"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Οι λόγοι της ανέγερσης

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΤΣΙΑΡΑ

Οπως σωστά εξηγούν πάντως οι Μέρφι και Κοντράσεφ, ο βασικός λόγος της ανέγερσης του Τείχους ήταν... εκπαιδευτικός και οικονομικός. (!!!) Οσο τα σύνορα ήταν ουσιαστικά ανοιχτά, δεκάδες χιλιάδες μορφωμένοι Ανατολικογερμανοί δραπέτευσαν στη Δύση, μεταξύ των ετών 1954 και 1961, ενώ την ίδια στιγμή η ανεξέλεγκτη μαύρη αγορά υπονόμευε την οικονομία της DDR. Καθώς το φαινόμενο της «εξόδου» κλιμακωνόταν, και σχεδόν το εν πέμπτον του πληθυσμού - και μάλιστα το πιο καταρτισμένο και παραγωγικό- πέρασε τα σύνορα, το Κρεμλίνο άρχισε να πανικοβάλλεται.
Σε δηλώσεις του στις 15 Ιουνίου 1961, ο ηγέτης της Ανατολικής Γερμανίας τόνισε: «Κανείς δεν θέλει να υψωθεί ένα τείχος» («Νiemand hat die Αbsicht, eine Μauer zu errichten!»)- ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιήθηκε η λέξη «Μauer» («Τείχος»).
Στις 26 Ιουνίου, ένα ενθουσιώδες πλήθος υποδέχτηκε στην πόλη τον αμερικανό πρόεδρο, ο οποίος εκφώνησε την περίφημη ομιλία «Ιch Βin Εin Βerliner»- «Είμαι Βερολινέζος». Ούτε έναν μήνα αργότερα, την πρώτη Αυγούστου 1961, χτύπησε το τηλέφωνο τουΟύλμπριχτ: ήταν ο Χρουστσόφ, και ο κύβος είχε ριφθεί. Στις 13 Αυγούστου, τα μεσάνυχτα, άρχισαν οι εργασίες.

Αυτό που ο πολύς κόσμος δεν γνωρίζει, και προκύπτει περίτρανα μέσα από την πιο πρόσφατη διεθνή ιστοριογραφία, είναι ότι πίσω από τη φιλελεύθερη και δημοκρατική ρητορική οι ΗΠΑ και οι δυτικοί σύμμαχοί τους όχι μόνο συγκατένευσαν, ουσιαστικά, στην ανέγερση του Τείχους αλλά συνέχισαν να πιέζουν για την υπεράσπισή του ακόμη και όταν η ΕΣΣΔ του Μιχαήλ Γκορμπατσόφ πήρε τη μοιραία για την ίδια απόφαση να το γκρεμίσει. Η πρόσφατη δημοσιοποίηση της κρίσιμης συζήτησης μεταξύ του «Γκόρμπι» και της Μάργκαρετ Θάτσερ στη Μόσχα, όπου η βρετανίδα πρωθυπουργός παρακαλεί τον σοβιετικό ηγέτη να διατηρήσει το υπάρχον στάτους κβο, στο όνομα της ευρωπαϊκής σταθερότητας, είναι άκρως αποκαλυπτική για τις πραγματικές προθέσεις των Δυτικών, πέρα από την επίσημη προπαγάνδα.

Σίγουρο είναι επίσης ότι τόσο οι δυτικοί όσο και οι ανατολικοί αρχικατάσκοποι ανέπνευσαν με ανακούφιση μόλις υψώθηκε το Τείχος: χάρη στις κάννες, στο μπετόν αρμέ και στα λυκόσκυλα, ένα από τα πιο ενεργά μέτωπα του Ψυχρού Πολέμου μπορούσε επιτέλους να ηρεμήσει. Με εκατομμύρια στρατιώτες, δεκάδες χιλιάδες τεθωρακισμένα και εκατοντάδες πυρηνικούς πυραύλους διεσπαρμένους σε όλη την Ευρώπη, κανείς δεν ήθελε ένα «σπιρτόκουτο» στην καρδιά της. Οι θρυλικές ημέρες του Check Ρoint Charlie είχαν ουσιαστικά τελειώσει. Τώρα άρχιζε η σκληρή εποχή του απόλυτου αστυνομικού κράτους της Στάζι, του Εριχ Μίλκε και του Μάρκους Βολφ, με τους 100.000 υπαλλήλους, αναρίθμητους πληροφοριοδότες και τα έξι εκατομμύρια ατομικούς φακέλους για ισάριθμους πολίτες της DDR- άνω του ενός τρίτου του πληθυσμού. Περισσότερο παρά ποτέ, οι κατάσκοποι στράφηκαν στους συμπολίτες τους

