Η Ελλάδα διδάσκει τα παθήματά της

Του ΝΙΚΟΥ Γ. ΞΥΔΑΚΗ

Στους Διαλόγους των Αθηνών, που οργάνωσε το Ιδρυμα Ωνάση, κατά την έναρξή του ετέθησαν ενδιαφέροντα ερωτήματα για το πώς η αρχαιοελληνική κληρονομιά μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην ανάγνωση του παρόντος. Η τραγωδία, η ιστοριογραφία, η ρητορική, η φιλοσοφία, η δημοκρατική πράξις προσφέρουν πλούσιο οπλοστάσιο εννοιών και στοχασμού, εντοπιζόμενα όλα στον πυρήνα του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Ιδίως στην εποχή της βαθιάς και διαρκούς κρίσης που διανύουμε, έννοιες όπως Υβρις, Νέμεσις, Κάθαρσις, Λόγος, Μέτρο, Μέτοικος, Ικέτης, Ξένος, Μήτις κ.λπ., πυρηνικές όχι μόνο στην τραγωδία, αλλά και στο έπος και στη ρητορική και στη φιλοσοφία, μάς βοηθούν να ξαναδούμε τον καιρό μας, τις αντινομίες των κοινωνιών, τις ανεπάρκειες των πολιτικών συστημάτων, το ηθικό έλλειμμα, τις ιδεοληψίες που παραμερίζουν βίαια τον αναστοχασμό.

Οι ομιλητές, και ιδίως ο κινηματογραφούμενος σπουδαίος Γερμανός δημιουργός του θεάτρου, ο Πέτερ Στάιν, επεσήμαναν ότι η τραγωδία, ως αναστοχασμός της ανθρώπινης κατάστασης, μάς βοηθά να αντέξουμε την ανθρώπινη μοίρα, σαν γενναίοι, σαν ήρωες, και επιπλέον μας βοηθά να δούμε τον κόσμο πολιτικά: εγγεγραμμένο στη μακρά διάρκεια αλλά και στο ενοχλητικό, κάποτε αμείλικτο, παρόν.

Αστείρευτη δεξαμενή σοφίας λοιπόν, και διαρκές όφελος, η αρχαίων ονομάτων επίσκεψις. Τι γίνεται όμως με τα νεότερα ονόματα, τα σημερινά; Τι γίνεται με τη σύγχρονη Ελλάδα; Τι μάθημα έχει να προσφέρει στη συγγενή της Ευρώπη, στον κόσμο, η Ελληνική Δημοκρατία του 2010, ευρισκόμενη σε βαθιά οικονομική κρίση, μα και σε κρίση αυτοαναγνώρισης, κρίση ταυτότητας και προσανατολισμού;

Η κρίση της, το πάθημά της, είναι το μάθημα που μπορεί να προσφέρει. Το ‘χει ξαναπροσφέρει αυτό το μάθημα στην Ευρώπη· σε όλη τη νεότερη ιστορία, από τον Αγώνα του ’21 έως τη Μικρασιατική Καταστροφή, τον Πόλεμο του ’40 και την Κατοχή, έως τη μοντέρνα δικτατορία του 1967, η Ελλάδα προσφέρει στους λαούς και τα έθνη της Ευρώπης το μαρτύριό της, τον αγώνα της, την ντροπή, την ήττα της και την καταστροφή της, σαν παράδειγμα, προς μίμηση ή προς αποφυγή.

Πρόσφερε ένα μάθημα ηρωισμού. Το Μεσολόγγι ίδρυσε τη νεότερη Ελλάδα στα μάτια του Σολωμού και στα μάτια του Μπάιρον, και ταυτόχρονα έδωσε υπόσταση στη ρομαντική σύλληψη της ελευθερίας, του έθνους, της μάχης με την τυραννία, υποστασίωσε την είσοδο στη νεωτερικότητα, με τρόπο δραματικό, τον τρόπο κατά τον οποίο ζωγράφιζαν το νεωτερικό πολιτικό ο Γκόγια και ο Ντελακρουά, οι μεγάλοι ρομαντικοί.

Στην ώριμη μετανεωρικότητα, τύχη χαλεπή φέρνει πάλι την Ελλάδα ως δυνάμει παράδειγμα. Το πάθημά της οφείλεται εν πολλοίς στην ίδια, δηλαδή στους ανθρώπους της, αλλά και στην ευρωπαϊκή, διεθνή παθογένεια. Την αφροσύνη, την απληστία, την Υβρη δεν την διέπραξαν μόνοι οι Ελληνες, αυτονομημένοι και ανέπαφοι από την ξέφρενη κυκλοφορία κεφαλαίων και τον ραγδαίο μετασχηματισμό του καταμερισμού εργασίας, από τη λήξη του διπολικού κόσμου και την αναδιανομή σφαιρών επιρροής και αγορών. Η ασήμαντη οικονομικά Ελλάδα, μονοψήφιο πολλοστημόριο του ΑΕΠ της ευρωζώνης, δια του τρόπου καταρρεύσεως και της τιμωρίας της, λειτουργεί και πάλι ως παράδειγμα. Προς ονειδισμό και αποφυγή. Από τέτοια διαδικασία ενοχοποίησης, χλεύης και αυτολοιδορίας πέρασαν οι Ελληνες προτού τεθούν υπό επιτήρηση και υποθηκεύσουν την εθνική τους κυριαρχία.

Εξι μήνες αργότερα, την τύχη της Ελλάδος φαίνεται να ακολουθούν και άλλες χώρες της ευρωπαϊκής περιφέρειας, οι μικρές Ιρλανδία, Πορτογαλία, ενώ πιέζεται η μεγάλη Ισπανία, ακόμη και το Βέλγιο, έδρα της κλονιζόμενης ευρωπαϊκής ομοσπονδίας. Ιδού λοιπόν, το ελληνικό μάθημα: οι αδύναμοι φορείς του ισχυρού νομίσματος, αδύναμοι τροφοδότες πλέον των βορείων πλεονασμάτων, μετατρέπονται σε παρίες. Η ευρωπαϊκή ιδέα, μια πρωτοφανής ιστορικά ένωση ελευθέρων κρατών, φτιαγμένη για να αποτρέψει πολέμους σαν του 20ού αιώνα, υπονομεύεται από την απληστία, τις ιδεοληψίες, την κατίσχυση του χρήματος επί της πολιτικής, των υπερεθνικών τραπεζών επί των εθνικών κυβερνήσεων.

Το στερεότυπο της ατίθασης, πονηρής, “ανατολικής” Ελλάδος, που δολίως και χαριστικά εισήλθε στο ευρωπαϊκό κλαμπ, ήταν πρώτης τάξεως παράδειγμα προς αποφυγή. Τόσο ισχυρό στερεότυπο που το πίστεψαν και οι ίδιοι οι Ελληνες, και όχι μόνο το πίστεψαν αλλά επαναπαύθηκαν στο οριενταλιστικό στερεότυπο και έκαναν τα πάντα για να το ενισχύσουν, κατατρώγοντας τον δημόσιο χώρο, τους εθνικούς πόρους, το συλλογικό φρόνημα. Επισπεύδοντας τη χρεοκοπία και την υποδούλωση.

Δι’ ελέου και φόβου περαίνουσα, την των τοιούτων παθημάτων κάθαρσιν… Ιδού το εκκρεμές: από μάθημα ηρωισμού για τη ρομαντική Ευρώπη του 19ου αι., μάθημα εξευτελισμού και υποταγής για την μεταμοντέρνα Ευρώπη του χρήματος στον 21ου αιώνα. Η Ελλάδα πάλι διδάσκει τα παθήματά της. Εως την κάθαρση.

"Tηλεοπτικά άκλαυτοι"...

(Photo: Λίγα λουλούδια στην είσοδο των εγκαταστάσεων του ορυχείου.)

Απο την ΜΑΡΙΑΝΝΑ ΤΖΙΑΝΤΖΗ

Tηλεοπτικά άκλαυτοι πήγαν οι 29 άντρες που σκοτώθηκαν την περασμένη εβδομάδα ύστερα από την έκρηξη στο ανθρακωρυχείο Πάικ Ρίβερ στη Νέα Ζηλανδία.

Τα δελτία δεν αποσιώπησαν το γεγονός, όμως, αν συγκρίνουμε την έκταση που δόθηκε στους 33 σωσμένους μεταλλωρύχους της Χιλής με το μαύρο πέπλο που σκεπάζει τους άτυχους «29», διαπιστώνουμε ότι και η συγκίνηση, η αλληλεγγύη είναι «μεγέθη» ελεγχόμενης και μετρήσιμης ροής. Οταν δεν υπάρχει εικόνα, δεν υπάρχει και «human interest», δεν υπάρχουν ιστορίες άξιες να τις γνωρίσει και να τις θυμάται κανείς.

Μόνο από εφημερίδες της Νέας Ζηλανδίας και της Αυστραλίας μπορεί κανείς να μάθει τα ονόματα, την ηλικία, την οικογενειακή κατάσταση των νεκρών, όπως για έναν 17χρονο που βρήκε τον θάνατο την πρώτη ημέρα του στη δουλειά. Αρκετοί ήταν πολύ νέοι, 21 - 25 ετών, άλλοι ήταν ανθρακωρύχοι δεύτερης γενιάς, κάποιοι θα γίνονταν πατεράδες σε λίγους μήνες.

Απαρατήρητη πέρασε και η προγραμματισμένη συναυλία που έδωσαν οι U2 στη Νέα Ζηλανδία την Πέμπτη, μία ημέρα μετά την ανακοίνωση ότι και οι 29 εγκλωβισμένοι ανθρακωρύχοι δεν ζουν πια. 

 «Οι άνθρωποι πενθούν με διαφορετικούς τρόπους. Εμείς στην Ιρλανδία πενθούμε τραγουδώντας», είπε ο Μπόνο προτού αφιερώσει στους 29 νεκρούς το «I still haven’t found what I ’m looking for» (Ακόμα δεν έχω βρει αυτό που ψάχνω), ένα από τα ωραιότερα τραγούδια του συγκροτήματος...

