει. Απορία το συναίσθημα. Γιατί πάλι εδώ; Αφού δεν (με) γουστάρεις. 

 

Του χαμογελάω. Όχι πολύ. Αν ήταν εξετάσεις, ίσα που θα περνούσα. Βάζω το χέρι στην κωλότσεπη. Πιάνω το πρώτο χαρτονόμισμα. Πεντοχίλιαρο (δρχ) ήταν. Του το δίνω. Του χαμογελάω.  

 

Ξαφνιάζεται. Μια βλέπει εμένα, μια το κολλαριστό πεντοχίλιαρο. Το φανάρι ανάβει πράσινο. Μένουμε να κοιταζόμαστε για λίγο. Καπάκι δίνω μια δυνατή γκαζιά και φεύγω.  

 

Συνεχίζω να τον καρφώνω μέσα από το καθρεφτάκι. Το ίδιο κι αυτός. Πετάω από χαρά. Το ίδιο και το αμάξι μου. 

 

Τελικά την πρόλαβα στο παραπέντε τη νέα χρονιά. Τα φιλαράκια αναρωτήθηκαν γιατί άργησα. Δεν τους την είπα ποτέ την ιστορία. Την κράτησα για μένα. 

 

Σαν κάτι...

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Μη βάλετε κανένα στόχο για τη νέα χρονιά

 

Ο Μάνος Βουλαρίνος εξηγεί γιατί οι στόχοι της νέας χρονιάς είναι μία σίγουρη πίκρα.

 

Οι στόχοι της νέας χρονιάς (ή new year’s resolutions όπως τις λένε οι θείες από το Σικάγο) δεν είναι τίποτα περισσότερο από ένας λάκκος που θα πέσεις οπωσδήποτε μέσα. Είναι μια συνταγή εγγυημένης καταστροφής την οποία πολλοί συμπολίτες επιμένουν να εκτελούν ξανά και ξανά για να γευτούν, ξανά και ξανά, τη δυσάρεστη γεύση της. Είναι ο δρόμος που οδηγεί στην απογοήτευση και πιθανόν και στην κατάθλιψη.

 

Για αρχή οι στόχοι της νέας χρονιάς είναι στόχοι που δεν έχεις μέχρι τώρα πετύχει γιατί δεν έχεις καμία διάθεση να κάνεις όσα χρειάζονται για να τους πετύχεις. Αν την είχες, θα τα είχες ήδη κάνει και δεν θα περίμενες να αλλάξει η χρονιά για να ξεκινήσεις.

Αν στα αλήθεια ήσουν έτοιμος να στερηθείς τα γλυκά, τα αλμυρά, τα γλυκόξινα και όλα αυτά τα νόστιμα που πρέπει να στερηθείς για να χάσεις αυτά τα 10-15 κιλά που θελεις να χάσεις, θα τα είχες ήδη χάσει.

Αν στ’ αλήθεια ήσουν έτοιμος να βρεις μια άλλη δουλειά θα ήσουν ήδη στο ψάξιμο.

Αν στ’ αλήθεια ήθελες να περιορίσεις τις σπατάλες σου για να αποταμιεύσεις, ο λογαριασμός σου στην τράπεζα δεν θα ήταν άδειος.

Συνεπώς το να θέσεις στόχους για το 2024, το να ορίσεις μια σειρά πραγμάτων τα οποία ισχυρίζεσαι ότι θέλεις να κάνεις αλλά τελικά δεν θα κάνεις, είναι μία σίγουρη πίκρα. Το μόνο που θα καταφέρεις θα είναι να στεναχωριέσαι από τα τέλη Ιανουαρίου όταν σιγά σιγά θα εγκαταλείπεις τη μία μετά την άλλη τις προσπάθειες. Πρώτα θα σταματήσεις τη δίαιτα, μετά την αναζήτηση καλύτερης δουλειάς, μετά την οικονομία κλπ κλπ μέχρι που θα αρχίσει να σε πλημμυρίζει η αυτολύπηση που θα κρατήσει για μήνες μέχρι να έρθει ο καιρός για να ξαναπαραμυθιαστείς λέγοντας «από του χρόνου». Γιατί να βασανιστείς έτσι;

Φέτος δείξε λίγη αγάπη στον εαυτό σου και κάντου ένα πολύτιμο δώρο:

