ΝουΔο-γαλαζαίικο ΡΑΓΙΑΔΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Η τραγωδία της αυτοεκπληρούμενης προφητείας έναντι της Τουρκίας

Του Δημήτρη Γ. Απόκη * 

Εάν κάνει κανείς μια σοβαρή και ρεαλιστική σούμα των γεγονότων και των αποτελεσμάτων της Συνόδου Κορυφής του ΝΑΤΟ στη Λιθουανία και της συνάντησης του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη, με τον Πρόεδρο της Τουρκίας, Ταγίπ Ερντογάν, θα πρέπει να είναι βαθιά ανήσυχος για το μέλλον. 

Και εξηγούμαι. Στις διεθνείς σχέσεις και στην εξωτερική πολιτική – εθνική ασφάλεια, η αυτοεκπληρούμενη προφητεία (self-fulfilling prophecy) ορίζεται ως “ένας ψευδής ορισμός της κατάστασης που προκαλεί μια νέα συμπεριφορά που κάνει την αρχικά εσφαλμένη αντίληψη πραγματικότητα”.  

Πολύ απλά το δίλημμα ασφαλείας γίνεται μια αυτοεκπληρούμενη προφητεία για ένα κράτος όταν αυτό το κράτος δεν είναι επιτυχές στον κατάλληλο καθορισμό της κατάστασης ασφαλείας του, εντός του αναρχικού διεθνούς συστήματος. Η συμπεριφορά του κράτους, ενώ γίνεται αντιληπτή εσωτερικά ως ορθολογική έναντι των ενεργειών ενός άλλου κράτους, μπορεί άσκοπα να προκαλέσει ένα άλλο κράτος σε συσσώρευση όπλων, προκαλώντας έτσι την ίδια την απειλή που επιδίωκε να αποτρέψει. Δυστυχώς αυτή είναι η πραγματικότητα, εάν δει κανείς το πώς εκλαμβάνονται στη χώρα μας, τα αποτελέσματα στη Λιθουανία γύρω από την Τουρκία και κατ΄επέκταση τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Και αυτό είναι πραγματικά τραγικό.

Δεν έχω κρύψει ότι ως διεθνολόγος, ως αναλυτής, αλλά και στη δημοσιογραφική μου πορεία, πρεσβεύω τη ρεαλιστική σχολή σκέψης. Με βάση λοιπόν μια ρεαλιστική ανάλυση το αποτέλεσμα γύρω από την Τουρκία, αλλά και το μέλλον των ελληνοτουρκικών σχέσεων, από τα γεγονότα που προέκυψαν στη Σύνοδο Κορυφής στο Βίλνιους της Λιθουανίας, είναι στην πραγματικότητα μια εν δυνάμει καταστροφή και ας προσπαθούν κάποιοι στην Ουάσιγκτον, στο ΝΑΤΟ και εδώ στην Ελλάδα να το παρουσιάσουν ως μια διπλωματική επιτυχία.

Παρά την ταπείνωση της Σουηδίας από την Τουρκία και την καταστρατήγηση, από το καθεστώς Ερντογάν, της ελευθερίας του λόγου και της δημοκρατίας στην Τουρκία, στο Βίλνιους, επικυρώθηκε η αντιμετώπιση των Κούρδων στη Σουηδία ως τρομοκρατών, όταν οι συμπαθούντες του Ισλαμικού Κράτους στην Τουρκία όχι μόνο περιφέρονται ελεύθεροι, αλλά στελεχώνουν τη διοίκηση του Ερντογάν και την υπηρεσία πληροφοριών της Τουρκίας.

Στον αντίποδα η Τουρκία του Ερντογάν, στο Βίλνιους, πήρε αρκετά ανταλλάγματα. Όχι μόνο αναμένει τώρα, την άρση των περισσότερων κυρώσεων που σχετίζονται με την άμυνα, αλλά αναμένει από την Ευρώπη την επιτάχυνση της μέχρι σήμερα ετοιμοθάνατης διαδικασίας ένταξής της στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Και μην βιαστούν κάποιοι να πουν, ότι ο δρόμος είναι μακρύς και αβέβαιος, το λένε ήδη, διότι πλανώνται εάν πιστεύουν ότι ο Ερντογάν επιδιώκει την ένταξη στην παραπέουσα Ευρωπαϊκή Ένωση. Την τελωνειακή ένωση, τη βίζα και το χρήμα θέλει και στο τέλος θα τα πάρει.

Τι πραγματικά συνέβη λοιπόν στο Βίλνιους;

Η Τουρκία χρησιμοποίησε την παρουσία της εντός του ΝΑΤΟ για να παραλύσει τον θεσμό και να επωφεληθεί από το de facto βέτο της. Όχι μόνο το κατάφερε αλλά για να άρει το βέτο στην ένταξη της Σουηδίας, το ΝΑΤΟ και η Ουάσιγκτον, της έδωσαν εξουσιοδότηση να παραλύσει περαιτέρω, την ήδη ευρισκόμενη σε παράλυση Ευρωπαϊκή Ένωση και να διαβρώσει τον δημοκρατικό προσανατολισμό της εκ των έσω.

Η ρεαλιστική πραγματικότητα είναι ότι αυτά που αποκόμισε ο Ερντογάν στο Βίλνιους, υποσκάπτουν το ίδιο το μέλλον της Βορειοατλαντικής Συμμαχίας. Γιατί πολύ απλά όχι μόνο δεν κάνουν τίποτα για να αποτρέψουν την Τουρκία από το να επαναλάβει τη συμπεριφορά της στο μέλλον όσο αφορά τη στρατηγική και αποστολές του ΝΑΤΟ, αλλά το καθιστά βέβαιο. Και πραγματικά είναι ανοησίες αυτά που ακούγονται ότι έκανε κωλοτούμπα και φοβήθηκε την Ουάσιγκτον και τον Μπάιντεν.

Το γεγονός ότι ο Ερντογάν κατάφερε μέσω ενός καλοσχεδιασμένου πόκερ υψηλού ρίσκου, να φύγει με νέες παραχωρήσεις και επιτυχίες να επιδείξει στο εσωτερικό της Τουρκίας, αποτελεί εγγύηση, την οποία του παρείχε απλόχερα το ΝΑΤΟ, ότι κάθε μελλοντική σημαντική απόφαση της Συμμαχίας, θα είναι μια ευκαιρία για τουρκικούς εκβιασμούς.

Και ας έρθουμε στην άλλη τραγωδία της πολύκροτης φούσκας των F-16. Είμαστε ελάχιστοι αυτοί που από την πρώτη στιγμή αυτής της αστείας υπόθεσης, φωνάζαμε και προειδοποιούσαμε ότι είναι τραγικό και επικίνδυνο να συνοψίζεται η εθνική μας στρατηγική στο να μην προχωρήσει η αγορά νέων F-16 και η αναβάθμιση των ήδη υπαρχόντων στην Τουρκία. Κρούαμε τον κώδωνα του κινδύνου, ότι είναι τραγικό και επικίνδυνο να ξοδεύουμε πολιτικό και διπλωματικό κεφάλαιο στην Αμερική για ένα θέμα που η κατάληξή του ήταν βέβαιη και προδιαγεγραμμένη.  

Και τώρα μετά τη λυπητερή, οι ίδιοι που πουλούσαν όλο αυτό το διάστημα αέρα κοπανιστό, έχουν ήδη περάσει στην άλλη τραγωδία της δήθεν επιβολής όρων από την Ουάσιγκτον για τα F-16 και ότι η Τουρκία θα τα πάρει πολύ αργά και η Ελλάδα στο μεταξύ θα έχει πάρει F-35. Πόσο σανό ακόμη; Δεν υπάρχει φιλότιμο;  

Ας ρίξουν μια ματιά στην τραγωδία της Ουκρανίας για να καταλάβουν.

Μια άλλη μεγάλη “επιτυχία” που μας προέκυψε στο Βίλνιους, είναι τα μέλια (τουλάχιστον δημοσίως), στην πολύκροτη συνάντηση του Ερντογάν με τον Πρωθυπουργό, Κυριάκο Μητσοτάκη. Χαμόγελα, κοινό ανακοινωθέν, κοινό Υπουργικό το φθινόπωρο στη Θεσσαλονίκη. Η επιτομή της αυτοεκπληρούμενης προφητείας. Και εκτός από τα μέλια έχουμε και τον πειρατή να μας δουλεύει απροκάλυπτα, δηλώνοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει χρήση των F-16 προς την κατεύθυνση της Ελλάδας, όπως δεν υπήρξε ποτέ μέχρι σήμερα.  

Αλήθεια; Οι παραβιάσεις του εθνικού εναέριου χώρου, οι υπερπτήσεις πάνω από τα νησιά μας, οι επικίνδυνες αερομαχίες στο Αιγαίο, έγιναν στο Play Station;  

Απλά στήνει έξυπνα το άλλοθι, που περιέγραψε και ο γερουσιαστής Μενέντεζ, για να κλείσει η δουλειά στην πλάτη της Ελλάδας.

Μπροστά στο μεγάλο άγχος από το οποίο διακατέχεται, δυστυχώς, η πλειοψηφία του πολιτικού σκηνικού και της κοινωνίας στη χώρα μας, να επικρατεί η πολυπόθητη ησυχία στα εθνικά και να μην υπάρχει ανάγκη για τη δύσκολη διαμόρφωση και εφαρμογή εθνικής στρατηγικής, βλέπουμε θετικά στην κατρακύλα.

Ας δούμε λοιπόν τι ξεχνάμε. 

Το casus belli από την πλευρά της Τουρκίας σε ισχύ. 

Η αμφισβήτηση της εθνικής μας κυριαρχίας και η απαίτηση για αποστρατικοποίηση των νησιών μας σε πλήρη ισχύ.  

Turk Aegean και “Γαλάζια Πατρίδα”, σε πλήρη ισχύ.  

Τα Δαρδανέλια, τουρκικά στενά. 

Η απαίτηση του πειρατή για Κύπρο ακατονόμαστη, απλά συντεταγμένες. 

Και απαίτηση για λύση και αναγνώριση δυο κρατών στην Κύπρο.

Και ας έρθουμε στις επετείους που έρχονται πολύ σύντομα. 

Με πρώτη και καλύτερη, αυτή της εδώ και μισού αιώνα εισβολής και κατοχής της Κύπρου, 20 Ιουλίου, 1974. Για σχεδόν μισό αιώνα, η Τουρκία κατέχει το ένα τρίτο της Μεγαλονήσου. Μια χώρας που, για σχεδόν τρεις δεκαετίες, είναι μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Θα αποτελέσει θύμα της πεποίθησης της αμερικανικής και ευρωπαϊκής γραφειοκρατίας, ότι η διεθνής πολιτική και τα συμφέροντα των μεγάλων δυνάμεων απαιτούν θυσίες εθνικών συμφερόντων. Και μάλιστα όταν η Κυπριακή Δημοκρατία είναι όλο και περισσότερο ένας βασικός αμερικανικός εταίρος ασφαλείας στην Ανατολική Μεσόγειο και η σημασία της αυξάνεται μόνο. Καλό θα είναι να καταλάβουν, αλλά θα πρέπει Λευκωσία και Αθήνα να το απαιτήσουν, οι σύμμαχοι και φίλοι, ότι μια Κύπρος σήμερα αξίζει πιθανώς πολύ περισσότερο από μια Σουηδία, ανεξάρτητα από το μικρό μέγεθος της στρατιωτικά και εδαφικά.

Στη συνέχεια η επέτειος της Συνθήκης της Λωζάννης, την  οποία ο πειρατής ανοικτά δηλώνει ότι θέλει να καταργήσει και δεν τη σέβεται. Μετά τα 100 χρόνια της τουρκικής δημοκρατίας, όπου ο πειρατής θέλει να ανακηρυχθεί σε Σουλτάνο παίζοντας δίπορτο μεταξύ της Δύσης και του απολυταρχικού άξονα.

Η απόλυτη ντροπή στο Βίλνιους δεν πρέπει να μας διαφεύγει. Η Αμερική κέρδισε επικοινωνιακά μια ενότητα και πέτυχε τα σχέδια της, διεύρυνση της Συμμαχίας και ξεμπλοκάρισμα του στρατηγικού της σχεδιασμού, μέσω του ΝΑΤΟ, με αιχμή του δόρατος Φιλανδία και Σουηδία.

Τι θα μας πει όμως η Ουάσιγκτον όταν ο πειρατής θα αλλάξει το τροπάριο, καλωσορίζοντας τον Πούτιν στην Άγκυρα, όταν θα στραφεί ανοικτά προς την Ασία, θα παίξει με την BRICS και θα αρχίσει να απειλεί και να εκβιάζει.

Είδαμε τις ηγεσίες του ΝΑΤΟ οι οποίες μπορεί να αλληλοσυγχαίρονται στο Βίλνιους, αλλά σύντομα θα μετανιώσουν. Κάνοντας τα χατίρια του πειρατή του διεθνούς δικαίου και εκβιαστή της Δύσης, δημιουργούν ένα επικίνδυνο προηγούμενο κατευνασμού όσο και ενδυναμώνουν ένα ξεκάθαρα αντιδυτικό και αντιευρωπαϊκό καθεστώς για το οποίο η Ευρώπη, το ΝΑΤΟ και η Αμερική, θα πληρώσουν πολύ υψηλότερο τίμημα στο μέλλον.

Και καλά αυτοί έχουν τα δικά τους συμφέροντα. Εμείς γιατί πρέπει ...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η κρίση γύρω από το Κατάρ, o ηγετικός ρόλος που απαιτεί η Σ. Αραβία και στο βάθος η Τουρκία

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Δημήτρης Γ. Απόκης

Διεθνολόγος, Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University.

Ένας καλός τρόπος για να κατανοήσει κανείς την κρίση γύρω από το Κατάρ, είναι να κάνει μια ιστορική αναδρομή και να παρομοιάσει τη σχέση Σαουδικής Αραβίας-Κατάρ με αυτή μεταξύ Ηνωμένων Πολιτειών και Γαλλίας κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. 

 Ήταν σαφές σε όλους ποιος ήταν πιο δυνατός σε αυτή τη σχέση. Η Γαλλία δεν μπορούσε να καταπιεί το ρόλο του αδύνατου. Σε μια προσπάθεια να φέρει ισορροπία και να δείξει ότι ήταν ανεξάρτητη, προχωρούσε σε παράπλευρες συμφωνίες με τη Σοβιετική Ένωση. Αν και μπορεί αυτές οι συμφωνίες να μην ήταν δραματικές για την Ουάσιγκτον, η Γαλλία αποτελούσε ρήγμα στο τείχος της Δύσης. 

Το Κατάρ είναι μια Σούνι Αραβική χώρα, όπως και η Σαουδική Αραβία. Στην πραγματικότητα είναι η μόνη άλλη χώρα πλην της Σαουδικής Αραβίας που έχει το Γουαχάμπι Ισλάμ ως επίσημη θρησκεία. Αν και πολύ μικρότερο από τη Σ. Αραβία σε πληθυσμό, δεν επιθυμεί να έχει το Ριάντ ως αφεντικό. 

Είναι η μόνη χώρα του Περσικού Κόλπου που δεν βασίζεται αποκλειστικά στο πετρέλαιο.  

Κάνει εξαγωγές υγρού φυσικού αερίου και σαν αποτέλεσμα έχει ασπίδες έναντι της Σαουδικής Αραβίας. Επίσης, έχει και ένα σημαντικό όπλο στα μέσα ενημέρωσης με το Al Jazeera, με αποτέλεσμα να ασκεί κριτική στους γείτονες και ειδικά τη βασιλική οικογένεια της Σ. Αραβίας. Επίσης, και είναι πολύ σημαντικό, το Κατάρ έχει δουλέψει για να φέρει κοντά του άλλες χώρες από τον Περσικό Κόλπο, και ειδικά το μεγάλο εχθρό της Σ. Αραβίας, το Ιράν. Μάλιστα δεν σταμάτησε εκεί, αλλά εφάρμοσε μια επιθετική εξωτερική πολιτική η οποία υποστήριξε ισλαμικές οργανώσεις, εξτρεμιστικές σε κάποιες περιπτώσεις, σε όλη τη Μέση Ανατολή. Κάποιες από αυτές θεωρούνται τρομοκρατικές.  

Μετά την επίσκεψη του Προέδρου Τράμπ, στη Σ. Αραβία, το Ριάντ αισθάνεται ενισχυμένο και αγωνιά να προωθήσει τον εαυτό του στην περιοχή πριν η Τεχεράνη πατήσει στα πόδια της. 

 Το πρώτο βήμα για κάτι τέτοιο είναι να εξασφαλίσει ότι οι χώρες στην περιοχή θα ακολουθήσουν τη γραμμή αυτή και σύντομα.  

Το Κατάρ αποτελεί την πιο ατίθαση χώρα σε αυτό το σχέδιο. Το τι θα συμβεί τις επόμενες κρίσιμες ημέρες αυτής της κρίσης, θα αποτελέσει μήνυμα για χώρες όπως το Ομάν και το Κουβέιτ, που ακόμη δεν έχουν πάρει θέση υπέρ της Σ. Αραβίας. 

 Επίσης σημαντική, είναι η στάση που θα ακολουθήσει η Τουρκία, η μόνη άλλη σουνίτικη χώρα στην περιοχή που θα υπάρχει πιθανότητα να κοντραριστεί με τους Σαουδάραβες για τον ηγετικό ρόλο.  

Η στρατηγική του Ριάντ έχει ως στόχο να δημιουργήσει ρήγμα τις σχέσεις της Ουάσιγκτον με τη Ντόχα. Το Κατάρ χρησιμοποιεί τη σχέση με τις ΗΠΑ, για να επιφέρει ισορροπία με τη Σαουδική Αραβία. Η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM) έχει προωθημένη διοίκηση στο Κατάρ για να συντονίζει τις επιχειρήσεις σε Ιράκ και Αφγανιστάν. Και τώρα, παίζει και ηγετικό ρόλο στην καταπολέμηση του Ισλαμικού Κράτους. Όσο υπάρχει η CENTCOM στο Κατάρ είναι πολύ δύσκολο για τους Σαουδάραβες να πλήξουν τις επιδιώξεις του Κατάρ. Στην περίπτωση, όμως, που η κυβέρνηση Τράμπ πεισθεί ότι το Κατάρ είναι σύμμαχος του Ιράν και χρηματοδότης τρομοκρατικών οργανώσεων, τότε η CENTCOM, θα φύγει σε μια νύχτα.  

Αυτό όχι μόνο θα απομονώσει το Κατάρ, αλλά θα δώσει τη δυνατότητα στη Σαουδική Αραβία να το απορροφήσει μέσα σε λίγα χρόνια. 

Από το 1945 μέχρι σήμερα ο κόσμος ήταν λίγο πολύ υπό αμερικανική διαχείριση. Η Ουάσιγκτον χρησιμοποίησε τον έλεγχο των παγκόσμιων αγορών, της παγκόσμιας ασφάλειας, και των ωκεανών, για να συνάψει συμμαχίες και θεσμούς έτσι ώστε να διατηρήσει την ηρεμία. Σε αυτό το σύστημα οι συμμετέχοντες εξασφάλισαν πρόσβαση στην παγκόσμια αγορά, στις παγκόσμιες πηγές, και φυσική ασφάλεια, με αντάλλαγμα τις παραχωρήσεις έναντι των ΗΠΑ στον τομέα της άμυνας. Ταυτόχρονα συμφώνησαν να μην κάνουν συγκεκριμένα πράγματα, κυρίως οικονομικό πόλεμο. Η Ουάσιγκτον έπαιξε το ρόλο του ρυθμιστή για να μην ξεφύγουν τα πράγματα ειδικά μεταξύ συμμαχικών χωρών. Όπως δηλαδή το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία.  

Η Ουάσιγκτον έχει αρχίσει να οπισθοχωρεί από τον ρόλο του ενεργού διαχειριστή, όπως έχω αναφέρει σε σχετικό πρόσφατο άρθρο μου, από την εποχή της διακυβέρνησης Κλίντον. Όποιος και να κέρδιζε τις εκλογές του περασμένου Νοεμβρίου, θα προχωρούσε στην αποχώρηση από αυτό το ρόλο. Και αυτός είναι ο Πρόεδρος Τράμπ. Η κυβέρνηση Τράμπ βάζει τέρμα στο μέχρι σήμερα αμερικανικής διαχείρισης σύστημα και περιφερειακές δυνάμεις παίρνουν τα πράγματα στα χέρια τους. Μια πρώτη γεύση είναι η διπλωματική επίθεση της Σαουδικής Αραβίας εναντίον του Κατάρ και δείχνει αυτό που έρχεται. 

Και για να είμαστε ξεκάθαροι ότι και να κάνει το Κατάρ με το Ιράν και τρομοκρατικές οργανώσεις τα ίδια και χειρότερα έκανε και κάνει η Σαουδική Αραβία. Στην πραγματικότητα το ίδιο κάνουν το Κατάρ, η Σαουδική Αραβία, τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα και το Κουβέιτ για δεκαετίες. Κάποιες φορές ελέγχουν τρομοκρατικές οργανώσεις, κάποιες φορές τις ενισχύουν, και κάποιες φορές χάνουν και τον έλεγχο, όπως συνέβη με την Αλ Κάϊντα και το Ισλαμικό Κράτος σήμερα. Όλοι στον Κόλπο έχουν τη φωλιά τους λερωμένη.  

Το βασικό χαρακτηριστικό της νέας κατάστασης, είναι ότι...

ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η στρατηγική επαναπροσέγγιση ΗΠΑ – πασάδων κίνδυνος για τα ελληνικά συμφέροντα

Του Δημήτρη Γ. Απόκη

Διεθνολόγου Αποφοίτου του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University και Δημοσιογράφου.

Εδώ και αρκετές εβδομάδες και ιδιαίτερα μετά την ανάληψη καθηκόντων από το νέο Αμερικανό Πρόεδρο, Donald Trump, η Τουρκία και ο Tayyip Erdogan, έχουν αυξήσει κατακόρυφα τη δραστηριότητά τους στο Αιγαίο, δημιουργώντας ένα σκηνικό έντασης το οποίο δείχνει ξεκάθαρα ότι η Άγκυρα ξετυλίγει αργά, αλλά σταθερά μια αναθεωρητική στρατηγική που ανά πάσα στιγμή μπορεί να οδηγήσει σε ένα θερμό επεισόδιο, με απρόβλεπτες συνέπειες. Είναι επίσης σαφές ότι όλη αυτή η ατμόσφαιρα είναι άρρηκτα συνδεδεμένη και με το επερχόμενο δημοψήφισμα του Απριλίου στη γειτονική χώρα, το οποίο έχει ως στόχο την ενίσχυση του Erdogan με πέρασμα σε ένα Προεδρικό σύστημα διακυβέρνησης.

Την ίδια στιγμή, στο Κυπριακό, μετά το φιάσκο της Γενεύης, η Τουρκία αφού δεν κατάφερε να περάσει το συμφωνημένο με την κυβέρνηση Obama, σχέδιο διευθέτησης το οποίο ήταν κομμένο και ραμμένο στα μετρά της, έχει οδηγήσει τη διαδικασία σε ένα ουσιαστικό τέλμα, με αποτέλεσμα να μην πρόκειται να προχωρήσει τίποτα, ειδικά μέχρι να ξεκαθαρίσει τις προθέσεις της η νέα Αμερικανική κυβέρνηση.

Κλειδί στη στάση της Ουάσιγκτον τόσο στο Αιγαίο, όσο και στο Κυπριακό, είναι η κατάσταση που θα διαμορφωθεί στις σχέσεις της κυβέρνησης Trump, με την Τουρκία και το καθεστώς Erdogan, με τον παράγοντα Ρωσία να εμπλέκεται στην εξίσωση.

Σε αυτό το μέτωπο οι εξελίξεις των τελευταίων ημερών δεν είναι ιδιαίτερα θετικές και σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η χώρα σε οικονομικό επίπεδο βρίσκεται στην κυριολεξία στο βάραθρο, έρχονται πολύ δύσκολες και επικίνδυνες ημέρες.

Το συνέδριο του Μονάχου για την ασφάλεια ήταν εξαιρετικά ενδιαφέρον και αποκάλυψε πολλά σχετικά με το που οδηγούνται τα πράγματα στο διεθνές σύστημα. Ήταν επίσης πολύ αποκαλυπτικό αναφορικά με το τι έρχεται στο μέτωπο Ουάσιγκτον, Άγκυρα, και τι αυτό σημαίνει για το εφήμερο φλερτ, μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας.

Στο Μόναχο έγινε σαφές ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μια αλλαγή στη σχέση του καθεστώτος Erdogan με τις Ηνωμένες Πολιτείες, υπό την Προεδρία Trump. Ο Αμερικανός υπουργός Άμυνας, ένα πρόσωπο το οποίο θα έχει καθοριστική επιρροή στη διαμόρφωση της εξωτερικής πολιτικής της Ουάσιγκτον ο Στρατηγός, James Mattis, συναντήθηκε στις Βρυξέλλες με τον Τούρκο ομόλογό του, στο περιθώριο του συνεδρίου των υπουργών Άμυνας του ΝΑΤΟ, και τον διαβεβαίωσε για την υποστήριξη των ΗΠΑ ως στρατηγικού εταίρου, στην εκστρατεία εναντίον του Ισλαμικού Κράτους. Ο Αμερικανός Αντιπρόεδρος, Mike Pence, συναντήθηκε με τον Τούρκο Πρωθυπουργό, Binali Yıldırım, και τον επικεφαλής της Τουρκικής Υπηρεσίας Πληροφοριών, Hakan Fidan, και μια ημέρα μετά τη συνάντηση ο Τούρκος υπουργός Εξωτερικών Mevlut Cavusoglu, δήλωσε στο Μόναχο ότι η Τουρκία ζήτησε την αποστολή περισσότερων αμερικανικών ειδικών δυνάμεων στη Συρία.

Οι σχέσεις μεταξύ ΗΠΑ και Τουρκίας, ειδικά μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα, πέρασαν μια πολύ δύσκολη εποχή, με αιχμή την έκδοση του Fethullah Gulen που η κυβέρνηση Erdogan έχει στοχοποιήσει ως υπεύθυνο για το πραξικόπημα.

Η Τουρκία ειδικά μετά το πραξικόπημα, έχει εμπλακεί σε ένα τριγωνικό παιχνίδι στην ευρύτερη περιοχή. Αυτό το ριψοκίνδυνο πόκερ περιλαμβάνει τις ΗΠΑ, παραδοσιακό σύμμαχο των Τούρκων. Στο κέντρο αυτής της σχέσης βρίσκεται η στρατηγικής για την Ουάσιγκτον, σημασίας βάση στο Ιντσιρλίκ. Για τις ΗΠΑ το Ιντσιρλίκ είναι κρίσιμο για τις αεροπορικές επιχειρήσεις πάνω από το Ιράκ και τη Συρία, την παρακολούθηση του Ιράν, καθώς και επιχειρήσεις στη Μαύρη Θάλασσα και τον Καύκασο, σε απάντηση πιθανών Ρωσικών επιχειρήσεων.

Ο άλλος παίκτης στο τριγωνικό πόκερ της Άγκυρας είναι η Ρωσία. Παραδοσιακά μιλάμε για μια χώρα αντίπαλο της Τουρκίας. Από την εποχή του Τσάρου και κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου, η Μόσχα έχει αυξημένο ενδιαφέρον για την Τουρκία. Τα στενά του Βοσπόρου είναι ιδιαίτερης στρατηγικής σημασίας για τη Μόσχα. Στην περίπτωση που τα ελέγξει, θα έχει ανεμπόδιστη πρόσβαση στη Μεσόγειο, κάτι που αποτελεί εξαιρετικής σημασίας στρατηγικό στόχο των Ράσων.

Με δεδομένο ότι η Μόσχα δεν έχει τη δυνατότητα, σήμερα, να ελέγξει τα στενά του Βοσπόρου, έχει άλλους τρόπους να κοντράρει την Τουρκία. Η αποστολή δυνάμεων στη Συρία και η στήριξη του Assad, βρίσκεται στην κορυφή. Το περιστατικό με την κατάρριψη του ρωσικού μαχητικού από τους Τούρκους, οδήγησε τις σχέσεις των δυο χωρών σε πολύ υψηλή ένταση. Ακολούθησε το πραξικόπημα και ο Erdogan κατηγόρησε των Gulen και κατ’ επέκταση την Ουάσιγκτον για στήριξή του. Αυτά τα γεγονότα έδωσαν τη δυνατότητα να βρεθεί σε μια πλεονεκτική διπλωματικά θέση έναντι των δυο δυνάμεων. Στην ουσία είναι χρήσιμη και στους δυο. Οι Αμερικανοί χρειάζονται το Ιντσιρλίκ, αλλά και την Τουρκία στην εφαρμογή πολιτικής έναντι του Αραβικού Κόσμου. Οι Ρώσσοι θέλουν να ενισχύσουν τη δύναμή τους για την αντιμετώπιση της κρίσης στην Ουκρανία και την ένταση με το ΝΑΤΟ στα σύνορά της. Στην περίπτωση που καταφέρουν να προσεταιριστούν την Τουρκία, θα δημιουργήσουν μεγάλο πρόβλημα στις ΗΠΑ.

Οι τελευταίες ενδείξεις, ειδικά μετά την επιτυχία της στήριξης του Assad στη Συρία από την Μόσχα, δείχνουν ότι ο Erdogan και η Άγκυρα κλείνουν και πάλι προς την Ουάσιγκτον. Οι πληροφορίες από την αμερικανική πρωτεύουσα αναφέρουν ότι η κυβέρνηση Trump εξετάζει σοβαρά το ενδεχόμενο αποστολής δυνάμεων στη Συρία και στο παρασκήνιο γίνεται σοβαρή συζήτηση γύρω από την υποστήριξη των Αμερικανών έναντι των Κούρδων στη Συρία.

Δεν είναι, επίσης, καθόλου τυχαίο ότι...

ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η κατρακύλα της ανοχής Ερντογάν! Τι πρόκειται να συζητήσουμε και γιατί να συζητήσουμε με το Σουλτάνο;

Γράφει ο Δημήτρης Γ. Απόκης 

Διεθνολόγος Απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University και Δημοσιογράφος
 

«Οι κανόνες που έθεσαν οι νικήτριες δυνάμεις του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου δεν έδιναν στην Τουρκία το δικαίωμα της επιβίωσης. Με την Συνθήκη των Σεβρών η Τουρκία διαμελιζόταν σε 7-8 κομμάτια. Η Τουρκία δεν αποδέχθηκε αυτή την διχοτόμηση και σχημάτισε τα σημερινά σύνορα. Η συζήτηση για την Συνθήκη της Λωζάννης ξεκινά από αυτό το σημείο… Φυσικά αντιμετωπίζουμε με ευχαρίστηση ότι κερδίσαμε στην Συνθήκη της Λωζάννης. Η Συνθήκη της Λωζάννης δεν είναι μια συνθήκη που δεν μπορεί να συζητηθεί. Σε καμία περίπτωση δεν είναι ένα ιερό κείμενο, δεν είναι ιερό βιβλίο. Και φυσικά θα την συζητήσουμε… Θα εργαστούμε για να εξασφαλίσουμε κάτι καλύτερο… Είμαστε αποφασισμένοι να οδηγήσουμε την Τουρκία πιο πέρα». 

Τα παραπάνω αποτελούν απόσπασμα από τοποθέτηση του Ταγίπ Ερντογάν, σε συνεδρίαση του Εθνικού Συμβουλίου Ασφαλείας της Τουρκίας. 

Μετά από αυτό, νομίζω ότι οι μάσκες έπεσαν και ακόμη και οι αδαείς που σφύριζαν αδιάφορα όταν ο αυταρχικός Σουλτάνος της Τουρκίας, άνοιξε για πρώτη φορά το θέμα και έθεσε σε κίνηση την αναθεωρητική στρατηγική του, πρέπει να έχουν πεισθεί ότι βρισκόμαστε, ως χώρα και ως έθνος, ενώπιον μιας σοβαρότατης ίσως και θανάσιμης απειλής. 

Παρόλα αυτά, το κλίμα που επικρατεί στην Αθήνα σε καμία περίπτωση δεν δείχνει να επικρατεί εγρήγορση και ανησυχία. Βουτηγμένη μέσα στην άβυσσο των μνημονίων και του απύθμενου χρέους η χώρα και ο πολιτικός κόσμος στο σύνολό του συνεχίζουν να ασχολούνται με ανούσιες κόντρες και μικροπολιτικές αντιπαραθέσεις. 

 Ενώ η κοινωνία, δίνοντας μάχη καθημερινής επιβίωσης, στερούμενη στη μεγάλη πλειοψηφία της ιστορικής γνώσης και εθνικής συνείδησης, δεν δίνει καμία προσοχή στα πυκνά μαύρα σύννεφα της τέλειας καταιγίδας που συγκεντρώνονται πάνω από τη χώρα απειλώντας την ίδια την επιβίωσή της. 

Ο θανάσιμος συνδυασμός μιας χρεοκοπημένης και με απώλεια εθνικής συνείδησης χώρας, οδηγεί ανεπιστρεπτί στην καταστροφή που δεν θα είναι μόνο οικονομική, αυτή άλλωστε έχει επέλθει, αλλά εθνική. Και δυστυχώς δεν διαφαίνεται τίποτα στον ορίζοντα που να δείχνει αναστροφή αυτής της πορείας. 

Ο Ερντογάν παίζει στο γήπεδο μόνος του και η Ελλάδα, αναλώνεται στα βίντεο του Μπαράκ Ομπάμα και στην κατανόηση που (ήμαρτον) θα επιδείξει επειδή είναι σοβαρή πολιτικός η Καγκελάριος της Γερμανίας, Άγκελα Μέρκελ. 

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο ο Ερντογάν, λόγω του εκβιασμού που ασκεί με το προσφυγικό και της ροής μελών ισλαμικής τρομοκρατίας στην Ευρώπη, κρατά στο χέρι, τόσο το Βερολίνο, όσο και την διαλυμένη (από τις εξελίξεις) σε στρατηγικό επίπεδο Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει το πάνω χέρι και πολύ δύσκολα θα βρει εμπόδια στα αναθεωρητικά σχέδια του.  