Περι Δημοσιογραφιας5: H εκδίκηση των διανοούµενων

Του ΜΙΧΑΛΗ ΜΗΤΣΟΥ

Να ένας ενδιαφέρων ορισµός, µέρες που είναι. Καλή εφηµερίδα, (λέει ο Ρεζίς Ντεµπρέ,) «είναι εκείνη που έχει αρκετές πληροφορίες,στα µονόστηλα και τις πίσω σελίδες, οι οποίες αντικρούουν το κύριο άρθρο της».

«Πού είναι οι διανοούµενοι;»:Οι διανοούµενοι σωπαίνουν, οι διανοούµενοι φοβούνται, οι διανοούµενοι είναι όργανα της εξουσίας, οι διανοούµενοι πέθαναν.  αυτό είναι ένα από τα αγαπηµένα ερωτήµατα των δηµοσιογράφων εδώ και τουλάχιστον δύο δεκαετίες.

Ηρθε η ώρα λοιπόνοι διανοούµενοι να απαντήσουν –και να λύσουν ανοιχτούς λογαριασµούς. Υστερα από πρόσκληση του περιοδικού «Medias», που ιδρύθηκε το 2004 από τον Ροµπέρ Μενάρ, έντεκα γάλλοι λογοτέχνες, ιστορικοί καιφιλόσοφοι είπαν ελεύθερα τη γνώµη τους για τον Τύπο. Οι απόψεις τους εκδόθηκαν σε βιβλίο, που µόλις κυκλοφόρησε από τις Εκδόσεις Mordicus µε τίτλο «∆ιανοούµενοι κρίνουν τα µέσα ενηµέρωσης». Και εκτίθενται περιληπτικά στο τελευταίο τεύχος του «Νουβέλ Οµπζερβατέρ».

Υπάρχουν δηµοσιογράφοι που θα θέλατε να τους σπάσετε τα µούτρα; «Φυσικά», απαντά ο Μισέλ Ονφρέ. Για τον πρώην καθηγητή στη Σορβόννη Αντρέ Κοµτ-Σπονβίλ, πάλι,«δεν γίνεσαι δηµοσιογράφος κατά τύχη. Για πολλούς, η δηµοσιογραφία είναι µια κατάσταση αναδίπλωσης, αποτυχίας, ψυχολογικής αντιστάθµισης, αν όχι µνησικακίας καιεκδίκησης. Αν θέλετε, µπορούµε να αποκαλέσουµε αυτούς τους ανθρώπους αποτυχηµένους». Ο Ντεµπρέ διαβάζει µονάχα δύο εφηµερίδες, τη «La Croix» και τη «Monde Diplomatique», κι αυτές ποτέ πριν από το γεύµα. Κι ο ιστορικός Πιερ Νορά παραδέχεται ότι δεν βλέπει ποτέ τις ειδήσεις στην τηλεόραση χωρίς ένα αίσθηµα ντροπής. Μία εκποµπή µόνο διασώζεται: η «Επισκόπηση του Κόσµου», δύο δεκάλεπτα µε τα µεγάλα διεθνή γεγονότα που παρουσιάζει κάθε απόγευµα και βράδυ στο TF1 ο (χαµηλών τόνων) Βενσάν Ερβουέ.

Ο Μαρσέλ Γκωσέ, διευθυντής του περιοδικού «Le Debat», διαπιστώνει µια µυστική συµπαιγνία ανάµεσα στα µέσα ενηµέρωσης και την ιδεολογία των ανθρωπίνων δικαιωµάτων. Και ταδύο, τονίζει, χρησιµοποιούν για καύσιµο τη συγκίνηση, προκαλώντας την αποπολιτικοποίηση της κοινής γνώµης. «Κάποια στιγµή, όµως, ο κόσµος θα βαρεθεί τους καταλόγους ακατανόητων κατακλυσµών και θα αντιδράσει». Κάπως αισιόδοξος εµφανίζεται και ο φιλόσοφος Ντανιέλ Μπουνιού, που δεν θεωρεί ότι ταµέσα χειραγωγούν συνειδήσεις. Η προσφορά τίτλων στα περίπτερα –σηµειώνει – δεν αποτελεί παράτον καθρέφτη αυτών που αγοράζουµε, αφορά δηλαδή το πεδίο της αγοράς, όχι της προπαγάνδας.

Για τον συγγραφέα Φιλίπ Σολέρς, οι πιέσεις που ασκούνται στους δηµοσιογράφους από τα ιδιωτικά συµφέροντα οδηγούν µαθηµατικά σ’ έναν παραδοµένο και ισοπεδωµένο Τύπο. «Η ενηµέρωση έχει γίνει το ίδιο το θέατρο του πολέµου», συµπληρώνει ο Πωλ Βιριλιό. ∆ιόλου περίεργο λοιπόν ότι ρίχνουν σ’ αυτήν τόσο κολοσσιαία ποσά στρατιωτικο-βιοµηχανικοί όµιλοι όπως η Ντασώ ή η Λαγκαρντέρ.

Πόλεµος, αυτή είναι η σωστή λέξη, µερικές φορές µονάχα τα στρατόπεδα µπερδεύονται και κινδυνεύουµε να πάµε από φίλια πυρά.

Περι Δημοσιογραφίας4: Η απεργία

ΑΡΘΡΟ ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Από τον ΦΙΛΙΠΠΟ ΣΥΡΙΓΟ

Η χθεσινή δημοσιογραφική απεργία θα έπρεπε να είχε γίνει πριν από πολλά χρόνια.

Για παράδειγμα, τότε που οι επιχειρήσεις Τύπου, αντί να ξορκίσουν τα πρώτα σημάδια της κρίσης, με αναβάθμιση της ύλης των εφημερίδων, κατέφυγαν στη λύση των πάσης φύσεως προσφορών προς το αναγνωστικό κοινό.

ΕΚΕΙΝΗ την εποχή υπήρξαν εφημερίδες που για να δελεάσουν τον κόσμο μοίραζαν μέχρι και λάστιχα αυτοκινήτων! Κανένας δημοσιογράφος, όμως, δεν ενοχλήθηκε. Ισως γιατί προηγουμένως είχε γίνει λάστιχο η ίδια η ενημέρωση. Με πρωτοβουλία, βεβαίως, των αφεντικών, αλλά και με τη σχεδόν πλήρη δική μας συνεργασία.

Η ΑΙΤΙΑ του κακού βρισκόταν στο ότι τα μεγάλα εκδοτικά συγκροτήματα χτίστηκαν στη δεκαετία του '90, μέσα από τις σχέσεις τους με την πολιτική και οικονομική εξουσία και την είσοδό τους στο Χρηματιστήριο. Και αυτό είχε αποτέλεσμα οι περισσότερες εφημερίδες να μην απευθύνονται πια στο αναγνωστικό τους κοινό, αλλά στα κόμματα (κατά προτίμηση σ' αυτό που κυβερνούσε) και στο κεφάλαιο.

ΕΤΣΙ προέκυψε μια μοιραία αναντιστοιχία ανάμεσα σ' αυτό που είχε ανάγκη ο κόσμος και σ' αυτό που μπορούσαν να του προσφέρουν οι εφημερίδες. Αν, μάλιστα, πρόσθετε κανείς τον ανταγωνισμό από την τηλεόραση και την ανάπτυξη του Ιντερνετ, θα είχε πλήρη την εικόνα της κρίσης, που άρχισε να μαστίζει το γραπτό Τύπο στην Ελλάδα.

ΚΑΙ ΓΙΑΤΙ παρακαλώ ως αντίδοτο προκρίθηκαν οι προσφορές; Μα γιατί η πραγματική δημοσιογραφία έκανε τζιζ και κανένας δεν είχε τη διάθεση να επενδύσει σ' αυτήν. Ενώ, αντίθετα, τα λάστιχα αυτοκινήτων, τα στρώματα και τα παπλώματα και ό,τι άλλο ακολούθησε δεν δημιουργούσαν κανένα πρόβλημα. Ασε που για κάποιον καιρό έφερναν και ζεστό χρήμα στο ταμείο!

ΜΕ ΛΙΓΑ λόγια, οι προσφορές ήταν η ομολογημένη ξεφτίλα των εφημερίδων, αλλά και των δημοσιογράφων. Κυρίως αυτών των τελευταίων, μια και καθημερινά αποδεικνυόταν στην πράξη ότι καφετιέρες και χαλιά μετρούσαν περισσότερο από άρθρα, συνεντεύξεις και αποκλειστικότητες.

ΑΝΤΙ ΝΑ επαναστατήσουμε, όμως, υποταχθήκαμε. Γιατί κάποιοι απλά βολεύτηκαν, ενώ άλλοι βρήκαν την ευκαιρία να αναπτύξουν τη δική τους αυτόνομη προσέγγιση προς τα κέντρα εξουσίας, η οποία απέφερε περιουσίες και (σε τέσσερις-πέντε...) τη δυνατότητα να γίνουν αφεντικά στη θέση των αφεντικών!

ΠΑΡ' ΟΛΑ αυτά, το θέμα μας σήμερα είναι ο ανώνυμος μέσος δημοσιογράφος, που δεν είχε τα κότσια ν' αντιδράσει, υποτάχθηκε για να προστατέψει το ψωμάκι του κι έτσι διέρρηξε τους δεσμούς του με την κοινή γνώμη, τη μόνη που θα μπορούσε να του δώσει πραγματική δύναμη απέναντι στα αφεντικά και την κάθε μορφής εξουσία.

ΑΥΤΟΣ ο δημοσιογράφος απεργούσε χθες και πραγματικά αμφιβάλλω αν θα βρει δίκιο από κανέναν...

Περι Δημοσιογραφιας3: Ποιος θα πληρώσει το... μάρμαρο;

Toυ ΝΙΚΟΥ ΧΑΤΖΗΝΙΚΟΛΑΟΥ

Η απεργία στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης αποτελεί την απάντηση των εργαζομένων στην απειλή των μαζικών απολύσεων και της ανεργίας. Ο ελληνικός τύπος διέρχεται σήμερα μια από τις χειρότερες περιόδους στην ιστορία του. Πανίσχυρα μέχρι χθές συγκροτήματα κλυδωνίζονται, έντυπα με μεγάλη ιστορία και διαδρομή κλείνουν, τηλεοπτικοί και ραδιοφωνικοί σταθμοί βρίσκονται αντιμέτωποι με το φάσμα του «λουκέτου». Και πολύ φοβάμαι ότι δεν έχουμε ακόμη δεί την κρίση σε όλο της το εύρος. 

Πως φθάσαμε, όμως, έως εδώ;

Η κρίση των ελληνικών ΜΜΕ, όπως την βιώνουμε σήμερα, οφείλεται κυρίως στο γεγονός ότι οι «βαρόνοι» των media χρησιμοποίησαν τα μέσα ως… μέσο για την επιδίωξη πάσης φύσεως επιχειρηματικών σκοπών και σκοπιμοτήτων, που ουδόλως συνδέονταν με την δημοσιογραφία και την ενημέρωση. Προφανώς δεν θα μπορούσε κάποιος να απαιτήσει από τους «μεταπράτες» της ενημέρωσης να επιδείξουν τον ρομαντισμό με τον οποίο αντιμετώπισαν τον τύπο και το δημοσιογραφικό λειτούργημα, στην εποχή τους, οι μεγάλοι παραδοσιακοί εκδότες. Η Βλάχου, ο Λαμπράκης, ο Αθανασιάδης, ο Μπότσης, ο Τεγόπουλος και αρκετοί άλλοι, θα μείνουν στην ιστορία του ελληνικού τύπου, όσες διαφωνίες ή ενστάσεις και αν έχει κανείς για τις απόψεις και τη διαδρομή τους, ως υπηρέτες της ιδέας της ενημέρωσης. Και όχι ως εργολάβοι ιδεών…

Αντίθετα, ορισμένοι από τους σημερινούς «βαρόνους» των media προέτασσαν και προτάσσουν πάντοτε την ικανοποίηση ιδιοτελών σκοπών και συμφερόντων. Τα μέσα ενημέρωσης που τους ανήκουν αποτελούσαν και αποτελούν τη «βιτρίνα» για τις άλλες τους δουλειές… Για προμήθειες, εργολαβίες, δημόσια έργα, μεσιτείες… Αυτή η πρακτική είχε ως αποτέλεσμα να δημιουργηθούν στο χώρο του τύπου επιχειρήσεις που αναπτύχθηκαν με στρεβλό τρόπο. Επεδίωκαν τη πολιτική παρέμβαση για να χειραγωγούν και να ελέγχουν ασφυκτικά την εκτελεστική εξουσία, με μοναδικό στόχο την επίτευξη του εύκολου, γρήγορου και αβασάνιστου κέρδους. Ακριβώς γι’ αυτό δεν υπολόγισαν ποτέ το κόστος λειτουργίας των μέσων που κατείχαν, σε σχέση με τα έσοδα και τα κέρδη τους από το περίπτερο και τη διαφήμιση. Το… ταμείο, ήταν αλλού!

Τώρα που οι «μαύρες τρύπες», λόγω της κρίσης, είναι έτοιμες να τους… καταπιούν, τώρα που τα εύκολα δάνεια του ’80, του ’90 και των αρχών του 2000 έχουν γίνει «βόμβες» στα θεμέλια των πάλαι ποτέ πανίσχυρων συγκροτημάτων τους, προσπαθούν να βρούν τη λύση στις απολύσεις και τις περικοπές. Και δεν σκέφτονται, ούτε για αστείο, να «επιστρέψουν» στα μέσα ενημέρωσης που τους ανήκουν, μέρος έστω του πλούτου, που σώρευσαν επί δεκαετίες, χάρη σε αυτά. Και που χωρίς αυτά δεν θα μπορούσαν ούτε να τον φανταστούν. Ας βάλουν, λοιπόν και λίγο το χέρι στη τσέπη, οι «βαρόνοι» των media. Η κρίση δεν μπορεί να αφορά μόνο τους εργαζομένους…

ΠΗΓΗ REALNEWS

ΑΓΡΥΠΝΟΣ ΦΡΟΥΡΟΣ

Νίκο μου για τους ΤεγοπουλοΛαμπράκηδες επίτρεψέ μου να έχω διαφορετική άποψη για τις "υπηρεσίες" τους στην "ενημέρωση"...

Περί Δημοσιογραφίας2: Σωματείο ή Επιμελητήριο?

Γράφει η Φανή Πετραλιά

Μέλος του Δ.Σ. της ΕΣΗΕΑ

Πότε και πως δημιουργήθηκε η ΕΣΗΕΑ; Το 1914, με αφορμή τον θάνατο ενός φτωχού δημοσιογράφου, τόσο φτωχού που ελλείψει χρημάτων έμενε άταφος επί ημέρες. Οι συνάδελφοί του έκαναν έρανο, τον έθαψαν και μετά την κηδεία μαζεύτηκαν σ’ ένα ξενοδοχείο της Ομόνοιας, όπου υπέγραψαν ένα πρόχειρο πρώτο πρωτόκολλο και την απόφαση για ίδρυση σωματείου που θα διεκδικούσε τα επαγγελματικά τους δικαιώματα.

Μέσα στις δεκαετίες που πέρασαν, πέρασε και η ΕΣΗΕΑ από τα σαράντα κύματα. Έγινε, με τον καιρό, η κλειστή Ένωση των «ολίγων και εκλεκτών», η Ένωση διανοητών, διανοουμένων, αγωνιστών, ιδεολόγων, βολεψάκηδων, πολιτικάντηδων. Έγινε η Ένωση απλών μεροκαματιάρηδων, αλλά και διαπλεκομένων. Προσκάλεσμα συμβιβασμένων αλλά και προπύργιο ελεύθερων, ανιδιοτελών και ηρωικών δημοσιογράφων. Για πολλούς, απλώς και μόνον προθάλαμος για την είσοδο στον ΕΔΟΕΑΠ.

Τώρα η ΕΣΗΕΑ αλλάζει. Γίνεται και σωματείο των ανέργων, των προλετάριων, των φτωχών και κατατρεγμένων εργατών του Τύπου.

Η ΕΣΗΕΑ, όπως πολλά σωματεία, ζει τη δυσκολότερη στιγμή της ιστορίας της. Αντιμέτωπη με το Μέτωπο τρόικας - κυβέρνησης - εργοδοτών, που ζητούν την μέχρι αφανισμού χρεωκοπία της. Αφού αποκτώντας την κατάργηση ή τη δραματική φαλκίδευση των συλλογικών συμβάσεων της στερούν τον κύριο λόγο ύπαρξής της, τις συλλογικές διαπραγματεύσεις. Μετατρέποντάς την σ’ ένα είδος αδύναμου Επιμελητηρίου.

ΠΗΓΗ ΑΥΓΗ

Περι Δημοσιογραφιας1: "Εχω sms από τον υπουργό"

Tης Χριστινας Κοψινη

Είναι στέλεχος στη δημόσια ραδιοτηλεόραση και πρέπει να επιλέξει ένα βιογραφικό, για να καλύψει μια οκτάμηνη σύμβαση. Συνειδητοποιεί ότι έχει στα χέρια της τον ανθό της μελλοντικής δημοσιογραφίας. Ξεφυλλίζει βιογραφικά και μελαγχολεί. Πολυσέλιδα. Με μεταπτυχιακά σε ΗΠΑ και Αγγλία. Λιγότεροι από Παρίσι και Γερμανία. Αλλά και απόφοιτοι των ΜΜΕ του Πανεπιστήμιου της Αθήνας. Στα 18.809 μόρια ήταν η βάση για τους φετινούς εισακτέους. Κι όλοι πολύγλωσσοι. Αυτή είναι η προσφορά των νέων υποψηφίων στην αγορά της δημοσιογραφίας σήμερα.

«Γράφει ωραία» επέμενε τις προάλλες μια φίλη που έψαχνε τρόπο για το επαγγελματικό ξεκίνημα του βλαστού της, μετά την επιστροφή του από πανεπιστήμιο της Ρώμης, όπου η οικογένεια επένδυε επί χρόνια σε όλο το πακέτο: προπτυχιακά, μεταπτυχιακά, διδακτορικό.Πού να το φανταζόταν πως αυτή φιλομάθεια και η έμφυτη περιέργεια που είχε θα ήταν χρόνια μετά στα αζήτητα της δημοσιογραφικής αγοράς. Μιας αγοράς που αποδείχτηκε άλλη μια φούσκα, όπως εκείνη του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο σημερινός 30άρης, που καμαρώναμε, πολύγλωσσο παιδάκι στα παιχνίδια της ετυμολογίας, να επιμένει πώς το ελληνικό «μέσο» ή messo στην Ιταλική, προέρχεται από το ρήμα mettere που σημαίνει τοποθετώ.

Τις τελευταίες ημέρες, η ελληνική δημοσιογραφία μετράει «πτώματα» Η «Απογευματινή» έκλεισε. Το καθημερινό «Βήμα» αποχαιρέτησε. Παντού γίνονται περικοπές μισθών, επιμισθίων και προσωπικού. Τα περισσότερα βδομαδιάτικα φύλλα με δυσκολία στέκονται, ενώ εμφανές είναι και το αδιέξοδο σε μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς. Ο χώρος συρρικνώνεται και μαζί με αυτόν η απασχόληση, τα έσοδα για μελλοντικές συντάξεις, αλλά και οι ελπίδες για τις οικογένειες που επένδυσαν στις σπουδές των παιδιών τους.

Πώς βάζεις τα βιογραφικά στα συρτάρια όταν για χρόνια η κοινωνία ζούσε με την εντύπωση ότι τα μίντια θα αναπτύσσονται εσαεί και προς όλες τις κατευθύνσεις; Σαν ένα σύμπαν που μόνο... διαστέλλεται. 

Πώς μπορείς να πείσεις ότι το παιχνίδι των ΜΜΕ με την εξουσία τέλειωσε, όταν ακόμη και χθες σε κεντρικό δελτίο ειδήσεων ο δημοσιογράφος διάβαζε on air μήνυμα που μόλις είχε λάβει (όπως ισχυρίστηκε) από τον υπουργό Οικονομικών, σχετικά με την παράταση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου και μάλιστα, εν μέσω συνεδρίασης Eurogroup. Μια εικόνα με σπουδαία σημειολογική βαρύτητα, που φωνάζει τη συνενοχή, αυτό το «όλοι μαζί κυβερνάμε γιατί ξέρουμε πώς να απαξιώνουμε την εργασία». 

Γιατί η αξία της εργασίας στο επάγγελμα του δημοσιογράφου δεν αποτιμάται ούτε με την επένδυση σε σπουδές που έχει ενσωματώσει μέσα της, ούτε με το βάθος της δημιουργικότητας που μπορεί να κρύβει κάθε ένας, αλλά με αυτόν τον χαρακτηριστικό ήχο που κάνει ο τηλεφωνητής, υπενθυμίζοντας τη σημασία που έχει για την επαγγελματική σου πορεία: να είσαι αυτός που θα νιώσει την ανάγκη να σου στείλει μήνυμα ο υπουργός... οn air.

Το Παγκόσμιο Σύστημα Τροφίμων

Του Γιάννη Τούντα

Αν. Καθηγητή Κοινωνικής Ιατρικής,

Κέντρο Μελετών Υπηρεσιών Υγείας Ιατρικής Σχολής Πανεπιστημίου Αθηνών

Προέδρου ΕΟΦ

Το 1/3 περίπου του παγκόσμιου πληθυσμού υποσιτίζεται, το 1/3 είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο (το ήμισυ περίπου στις ανεπτυγμένες χώρες) και μόνο το 1/3 τρέφεται επαρκώς και έχει φυσιολογικό σωματικό βάρος.

Για να ερμηνεύσουμε το φαινόμενο αυτό, όπως εξάλλου και κάθε φαινόμενο που σχετίζεται με την υγεία μας, θα πρέπει πρώτα απ’ όλα να απαλλαγούμε από την κυριαρχία του βιοϊατρικού μοντέλου και να υιοθετήσουμε ένα κοινωνικό-οικολογικό μοντέλο για την υγεία και την αρρώστια, προκειμένου να κατανοήσουμε ότι η διατροφή δεν εξαρτάται μόνο από τις προσωπικές μας επιλογές, αλλά επηρεάζεται άμεσα από το ευρύτερο σύστημα τροφίμων, το οποίο περιλαμβάνει, την παραγωγή, την επεξεργασία, τη διανομή, την προετοιμασία και την κατανάλωση της τροφής.

Το παγκόσμιο σύστημα τροφίμων παρέχει χαμηλού κόστους διατροφικά προϊόντα, αλλά με υψηλό κόστος για το περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων και των ζώων. Η γεωργία και οι αλλαγές στη χρήση γης, εκτιμάται ότι ευθύνονται για το 1/3 της παγκόσμιας υπερθέρμανσης. Επίσης, τα διατροφικά πρότυπα ασκούν έντονες επιδράσεις στο περιβάλλον. Η παραγωγή κρέατος επιδρά αρνητικά στο περιβάλλον, κυρίως σε ότι αφορά τη κατανάλωση ενέργειας και υδάτινων πόρων. Το σημερινό σύστημα τροφίμων καταναλώνει σημαντική ενέργεια. Στόχος πρέπει να είναι να μετατραπεί από καταναλωτής σε παραγωγός ενέργειας.

Η βιομηχανία τροφίμων είναι μία από τις μεγαλύτερες βιομηχανίες διεθνώς. Η Παγκόσμια Τράπεζα εκτιμά ότι ο τομέας της διατροφής και της γεωργίας γενικότερα, αντιστοιχεί σε 10% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Η φιλελευθεροποίηση και παγκοσμιοποίηση της αγοράς τροφίμων ενίσχυσαν τη βιομηχανική παραγωγή της διατροφής, χωρίς όμως να εξασφαλιστεί η επάρκεια. Ο ειδικός εισηγητής του ΟΗΕ ανέφερε το 2009, ότι η επάρκεια μπορεί να εξασφαλιστεί μόνο βάση κάποιων προϋποθέσεων.

Η κρίση τροφίμων έχει μετατραπεί σε ζήτημα παγκόσμιας ασφάλειας. Η έλλειψη φαγητού και νερού σε διάφορες περιοχές του πλανήτη αποσταθεροποιεί υπό ανάπτυξη χώρες, οι οποίες είναι ιδιαίτερα ευάλωτες σε κάθε αύξηση της τιμής των δημητριακών και του πετρελαίου. Τριάντα χώρες έζησαν βίαιες κινητοποιήσεις εξαιτίας έλλειψης τροφίμων στη διάρκεια του 2008, οι μισές εκ των οποίων στην Αφρική. To 2009 αυξήθηκαν κατά 100 εκατ. τα πεινασμένα άτομα σε όλο τον κόσμο.

Επειδή, λοιπόν, η διατροφή αποτελεί ένα μείζον πολιτικό ζήτημα, η δίκαιη διατροφή του παγκόσμιου πληθυσμού θα απαιτήσει μεγάλες διοικητικές και πολιτικές αλλαγές πολλών διεθνών οργανισμών και προγραμμάτων. Δεν αρκεί το γεγονός ότι στις ανεπτυγμένες χώρες, το αυξημένο ενδιαφέρον των καταναλωτών για τη διατροφή, έχει αναδείξει κοινωνικά κινήματα που επιδιώκουν καινούρια πρότυπα υγιεινής διατροφής. Το κρίσιμο ζήτημα της άνισης σχέσης μεταξύ των παραγωγών στις αναπτυσσόμενες χώρες και στην παγκόσμια βιομηχανία τροφίμων, παραμένει και μόνο με στοχευμένες διεθνείς πολιτικές και πρωτοβουλίες μπορεί να επιτευχθεί η δίκαιη κατανομή δυνάμεων στο παγκόσμιο σύστημα τροφίμων.

ΠΗΓΗ ΝΕΑ ΥΓΕΙΑ

Παγκόσμια επιδημία η «παχυσαρκία των φτωχών»

Σε παγκόσμια επιδημία έχει εξελιχθεί η λεγόμενη «παχυσαρκία των φτωχών», δηλαδή το γεγονός ότι η ασθένεια πλήττει περισσότερο τα οικονομικώς αδύναμα στρώματα της κοινωνίας και όχι τους πιο εύπορους. Τώρα μάλιστα αυτό ισχύει και για τα κράτη, όπως αποκαλύπτει έκθεση του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ). Η παχυσαρκία δεν κάνει διακρίσεις: σαρώνει πλέον και τις αναπτυσσόμενες χώρες. Μάλιστα ειδικά η Κίνα, η Ινδία, η Ρωσία, η Βραζιλία, το Μεξικό και η Νότια Αφρική «πρέπει να λάβουν αμέσως μέτρα για την αντιστροφή της τάσης της αυξανόμενης παχυσαρκίας, προτού φθάσει στα υψηλά επίπεδα των βιομηχανικών χωρών» όπως τονίζουν οι συντάκτες της έκθεσης.

Η σχετική έρευνα δημοσιεύεται στο επιστημονικό περιοδικό «Τhe Lancet». Ο ΟΟΣΑ κρούει τον κώδωνα του κινδύνου καθώς όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η ανθυγιεινή διατροφή και η έλλειψη σωματικής δραστηριότητας αυξάνονται ταχύτατα και στον αναπτυσσόμενο κόσμο.

Ηδη στη Βραζιλία και στη Νότια Αφρική τα ποσοστά των παχυσάρκων έχουν υπερβεί τον μέσο όρο στις 33 χώρες-μέλη του ΟΟΣΑ, όπου το 50% των ενηλίκων είναι υπέρβαρο ή παχύσαρκο. Και ενώ λιγότεροι από το 20% των Ινδών και λιγότεροι από το 30% των Κινέζων είναι υπέρβαροι ή παχύσαρκοι, ο πληθυσμός στους δύο γίγαντες του αναπτυσσόμενου κόσμου «κινείται με ταχύτητα προς την εσφαλμένη κατεύθυνση» προειδοποιεί η έκθεση. Ο διεθνής οργανισμός καλεί τις κυβερνήσεις των αναπτυσσόμενων χωρών να αντιμετωπίσουν τώρα το πρόβλημα στο πλαίσιο μιας ευρύτερης στρατηγικής για προληπτική ιατρική. 

«Οι ασθένειες που σχετίζονται με την παχυσαρκία (καρδιαγγειακές παθήσεις, διαβήτης, καρκίνος κ.ά.) θα στοιχίσουν πολύ περισσότερο στο μέλλον» προαναγγέλλει.

Η έρευνα δίνει έμφαση στην παιδική παχυσαρκία που παρατηρείται στις φτωχές χώρες, η οποία αν και σημαντικά μικρότερη από τα επίπεδα των χωρώνμελών του ΟΟΣΑ αυξάνεται με γρήγορους ρυθμούς.

Ο τίτλος του πιο υπέρβαρου έθνους στον κόσμο ανήκει στο Μεξικό. Ακολουθούν ΗΠΑ, Νέα Ζηλανδία, Αυστραλία, Βρετανία, Ιρλανδία, Ισλανδία και Καναδάς.

Οπου φτώχεια και παχυσαρκία, στον δυτικό κόσμο. Στην ΕΕ, στις ΗΠΑ και στην Αυστραλία η παχυσαρκία παρατηρείται συχνότερα σε ανθρώπους που προέρχονται από χαμηλότερα οικονομικά στρώματα, οι οποίοι εκ των πραγμάτων στερούνται την ποιότητα ζωής όσων διαθέτουν υψηλότερα εισοδήματα. Η διασύνδεση μεταξύ κοινωνικο-οικονομικής κατάστασης και σωματικού βάρους, βάσει ερευνών, έχει αποδειχθεί στις ΗΠΑ, όπου το ένα τρίτο του πληθυσμού πάσχει από παχυσαρκία. Στην Ευρώπη ένας στους δύο ενηλίκους είναι υπέρβαρος και σχεδόν ένας στους τρεις παχύσαρκος. Επιστήμονες στην Αυστραλία πρότειναν να επιβληθεί φόρος σε junk food και αναψυκτικά για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, από την οποία πάσχουν το 60% των ενηλίκων και ένα στα τέσσερα παιδιά. 

Γλιτώνεις χρήματα, κερδίζεις «εκατομμύρια» χρόνια ζωής!

Ο ΟΟΣΑ υπολογίζει ότι το ετήσιο κόστος ευρείας στρατηγικής ενημέρωσης και πρόληψης της παχυσαρκίας θα ήταν λιγότερο από 2 δολάρια ανά άτομο στην Ινδία και στην Κίνα, λιγότερο από 3 δολάρια στη Βραζιλία και περίπου 4 δολάρια στη Νότια Αφρική, στη Ρωσία και στο Μεξικό. 

Το οικονομικό όμως όφελος θα ήταν πολλαπλάσιο διότι θα γινόταν απόσβεση λόγω μείωσης των δαπανών για την περίθαλψη. Με μια ασυνήθιστη για τον πολύ κόσμο στατιστική λογική οι ερευνητές του ΟΟΣΑ υπολογίζουν μάλιστα ότι μια τέτοια εκστρατεία υπέρ της σωματικής άσκησης και της πιο υγιεινής διατροφής «θα προσέθετε ένα εκατομμύριο χρόνια ζωής με καλή υγεία στον πληθυσμό της Ινδίας, και τέσσερα εκατομμύρια χρόνια στον πληθυσμό της Κίνας, κατά τα επόμενα 20 χρόνια».

ΒΗΜΑ

Εθνική ανάγκη η διαμόρφωση διατροφικής πολιτικής

Της Αντωνιας Tριχοπουλου

(Διευθύνριας του Συνεργαζόμενου Κέντρυο Διατροφής του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας στην Ελλάδα και αντιπροέδρου του Ελληνικού Ιδρύματος Υγείας.)

Τα παραδοσιακά ελληνικά τρόφιμα είναι άρρηκτα συνδεδεμένα με την παραδοσιακή ελληνική (μεσογειακή) διατροφή που αποτελεί μια διαχρονική έκφραση της πολιτισμικής μας κληρονομιάς. Παρά το γεγονός ότι ζούμε σε μια εποχή παγκοσμιοποίησης, πολλά παραδοσιακά ελληνικά τρόφιμα με ιστορία αιώνων έχουν αφήσει τη σφραγίδα τους στον σημερινό τρόπο διατροφής μας. Τα παραδοσιακά ελληνικά τρόφιμα όχι μόνο αποτελούν αντανάκλαση του πολιτισμού μας, αλλά κατά κανόνα έχουν χαρακτηριστικά υγιεινής διατροφής αφού η παράδοση σπάνια τιμά τρόφιμα που δεν είναι εύγευστα και υγιεινά.

Το ερευνητικό έργο που έχει γίνει στην Ελλάδα σχετικά με τη σημασία της ελληνικής παραδοσιακής διατροφής και τα παραδοσιακά τρόφιμα συνέβαλε ουσιαστικά στη διεθνή καταξίωση της μεσογειακής διατροφής και των παραδοσιακών τροφίμων που συνδέονται με αυτήν. Πολλές από τις σημαντικότερες σχετικές εργασίες, σε παγκόσμια κλίμακα, έγιναν στο πλαίσιο της ελληνικής έρευνας ΕΠΙΚ στην οποία παρακολουθούνται διαχρονικά, επί σχεδόν μία 15ετία, περισσότεροι από 28.000 Ελληνες και Ελληνίδες, που έχουν παράσχει εθελοντικά στοιχεία, πληροφορίες και βιολογικά δείγματα. Τα στοιχεία από την έρευνα αυτή αποδείχθηκαν πολύτιμα για την κατοχύρωση του ρόλου της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής στην υγεία και τη μακροβιότητα.

Δεδομένου ότι η παγκοσμιοποίηση αποτελεί μια αδιάκοπη διαδικασία, όλες οι μεσογειακές χώρες θα μπορούσαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να παρουσιάσουν μια κοινή προσέγγιση η οποία θα υπηρετούσε τη δημόσια υγεία και θα ωφελούσε την περιοχή μας. Αξιοσημείωτη είναι  η αναγνώριση της μεσογειακής διατροφής ως άυλης πολιτισμικής κληρονομιάς μετα απο κοινή πρόταση Ελλάδας, Ισπανίας, Ιταλίας και Μαρόκου στην UNESCO

Οι έρευνες μας έχουν επίσης καταδείξει ότι η ευεργετική δράση της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής εκφράζεται από το σύνολό της και όχι από μεμονωμένα τρόφιμα και θρεπτικές ουσίες. Οι ευεργετικές συνέπειες, κατ’ εξοχήν έκδηλες στον ελληνικό πληθυσμό και την παραδοσιακή διατροφή του, μπορούν σε κάποιο βαθμό να αποδοθούν στα παραδοσιακά τρόφιμα τα οποία αποτελούν τον κορμό της παραδοσιακής μεσογειακής διατροφής.

Πολλά ελληνικά παραδοσιακά τρόφιμα θα μπορούσαν να αναγνωριστούν από τον κοινοτικό κανονισμό, που αφορά την προβολή σχέσεων διατροφής και υγείας. Η ένταξη αυτή θα συνέβαλε στην ανάδειξη της αξίας των παραδοσιακών ελληνικών τροφίμων. Οι φυσικές πρώτες ύλες που χρησιμοποιούνται και οι τεχνικές επεξεργασίας που έχουν δοκιμαστεί στον χρόνο καθιστούν τα παραδοσιακά μας τρόφιμα διατροφικώς πλούσια, ελαχιστοποιώντας τις ανάγκες εμπλουτισμού για την κάλυψη των συνιστώμενων διατροφικών προσλήψεων. Επιπλέον, η προβολή και η προώθηση των παραδοσιακών μας προϊόντων στηρίζει την αειφορία, την ελληνική τοπική αγροτική ανάπτυξη και την οικονομική βιωσιμότητα μικρών επιχειρήσεων.

Για την παραγωγή των παραδοσιακών τροφίμων γενικά χρησιμοποιούνται προϊόντα τοπικής παραγωγής. Η καλλιέργεια των τοπικών προϊόντων συμβάλλει στην επίτευξη ενός βιώσιμου περιβάλλοντος και στην απασχόληση του τοπικού ανθρώπινου δυναμικού. Ο συνδυασμός του «υγιεινού και εύγευστου» είναι πολύ ελκυστικός στη βιομηχανία τροφίμων και τα παραδοσιακά τρόφιμα θα μπορούσαν ενδεχομένως να περάσουν στη διαδικασία της μαζικής παραγωγής. Ωστόσο, αν η παραγωγή τους δεν έχει κανόνες, υπάρχει κίνδυνος να κυκλοφορούν απομιμήσεις των παραδοσιακών τροφίμων, με αποτέλεσμα τη σταδιακή απαξίωσή τους και την παραπλάνηση των καταναλωτών. Για τον λόγο αυτόν, είναι ανάγκη να νομοθετηθεί και τυποποιηθεί η παραγωγή των παραδοσιακών ελληνικών τροφίμων, έτσι ώστε να προστατευθούν τα προϊόντα, οι παραγωγοί τους και οι καταναλωτές.  

Η κατοχύρωση των παραδοσιακών ελληνικών τροφίμων θα μπορούσε να ενθαρρύνει τη μικρής κλίμακας παραγωγή τους από μικρομεσαίες επιχειρήσεις και να επεκτείνει την προοπτική εξαγωγής τους σε χώρες εκτός Ελλάδας. Δυστυχώς, στη χώρα μας, μερικά παραδοσιακά τρόφιμα απειλούνται από εξαφάνιση στο άμεσο μέλλον λόγω της αλλαγής του τρόπου ζωής. Κατά συνέπεια, υπάρχει πραγματική ανάγκη για μελέτη και προώθηση των παραδοσιακών τροφίμων, έτσι ώστε να συντηρήσουμε τα σημαντικά αυτά στοιχεία της λαογραφίας και του πολιτισμού μας και να εμπλουτίσουμε και να βελτιώσουμε τη διατροφή στη χώρα μας, αλλά και πέραν αυτής.

Ο τομέας μαζικής εστιάσεως μπορεί να διευκολύνει την προώθηση των παραδοσιακών ελληνικών τροφίμων σε συνεργασία με τη βιομηχανία τροφίμων και ιδιαίτερα με τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις οι οποίες κατ’ εξοχήν μπορούν να παράγουν παραδοσιακά τρόφιμα.

Επιστήμονες και επαγγελματίες της βιομηχανίας τροφίμων πρέπει από κοινού να αναδείξουν τα χαρακτηριστικά, τη σημασία και τις επιπτώσεις στην υγεία της παραδοσιακής ελληνικής διατροφής και των παραδοσιακών της τροφίμων. Θα πρέπει, επίσης, να συμφωνήσουν για τη φύση των προβλημάτων, τον τρόπο αντιμετώπισής τους και τις προτεραιότητες. Η δημόσια υγεία και η παραγωγή - μεταποίηση - διακίνηση τροφίμων έχουν κοινούς αλλά και διακριτούς στόχους. Εχει επιτακτική σημασία να ισχυροποιηθούν οι κοινές επιδιώξεις και να αμβλυνθούν οι διαφορές.

Η συντονισμένη δράση με βραχυχρόνιους και μακροχρόνιους στόχους θα πρέπει να είναι διατομεακή και να εντάσσεται στο πλαίσιο θεσμοθετημένης διατροφικής πολιτικής.

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει διαμορφώσει Σχέδιο Δράσης για τη Διατροφή και το Τρόφιμο με έμφαση στη Διατροφική Πολιτική. Το ιστορικό της προσπάθειας αυτής, έχει τις ρίζες του σε Διεθνές Συνέδριο Διατροφής που έγινε στη Ρώμη και οργανώθηκε από κοινού από τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας. Τα συμμετέχοντα κράτη-μέλη, συμπεριλαμβανομένης και της Ελλάδος, αποδέχθηκαν να εφαρμόσουν 17 προτάσεις, μέχρι το 1996. Πολλές από αυτές δεν έχουν πραγματοποιηθεί μέχρι σήμερα στη χώρα μας.

Συνεπώς χρειάζεται συντονισμός, σε εθνικό επίπεδο, των δραστηριοτήτων σχετικά με τη διατροφή και το τρόφιμο και θεσμοθέτηση διατροφικής πολιτικής, στην οποία να συνεκτιμάται η υγεία και η εθνική οικονομία. Οταν αναφερόμαστε στην υγεία, δεν αναφερόμαστε μόνο στην ασφάλεια του τροφίμου, που είναι κατά τεκμήριο επαρκής στη χώρα μας, αλλά και σε υγιεινές διατροφικές επιλογές που προάγουν την υγεία και τη μακροβιότητα.

Καίριο ρόλο στη διαμόρφωση εθνικής διατροφικής πολιτικής έχει η εθνική αγροτική πολιτική, η οποία εξαρτάται από την αγροτική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ενωσης (Κοινή Αγροτική Πολιτική, ΚΑΠ). Η ΚΑΠ, μέσω των επιχορηγήσεων, επηρεάζει τους παραγωγούς στην επιλογή καλλιεργειών και, μέσω του συστήματος τιμών, επηρεάζει τις τιμές πώλησης εγχώριων και εισαγόμενων προϊόντων. Η ΚΑΠ ελέγχει έτσι μία από τις βασικές παραμέτρους της επιτυχούς εφαρμογής της διατροφικής πολιτικής: τη διάθεση και το κόστος αγοράς τροφίμων.

Είναι εθνική ανάγκη να διαμορφωθεί διατροφική πολιτική στη χώρα μας, αφού άλλες χώρες έχουν ήδη διαμορφώσει, πραγματοποιούν και αξιολογούν ανάλογες πολιτικές με διαφορετικούς στόχους. Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή είναι ακόμη ανάγλυφη στις εμπειρίες μας αν όχι στην καθημερινή μας πρακτική. Η διατήρηση και προαγωγή της θα προστατεύσει την υγεία μας και θα περιφρουρήσει τους περιβαλλοντικούς πόρους, αφού σε ενεργειακή βάση η ελληνική μεσογειακή διατροφή απαιτεί μικρή κατανάλωση ενέργειας και υδάτινων πόρων και φορτίζει το περιβάλλον με λιγότερα κατάλοιπα. Συμβάλλει επίσης έμμεσα στην αποκέντρωση και στη δημιουργία και διατήρηση μικρομεσαίων επιχειρήσεων και ακόμη μπορεί να αναγάγει την Ελλάδα σε χώρα σύμβολο γευστικών τροφίμων που συμβάλλουν στην προστασία της υγείας, όπως άλλες χώρες πέτυχαν να γίνουν σύμβολα ποιότητας για ενδύματα, υποδήματα ή καλλυντικά. Η Ελλάδα αποτέλεσε το λίκνο της παραδοσιακής διατροφής και έχουμε ήδη αποδείξει τη σημαντική της συμβολή στην υγεία. Το πρώτο και δύσκολο βήμα για τη διαμόρφωση μιας διατροφικής πολιτικής έχει γίνει, τα επόμενα βήματα είναι εύκολα αλλά θέλουν γνώση, σύνεση και επιμονή.

Ψηφιακή τεχνολογία CDs και... Mπετοβεν: Η κατάρριψη ενός μύθου

Γιατί ένα CD ήχου χωράει 74 λεπτά μουσικής, ήταν η ερώτηση που τέθηκε από έναν θεατή στη διάρκεια τηλεπαιχνιδιού την περασμένη εβδομάδα. Καλή ερώτηση και το πάνελ των ηθοποιών, οι οποίοι καλούνται να βρουν τη σωστή απάντηση στις ερωτήσεις που θέτουν οι τηλεθεατές, υποτίθεται πως τη βρήκε.

Τα 74 λεπτά είναι η διάρκεια της 9ης Συμφωνίας του Μπετόβεν και, έτσι, ο τηλεθεατής δεν κέρδισε το έπαθλο των 250 ευρώ.

Παράξενο να ορίζεται η χωρητικότητα ενός CD από ένα μουσικό έργο, όσο διάσημο και μοναδικό και αν είναι. Επισκεφθήκαμε ένα γνωστό μας, το Google για να δούμε αν είναι όντως έτσι.

Οδηγηθήκαμε στο κείμενο ενός μηχανικού που είχε συμμετάσχει στη δημιουργία του CD στα τέλη της δεκαετίας του '70. Πρόκειται για τον Kees Schouhamer Immink, που εκείνη την εποχή δούλευε για τη Philips. Η ολλανδική εταιρεία συνεργαζόταν τότε με τη Sony και, κατά κοινή ομολογία, απούσης της μιας, δεν θα υπήρχε το CD όπως το γνωρίζουμε.

Ο Schouhamer Immink λέει πως η ηγεσία της Philips επέβαλε τη διάσταση του CD (120 χιλιοστά) λαμβάνοντας υπ' όψιν το πλάτος της κασέτας ήχου (115 χιλιοστά).

«Υπάρχουν διάφορες ιστορίες που έχουν να κάνουν με τη διάρκεια της 9ης του Μπετόβεν, αλλά δεν πρέπει να τις πιστεύετε» λέει ο ίδιος. Είναι χαρακτηριστικό, πάντως, πως στη χρήση της 9ης ως... μέτρου για τη χωρητικότητα του CD αναφέρεται και η Wikipedia.

Τα πράγματα είναι εντελώς διαφορετικά. Οι τεχνολογικής δυνατότητες εκείνης της εποχής και ο τρόπος αποτύπωσης των ψηφιακών πληροφοριών στο CD, σε συνδυασμό με τις φυσικές διαστάσεις του μέσου, καθόρισαν τη χωρητικότητα.

Μάλιστα, τα πρώτα CD players δεν μπορούσαν να υποστηρίξουν την πλήρη ανάγνωση των δίσκων και σταματούσαν στα 72 λεπτά, άρα εάν ίσχυε ο μύθος της 9ης Συμφωνίας πολλά κεφάλια θα έπρεπε να είχαν πέσει τόσο στη Sony όσο και στη Philips.

Μάλλον, λοιπόν, ο τηλεθεατής πρέπει να διεκδικήσει το έπαθλό του, τα 250 ευρώ, αφού ο Μπετόβεν δεν φαίνεται να έχει καμιά σχέση με τα όρια της ψηφιακής τεχνολογίας.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Φως στην υψηλή τεχνική της γάτας όταν πίνει νερό

Χρειάστηκε να επιστρατευτούν οι γνώσεις από τέσσερις διαφορετικές επιστήµες και η συνδροµή µιας βιντεοκάµερας υψηλής ταχύτητας για να διαλευκανθεί ένα µέγα... µυστήριο. Το πώς καταφέρνει να πίνει η γάτα τόσο γρήγορα νερό ή γάλα, χωρίς να λερώνεται!

Στην περίπτωση του σκύλου, βλέπουµε τι συµβαίνει. Χρησιµοποιεί τη γλώσσα του σαν σπάτουλα ανυψώνοντας ποσότητες νερού προς τα πάνω, µουσκεύοντας συνεχώς το σαγόνι του καιχύνοντας το νερό έξω από το µπολ. Ενίοτε βουτά και το πόδι του σ’ αυτό, όταν ζεσταίνεται πολύ.

Η γάτα όµως, όταν πάει να πιει νερό ή γάλα, το κάνει µε περισσότερη µαεστρία. «Η γλώσσα της γάτας κινείται αστραπιαία πάνω - κάτω αγγίζοντας µόνο την επιφάνεια του νερού», λέει ο Ρόµαν Στόκερ που είναι βιοφυσικός στο ΜΙΤ και µελέτησε µε συναδέλφους του από άλλα τρία πανεπιστήµια την τεχνική της γάτας. «Οταν τραβά τη γλώσσα προς τα πάνω, τονερό τινάζεται κι αυτό µαζί λόγω της αδράνειας δηµιουργώντας έναν αντίστροφο καταρράκτη».

Η στήλη του υγρού ανάµεσα στη γλώσσα της γάτας και την επιφάνεια του νερού δηµιουργείται από την ταυτόχρονη επίδραση δύο δυνάµεων, όπως εξηγεί ο Τζέφρι Αρίστοφ από το Πανεπιστήµιο του Πρίνστον. Της βαρύτητας που ωθεί το υγρό προς το µπολ και της αδράνειας που ωθεί το υγρό προς τη γλώσσα.

Η γάτα γνωρίζει ενστικτωδώς πόσο γρήγορα πρέπει να κινεί τη γλώσσα της πάνω- κάτω στο υγρό, ώστε να ισορροπεί τις δύο αυτές δυνάµεις και πότε ακριβώς πρέπει να κλείσει το στόµα της για να ρουφήξειτο υγρό πουανεβαίνει. Αν το κλείσει ένα κλάσµα του δευτερολέπτου πιο αργά, τότε η βαρύτητα θα υπερισχύσει και η στήλη υγρού θα σπάσει, µε αποτέλεσµα το υγρό να ξαναπέσει στο µπολ.

Οι γάτες κάνουν τέσσερα ρουφήγµατα ανά δευτερόλεπτο κατά µέσον όρο και κάθε ρούφηγµα ανεβάζει στο στόµα τους περίπου ένα χιλιοστόλιτρο υγρού, σύµφωνα µε τους ερευνητές. «Οι γάτες είναι εξυπνότερες από ό,τι πολλοί άνθρωποι νοµίζουν, τουλάχιστον όσον αφορά την υδροδυναµική», πρόσθεσε ο Τζέφρι Αρίστοφ που µαζί µε τους συναδέλφους του δηµοσίευσετα αποτελέσµατα της µελέτης τους στο «Science»

TA NEA

Νεα γενιά οπτικών ινών φέρνει μυθικές ταχύτητες στο internet

Κάπου 1,5 ώρα δρόμο μακριά από το Παρίσι, κοντά σε ένα μικρό χωριό που μάλλον θα περιγράφαμε ως τυπικό γαλλικό χωριό, μια ομάδα ερευνητών πασχίζουν να κρατήσουν ζωντανή μια ιστορική κληρονομιά και να πάνε την υπόθεση της τεχνολογίας τουλάχιστον ένα βήμα πιο πέρα. Οι ερευνητές στα Bell Labs είναι, όλοι κι όλοι, 1.200 σε όλο τον κόσμο και από αυτούς οι 250 βρίσκονται στη Γαλλία, αποτελώντας εδώ και λίγα χρόνια «βραχίονα» της Alcatel Lucent. Για όσους ασχολούνται με την πληροφορική και τις τηλεπικοινωνίες, τα Bell Labs δεν τους είναι άγνωστα.

Ο ρόλος τους στην εξέλιξη του ψηφιακού μας κόσμου ήταν καθοριστικός, καθώς (μεταξύ πολλών άλλων) ήταν οι δημιουργοί του τρανζίστορ. Στα εργαστήρια έχουν απονεμηθεί από το 1925 μέχρι και σήμερα 7 βραβεία Νόμπελ Φυσικής, σε αναγνώριση του έργου τους.

Ενας... υποβρύχιος μαραθώνιος

Ανάμεσα στα διάφορα ενδιαφέροντα τα Bell Labs μετέχουν σε έναν αγώνα δρόμου που μπορεί να εξελίσσεται μακριά από τα μάτια των θεατών (διακριτικών και αδιάκριτων), αλλά έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον.

Το στοίχημα που έχει μπει αφορά το ποιος θα καταφέρει να μεταφέρει ψηφιακή πληροφορία όσο το δυνατόν πιο μακριά και όσο το δυνατόν πιο γρήγορα.

Αυτή τη στιγμή η Alcatel Lucent κατέχει το ρεκόρ, έχοντας μεταφέρει πληροφορία σε ταχύτητα 15 Tbps και σε απόσταση 7.200 χλμ.

Τα 15 Tbps, αν δεν κάναμε κάποιο χοντρό λάθος στον υπολογισμό, είναι μια ταχύτητα 600.000 φορές μεγαλύτερη από την καλύτερη ταχύτητα που μπορεί να πετύχει κάποιος σπίτι του σε μια γραμμή ADSL.

Μην αρχίσετε τα όνειρα. Η ταχύτητα αυτή αφορά τις οπτικές ίνες νέας γενιάς που θα τοποθετηθούν στους βυθούς των ωκεανών και της Μεσογείου για να εξυπηρετήσουν όλα όσα σχετίζονται με τις τηλεπικοινωνίες -του Διαδικτύου συμπεριλαμβανομένου.

Η πρόκληση είναι μεγάλη, αν λάβει κανείς υπ' όψιν πως τα καλώδια πρέπει να αντεπεξέλθουν στις ισχυρές πιέσεις του υδάτινου περιβάλλοντος, αλλά και στις χαμηλές θερμοκρασίες. Παράλληλα, οι ερευνητές προσπαθούν να κάνουν τις εξωτερικές μονώσεις πιο ανθεκτικές, καθώς ειδικά στη Μεσόγειο έχουν σημειωθεί ουκ ολίγα περιστατικά όπου περαστικές... τράτες έκοψαν οπτικές ίνες, με αποτέλεσμα η επικοινωνία της Ευρώπης με την Ασία -κυρίως με την Ινδία- να διεξάγεται για ημέρες ή και εβδομάδες με μεγάλα προβλήματα.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ

Ενας «μικρός σεισμογράφος» σε κάθε σπίτι

Της Γιωτας Mυρτσιωτη

Ο φόβος και ο πανικός που προκαλεί ένας σεισμός είναι ανεξέλεγκτος. Βροχή πέφτουν τα τηλεφωνήματα από ανήσυχους πολίτες στο εργαστήριο Γεωφυσικής του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης έπειτα από κάθε σεισμική δόνηση έστω και αν το επίκεντρο βρίσκεται χιλιόμετρα μακριά. Η ακατάπαυστη σεισμολογία που ακολουθεί, αλλά και η παραπληροφόρηση μπορούν να προκαλέσουν κοινωνικές και οικονομικές επιπτώσεις. Οι φήμες για επικείμενη ενεργοποίηση του ηφαιστείου στη Σαντορίνη που κυκλοφόρησαν αμέσως μετά μια αισθητή σεισμική δόνηση τον περασμένο Ιούνιο αναστάτωσαν το νησί στην έναρξη της τουριστικής περιόδου. Δεκάδες τηλεφωνήματα δέχθηκε το σεισμολογικό του ΑΠΘ από χώρες της Ευρώπης που ζητούσαν πληροφορίες γι’ αυτή τη φήμη, ανησυχώντας για τα παιδιά τους ή για συγγενείς τους που έκαναν διακοπές στη Σαντορίνη.

Αυτή την ακατάπαυστη φημολογία και τις συνέπειές της επιχειρεί να περιορίσει το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο μέσω του Διαδικτύου. Ενας «μικρός σεισμογράφος» θα υπάρχει πλέον σε κάθε σπίτι ώστε να παρέχει έγκαιρη και αξιόπιστη πληροφόρηση για τους σεισμούς άνω των 4 Ρίχτερ που έχουν σημειωθεί στην Ελλάδα, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή των Βαλκανίων. Σε ελάχιστα λεπτά ή και δευτερόλεπτα ο χρήστης μπορεί να έχει πρωτίστως μια σαφή εικόνα για το επίκεντρο και για το μέγεθος και στη συνέχεια πληροφορίες για τη σεισμική δραστηριότητα στο συγκεκριμένο επίκεντρο, αλλά και μια εκτίμηση για τις επιπτώσεις που μπορεί να προκαλέσει ο σεισμός στην ευρύτερη περιοχή. 

Η ενημέρωση αφορά σε σεισμούς άνω των 4 Ρίχτερ, καθώς «μόνο πονοκέφαλο θα προκαλούσε η ενημέρωση για 20-30 σεισμούς κάτω των τριών Ρίχτερ που σημειώνονται ημερησίως στην Ελλάδα», διευκρινίζει ο καθηγητής Σεισμολογίας του ΑΠΘ κ. Κώστας Παπαζάχος. Η επιστημονική ενημέρωση των πολιτών μέσα από την ιστοσελίδα του Εργαστηρίου Γεωφυσικής του ΑΠΘ και του Σεισμολογικού Σταθμού (http: //seismology.geo.auth.gr), θα ξεκινήσει εντός του Δεκεμβρίου ή αρχές του επόμενου έτους. Ο καθένας έχει τη δυνατότητα να παρακολουθεί άμεσα τους σεισμούς που αναλύονται από τους σεισμολόγους του Εργαστηρίου Γεωφυσικής του ΑΠΘ σε καθημερινή βάση για την περιοχή που τον ενδιαφέρει. Από τον διαδικτυακό τόπο ο κάθε χρήστης μπορεί επίσης να κατασκευάσει χάρτες σεισμών (πρόσφατων ή ιστορικών) να αποθηκεύσει τους καταλόγους των σεισμών (π.χ. μελέτες σεισμικότητας και σεισμικής επικινδυνότητας κ.λπ.). Παράλληλα, μπορεί να αντλήσει στοιχεία για κάθε σεισμογενή περιοχή της χώρας ή των βαλκανικών χωρών (Αλβανία, Μαυροβούνιο, Σερβία, FYROM, Bουλγαρία, Τουρκία) και των άλλων χωρών (Ιταλία, Κύπρος, Γερμανία, Σλοβακία) με τις οποίες το σεισμολογικό δίκτυο του ΑΠΘ συναλλάσσει διαρκώς δεδομένα. 

«Ο σεισμός δεν έχει εθνικότητα. Μια ισχυρή σεισμική δόνηση στις Πρέσπες ή στην Οχρίδα επηρεάζει άμεσα την Καστοριά και τη Φλώρινα», επισημαίνει ο κ. Παπαζάχος. Η επεξεργασία και η αποστολή σε πραγματικό χρόνο των σεισμολογικών δεδομένων επεκτείνεται και στην άμεση πληροφόρηση μέσω SMS. O σεισμολογικός σταθμός έχει ήδη εισάγει ένα σύστημα ειδοποίησης μέσω μηνυμάτων (SMS) για τη γένεση ισχυρών σεισμών προς τους φορείς της πολιτείας με στόχο τον συντονισμό της δράσης και επέμβασης σε περίπτωση μεγάλου σεισμού.

Η καινοτομία αποτελεί εξέλιξη του ψηφιακού δικτύου την τελευταία τριαντακονταετία. Η ανιχνευσιμότητα των σεισμών βελτιώνεται με ταχύτατους ρυθμούς. Τρεις μόνο σεισμογράφοι λειτουργούσαν πριν από τον μεγάλο σεισμό της Θεσσαλονίκης (1978) με αποτέλεσμα να χάνεται το 70% των σεισμών στον βορειοελλαδικό χώρο. Δεν αναλύονταν δηλαδή από σεισμολόγους, δεν συμπεριλαμβάνονται στους σχετικούς καταλόγους και άρα τα αντίστοιχα δεδομένα δεν μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν για θεωρητικούς ή πρακτικούς σκοπούς. Μετά την ίδρυση του δικτύου του ΑΠΘ (1981) υπερτριπλάσιος ήταν ο αριθμός των σεισμών (10.300) άνω των 3 Ρίχτερ που είχε καταγραφεί το διάστημα 1981-1990 σε σχέση με την προηγούμενη δεκαετία (3.200 σεισμοί). «Σήμερα, επειδή η σεισμικότητα δεν μεταβάλλεται, καταγράφονται περίπου 13.400 σεισμοί/10ετία, δηλαδή έχουμε 3-4 σεισμούς την ημέρα μεγέθους μεγαλύτερο ή ίσο των τριών Ρίχτερ», διευκρινίζει ο κ. Παπαζάχος.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Δεκάχρονοι φτιάχνουν ρομπότ

Oταν τα «τουβλάκια» LEGO συναντούν γρανάζια, λαμπάκια, μοτέρ, μικροτσίπ και αισθητήρες, τα παιδιά γνωρίζονται με τη ρομποτική και με ενθουσιασμό μετατρέπονται σε μικρούς εφευρέτες. Με την καθοδήγηση μηχανικού ρομποτικής, κατασκευάζουν μόνα τους μικρά ρομπότ που παίζουν μπάλα, τρέχουν σε ράλι ή εξερευνούν τον χώρο, άλλα που ψάχνουν για τον θησαυρό του πειρατή, που κάνουν ανακύκλωση διαχωρίζοντας τα απορρίμματα και άλλα που χορεύουν ή ζωγραφίζουν.

Τα εργαστήρια εκπαιδευτικής ρομποτικής που πραγματοποιεί για τέταρτη χρονιά σε σχολεία της Θεσσαλονίκης η εταιρεία ρομποτικής RobotixLab, έχουν μεγαλύτερη επιτυχία απ’ αυτή που θα φαντάζονταν οι εμπνευστές τους. Για δύο ώρες μία φορά την εβδομάδα, εκτός ωραρίου, μαθητές και μαθήτριες άνω των 10 ετών στα σχολεία που εφαρμόζουν το καινοτόμο πρόγραμμα, αφήνουν τετράδια και μολύβια και συνεργάζονται κατά ομάδες για την κατασκευή του δικού τους ρομπότ.

Οι μικροί εφευρέτες ξεκινούν με μια γενική θεωρία της ρομποτικής, επίδειξη κατασκευής ρομπότ σε βίντεο και γραπτές εργασίες πάνω στο αντικείμενο, μέχρι να περάσουν στο επόμενο, δημιουργικό και πιο ενδιαφέρον στάδιο, αυτό της εφαρμογής. Χωρίζονται σε ομάδες, επιλέγουν ένα θεματικό σενάριο (π.χ. περιβάλλον, αθλητισμός, περιπέτεια κ.ά.) και ρίχνουν τις πρώτες ιδέες για την κατασκευή.

«Τα συναισθήματα που βλέπεις στα πρόσωπα των παιδιών είναι πολλά και εναλλασσόμενα. Στην αρχή επικρατεί μια σύγχυση, η οποία εναλλάσσεται με περιέργεια, απορία, έκπληξη, ενέργεια, αγωνία, ανυπομονησία και γίνεται ενθουσιασμός», είπε στο «Εθνος» ο μηχανικός ρομποτικής, υπεύθυνος εκπαιδευτικού σχεδιασμού της εταιρείας, Αντ. Κάνουρας.

Το «σώμα» του ρομπότ κτίζεται με τα LEGO, μέσα στα οποία, με την κατάλληλη καθοδήγηση, τοποθετούνται τα κατάλληλα ηλεκτρονικά εξαρτήματα (αισθητήρες κίνησης, φωτός, απόστασης, αφής, χρώματος, λαμπάκια, καλώδια, ηχεία κ.ά.) και στη συνέχεια «φορτώνεται» το ειδικό λογισμικό πρόγραμμα. Ακολουθούν τυχόν διορθώσεις, βελτιώσεις και αναβαθμίσεις, και στο τέλος του χρόνου διοργανώνεται ο διαγωνισμός για την ανάδειξη του robot master της χρονιάς, με δώρο-έκπληξη για τη νικήτρια ομάδα.

Οι στόχοι

«Στόχος του εργαστηρίου δεν είναι να δημιουργήσουμε νέους επιστήμονες ρομποτικής. Στην ουσία είναι ένα μέσο βιωματικής μάθησης μέσω της κατασκευής, που βοηθά στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, όπως η επίλυση προβλημάτων, η διαχείριση χρόνου, η ομαδική εργασία, ο καταιγισμός ιδεών κ.ά.» τόνισε ο κ. Κάνουρας.

Το πρόγραμμα παρακολουθούν εθελοντικά μαθητές ιδιωτικών δημοτικών και γυμνασίων της Θεσσαλονίκης, ενώ σύμφωνα με τους διοργανωτές μπορεί να εφαρμοστεί και στη δημόσια εκπαίδευση, σε όσα σχολεία διαθέτουν αίθουσα ηλεκτρονικών υπολογιστών.

Η πλειονότητα των παιδιών που εντάσσονται στα εργαστήρια είναι αγόρια, παρόλο που τα κορίτσια ανταποκρίνονται καλύτερα στις απαιτήσεις. «Τα κορίτσια είναι πιο οργανωτικά και τα πηγαίνουν καλύτερα. Μέσα από νέα σενάρια που εντάξαμε στο πρόγραμμα, όπως ρομπότ που χορεύουν ή ζωγραφίζουν, το κάνουμε πιο ελκυστικό και έχουμε αύξηση των συμμετοχών των κοριτσιών», διευκρίνισε ο υπεύθυνος των εργαστηρίων.

ΕΘΝΟΣ

Τα χειλιά-ρικα της κρίσης / Μια ξεχωριστή ιδέα

Του ΓΙΑΝΝΗ ΠΑΡΑΣΚΕΥΟΠΟΥΛΟΥ

Τα νομίσματα είναι συνδεδεμένα με το οικονομικό φαινόμενο τόσο στο πραγματολογικό όσο και στο ψυχολογικό επίπεδο.

Η αξία τους είναι άυλη. Δεν την αντλούν από το ίδιο το υλικό τους αλλά από τη συμβατική υποχρέωση της κεντρικής τράπεζας που τα έκοψε να επιστρέψει το ισόποσο που αναγράφεται επάνω τους σε χρυσό ή σε συνάλλαγμα, άμα τη εμφανίσει τους. Πρόκειται δηλαδή για μία υποσχετική, μία ομολογία, ένα τραπεζογραμμάτιο.

Το νόμισμα πραγματολογικά διευκόλυνε τις οικονομικές συναλλαγές και επέφερε επανάσταση, καταργώντας τις ανταλλακτικές οικονομίες. Ψυχολογικά εξέθρεψε ένα όνειρο και έναν εφιάλτη. Θα λέγαμε τις δύο όψεις του αυτού νομίσματος.

Το όνειρο της φιλαργυρίας, όπου η εύκολη φύλαξη και συγκέντρωση των νομισμάτων έδωσε νέα διάσταση στο νόημα και την πράξη της αποθησαύρισης. Ο,τι ήταν όνειρο για τους φιλοχρήματους, για πολλούς κοινωνικούς επαναστάτες αποτέλεσε τον εφιάλτη της οικονομικής ανισότητας, των ταξικών διακρίσεων και του καταναλωτισμού.

Τώρα, μάλιστα, με την οικονομική κρίση που από τους περισσότερους ειδικούς αποδίδεται σε χρηματοοικονομικές ακροβασίες και απάτες, η μονεταριστική βάση της παγκόσμιας οικονομίας υφίσταται από πολλούς ανήλεη κριτική. Η αταβιστική ανάμνηση της ανταλλακτικής κοινωνίας επανέρχεται παρηγορητική και γεμάτη υποσχέσεις. Τότε που τα αγαθά κυκλοφορούσαν με την απτή, φυσική τους αξία, χωρίς την αντιστοίχησή τους με τον άυλο μεσολαβητή, το χρήμα.

Σε αυτό το κλίμα γίναμε αίφνης κοινωνοί της ίδρυσης μίας Τράπεζας Τέχνης (Artbank) από ομάδα καλλιτεχνών, που φιλοτεχνεί ζωγραφιστά χαρτονομίσματα και θα τα εκθέτει ώς τις 3 Δεκεμβρίου, στο κτίριο της ΕΠΑΣΚΤ,Θόλου και Πανός 19Α, στην Πλάκα. Οι καλλιτέχνες δεν ζωγραφίζουν επάνω στα ευρώ αλλά «εκδίδουν» το δικό τους χρήμα, έργα ζωγραφικής, που τιμώνται όσο τα ίδια πραγματικά αξίζουν. Η υπόσχεση και η ομολογία ενυπάρχουν στο ίδιο το υλικό τους. Δεν χρειάζεται να τα πας στην τράπεζα για να λάβεις το αντίτιμό τους, ούτε στα μαγαζιά για να ψωνίσεις. Εχεις ήδη ψωνίσει και το μόνο που σου μένει είναι να τα πάρεις σπίτι σου να τα θαυμάζεις. 

 Η τρίτη και καλύτερη όψη του αυτού νομίσματος. Φοβερή ιδέα που την πάμε με χείλια. 

ENET.GR

"Επίγεια σοφία"

75 χρονια Woody Allen. 

Ενδεχομένως ανώμαλος, συχνά κυνικός, αλλά σίγουρα ξεχωριστός...

"Δεν μπορείς να αλλάξεις το παρελθόν, αλλά μπορείς να καταστρέψεις το παρόν με το να στενοχωριέσαι για το μέλλον."

"Ερωτεύτηκα δυο πράσινα μάτια. Το λάθος μου είναι ότι παντρεύτηκα ολόκληρο το κορίτσι."

"Η πρώτη μου γυναίκα ήταν πολύ ανώριμη. Έμπαινε στο μπάνιο και … βύθιζε τα καραβάκια μου"

"O πατέρας μου μ' έχει δείρει μόνο μια φορά. Άρχισε το Σεπτέμβριο του 1945και τέλειωσε το Mάρτιο του 1956."

"Έχω μια απάντηση. Έχει κανείς καμιά ερώτηση;"

1η ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ: ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΗΜΕΡΑ ΚΑΤΑ ΤΟΥ AIDS

Σαν σήμερα (01/12/ΧΧΧΧ)

1818: Ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης μυείται στη Φιλική Εταιρία.

1891: Ο καναδός γυμναστής Τζέιμς Νάισμιθ δημιουργεί ένα νέο παιχνίδι και το ονομάζει μπάσκετ-μπολ.

1913: Η Κρητική Πολιτεία ενσωματώνεται στη ελληνική επικράτεια.

1953: Εκδίδεται το πρώτο τεύχος του ανδρικού περιοδικού PLAYBOY.

1982: Κυκλοφορεί το άλμπουμ του Μάικλ Τζάκσον «Θρίλερ». Γνώρισε τη μεγαλύτερη επιτυχία από κάθε άλλο άλμπουμ της ποπ μουσικής, καθώς πούλησε περισσότερα από 40 εκατομμύρια αντίτυπα.

1792: Γεννιέται ο Αλέξανδρος Υψηλάντης, στρατιωτικός, λόγιος και αρχηγός της Φιλικής Εταιρείας

1935: Γεννιέται ο Γούντι Άλεν, αμερικανός ηθοποιός, σκηνοθέτης, συγγραφέας και μουσικός.

1866: Πεθαίνει ο Σερ Τζορτζ Έβερεστ, ουαλός στρατιωτικός, μηχανικός και τοπογράφος. Προς τιμήν του, η ψηλότερη κορυφή των Ιμαλαΐων φέρει το όνομά του.