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το Δώρο

Γράφει ο Βασίλης Νιτσιάκος 

Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων

Το δώρο στην σύγχρονη  κοινωνία είναι συνυφασμένο με την γιορτή. Ανταλλάσουμε δώρα συλλογικά και μαζικά κατεξοχήν στην αλλαγή του χρόνου αλλά όχι μόνον.  Στις ονομαστικές γιορτές, στα γενέθλια, στους γάμους, σε επετειακές περιστάσεις  με εθιμικο τρόπο και σε ένα πλαίσιο αμοιβαιότητας μακράς διάρκειας, στο οποίο οι εθιμικές προσφορές επικυρώνουν και ανανεώνουν κοινωνικούς δεσμούς κάθε είδους, αποτυπώνοντας με εναργή τρόπο και όψεις της κοινωνικής μορφολογίας, των κοινωνικών δομών.

Όλα αυτά τα «κυκλώματα» αμοιβαιότητας δεν συγκροτούνται «εική και ως έτυχε» αλλά  με βάση ηθικού τύπου σχέσεις, δηλαδή συγγένειας, φιλίας ή ακόμα  και άλλης μορφής σχέσεις, όπως οι πελατειακές, που κι αυτές επισφραγίζονται κατά κανόνα με έναν ηθικού τύπου δεσμό , π,χ. κουμπαριά.

«Το δώρο θέλει αντίδωρο κι εκείνο πάλι δώρο», λέει η παροιμία, εκφράζοντας την αμοιβαιότητα αλλά και τον ηθικά δεσμευτικό χαρακτήρα του δώρου. Ενώ φαίνεται και είναι προαιρετικό και αυθόρμητο, στην ουσία συνιστά ηθική δέσμευση και υποχρέωση μακράς διάρκειας,  όσο δηλαδή διαρκεί και η σχέση.  Η διακοπή του κύκλου των δώρων και αντίδωρων σημαίνει συμβολικά αλλά και πραγματικά την λύση μιας σχέσης.
 

Για να κατανοήσουμε τον ανθρωπολογικό πυρήνα , αρκεί να δούμε την δομή και την λειτουργία αυτών των σχέσεων  αμοιβαιότητας στις λεγόμενες «αρχαϊκές» ή και «παραδοσιακές» κοινωνίες.

Σε αυτές, αυτό που σε μας είναι ένα έθιμο μάλλον περιθωριακό και «γραφικό» με περισσότερο συμβολικό περιεχόμενο, ήταν «ολικό φαινόμενο», όπως  το ονόμασε ο Γάλλος εθνολόγος Μαρσέλ Μως, ο πρώτος μελετητής του. Αυτό σημαίνει ότι ήταν ένα πολυδιάστατο σύστημα ανταλλαγών με θεμελιώδη οικονομική αλλά και θρησκευτική, κοινωνική κλπ. λειτουργία. Ηταν η βάση των σχέσεων παραγωγής και ανταλλαγής προϊόντων και υπηρεσιών, η βάση του καταμερισμού της εργασίας.

Στις πλέον αρχαϊκές κοινωνίες μάλιστα τα κοινωνικά συστήματα βασίζονταν σε συστήματα ανταλλαγών, αντικειμένων, υπηρεσιών ακόμα και γυναικών, που συγκροτούσαν και αυτό που σήμερα εμείς ονομάζουμε «οικονομία»,  η οποία ήταν ενσωματωμένη σε τέτοιες σχέσεις, που διέπονταν βασικά από την εγγενή ηθική της συγγένειες και καθορίζονταν από τις δομές της.

Αυτή η πραγματικότητα, που μέσω της μελέτης της μας έδωσε και τον κλάδο της Οικονομικής Ανθρωπολογίας, αποτέλεσε και αποτελεί αφορμή να γίνει μια μεγάλη συζήτηση για την κοινωνική ή ηθική οικονομία. Στην εποχή της κρίσης το Δώρο του Μως επανήλθε στο προσκήνιο ως μια απάντηση στην κυριαρχία των καπιταλιστικών σχέσεων, που διέπονται από την την αυτονόμηση και τον καθοριστικό ρόλο του οικονομικού παράγοντα,  την ηγεμονική λογική της συσσώρευσης κεφαλαίου και του κέρδους, την εκμετάλλευση και την αλλοτρίωση….

Ως προς την αλλοτρίωση, σε ό,τι αφορά την σχέση του παραγωγού με το προϊόν της εργασίας του, εκφράζεται η άποψη πως στις κοινωνίες του δώρου, το δωριζόμενο αντικείμενο φέρνει πάνω του, ενσωματώνει, κάτι από το πνεύμα του παραγωγού, το οποίο επιζητά να επιστρέψει πίσω ως αντίδωρο και με αυτόν τον τρόπο δεσμεύει ηθικά τον αποδέκτη….
 

Παγανισμός και πρωτογονισμός, θα έλεγε οποιοσδήποτε από εμάς. Μήπως όμως είναι ...

 

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑ: Οι γιορτινές μέρες του ποιητή Γιώργου Σεφέρη

Γράφει ο Γιώργης Γιατρομανωλάκης 

Ομότιμος καθηγητής του Πανεπιστημίου Αθηνών.

 

Λίγοι είναι οι συγγραφείς μας, ειδικά οι επιφανέστεροι από αυτούς, που εμπνέονται από τα Χριστούγεννα ή την Πρωτοχρονιά - σε αντίθεση με την Ανάσταση. Η μεγάλη εξαίρεση είναι ο Παπαδιαμάντης, πλην μάς είναι δύσκολο να γνωρίζουμε πόσα, όντως, ευτυχισμένα Χριστούγεννα και ανάλογες Πρωτοχρονιές πέρασε ο ίδιος. Ο Γιώργος Σεφέρης όχι μόνο δεν εμπνέεται από αυτές τις γιορτινές μέρες, αισθάνεται ολωσδιόλου άβολα - όταν δεν νιώθει δυσφορία. Οι τυχαίες, θα έλεγα, ημερολογιακές σημειώσεις του - από την Πρωτοχρονιά του 1926 ως τα Χριστούγεννα του 1968 - αυτό μαρτυρούν. Αν κάτι φαίνεται να του δίνει μια κάποια ευχαρίστηση αυτές τις μέρες, είναι η εργασία του - ειδικά όταν συμβαίνει να τελειώνει κάποιο κείμενο: «31 Δεκέμβρη 1930: Σήμερα τελείωσα το ποίημα ("Ερωτικός Λόγος") αφού έφτυσα αίμα, χωρίς υπερβολή, δουλεύοντας δέκα ώρες την ημέρα!». Στο παρόν σύντομο σημείωμα περιοριζόμαστε σε λίγες σχετικές καταγραφές.

Η πρώτη καταγραφή, Παρασκευή, 1/1/1926, 00.01! Αρχίζει με την αναφορά στη μακρινή αγαπημένη Μπι... «Κουλουριασμένος σα γροθιά γύρω από την Ψυχή του. Αυτή η μόνιμη σύσπαση». Ακολουθεί ένα απόσπασμα από τον Montaigne και μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση: «το καλό ποίημα πρέπει να περιέχει τη φωνητική του έκφραση. Δεν πρέπει ν' αφήνει περιθώριο για φωνητική ερμηνεία»! Υστερα περιγράφει το τέλος της γιορτής. «Βράδυ. Στιγμές που αισθάνεται κανείς τον καιρό να φεύγει ψηλαφητά. Μια πλούσια αίθουσα χορού…Κάποιος αποκοιμάται σε μια πολυθρόνα… Εδώ κι εκεί απομεινάρια της γιορτής: χαρτιά τσαλακωμένα, στάχτες, αποτσίγαρα…».

Ανήµερα Πρωτοχρονιά του 1939 και του 1940 ο Σεφέρης και η Μαρώ ανεβαίνουν στην Ακρόπολη. 1939: «Βγήκα μαζί με τη Μαρώ το πρωί κατά τις 6. Ακόμη το μυστήριο της νύχτας […] Ανεβήκαμε στην Ακρόπολη μ' ένα ταξί. Ο σοφέρ κάπνιζε αδιάκοπα. Μπροστά στις σκάλες των Προπυλαίων ο αγέρας, εξαιρετικά φρέσκος: κρύος, ζωογόνος αληθινά και καθαρτήριος […] το συγκινητικό ήταν αυτή η μετάβαση, το χάραγμα. Απαλλαγμένη από κάθε χρώμα, κάθε πρόκληση, απόλυτα γυμνή. Η πιο γυμνή αυγή που είδα ποτέ μου…». 1940: «Το πρωί, προτού ξημερώσει, σαν και πέρσι, με τη Μαρώ στην Ακρόπολη. Το φεγγάρι ακριβώς μισό, πίσω από τα κουρελιασμένα σύννεφα […] Λίγοι άνθρωποι στους δρόμους, γλεντζέδες ή εργατικοί που πηγαίνουν να κοιμηθούν. Στην οδό Διονυσίου Αρεοπαγίτου ως πάνω στην Ακρόπολη, ατμόσφαιρα χωριού: κοκόρια. Κάτι βουκολικό σε τούτο το πρωινό, θα 'λεγες ευοίωνο…».

1942, Παρασκευή 25 Δεκέµβρη. Κάιρο, με την εξόριστη ελληνική κυβέρνηση: «Αυτό το βάσανο να ψάχνεις για δώρα, χωρίς κέφι και μετρώντας τα χρήματά σου. Η πλήξη αυτών των γιορτάδων. Κάποτε έχω την εντύπωση πως περιφέρομαι σαν το φάντασμα του Αμλέτου - πατέρα, μέσα σε τούτο το στρατόπεδο…».

1943, Πρωτοχρονιά: «Νομίζω ποτέ δεν ένιωσα τόσο γέρος. Δυστυχία που δεν μπορώ να εξαφανιστώ χτες και σήμερα. Αναζήτηση καταφυγίου. Χτες ζητήσαμε προστασία από τους Λαχωβάρη. Ανθρωποι απόλυτα καλοί. Δειπνήσαμε μαζί και κόψαμε την πίτα. Θυμήθηκα παλιές Πρωτοχρονιές στη Σμύρνη. Βγήκαμε κατά τη μία. Μεθυσμένοι, μεθυσμένοι παντού […]».

1944, Παραµονή Χριστουγέννων, Αθήνα: «Κλείνει η τρίτη βδομάδα του πολέμου. Η Πλάκα οπωσδήποτε ήσυχη. Αλλά τριγύρω, ατέλειωτα, ο θόρυβος της μάχης. Οι δρόμοι γεμάτοι πρόσφυγες. Διηγούνται φρικιαστικές σκηνές: ομήρους, εκτελέσεις. Αρρωστος από προχτές: ρίγη και πόνοι. Κάνει κρύο […] το καλύτερο σήμερα: από την κάμαρά μου άκουσα θαμπά και απόμακρα φωνές παιδιών - τα κάλαντα». Σάββατο, 30 Δεκέμβρη: «Σκοτωμοί, πρόσφυγες, κρύο κι αυτό το γάβγισμα του πολυβόλου. Το πρωί τηλεγράφημα από Λονδίνο. Ο βασιλιάς διορίζει τον Δαμασκηνό αντιβασιλέα. Η πολιτική ιντελιγκέντσια έχει χρεοκοπήσει πέρα για πέρα στην Ελλάδα». Κυριακή, 31 Δεκέμβρη: «Υπουργείο Εξωτερικών: Ορκωμοσία αντιβασιλέως. Επειτα στη Γαλλική Πρεσβεία».

Πρωτοχρονιά 1945: «Νομίζω, κανένας χρόνος σαν αυτόν που πέρασε: τίποτε πιο φριχτό από τους δύο τελευταίους μήνες». Χριστούγεννα '45: «Η Μαρώ άρρωστη. Χρηματικές στεναχώριες. Βγήκα κατά το μεσημέρι προς τ' Αναφιώτικα. Κοιτάζω να μείνω αρκετά χαμηλά, ν' αποφύγω τα αρχαία. Αυτή η χάρη του σαθρού, όχι του στερεού που βλέπεις στην Ελλάδα. Ενα ξεχαρβαλωμένο ανώφλι με τρία φυλλαράκια είναι πραγματικά κάτι! Είναι το φως […] Η Ελλάδα είναι ασυμπόνετη». 1947. Νύχτα 31 - 1 Γενάρη. Αθήνα, έχοντας επιστρέψει από τον Πόρο: «Στους δρόμους ήχοι από σουραύλια και κλαψιάρικα τραγούδια: τα κάλαντα. Εντονο συναίσθημα της ψυχικής διάλυσης των ανθρώπων. Σου μιλούν και αισθάνεσαι πως απλώνεις τα χέρια μέσα από μια ομίχλη από κουρέλια. Φοβερή έλλειψη συνοχής, ειρμού, συνέπειας: πουθενά δεν μπορείς να έχεις εμπιστοσύνη: φρίκη […] Δουλεύω πολύ για το βιβλίο του Καβάφη, κουρασμένα κάποτε […] Φορές κουβεντιάζοντας με τη Μ. για τις οικονομικές μας στερήσεις (δίκαιες κατά βάθος), λογαριάζω πως εργάζομαι, εκτός από την υπηρεσία, 10 ώρες την ημέρα χωρίς να κερδίζω τίποτε: η λογοτεχνία είναι δωρεάν στην Ελλάδα. Γι' αυτό και την εξευτελίζουν. Εχω κουράγιο […]».

Χριστούγεννα 1952. Στο α/π «Αιολία» προς Βηρυτό: «Νόμιζα πως το καράβι είναι ελληνικό, είναι παναμέζικο. Ολο το πλήρωμα ελληνικό. Στην πρώτη θέση η μουσική έπαιζε χτες ρεμπέτικα και τα κάλαντα. Σήμερα πρωί άρχισε με τα Τρία παιδιά βολιώτικα. Αλλά στις βάρκες και στα σωσίβια διαβάζεις: S/S AEOLIA - ΡΑΝΑΜΑ. Κι αυτή μια άμυνα του "Εθνους": όπως οι αλλοτινοί ραγιάδες παίρναν ξένες προστασίες για να φυλαχτούν από τον Σουλτάνο, σήμερα σκεπάζουν τα καράβια τους με τη σημαία του Παναμά για να προστατευτούν από το ελληνικό κράτος».

1953: Βηρυτός, Πρωτοχρονιά 1953 (Hôtel St Georges). «Φτάσαμε την περασμένη Κυριακή 28, το πρωί. Ο Θεός βοηθός».

Λονδίνο, Πρωτοχρονιά, 1959. Στο ημερολόγιό του (Μέρες Ζ) ο Σεφέρης παραθέτει ένα απόσπασμα από τη συλλογή του Βιζυηνού Ατθίδες αύραι (1884) που του έκαναν δώρο:

ΠΡΩΤΟΧΡΟΝΙΑτικη επίγεια μαγεία

 

 

 

Σαν σήμερα (1/1/ΧΧΧΧ)

 

1788: Κυκλοφορεί το πρώτο φύλλο των Times του Λονδίνου.

1822: Ψηφίζεται από την A' Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου το πρώτο Ελληνικό Σύνταγμα. Μεταξύ άλλων, καθορίζει το γαλάζιο και το λευκό ως τα χρώματα της ελληνικής σημαίας.

1962: Οι Beatles περνούν οντισιόν στην Decca Records και απορρίπτονται !

 

1975: Η Ολυμπιακή Αεροπορία του Αριστοτέλη Ωνάση περιέρχεται στον απόλυτο έλεγχο του Ελληνικού Δημοσίου.

1981: Η Ελλάδα γίνεται το 10ο μέλος της ΕΟΚ.

 
1863: Γεννήθηκε ο Βαρόνος Πιερ ντε Κουμπερτέν, ο αναβιωτής των σύγχρονων Ολυμπιακών Αγώνων. [θαν. 2/9/1937]

 

 

1957: Γεννήθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος,

 

 

379: "Κοιμάται" ο Άγιος Βασίλειος, επίσκοπος Καισαρείας και διακεκριμένος θεολόγος. [γεν. 330]

1894: Πεθαίνει ο Χάινριχ Ρούντολφ Χερτζ, γερμανός φυσικός, που ασχολήθηκε κυρίως με την εκπομπή και λήψη ραδιοκυμάτων. 

2015: Πεθαίνει σε ηλικία 70 ετών  ο γερμανός κοινωνιολόγος Ούλριχ Μπεκ, ο περίφημος δημιουργός της «κοινωνίας του ρίσκου»

2016: Σβήνει  νοσοκομείο του Λος Άντζελες σε ηλικία 65 ετών η  Natalie Cole, διάσημη τραγουδίστρια της R&B και κόρη του θρυλικού Nat King Cole, γνωστή για τις επιτυχίες της «This Will Be (An Everlasting Love)» και «Unforgettable» 

2019 Αφήνει την τελευταία του πνοή  ο ηθοποιός Γιάννης Ευδαίμων ο οποίος τη δεκαετία του ’80 συμμετείχε σε αρκετές βιντεοκασέτες με ταινίες της εποχής

 

 

2023 Η βραβευμένη με Γκράμι τραγουδίστρια Ανίτα Πόιντερ πέθανε σε ηλικία 74 ετών έπειτα από μάχη με τον καρκίνο

 

 

 

 

2023 Έφυγε σε ηλικία 94 ετών, ο Αριστοτέλης Διβάνης, ιδρυτής του ξενοδοχειακού ομίλου Divani.