Οι εξελίξεις στις Ηνωμένες Πολιτείες με την εκλογή του Ντόναλντ Τράμπ στην Προεδρία, βρίσκουν και πάλι τον Ερντογάν πολλά βήματα μπροστά, διότι την ώρα που όλοι εδώ στην Ελλάδα ζούσαν το όνειρο του «τρελού και επικίνδυνου Τράμπ», βάζοντας όλες τους ελπίδες, διότι στρατηγική ποτέ και κανείς δεν είχε, σε νίκη της Χίλαρι Κλίντον, εκείνος είχε βάλει τις πανίσχυρες εταιρίες δημοσίων σχέσεων που πληρώνει για δεκαετίες η Άγκυρα στην Ουάσιγκτον να πλησιάσουν τους ανθρώπους κλειδιά δίπλα στον Τράμπ.  

Τώρα ξαφνικά όλοι ανακάλυψαν το πρόβλημα με αυτά τα πρόσωπα, και για μια ακόμη φορά επιλέγουν τη γνωστή ανόητη τακτική να πετροβολούν αντί να ανασκουμπωθούν από την ανοησία τους και να αναζητήσουν τρόπους για να ξεπεραστεί το πλεονέκτημα του Σουλτάνου.  

Το συντομότερο δυνατόν η Ελλάδα και η Κύπρος (διότι το Κυπριακό είναι αναπόσπαστο μέρος του αναθεωρητικού σχεδιασμού του Ερντογάν), πρέπει...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΗΠΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Οι εκλογές στην υπερδύναμη και η επόμενη ημέρα για την Ελλάδα!

Του Δημήτρη Γ. Απόκη

Διεθνολόγου Αποφοίτου του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University και Δημοσιογράφου.

 

Οι πολίτες των Ηνωμένων Πολιτειών έχουν αρχίσει να ψηφίζουν, σήμερα Τρίτη, σε μια από τις  πιο κρίσιμες, πιο βρώμικες και χαμηλού επιπέδου προεδρικές εκλογές στην ιστορία του Αμερικανικού Έθνους.

 

Το γεγονός ότι αυτή η εκλογική διαδικασία χαρακτηρίζεται βρώμικη και χαμηλού επιπέδου είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με το ότι οι δυο βασικοί διεκδικητές η Hillary Clinton και ο Donald Trump, είναι οι χειρότεροι υποψήφιοι για την προεδρία στην ιστορία των ΗΠΑ.

 

Ταυτόχρονα με το γεγονός αυτό, η προεκλογική εκστρατεία, και όλα συνέβησαν κατά τη διάρκειά της, ειδικά με το μπάχαλο των ερευνών του FBI, για το σκάνδαλο των email της κας Clinton, κατάφεραν να πλήξουν σε θεσμικό επίπεδο μια υπηρεσία η οποία παραδοσιακά αποτελούσε καθησυχαστικό παράγοντα για απόδοση δικαιοσύνης στα μάτια των Αμερικανών Πολιτών. Ο χειρισμός του Διευθυντή του Ομοσπονδιακού Γραφείου Ερευνών (FBI), James Comey, στην υπόθεση αυτή έπληξε ανεπανόρθωτα το κύρος αυτού του θεσμού, αλλά και το κύρος του συστήματος διακυβέρνησης των ΗΠΑ, με απρόβλεπτες για το μέλλον της χώρας διαστάσεις.

 

Και βέβαια δεν θα μπορούσε να παραβλέψει κανείς, τη μονόπλευρη αντιμετώπιση του ενός εκ των δυο υποψηφίων, του Donald Trump, από το σύνολο του συστήματος σε όλες του τις κατηγορίες. Κυβέρνηση, χρηματοπιστωτικό σύστημα, σύστημα μέσων μαζικής ενημέρωσης, ξένες κυβερνήσεις, και κυρίως (καταστρατηγώντας κάθε παράδοση) από τον εν ενεργεία Αμερικανό Πρόεδρο, Barack Obama, που στάθηκαν με μένος απέναντι στον υποψήφιο των Ρεπουμπλικάνων.

 

Όλα αυτά όμως έχουν καταγραφεί και θα κριθούν από την ιστορία, αλλά και από τα γεγονότα της επόμενης ημέρας , που πολύ φοβάμαι μας επιφυλάσσει περισσότερο δυσάρεστες εξελίξεις ειδικά εάν το αποτέλεσμα είναι οριακό. Εξελίξεις που μπορούν να περιλαμβάνουν έντονη κοινωνική αναταραχή μέχρι, τη σχεδόν βέβαιη, πολιτική σύγκρουση με το Κογκρέσο, (εάν διατηρήσουν την πλειοψηφία σε Βουλή και Γερουσία οι Ρεπουμπλικάνοι) στην περίπτωση εκλογής της κας Clinton.

 

Σε κάθε περίπτωση ένας εκ των δυο κάκιστων διεκδικητών θα είναι ο επόμενος Πρόεδρος των ΗΠΑ.  

Αυτόματα το ερώτημα που τίθεται είναι τι σημαίνει για την Ελλάδα η εκλογή Clinton και τι η εκλογή Trump;

 

Εκ των δυο υποψηφίων η κα Clinton έδωσε ένα κείμενο θέσεων στην Ελληνική Ομογένεια, αναφορικά με τα θέματα που απασχολούν Ελλάδα και Κύπρο. 

Ο κ. Trump από την άλλη πλευρά, όντας μη παραδοσιακός πολιτικός, δεν έχει καταθέσει κάτι επίσημα.  

 

Στο κείμενο των θέσεων της η υποψήφιος των Δημοκρατικών, περιορίζεται σε εξαγγελίες γενικού περιεχομένου, χωρίς να προσθέτει τίποτα νέο και τίποτα που να την δεσμεύει ουσιαστικά.


Αναφέρεται σε αυτό που λέει ο κ. Obama συνεχώς, την ανάγκη μεταρρυθμίσεων (δηλαδή του ΔΝΤ), σημειώνοντας, “Η Χίλαρι υποστηρίζει τις προσπάθειες της Ελλάδας για την αποκατάσταση της δημοσιονομικής σταθερότητας, την εφαρμογή διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων, την ανάκτηση της ανταγωνιστικότητας και την επανεκκίνηση της ανάπτυξης. Και πιστεύει ακράδαντα ότι η Ευρωζώνη θα πρέπει να συνεχίσει να λαμβάνει τα απαραίτητα μέτρα για να κρατήσει ανέπαφη τη νομισματική της ένωση. Η Hillary θα συνεχίσει να υποστηρίζει τις προσπάθειες της Ελλάδας και των πιστωτών της να βρουν λύσεις ώστε η Ελλάδα να ανταποκριθεί στις οικονομικές της υποχρεώσεις, ενώ θα προσφέρεται μια πορεία προς την οικονομική ανάκαμψη μέσω της ελάφρυνσης του χρέους”.

 

Για το Αιγαίο και τις αναθεωρητικές προθέσεις της Τουρκίας η υποψήφιος των Δημοκρατικών δεν έχει καμία σημαντική αναφορά και για το Κυπριακό επαναλαμβάνει την κλασσική επωδό από την εποχή των Κυβερνήσεων του συζύγου της, Προέδρου, Bill Clinton, “Η Hillary υποστηρίζει σθεναρά τις προσπάθειες για την επίτευξη μιας συνολικής διευθέτησης για την επανένωση την Κύπρου ως μια διζωνική, δικοινοτική ομοσπονδία. Υποστηρίζει τις κυπριακής ηγεσίας διαπραγματεύσεις υπό τη διευκόλυνση των Ηνωμένων Εθνών ως την καλύτερη μέθοδο για να επιτευχθεί μια ακριβοδίκαιη και βιώσιμη λύση. Η Χίλαρι βλέπει την Κύπρο ως στρατηγικό εταίρο των Ηνωμένων Πολιτειών και εκτιμά τη στενή συνεργασία μας με την Κύπρο και την Ευρωπαϊκή Ένωση για την προώθηση των κοινών διατλαντικών προτεραιοτήτων μας”.

 

Στο θέμα του Κυπριακού θα πρέπει να επισημάνουμε ότι η κα Clinton θα πιέσει δυναμικά τη τουρκοβαρή λύση που προωθεί σήμερα το State Department, αφού εκ των βασικών σχεδιαστών της είναι η νυν Βοηθός Υπουργός Εξωτερικών, Victoria Nuland, στενής συνεργάτης της κας Clinton όταν ήταν Υπουργός Εξωτερικών του Barack Obama. Η κα Nuland, θεωρείται βέβαιο ότι θα αναβαθμιστεί από την κα Clinton και θα είναι εκ των βασικών μελών στην ομάδα εξωτερικής πολιτικής της.

 

Το γεγονός ότι ο κ. Trump δεν έχει καταγράψει γραπτώς τις θέσεις του στα θέματα ελληνικού ενδιαφέροντος και στο Κυπριακό, δεν θα πρέπει να θεωρείται απαραίτητα αρνητικό. Αντιθέτως δίνει τη δυνατότητα, στην περίπτωση που είναι αυτός ο νέος Πρόεδρος των ΗΠΑ, σε Αθήνα και Λευκωσία να παρουσιάσουν θέσεις που θα ευνοούν τα εθνικά συμφέροντα, από μηδενική βάση σε ένα Πρόεδρο ο οποίος δεν θα διακατέχεται από τις αγκυλώσεις της παραδοσιακής διπλωματίας του State Department. Αγκυλώσεις που γέρνουν σαφώς προς την πλευρά της Άγκυρας, γεγονός που δεν επιδέχεται καμιάς αμφιβολίας.

 

Ακόμη και στην περίπτωση που έχουμε Πρόεδρο Trump, η ευκαιρία αυτή θα είναι άνευ σημασίας εάν η Αθήνα και η Λευκωσία δεν έχουν καλά τεκμηριωμένες θέσεις και στρατηγική να παρουσιάσουν. Και για να μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας δεν είχαν, δεν έχουν και δεν πρόκειται να έχουν. Αυτό ήταν, είναι και θα είναι το πρόβλημα παρουσίας και επιρροής της Ελλάδας και της Κύπρου στην Ουάσιγκτον.

 

Το συμπέρασμα όλων αυτών που αναφέρονται παραπάνω είναι σαφές: 

ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ο Τουρκικός Αναθεωρητισμός, η «γκάφα» του ΑΠΕ και το Εθνικό Συμβόλαιο

Γράφει ο Δημήτρης Γ. Απόκης 
Διεθνολόγος, απόφοιτος του The Paul H. Nitze, School of Advanced International Studies, The Johns Hopkins University και δημοσιογράφος.

Πριν λίγες εβδομάδες, όταν ο Τούρκος Πρόεδρος, Recep Tayyip Erdoğan, δήλωνε προκλητικά πως αμφισβητεί τη Συνθήκη της Λωζάννης, η ελληνική κυβέρνηση αντέδρασε χλιαρά και ερασιτεχνικά, προφανώς μη αντιλαμβανόμενη τη σοβαρότητα του γεγονότος, το οποίο αποτελούσε την απαρχή μιας καλά σχεδιασμένης κλιμάκωσης της στρατηγικής της Άγκυρας εναντίον της χώρας μας.

Ο πολιτικός μας κόσμος τήρησε γενικά σιγή ιχθύος, ενώ ορισμένοι έτρεξαν να υποβαθμίσουν το θέμα, ισχυριζόμενοι πως τα εσωτερικά προβλήματα του Erdoğan τον κάνουν να προβάλλει περιφερειακές αξιώσεις. Αναμάσημα, δηλαδή, της γνωστής «ελαφριάς» άποψης, η οποία στερείται στοιχειώδους ρεαλιστικής ανάλυσης και σύνδεσης των πραγματικών γεγονότων. Το θέμα μέσα σε λίγα εικοσιτετράωρα ξεχάστηκε, η χώρα επανήλθε στους μνημονιακούς της ρυθμούς, οι Θεσμοί μας αξιολογούν για νιοστή φορά και η κυβέρνηση ετοιμάζεται για τη μητέρα όλων των μαχών για το χρέος!

Μπορεί να είχαμε την «γκάφα» του ΑΠΕ, αλλά αυτή ουδόλως μειώνει τη βαρύτητα των χθεσινών δηλώσεων - αξιώσεων - απειλών Erdogan που ήρθαν να μας προσγειώσουν εκ νέου στη νέα Βαλκανική μας πραγματικότητα, η οποία ήδη σχεδιάζεται. Ο Τούρκος Πρόεδρος μίλησε προκλητικά, αναφέροντας τον Εθνικό Όρκο ή Συμβόλαιο* της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας του 1920¹, για τις αξιώσεις της χώρας του απέναντι στη Δυτική Θράκη, τη Θεσσαλονίκη, τα νησιά του Αιγαίου και την Κύπρο.  

Το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών απάντησε –ως συνήθως– χλιαρά, γεγονός που υποδηλώνει ότι το ΥΠΕΞ δεν κατανοεί την Αναθεωρητική Στρατηγική της Άγκυρας! Και μετά άρχισαν οι υπερβολές για την… «γκάφα»! Ο Erdogan μίλησε για τον Εθνικό Όρκο ή Συμβόλαιο και φρόντισε η δική του εφημερίδα Sabah κάτω από το άρθρο για τις δηλώσεις του να παραθέσει τα επίμαχα σημεία του Εθνικού Όρκου ή Συμβολαίου για Δυτική Θράκη κλπ.

Η «αρχιτεκτονική» της Συνθήκης της Λωζάννης

Στο μυαλό του Erdoğan η Συνθήκη της Λωζάννης μοιάζει με ένα τοξοειδές γεφύρι του οποίου η μία βάση ακουμπά στη Βαγδάτη και η άλλη στην Αθήνα. Η σταθερότητα του γεφυριού εξαρτάται από την ταυτόχρονη σταθερότητα ή αστάθεια των βάσεών του. Υπό αυτό το πρίσμα, οι επιθετικές δηλώσεις Erdoğan εναντίων των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Ελλάδας έγιναν την ίδια ακριβώς στιγμή με τον αποκλεισμό της Τουρκίας από την επιχείρηση ανακατάληψης της ευρύτερης περιοχής της Μουσούλης.

Ο δαιμόνιος Erdoğan –που μόνο τρελός δεν είναι– έχει σωστά διαγνώσει ότι αν αποσταθεροποιηθεί η βάση που ακουμπά προς Βαγδάτη, τότε καλό είναι να τρέξει να προλάβει να κερδίσει από την αποσταθεροποίηση της άλλης πλευράς του «γεφυριού» που ακουμπά στην Αθήνα.

Την ίδια στιγμή, έχει πολύ σωστά αντιληφθεί ότι η Δύση, μπροστά στο ενδεχόμενο να χάσει την Τουρκία, θα ανεχθεί και θα ικανοποιήσει κάθε (παράλογη) απαίτηση της τελευταίας, όπως επί δεκαετίες αποδέχθηκε την τουρκική στρατιωτική κατοχή στην Κύπρο.
 

Μόνη γραμμή ανάσχεσης αυτών των σχεδιασμών αποτελεί το τι θα πράξει η Αθήνα. Η κρισιμότητα της κατάστασης ξεπερνά κατά πολύ τις χλιαρές και άνευρες δηλώσεις του ΥΠΕΞ. Το παράδειγμα της Κύπρου δείχνει περίτρανα τα όρια της διεθνούς νομιμότητας. Αλλά δείχνει και τα όρια της ελλαδικής ενδοτικότητας!

Η ενδεδειγμένη αντίδραση

Ο Έλληνας πρωθυπουργός, Αλέξης Τσίπρας, μαζί με τον Κύπριο Πρόεδρο, Νίκο Αναστασιάδη, –και σε αυτό πρέπει να στηριχτεί από το σύνολο του Κοινοβουλίου– θα πρέπει...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ - KOINΩΝΙΑ: Η Δύση σε μαρασμό - Το μεγάλο χάσμα του διεφθαρμένου συστήματος και των Κοινωνιών

Του Δημήτρη Γ. Απόκη

 Από την εποχή που ξέσπασε η παγκόσμια οικονομική κρίση του 2008, η οποία ξεκίνησε από τις Ηνωμένες Πολιτείες, μήνα με το μήνα, εβδομάδα με την εβδομάδα, ημέρα με την ημέρα, άρχισε να εξυφαίνεται μια κατάσταση η οποία έχει πλέον πάρει εκρηκτικές διαστάσεις και ειδικά στην Ευρώπη λόγω της προσφυγικής κρίσης και της σύνδεσής της, το τελευταίο διάστημα, με φαινόμενα τρομοκρατίας, απειλεί να τινάξει στον αέρα τις δομές που έχει βιώσει για δεκαετίες ολόκληρες ο σύγχρονος Δυτικός Κόσμος. 

Μιλάμε για ένα φαινόμενο απόστασης, αποκοπής, και ιστορικών διαστάσεων αποσύνδεσης μεταξύ των ελίτ και της ευρείας πλειοψηφίας των κοινωνιών. Στην Ευρωπαϊκή Ήπειρο η οποία μαζί με τις Ηνωμένες Πολιτείες, κατευθύνουν τη συζήτηση και τον προβληματισμό γύρω από τις εξελίξεις στον πολιτισμένο Δυτικό Κόσμο, το θέμα το οποίο κυριαρχεί και θα κυριαρχεί το αμέσως επόμενο διάστημα, με δεδομένο ότι επηρεάζει όλα τα κορυφαία θέματα τα οποία απασχολούν τις σύγχρονες κοινωνίες, είναι το προσφυγικό – μεταναστευτικό. 

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, κεντρική προσωπικότητα, για ευνόητους λόγους, στο καυτό αυτό θέμα και το χειρισμό του, έχει αναδειχθεί η Καγκελάριος της Γερμανίας, Άγκελα Μέρκελ. 

Όταν την περυσινή χρονιά η Καγκελάριος, αντιδρώντας στα κύματα προσφύγων προς την Ευρώπη, κυρίως από χώρες του μουσουλμανικού κόσμου, ανακοίνωσε ότι η Γερμανία επρόκειτο να δεχθεί 800.000 χιλιάδες πρόσφυγες ακολούθησε ένα κύμα προσφύγων το οποίο δημιούργησε μια σειρά τεράστια προβλήματα στις χώρες που βρίσκονταν στο δρόμο προς την Γερμανία, με πρώτη και καλύτερη την Ελλάδα, η οποία πλήρωσε βαρύ τίμημα κυρίως στον τουρισμό νησιών τα οποία αποτελούν ναυαρχίδες της μοναδικής βιομηχανίας που διαθέτει η χώρα. Αλλά η έλευση των προσφύγων στην ίδια τη Γερμανία, με τα γεγονότα της Κολωνίας, και τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Μόναχο και άλλα σημεία της χώρας, έχει δημιουργήσει τεράστια κοινωνική αναταραχή αναφορικά με θέματα όπως η αύξηση της εγκληματικότητας, η πολιτιστική και με βάση την εθνικότητα κακοποίηση, αλλά και δραστική αύξηση του φόβου γύρω από την τρομοκρατία.  

Η στάση της κ. Μέρκελ στο θέμα, ιδιαίτερα μετά τη συνέντευξη τύπου που έδωσε, διακόπτοντας μάλιστα τις διακοπές της, πριν λίγες εβδομάδες πιεζόμενη από τις εξελίξεις έχει προκαλέσει έκπληξη σε πολλούς κύκλους σε όλη την Ευρώπη και διεθνώς. 

 Η γνωστή για την ιδιαίτερα συντηρητική, με αποφυγή παρακινδυνευμένων κινήσεων στις πολιτικές της κινήσεις και δράσεις, στο συγκεκριμένο θέμα λειτούργησε με ένα τρόπο θα μπορούσε να πει κανείς ρομαντικό. Ακόμη και για πολλούς από τους συνεργάτες της οι αποφάσεις της αποτέλεσαν έκπληξη. Κανείς όπως δεν πρέπει να ξεχνά ότι η Άγκελα Μέρκελ, είναι κόρη Λουθηρανού Ιερέα, γεννήθηκε και μεγάλωσε στην Ανατολική Γερμανία, με αποτέλεσμα να ευαίσθητη και φιλικά προδιαθετιμένη απέναντι σε ανθρώπους κατατρεγμένους, οι οποίοι έχουν περιθωριοποιηθεί. Επίσης, είναι κατανοητό η Καγκελάριος, να λειτουργεί υπό την πίεση της ιστορίας και τη ρετσινιά του Ναζισμού, που παραδοσιακά ακολουθεί τη Γερμανία. Όλα αυτά τα στοιχεία της προσωπικότητας της κ. Μέρκελ δίνουν μια ικανοποιητική εξήγηση για τις αποφάσεις της και την εμμονή της να της στηρίζει παρά τις αρνητικές εξελίξεις και την προσωπική φθορά την οποία έχει υποστεί.  

Παρόλα αυτά είναι μια μη συμβατική ενέργεια να ανοίγεις την πόρτα σε χιλιάδες αγνώστου ταυτότητας και κινήτρων εισβολείς, σε μια εξαιρετικά δύσκολη οικονομικά και σε επίπεδο ασφάλειας εποχή. Το μεγάλο πρόβλημα με τις αποφάσεις της Καγκελαρίου και κατ’ επέκταση της ηγεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στο καυτό θέμα του προσφυγικού, το οποίο έχει στην κυριολεξία γονατίσει το σύνολο της Ευρώπης και του Δυτικού Κόσμου, έχει να κάνει ότι αυτή την τεράστια πίεση δεν την δέχεται η κ. Μέρκελ και το σύστημα των ευρωπαϊκών ελίτ που αυτή τη στιγμή κυβερνά την Ευρώπη, αλλά οι κοινωνίες που βιώνουν τις αναταράξεις και τα προβλήματα στην καθημερινότητα τους. 

Η Καγκελάριος και οι ομογάλακτοί της στο σύστημα εξουσίας, ευρωπαϊκό και διεθνές, σε αντίθεση με τους απλούς πολίτες βρίσκονται σε ένα κλοιό προστασίας και έχουν τις οικονομικές και άλλες δυνατότητες για να προστατευτούν από τις επιπτώσεις του προβλήματος. Αυτοί που γράφουν τα άρθρα με τα οποία κατακεραυνώνουν το δήθεν ρατσισμό, οι επιστήμονες, οι διανοητές και κυρίως οι όψιμοι λάβροι υπερασπιστές της δημοκρατίας, της ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ζουν και προστατεύονται μέσα στο σύστημα που ηγείται η Καγκελάριος και οι όμοιοι της στις ηγεσίες άλλων χωρών του Δυτικού Κόσμου. Οι επιπτώσεις στην καθημερινότητα τους, από αυτό το πρόβλημα και τις προεκτάσεις του, είναι ανύπαρκτες.  

Η τιτάνια αποστολή της ενσωμάτωσης διαφορετικών πολιτισμών, διαχείρισης καθημερινών εντάσεων, αντιμετώπισης αύξησης της εγκληματικότητας και των περιστατικών τρομοκρατίας, δεν ακουμπούν άμεσα της ελίτ του συστήματος, αλλά του απλούς πολίτες οι οποίοι στερούμενοι του δικτύου προστασίας του συστήματος, είναι έρμαια μιας ξαφνικής ανατροπής προς το αρνητικό, της ήδη δύσκολης καθημερινότητά τους. 

Η μέχρι σήμερα κινήσεις αντιμετώπισης αυτού του κολοσσιαίου προβλήματος από το ηγετικό σύστημα του Δυτικού Κόσμου, δείχνει μια τελείως επιδερμική αντίληψη των προβλημάτων που αντιμετωπίζει καθημερινά ο απλός πολίτης. Και όταν λόγω της μεγάλης πίεσης που υφίστανται και του αισθήματος φόβου που έχει αρχίσει να τους κυριεύει, οι απλοί πολίτες, η μεσαία τάξη των κοινωνιών, αρχίζουν να αντιδρούν, βγαίνει το σύστημα και οι εξαρτώμενοι από αυτό εκπρόσωποί του να τους κατακεραυνώσουν, με χαρακτηρισμούς του τύπου ξενοφοβικοί, κοντόφθαλμοι, και ρατσιστές. Την ίδια στιγμή οι παγκόσμια ελίτ η οποία επιδερμικά και υπερφλύαρα αντιμετωπίζει το πρόβλημα, αυτοχαρακτηρίζεται, ανθρώπινη, ευαίσθητη και προασπιστής των δημοκρατικών ελευθεριών και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.  

Το προσφυγικό – μεταναστευτικό είναι ένα τρανταχτό παράδειγμα που δείχνει με τον πλέον ξεκάθαρο τρόπο την πλήρη αποσύνδεση του ηγετικού συστήματος του Δυτικού Κόσμου από την καθημερινότητα και τις ανάγκες των κοινωνιών και της συντριπτικής πλειοψηφία των πολιτών.  

Το ηγετικό σύστημα του Δυτικού Κόσμου, όχι απλά δεν καταλαβαίνει πλέον το μέγεθος των προβλημάτων των κοινωνιών στις οποίες ηγείται, στην πραγματικότητα δεν ενδιαφέρεται για αυτά τα προβλήματα.  

Το ηγετικό σύστημα του Δυτικού Κόσμου, έχει απεμπολήσει πλήρως έννοιες, ιδέες και αξίες, όπως το κοινό καλό, το εθνικό συμφέρον, η αναβάθμιση των κοινωνιών και η βελτίωση της καθημερινότητας του απλού πολίτη.  

Το μόνο που ενδιαφέρει τις πολιτικές και οικονομικές ηγεσίες του συστήματος είναι η διατήρηση της γυάλας μέσα στην οποία ζουν και όσο αφορά τις κοινωνίες και τους απλούς πολίτες αυτοί αντιμετωπίζονται ως πρόβλημα για το οποίο πρέπει να βρεθεί τρόπος διαχείρισης και ελέγχου και όχι ως θέμα για το οποίο πρέπει να βρεθούν αποτελεσματικές λύσεις. 

 Τελικά θα μπορούσε να πει κανείς ότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Το τέλος της Παγκοσμιοποίησης: Ώρα για μια νέα στρατηγική και νέα μοντέλα!

Του Δημήτρη Γ. Απόκη

 Τα τελευταία εβδομήντα χρόνια το διεθνές σύστημα σε πολιτικό, στρατηγικό αλλά και οικονομικό επίπεδο λειτουργεί με βάση την αρχή της παγκοσμιοποίησης. Κυβερνήσεις και πολυεθνικές επιχειρήσεις σε όλο τον κόσμο δρούσαν και αποφάσιζαν τις κινήσεις τους σε όλα τα επίπεδα με βάση αυτή την αρχή. Υπήρχε εποχή που ανάμεσα στις παγκόσμιες ελίτ επικρατούσε μια ρήση σύμφωνα με την οποία, ό,τι προωθούσε ο αμερικανικός κολοσσός, General Motors, αποτελούσε παγκόσμια πολιτική επιταγή. 

Σήμερα όσοι γνωρίζουν πρόσωπα και πράγματα θα μπορούσαν να πουν το ίδιο για τον επίσης αμερικανικό κολοσσό, General Electric. Μια γιγαντιαία εταιρία πολυεθνικών συμφερόντων της οποίας τα πλοκάμια απλώνονται σε όλο τον πλανήτη και σε οποιονδήποτε τομέα παραγωγής μπορεί να φανταστεί το μυαλό του ανθρώπου. Με βάση λοιπόν αυτό το δεδομένο, αποκτούν τρομερή σημασία οι απόψεις που εξέφρασε ο επικεφαλής της GE, Jeffrey Immelt, στην τελετή αποφοίτησης μια από τις καλύτερες σχολές επιχειρήσεων στον κόσμο, του Stern School of Business του New York University.  

Σε αυτή την εξαιρετικής σημασίας ομιλία του ο κ. Immelt, αφού επιτέθηκε στην πολιτική του προστατευτισμού, άφησε να εννοηθεί ότι η GE, έχει αρχίσει ήδη να σχεδιάζει μια νέα παγκόσμια στρατηγική έτσι ώστε να μπορέσει να ηγηθεί και να είναι ανάμεσα σε αυτούς που θα διαμορφώσουν τις εξελίξεις στη νέα, μετά το τέλος της παγκοσμιοποίησης, εποχή.  

Οι πολιτικές πιέσεις προστατευτισμού σε παγκόσμια κλίμακα, θα αναγκάσουν τους πολυεθνικούς κολοσσούς να κάνουν μια δραστική στροφή στην στρατηγική τους. Εισερχόμαστε σε μια εποχή μεταβαλλόμενης και ασταθούς παγκόσμιας οικονομίας, ίσως της πιο αβέβαιης που έχει υπάρξει ποτέ. Μια εποχή που η αρχή της παγκοσμιοποίησης δέχεται μια επίθεση, όπως δεν έχει δεχθεί ποτέ. Σε ένα παγκόσμιο περιβάλλον παγκόσμιου προστατευτισμού, οι πολυεθνικές επιχειρήσεις, σύμφωνα με τον ηγέτη της GE, θα πρέπει να κατευθύνουν το πηδάλιο από μόνες τους. Με απλά λόγια, θα πρέπει να ισορροπήσουν το γήπεδο, χωρίς την ανάμιξη κυβερνήσεων. Κάτι τέτοιο απαιτεί δραματική μεταρρύθμιση σκέψης και στρατηγικής.  

Η Στρατηγική της Εντοπιότητας 

Η απάντηση της GΕ, σε αυτή την σεισμική εξέλιξη, είναι η εφαρμογή μιας στρατηγικής εντοπιότητας, μέσα σε ένα παγκόσμιο γήπεδο. Δηλαδή, η διαρκής ανάπτυξη θα απαιτεί τοπικές δυνατότητες, με παγκόσμια παρουσία. Για παράδειγμα η GE, έχει 420 εργοστάσια σε όλο τον κόσμο, και αυτό της δίνει τεράστια ευελιξία. Στο παρελθόν, είχε ένα εργοστάσιο κατασκευής μηχανών. Σήμερα έχει πολλά και σε όλο τον κόσμο, γεγονός που της δίνει πρόσβαση στις αγορές. Η στρατηγική της εντοπιότητας, δεν μπορεί να πληγεί από τις πολιτικές προστατευτισμού. Εταιρίες όπως η GE, θα συνεχίσουν να παράγουν στις χώρες τους, στη συγκεκριμένη περίπτωση στις Ηνωμένες Πολιτείες, αλλά λόγω του κλίματος προστατευτισμού οι εξαγωγική τους δύναμη θα δεχθεί πλήγμα. 

Το αφεντικό της GE, μπορεί σε αυτή την κομβικής σημασίας ομιλία του για τις παγκόσμιες εξελίξεις να μην ανέφερε τον Ντόναλντ Τράμπ και τη Χίλαρι Κλίντον, ονομαστικά, αλλά έκανε αναφορά σε μια προεδρική εκλογή γκρίνιας, όπου όλοι οι υποψήφιοι είναι υπέρ του προστατευτισμού. Όπως τόνισε η παγκοσμιοποίηση κατηγορείται για τα επίπεδα ανεργίας και την ανισότητα στις αμοιβές, με αποτέλεσμα να κυριαρχεί η άποψη ότι πρόκειται για το λάθος κάποιου άλλου και η βελτίωση της ανταγωνιστικότητας δεν αποτελεί επιλογή. Μάλιστα, αποκήρυξε την κριτική πολιτικών ανά τον κόσμο εναντίον της εταιρίας του και άλλων πολυεθνικών κολοσσών, σημειώνοντας ότι δεν πρόκειται να δώσει σημασία σε απόψεις ατόμων που δεν διαθέτουν παγκόσμια αντίληψη, δεν έχουν βρεθεί ποτέ σε εργοστάσιο και δεν επιθυμούν να μπουν στον ανταγωνισμό. 

Η Επερχόμενη Σεισμική Αλλαγή Στην Παγκοσμιοποίηση 

Μια προσεκτική ανάλυση της ομιλίας του αφεντικού της GE, σε συνδυασμό με μια επίσης προσεκτική ανάλυση του κλίματος που διαμορφώνεται σε παγκόσμια κλίμακα, δείχνει ότι έχουμε εισέλθει σε μια περίοδο σεισμικής αλλαγής του παγκοσμίου συστήματος που γνωρίζαμε μέχρι σήμερα. Για δεκαετίες, οι πολυεθνικοί κολοσσοί ήταν οι κινητήριες μηχανές του πλανήτης. Παρήγαγαν προϊόντα, δημιουργούσαν θέσεις εργασίας, και είχαν την εμπιστοσύνη και τη συμπαράσταση κυβερνήσεων σε όλο τον κόσμο. Σήμερα, οι μεγάλες εταιρίες αντιμετωπίζονται με καχυποψία, οι κυβερνήσεις και οι παγκόσμιοι οργανισμοί αποτυγχάνουν να αντιμετωπίσουν τις προκλήσεις του πλανήτη. Η παγκοσμιοποίηση βάλλεται από παντού. Όχι μόνο στην Ευρώπη, αλλά παντού. Σε Ευρώπη και Λατινική Αμερική, επικρατεί παρόμοιο συναίσθημα και βρίσκει απήχηση και στην αριστερά και στη δεξιά. Στην Ευρώπη, ήδη έχει ανοίξει η συζήτηση για την επιβίωση ή όχι της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Τείχη προστατευτισμού έχουν αρχίσει να υψώνονται σε Ασία και Αφρική. Η Κίνα επανατοποθετεί την οικονομία της έτσι ώστε να γίνει πιο διατηρήσιμη και χωρίς αποκλεισμούς. Πολλοί είναι οι άνθρωποι που αισθάνονται ότι έχουν αφεθεί πίσω και η παγκόσμια οικονομία αναπτύσσεται με υπερβολικά αργούς ρυθμούς. Μεγάλος αριθμός εργατικού δυναμικού έχει χάσει τις δουλειές του λόγω διαφυγής θέσεων εργασίας σε άλλες χώρες. Η μεσαία τάξη έχει συρρικνωθεί σε μεγάλο βαθμό, και το χάσμα μεταξύ πλούτου και φτώχιας έχει διευρυνθεί. Όσο η τεχνολογία και η παγκοσμιοποίηση τρέχει, τόσο οι άνθρωποι τρέμουν για τις δουλειές τους και το εισόδημά τους, και σαν αποτέλεσμα δεν εμπιστεύονται εταιρίες και κυβερνήσεις. 

 Απονομή Ευθύνης 

Ποιος ευθύνεται για αυτό το κλίμα;