Η κατάδοση μετατράπηκε σε raison d΄etat - και μια γραφειοκρατία ρουφιάνων πήρε την εξουσία, ως τις 9 Νοεμβρίου 1989. Για να κατανοήσει κανείς πόσο βαθύτατα «μπανάλ» υπήρξε η κατασκοπεία τον καιρό του Ψυχρού Πολέμου, αρκεί μια επίσκεψη στο έρημο, τσιμεντένιο παλιό αρχηγείο- και σήμερα μουσείο- της Στάζι στο Μπερλίν-Λίχτενμπεργκ.
Εκατομμύρια φάκελοι και καρτέλες στα αρχεία της Στάζι Ατέλειωτα μικρά παράθυρα σε ατέλειωτα γκρίζα κτίρια φιλοξενούσαν αμέτρητους γκρίζους ανθρώπους της διαβόητης υπηρεσίας. Το μουσείο της Στάζι είναι η «ατραξιόν» και στην επίσημη βερολινέζικη περιοδεία «Νest of Spies», που απευθύνεται σε φανατικούς της ιστορίας του Τείχους: σήμερα το τεράστιο σύμπλεγμα μοιάζει σχεδόν εγκαταλελειμμένο, αλλά παραμονές της πτώσης του Τείχους θύμιζε φρενοκομείο- καθώς χιλιάδες πράκτορες προσπαθούσαν να καταστρέψουν μέσα σε λίγες ημέρες εκατομμύρια φακέλους. Δεν ήθελαν να τα κάψουν και γι΄ αυτό χρησιμοποίησαν τους «papierwolfs», τους «χάρτινους λύκους» όπως αποκαλούσαν τους καταστροφείς εγγράφων.

Τα μηχανήματα όμως γρήγορα άρχισαν να χαλάνε: οι υπάλληλοι αναγκάστηκαν να σχίζουν τους φακέλους με το χέρι. Οταν τελικά οι πρώτες ομάδες διαδηλωτών εισέβαλαν στα γραφεία της Στάζι, τον Ιανουάριο του 1990, βρήκαν στα αχανή υπόγεια 45 εκατομμύρια φακέλους, σχισμένους σε 600 εκατομμύρια κομμάτια. Τι τέλος κι αυτό για την πανίσχυρη Στάζι. Και το πιο ενδιαφέρον είναι ότι τον Μάιο του 2007 ανακοινώθηκε πως σε πέντε το πολύ χρόνια- ως το 2012-τα έγγραφα αυτά θα ανασυντεθούν ψηφιακά...

Αντίθετα η ΚGΒ επέζησε- όπως φυσικά και η CΙΑ. Πλήθος «ψυχρών πολεμιστών»-πρακτόρων οι οποίοι είτε «έμαθαν τη δουλειά» στο Βερολίνο τη δεκαετία του 1980, όπως ο σημερινός «τσάρος» της Ρωσίας Βλαντίμιρ Πούτιν, είτε μεγάλωσαν με τη βερολινέζικη μυθολογία των κατασκόπων: το ομιχλώδες μεθοριακό πέρασμα, την ανταλλαγή πρακτόρων στη βροχή, τη μουσική από το «Ζither» του Αντον Κάρας στον «Τρίτο Ανθρωπο»...


ΠΗΓΗ BHMA

Δεν υπάρχουν σχόλια: