"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Ηχογράφηση τραγουδιών από τη Χορωδία και την Ορχήστρα της Σχολής Βυζαντινής και Παραδοσιακής Μουσικής της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος


Το Σάββατο 8 Noεμβρίου πραγματοποιήθηκε ηχογράφηση τραγουδιών από την Παιδική Χορωδία και την Ορχήστρα Παραδοσιακής Μουσικής της Σχολής Βυζαντινής Μουσικής και Παραδοσιακών Οργάνων της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος «Όσιος Διονύσιος εν Ολύμπω».

Η ηχογράφηση εντάσσεται στο πλαίσιο εγκεκριμένου προγράμματος του Υπουργείου Πολιτισμού που υλοποιείται μέσω του  Πνευματικού Κέντρου «Άγιος Φώτιος» της Ιεράς Μητροπόλεως Κίτρους με σκοπό την ανάδειξη και διάδοση της βυζαντινής και παραδοσιακής μουσικής κληρονομιάς, καθώς και τη στήριξη των νέων μαθητών/μαθητριών  και μουσικών της Πιερίας.

Η προσπάθεια αυτή αποτελεί συνέχεια του πολύπλευρου έργου της Σχολής, η οποία λειτουργεί και αναπτύσσεται με την πατρική φροντίδα, την ευλογία και τη διαρκή στήριξη του Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Κίτρους, Κατερίνης και Πλαταμώνος κ. Γεωργίου, ο οποίος από την πρώτη στιγμή αγκάλιασε και ενίσχυσε τη λειτουργία της Σχολής, αναγνωρίζοντας τη σημασία της για την πνευματική και πολιτιστική καλλιέργεια των νέων της τοπικής Εκκλησίας.

Το πρόγραμμα υλοποιείται με την πολύτιμη συνδρομή του Βουλευτή Πιερίας κ. Σπύρου Κουλκουδίνα, ο οποίος συνέβαλε ουσιαστικά στην προώθηση του έργου, αναγνωρίζοντας τη σημασία του για την πολιτιστική ανάπτυξη του νομού.

Η Ιερά Μητρόπολη εκφράζει...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Η Ελλάδα αξίζει τους Τσίπρες και τους Μητσοτάκηδές της…

 Γράφει ο  Αλκιβιάδης Κεφαλάς

Οι σιδηροδρομικές γραμμές που ένωναν Καλαμάτα και Αθήνα δεν ήταν απλώς μέσα μεταφοράς· ήταν οι αρτηρίες της Ελλάδας.
 

Η ομορφότερη διαδρομή στην Ευρώπη, μέσα από χαράδρες, πέτρινες τοξωτές γέφυρες και πανέμορφα τοπία που σκαρφάλωναν στα βουνά της Αρκαδίας.  

Ήταν το σύμβολο της εθνικής αναγέννησης, ένα τεχνικό θαύμα φτιαγμένο από τα χέρια Ελλήνων μηχανικών και εργατών στα τέλη του 19ου αιώνα. Από το 1882 έως το 1902, η Ελλάδα ένωσε τον Βορρά με τον Νότο, τη θάλασσα με τα βουνά, το παρελθόν με το μέλλον.

Κι όμως, έπειτα από έναν αιώνα ζωής, η γραμμή εγκαταλείφθηκε. Μαζί με τα Μνημόνια, η σιδηροδρομική φλέβα της Πελοποννήσου σταμάτησε να μεταφέρει το αίμα.  

Είχε προηγηθεί η ανακαίνισή της με χρήματα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ύστερα από λίγες μέρες ήλθε η σιωπή.

Όπως οι ράγες, έτσι και οι σταθμοί, μικρά αρχιτεκτονικά μνημεία και μουσεία αισθητικής, ρήμαξαν και λεηλατήθηκαν από τους «ευπαθείς» και τα λαμόγια. Τα κτίρια έγιναν φωλιές φθοράς και ντροπής. Κι εκεί που κάποτε αντηχούσε το σφύριγμα του τρένου, σήμερα ακούγεται μόνο ο άνεμος να φωνάζει ανάμεσα σε σκουριασμένα σίδερα, σκουπίδια και σπασμένα παντζούρια.

Δεν θα μπορούσε να υπάρξει καλύτερη εικόνα της σημερινής Ελλάδας. Με το γνωστό θράσος του πολιτικού θεάτρου σκιών που κυβερνά τη χώρα, αναδύεται η «καινοτόμος ιδέα»: να ξηλωθεί η γραμμή και να μετατραπεί σε ποδηλατόδρομο. Ένα ακόμη ΕΣΠΑ, μια ακόμη επιδότηση, μια ακόμη αρπαγή.  

Δεν τους ενδιαφέρουν η Ιστορία, η μνήμη ο πολιτισμός. Αποζητούν «έργο», κονδύλι, ποσοστό και φωτογραφία στο «μακέτο». Οι ράγες, που ήταν η ίδια η Ελλάδα, θα γίνουν μια λωρίδα πλαστικού ασφαλτοτάπητα, δήθεν για ποδήλατα, για να ποστάρουν οι δήμαρχοι «Καινοτομία και πράσινη ανάπτυξη».

Η Ελλάδα δεν είναι Ευρώπη – είναι αφρικανική χώρα που έτυχε να βρίσκεται στην Ευρώπη. Σε κάθε άλλη ευρωπαϊκή χώρα, η ίδια γραμμή θα αποτελούσε σημείο κάλλους και πολιτιστικής ταυτότητας. Θα τη συντηρούσαν ως μνημείο τεχνικής κληρονομιάς, ως ζωντανό μουσείο· όπως γίνεται στην Ελβετία, στην Αυστρία και τη Σκοτία, όπου οι ατμομηχανές συνεχίζουν να σφυρίζουν, κουβαλώντας αυτούς που θέλουν να ταξιδέψουν στην Ιστορία της χώρας τους. Εδώ, όμως, η Ιστορία, ο χώρος, η μνήμη, η γλώσσα, η αισθητική είναι υπό διωγμό.

Το ίδιο συνέβη και με την Αθήνα. Η νεοκλασική πόλη που οραματίστηκαν ο Κλεάνθης και ο Τσίλερ, η πόλη των θεών και των ηρώων, λεηλατήθηκε από το τσιμέντο και τη νεοελληνική βαρβαρότητα. Ό,τι γλίτωσε από τις μπουλντόζες το σκεπάζουν σήμερα στρώματα από γκράφιτι, μπάζα, κόπρανα και σκουπίδια. Η αρχιτεκτονική παράδοση και η Ιστορία χάθηκαν μαζί με το πνεύμα.

Στην Ελλάδα, όπου κοιτάξεις, παρουσιάζεται η ίδια εικόνα: εγκατάλειψη, ασχήμια, λήθη

Κι όμως, πίσω από την καταστροφή δεν κρύβεται μονάχα η διαφθορά και η απληστία. Κρύβεται η πνευματική ένδεια του λαού, που εθίστηκε στην ασχήμια. Μια κοινωνία και ένα πολιτικό σύστημα αμετροεπή, αυθάδη και χυδαία, που συγχέουν τον πολιτισμό με το χρήμα και την κατανάλωση, τη γνώση με το πτυχίο, την πρόοδο με την εξαφάνιση της Ιστορίας και την κατεδάφιση του παρελθόντος.

Πρόσφατα, η υπουργός Πολιτισμού ανέφερε ότι κάθε χρόνο ξεκολλούν 7 κιλά τσίχλα από τα μάρμαρα του Ηρωδείου

Οι Νεοέλληνες μισούν τα έργα του παρελθόντος, αφενός επειδή δεν έχουν καμία σχέση με αυτά, αφετέρου επειδή μέσω της σύγκρισης αποκαλύπτουν την πνευματική ένδεια και την ασημαντότητά τους.

Η σιδηροδρομική γραμμή της Πελοποννήσου αποτελούσε τη μικρογραφία της Ελλάδας, μιας χώρας που καταστρέφει τα ίχνη του δρόμου που την έφερε ως εδώ.  

Στις ελληνικές ράγες κυλά μόνο...

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ για καινοτόμο έργο του Τουριστικού Οργανισμού της Πιερίας (Π.Ο.Τ.Α.Π.)


 

Κατερίνη, 03/06/2025

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Η Πιερία στην πρωτοπορία της ψηφιακής τεκμηρίωσης και της πολιτιστικής ανάδειξης. Καινοτόμο έργο του Τουριστικού Οργανισμού της  Πιερίας (Π.Ο.Τ.Α.Π.)

 

Η Πιερία αποτέλεσε το επίκεντρο μιας καινοτόμου πρωτοβουλίας για την προστασία και ανάδειξη του τουριστικού πλούτου της και της πολιτιστικής της κληρονομιάς μέσω ψηφιακής τεκμηρίωσης.

Το έργο που υλοποιήθηκε από τον Πιερικό Οργανισμό Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής (Π.Ο.Τ.Α.Π.) και την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας σε συνεργασία με το  Τμήμα Μηχανικών Τοπογραφίας και Γεωπληροφορικής του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ) και με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας, εστιάζει στην ανάπτυξη τρισδιάστατης γεωχωρικής τεκμηρίωσης και τη δημιουργία μίας διαδικτυακής πλατφόρμας που καθιστά προσβάσιμη τη γνώση σε επισκέπτες/χρήστες, επιστήμονες, και στο ευρύ κοινό.

Το έργο αξιοποιεί σύγχρονες τεχνολογίες όπως η επίγεια τρισδιάστατη σάρωση, UAVs και GIS για να καταγράψει με ακρίβεια την υλική και χωρική διάσταση της Πιερίας.

Επιστημονικός Υπεύθυνος του έργου ήταν ο Καθηγητής  του Εργαστηρίου Γεωδαισίας – Τοπογραφίας και GNNS του Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής. Δρ. Βασίλειος Παγούνης, ενώ στην ομάδα έργου συμμετείχαν οι Δρ. Δημήτριος Αναστασίου, Επίκουρος Καθηγητής Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου, Δρ. Αθανάσιος Ηλιοδρομίτης, Επίκουρος Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Αττικής (ΠΑΔΑ), Δρ. Ελισάβετ Τσιλιμαντού, Επιστημονικός Συνεργάτης ΠΑΔΑ, Βασίλειος Δήμου, Υποψήφιος Διδάκτορας Πανεπιστημίου Μακεδονίας και Διευθυντής του Πιερικού Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής και Παναγούλα Κοπέλου, Τελειόφοιτος ΠΑΔΑ.

Πέρα από την επιστημονική και τεχνολογική του διάσταση, το έργο προσφέρει ουσιαστική συμβολή στη βιώσιμη διαχείριση του τουρισμού και την εκπαιδευτική αξιοποίηση του τουριστικού αποθέματος και της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η διαδικτυακή πλατφόρμα ενισχύει τη διαφάνεια, επιτρέπει την εικονική περιήγηση και συμβάλλει στην ευαισθητοποίηση του κοινού. Η υλοποίηση του έργου αναμένεται να έχει πολλαπλά οφέλη για την οικονομία της περιοχής αλλά και την επιστημονική και εκπαιδευτική κοινότητα, μέσω της ανάδειξης και της προώθησης των αυξημένων δυνατοτήτων αυτών των προγραμμάτων, τα οποία βασίζονται στην επιστημονική γνώση και στη χρήση καινοτόμων εφαρμογών και νέων τεχνολογιών στην περιοχή ενδιαφέροντος.

Με αφορμή τη νέα αυτή δράση του Π.Ο.Τ.Α.Π. η Αντιπεριφερειάρχης Πιερίας κα Σοφία Μαυρίδου δήλωσε χαρακτηριστικά: «Η Πιερία συνδυάζει μοναδικά τον πολιτισμό, το περιβάλλον και την ιστορία. Με έργα σαν κι αυτό, αποδεικνύουμε ότι μπορούμε να προστατεύσουμε και να αναδείξουμε αυτόν τον πλούτο, αξιοποιώντας τις δυνατότητες που προσφέρει η τεχνολογία. Πρόκειται για μια ακόμη πρωτοβουλία του Π.Ο.Τ.Α.Π. και της Περιφερειακής Ενότητας σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Δυτικής Αττικής και με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Πιερίας, που αναδεικνύει την Πιερία σε πρότυπο βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης και ψηφιακής πολιτιστικής διαχείρισης. Συνεχίζουμε με σχέδιο, όραμα και συνέπεια».

Το παράδειγμα της Πιερίας αναδεικνύεται ως πρότυπο για την εφαρμογή ψηφιακών εργαλείων στη διατήρηση, προβολή και αειφορική αξιοποίηση περιοχών, συνδυάζοντας πολιτισμό, τεχνολογία και τουριστική ανάπτυξη.

Μπορείτε να δείτε ενδεικτικά, στους παρακάτω συνδέσμους:

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ποιος θα σώσει την Ευρώπη απ’ τον εαυτό της;

 

Του Τάκη Θεοδωρόπουλου

«Η σύγχρονη τέχνη εξεγέρθηκε κατά της “κουλτούρας”, αντί να αγωνισθεί απλά και ανοιχτά για τα δικά της πολιτισμικά συμφέροντα». Αυτό έγραψε η Χάνα Αρεντ στο δοκίμιό της «Η κρίση της κουλτούρας».

Επειδή την έχω διαβάσει γαλλικά, ζητώ εκ των προτέρων την επιείκεια των γερμανομαθών αναγνωστών για ενδεχόμενες μεταφραστικές αστοχίες. Και βέβαια δεν μπορώ να αγνοήσω την αδυναμία της ελληνικής γλώσσας – ε, ναι, έχει κι αυτή αδυναμίες. Οπου οι δύο λέξεις «κουλτούρα» και «πολιτισμός» εναλλάσσονται αδιακρίτως ανάλογα με τις προθέσεις του χρήστη.

Τέλος πάντων. Τη ρήση της Αρεντ τη θυμήθηκα με αφορμή τον βανδαλισμό των έργων του Χριστόφορου Κατσαδιώτη από κάποιον βουλευτή.

Η καταδίκη της πράξης είναι κάτι σαν πιστοποιητικό κοινωνικών φρονημάτων. Εννοείται την υπογράφω ασμένως. Αυτό όμως δεν με εμποδίζει να αναρωτηθώ για την ουσιαστική λειτουργία της δραστηριότητας που αποκαλούμε «σύγχρονη τέχνη».

Ποια είναι η σχέση της με την κλασική τέχνη, ακόμη και τη μοντέρνα τέχνη. Αποτελεί συνέχεια της ίδιας δημιουργικής δραστηριότητας ή μήπως είναι κάτι διαφορετικό;

Η σπασμένη καρέκλα στο ΕΜΣΤ είναι συνέχεια της χειρονομίας της οποίας τα ίχνη άφησε ο Λεονάρντο με τον «Μυστικό Δείπνο» του. Η καλλιτεχνική δημιουργία συγκρούσθηκε με τις κατεστημένες αξίες για να προτάξει τις δικές της. Απ’ τον ιμπρεσιονισμό έως τον Ρόθκο.

Η λεγόμενη «σύγχρονη τέχνη» αρκείται στην αποδόμηση. Με αποτέλεσμα προχθές που περνούσα απ’ την πλατεία Συντάγματος να αναρωτιέμαι ποια η διαφορά ανάμεσα στον νευρικό θρησκόληπτο βουλευτή και τους κουκουλοφόρους που κατέστρεψαν τα μαρμάρινα σκαλοπάτια της «Μεγάλης Βρεταννίας».

Η κ. Μαίρη Μιχαηλίδου, πρώην διευθύντρια της Εθνικής Πινακοθήκης, με επιστολή της που δημοσιεύθηκε στην «Κ» της 19ης/3 εντοπίζει το πρόβλημα στην απουσία κριτικού λόγου για την τέχνη. Θα επέκτεινα τον προβληματισμό της σε όλους τους τομείς της δημιουργίας.

Αρθρώνεται κριτικός λόγος για τη λογοτεχνία; Για το θέατρο; Για τον κινηματογράφο;

Εξηγούμαι: ο κριτικός λόγος δεν κρίνεται από τα γούστα του εκάστοτε κριτικού. Κρίνεται από όσα έργα ξεχωρίζει και τα προτείνει και τα υπόλοιπα τα παρακάμπτει. Και για να ξεφύγουμε απ’ την επικράτεια της καλλιτεχνικής δημιουργίας, η οποία μπορεί να σας φαίνεται περιορισμένη ή περιθωριακή. Αν και θεωρώ ότι το κοινωνικό της εκτόπισμα δεν είναι αμελητέο. Η τέχνη παράγει νόημα όπως παράγει η φιλοσοφία ή η πολιτική.

Κι εδώ αναδύεται το απαισιόδοξο συμπέρασμα: ο πολυπράγμων και επινοητικός πολιτισμός μας εδώ και μερικές δεκαετίες έχει χάσει και την πολυπραγμοσύνη του και την επινοητικότητά του. Από την τέχνη έως την πολιτική.

Μένει η τεχνολογία. Μένει η μεγάλη επινόηση της τεχνητής νοημοσύνης. Ομως, φτάνει η τεχνητή νοημοσύνη για να κατανοήσει την πολυπλοκότητα του ανθρώπινου σύμπαντος;

Μπορεί η τεχνητή νοημοσύνη να δώσει στους αναλυτές τα εργαλεία που χρειάζονται για να αντιληφθούν την ανισορροπία του σημερινού κόσμου;

Καταφεύγουν στα παραδοσιακά τους εργαλεία, στην αντίθεση ανάμεσα σε απολυταρχίες και δημοκρατίες. Χωρίς όμως να μπορούν να εξηγήσουν για ποιον λόγο κοινωνίες, όπως οι ευρωπαϊκές, ενώ απολαμβάνουν τα αγαθά της δημοκρατίας, ρέπουν όλο και περισσότερο προς απολυταρχικές πολιτικές.

Εννοείται πως μιλώ για τον Δυτικό Κόσμο. Και αναρωτιέμαι, ποιος θα τον σώσει από τον εαυτό του. Και δεν αναφέρομαι μόνον στον Πούτιν ή τον Τραμπ, που έχουν βαλθεί να τον διασύρουν. Αναφέρομαι κυρίως σε όλους αυτούς οι οποίοι υποτίθεται ότι υπερασπίζονται τις αξίες του, χωρίς όμως να τις αναγνωρίζουν.

Τι θέλουμε από την Ευρώπη; Και για ποιον λόγο την υπερασπιζόμαστε, όσοι την υπερασπιζόμαστε;

Μη μου πείτε για τη γραφειοκρατία των Βρυξελλών και τις προδιαγραφές για τα αντιβιοτικά και τα καζανάκια. Η Ευρώπη είναι και τα μουσεία της, η μεγάλη αρχιτεκτονική της, η μεγάλη λογοτεχνία της, η μεγάλη μουσική της. Κι αν δεν μπορούμε να αναλάβουμε την ευθύνη που μας κληροδότησαν όλ’ αυτά, το πρόβλημα δεν είναι της Ευρώπης. Το πρόβλημα και η ευθύνη είναι δικά μας.

Πώς θα σώσουμε την Ευρώπη από τον εαυτό της, από όλους εμάς;

Το ζήτημα δεν είναι απλώς πολιτικό.

Είναι…

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ευρωπαϊκός πολιτισμός και κουλτούρες

 

Toυ ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Αναφέρομαι συχνά στον «ευρωπαϊκό πολιτισμό». Στη δύναμή του και τις αδυναμίες του, στις απειλές που δέχεται και από άλλους πολιτισμούς, αλλά και από το εσωτερικό του. Αναγνώστες μού ζητούν να ορίσω πώς αντιλαμβάνομαι και πώς ορίζω αυτό που αποκαλώ «ευρωπαϊκό πολιτισμό».

Ζητώ την επιείκειά τους. Θα ήμουν τουλάχιστον υπερφίαλος αν τολμούσα να ορίσω επιστημονικά τι εννοώ. Οταν αναφέρομαι στον «ευρωπαϊκό πολιτισμό», στο μυαλό μου δημιουργείται ένα σύμπλεγμα από διαβάσματα, εικόνες, αισθήματα και εντελώς πεζά και καθημερινά βιώματα. Από τον Βίκτωρα Ουγκώ και τον Ντίκενς ή τον Ντοστογιέφσκι έως τις τοιχογραφίες του Μιχαήλ Αγγέλου και τους πίνακες του Βαν Γκογκ, κι από κει έως την ημέρα που έδειξα το ελληνικό διαβατήριό μου σε έναν Γάλλο αστυνομικό στο αεροδρόμιο και απλώς μου ένευσε να περάσω, χωρίς να με ρωτήσει για ποιον λόγο και πόσο χρόνο θέλω να μείνω στη χώρα του.

Τι είναι αυτός ο πολιτισμός που φιλοξενεί τόσες διαφορετικές γλώσσες, τόσους διαφορετικούς λαούς με τόσο διαφορετικά ήθη και έθιμα;

Πώς μπορεί να συνυπάρξει ο Ελληνας νησιώτης της Αμοργού με τον Νορβηγό νησιώτη;

Από την Ισπανία έως τη Φινλανδία η Ευρώπη είναι ένα μωσαϊκό από «κουλτούρες».

Πώς αλλιώς να το πεις; Να το πεις «καλλιέργειες»;

Στη γλώσσα μας η λέξη έχει χάσει τη σημασία της από τότε που μετονομάσαμε τους «καλλιεργημένους» σε «κουλτουριάρηδες». Κι όμως, η λέξη «κουλτούρα» προέρχεται από το λατινικό colere, κοινώς καλλιεργώ. Ο πρώτος που το χρησιμοποίησε για τα πνευματικά ζητήματα ήταν ο Κικέρων: cultura animi, όπως θα λέγαμε σήμερα για ένα καλλιεργημένο πρόσωπο.

Ζητώ συγγνώμη για τις λόγιες αναφορές, όμως μου είναι απαραίτητες για να στοιχειοθετήσω την επιχειρηματολογία μου.

Ναι, η Ευρώπη είναι ένα μωσαϊκό από «καλλιέργειες». Από τη μαγειρική, έως τα ήθη και τα έθιμα που ορίζουν τις συμπεριφορές των πληθυσμών της. Αλλο η παέγια, άλλο το πιτόγυρο και άλλο ο μπακαλιάρος στην Πορτογαλία. Και σε ανώτερο επίπεδο: άλλο ο καθολικισμός, άλλο ο προτεσταντισμός και άλλο η ορθοδοξία. Ομως, και τα τρία δόγματα, παρά τις ουσιαστικές διαφορές τους, ταυτίζονται στην πίστη στον Χριστιανισμό. Οπως και η ευρωπαϊκή καλλιέργεια, ασχέτως γλώσσας ή ηθών, ταυτιζόταν στην αναφορά στον ελληνορωμαϊκό κόσμο και τις αξίες του. Ο Πλάτων, ο Αριστοτέλης, ο Σοφοκλής και ο Κικέρων ήσαν κοινές αξίες στις οποίες αναφέρονταν, και κρίνονταν, οι «κουλτούρες».

Αυτή είναι η απάντηση σε όσους υποστηρίζουν πως ο ευρωπαϊκός πολιτισμός οφείλει να εντάξει στην επικράτειά του άλλους πολιτισμούς οι οποίοι είναι ξένοι προς τις αξίες του. Εννοώντας άλλες κουλτούρες. Η ευρωπαϊκή καλλιέργεια, μέσα από τις αναφορές της στον χριστιανικό και τον ελληνορωμαϊκό κόσμο έχει οδηγηθεί στην ανάληψη ορισμένων ευθυνών απέναντι στις κοινωνίες που την υιοθετούν. Θα αναφέρω την ανεξιθρησκεία, τα δικαιώματα του ατόμου, την ισότητα των φύλων, την πολιτισμική ανεκτικότητα. Ας μην ξεχνάμε ότι ο ευρωπαϊκός πολιτισμός πρώτος αναγνώρισε την ύπαρξη άλλων πολιτισμών εκτός των ορίων του. Οι μουσουλμάνοι, που προσπαθούν να ενταχθούν στον ευρωπαϊκό πολιτισμό, δεν μπορούν να ενταχθούν παρά μόνον με τη διαφορετική τους «κουλτούρα», η οποία όμως υπόκειται στις αξίες του ευρωπαϊκού πολιτισμού. Η Σαρία είναι θέμα πολιτισμού.

Στα ελληνικά δεν κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα σε «κουλτούρα» και «πολιτισμό». Οπως δεν κάνουμε τη διάκριση ανάμεσα στη Repubblica και τη Δημοκρατία. Γι’ αυτό εμείς λέμε «πολυπολιτισμική κοινωνία», τη στιγμή που στις ευρωπαϊκές γλώσσες την αποκαλούν «multicultural». Χωρίς αυτό να σημαίνει ότι και στις ευρωπαϊκές κοινωνίες δεν υπάρχει η σύγχυση ανάμεσα στην «κουλτούρα» και τον «πολιτισμό».

Μάλλον επειδή η πολιτισμική δύναμη της Ευρώπης έχει εξασθενήσει.

Εχει χάσει τις αντιστάσεις της;

Ή μήπως έχει υπονομεύσει η ίδια τις αντιστάσεις της καταπονημένη από την προσπάθεια να αντισταθεί, κυρίως όμως παραδομένη στις ενοχές της απέναντι στο παρελθόν της και το αίσθημα της υπεροχής της. Γιατί πρέπει να αισθάνομαι ενοχές για τον Παρθενώνα, τον Λεονάρντο ντα Βίντσι, τον Μπετόβεν ή τον Γκαίτε;

Οταν λέμε «ευρωπαϊκός πολιτισμός» αυτούς εννοούμε.

Πρώτοι και καλύτεροι οι «πρωτοπόροι» της σύγχρονης τέχνης που προσπαθούν να τους «αποδομήσουν». Τίποτε φοβερό. Προτιμούμε τις «κουλτούρες» μας από τον πολιτισμό μας.

Γι’ αυτό και…

ΙΣΛΑΜΟΦΑΣΙΣΜΟΣ και ΔΥΤΙΚΟΙ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ: Ποιος είναι ο δυτικός τρόπος ζωής;

 

 

Toυ ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

Ολο και πιο συχνά αναφερόμαστε στον δυτικό τρόπο ζωής, που απειλείται παντοιοτρόπως από το συνοικέσιο της άκρας Αριστεράς με τις ακραίες ισλαμιστικές οργανώσεις. Εναν τρόπο ζωής που ενώ επιζητούν την καταστροφή του, συγχρόνως είναι τόσο ευρύχωρος και ελκυστικός, που οι μεν απολαμβάνουν τις ανέσεις του και οι δε διανύουν χιλιάδες χιλιόμετρα για να εγκατασταθούν στα κράτη που τον εκπροσωπούν. Δεν πάνε στις πλούσιες χώρες της γειτονιάς τους που είναι και ομόθρησκες, στην Ευρώπη έρχονται.

Επειδή μερικές φορές κι εμείς οι ίδιοι δεν εκτιμάμε αυτό που έχουμε, καλόν είναι να ορίσουμε ό,τι αποκαλούμε τρόπο ζωής μας.

Πρώτα πρώτα, ο δυτικός τρόπος ζωής χαρακτηρίζεται από τη δημοκρατία. Από την προστασία των ατομικών δικαιωμάτων όλων των πολιτών και τον σεβασμό στη διαφορετικότητα, τη διεξαγωγή αδιάβλητων εκλογών και την εναλλαγή των κομμάτων στην εξουσία, από την ελεύθερη διακίνηση της πληροφορίας, από την παροχή υποχρεωτικής εκπαίδευσης, από την ύπαρξη συστημάτων υγείας και κοινωνικής περίθαλψης, από την ανοχή απέναντι σε αυτούς που είναι δηλωμένοι εχθροί όλων όσα μόλις περιέγραψα. Που αγωνίζονται να καταστρέψουν τον τρόπο ζωής μας. Και σε αυτούς ακόμη δίνουμε το δικαίωμα της έκφρασης.

Οπως είπε ο Κορνήλιος Καστοριάδης, «μόνον η Δύση δημιούργησε την ικανότητα για εσωτερική αμφισβήτηση των ίδιων των θεσμών και των ιδεών της εν ονόματι της λογικής συζήτησης».

Είναι γεγονός ότι οι μετανάστες/πρόσφυγες που διανύουν χιλιάδες χιλιόμετρα για να έρθουν στην Ευρώπη και καταβάλλουν υψηλό ποσό για τα «ναύλα» στους επαγγελματίες-διασώστες, θέλουν να εγκαταλείψουν τους πολέμους και τη φτώχεια της γενέθλιας γης τους. Προσδοκούν με τη μετανάστευση μια καλύτερη ζωή και γι’ αυτό όλοι είναι νέοι άνθρωποι.

Το αξιοπερίεργο, ωστόσο, είναι πως κουβαλούν στις αποσκευές τους και όλα αυτά από τα οποία θέλησαν να δραπετεύσουν. Τη βία, τα ήθη και τα έθιμά τους, τα οποία όμως δεν συμβαδίζουν με τον τρόπο ζωής που αυτοί επέλεξαν, την παραβατικότητα, αποτέλεσμα του πολιτισμικού χάους που υπάρχει μεταξύ φιλοξενούντων και φιλοξενουμένων, και τέλος σε μερικές περιπτώσεις –που δεν είναι και λίγες– την προσπάθειά τους να δημιουργήσουν γκέτο με τους δικούς τους νόμους και κανόνες. Και όμως, οι δυτικές κοινωνίες επιδεικνύουν τεράστια αποθέματα ανοχής σε όλα αυτά.

Το ερώτημα είναι αν ο δυτικός τρόπος ζωής θα αυτοαναιρεθεί βάζοντας δικλίδες αυτοπροστασίας. Αν στην έσχατη περίπτωση καταφύγει σε πολιτικές που θα αντιβαίνουν στις βασικές ανθρωπιστικές αρχές του.

Την απάντηση δίνει…

ΔΥΤΙΚΗ ΚΗΦΗΝΟΛΑΓΝΑ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η μεγαλύτερη επιτυχία και ο εκφυλισμός

Του Κώστα Στούπα

H μεγαλύτερη οικονομική και επιστημονική  επιτυχία της Ευρώπης τα τελευταία χρόνια ανήκει στη δανέζικη εταιρεία Novo Nordisk, η οποία από παγκόσμιος παίκτης για την αντιμετώπιση του διαβήτη, εξελίχθηκε σε παγκόσμιο παίκτη κατά της παχυσαρκίας.

Το 2023 τα σκευάσματα της εταιρείας Ozempic και Wegovy, για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, "έσπασαν" τα ταμεία. Η αξία της εταιρείας τετραπλασιάστηκε ξεπερνώντας τα 3 τρισ. δανέζικες κορώνες και το ΑΕΠ της ίδιας της Δανίας.

Το 2024 Novo Nordisk σχεδιάζει να δημιουργήσει μια γιγαντιαία μονάδα στην Ιρλανδία όπου θα απασχολούνται πάνω από 1.100 εργαζόμενοι, προκειμένου να προλάβει τη ζήτηση για τα "θαυματουργά" της σκευάσματα.

Σύμφωνα με το Bloomberg: "Η τεράστια επιτυχία του Ozempic και του Wegovy έχει μετατρέψει την 100χρονη Novo Nordisk στην πιο πολύτιμη εισηγμένη εταιρεία της Ευρώπης, με κεφαλαιοποίηση μεγαλύτερη από την εγχώρια οικονομία της Δανίας. Η ζήτηση έχει επίσης δοκιμάσει την παραγωγική ικανότητα της εταιρείας...

Η επένδυση πιθανότατα θα υπερβεί τα 2 δισεκατομμύρια ευρώ και θα  χρειαστούν μεταξύ 18 και 24 μηνών για να ολοκληρωθεί και θα πρέπει να είναι πλήρως λειτουργική έως το 2026..."

Τα δυο σκευάσματα αρχικά απευθύνονταν σε παθολογικά παχύσαρκους ανθρώπους που δεν μπορούσαν να χάσουν βάρος, παρά τις αυστηρές συστάσεις των γιατρών.

Σύντομα όμως άρχισαν να συνταγογραφούνται και να πωλούνται και σε συμβατικά παχύσαρκους που προσπαθούν να αποφύγουν την ταλαιπωρία κάποιας δίαιτας ή την προσπάθεια και πειθαρχία της προσεκτικής διατροφής.

Όπως καταλαβαίνετε ήταν θέμα χρόνου να ξεκινήσει η μαζική χρήση των σκευασμάτων προκειμένου περισσότεροι να μπορούν να απολαύσουν απεριόριστες ποσότητες τροφής χωρίς τις γνωστές  συνέπειες στην υγεία και την εμφάνιση. Στον απόηχο της επιτυχίας της δανέζικης εταιρείας άλλες 3-4 ετοιμάζονται να κυκλοφορήσουν ανταγωνιστικά προϊόντα.

 

Προς το παρόν το ερώτημα είναι φιλοσοφικό. Έχει κανένα νόημα η απόλαυση χωρίς το αντίβαρο της στέρησης;

Προάγει την εξέλιξη του είδους  η ανταμοιβή χωρίς προσπάθεια;

Σύντομα, όταν μέσω της μαζικής κατάχρησης θα διαφανούν οι πρώτες  οργανικές ή ψυχικές παρενέργειες, το ζήτημα εκτός του φιλοσοφικού ερωτήματος θα θέσει και τη σταχυολόγηση των πιθανών βλαβών που θα προκύψουν.

Η εποχή που ζούμε είναι συνέπεια του διαφωτισμού και του ανθρωπισμού. Στη νεότερη εποχή που δημιούργησε ο διαφωτισμός, ο  άνθρωπος από το περιθώριο ανασύρθηκε στο κέντρο του ενδιαφέροντος του σύμπαντος, στη θέση του Θεού.

Μοναδικός σκοπός των κοινωνιών της νεωτερικότητας είναι η ικανοποίηση των επιθυμιών του ανθρώπου. Οι άνθρωποι σταμάτησαν να λατρεύουν θεούς, να γεννούν παιδιά, εργάζονται όλο και λιγότερο και κερδίζουν όλο και περισσότερα.

Μέσα σε μισό αιώνα σχεδόν, οι κοινωνίες της Δύσης από οικονομίες και κοινωνίες σπάνης (υλικών πόρων που δεν έφταναν για όλους) έγιναν κοινωνίες και αφθονίας. Αντί των λιμών και των ασθενειών, πλέον  θερίζουν τα εμφράγματα, η παχυσαρκία και τα ψυχικά νοσήματα.

Εντός της επόμενης δεκαετίας καθώς η τεχνολογική επανάσταση του αυτοματισμού θα εξαπλωθεί, η ανάγκη για εργατικά χέρια και μυαλά θα μειωθεί, θα προκύψει και το ζήτημα του "κοινωνικού μισθού". Ήδη, προφήτες της νέας εποχής όπως ο Ελον Μασκ ή ο Μπιλ Γκέιτς το έχουν θέσει ευθαρσώς. Καθένας θα δικαιούται έναν βασικό μισθό από την ημέρα που γεννιέται.

Θα μπορούμε να μιλάμε πλέον για …

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΑΡΑΚΜΗ και ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΥΠΕΡΗΦΑΝΙΑΣ: Για να μην ξεχνούν οι παλαιότεροι και να μαθαίνουν οι νέοι... (Υπάρχει άραγε ακόμα ελπίδα ή θα έχουμε γίνει σαν τα σκατένια νεοταξικά μούτρα των διεθνών χρήσιμων ηλιθίων της δικαιωματιστικής ανωμαλίας και του ισλαμοφασισμού?)

ΔΥΤΙΚΗ ΙΣΛΑΜΟΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το κληροδότημα της Νορμανδίας

 

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Δεν ξέρω αν τα παιδιά που ξεχύνονταν από τα μεταγωγικά, στο έλεος του γερμανικού πυροβολικού, την ημέρα εκείνη είχαν συνείδηση ότι γράφουν Ιστορία. Για την ακρίβεια ότι συμμετείχαν με την ίδια τους τη ζωή στη διαμόρφωση αυτού που εμείς αποκαλούμε μεταπολεμικό κόσμο

Ηξεραν όμως ότι δεν πολεμούν για τη δική τους πατρίδα. Αμερικανοί, Καναδοί, Αυστραλοί, Νεοζηλανδοί δεν απειλούνταν άμεσα από τη ναζιστική Γερμανία. Κι όσο κι αν οι Βρετανοί αισθάνονταν την ανάσα του Ράιχ, δεν ήσαν υπό κατοχή. Και όλοι αυτοί οργάνωσαν την απόβαση στη Νορμανδία για να απελευθερώσουν από την τυραννία έθνη με τα οποία δεν είχαν καμία άλλη σχέση παρά μόνον την προσήλωσή τους στη δημοκρατία και στην ελευθερία

Η Σοβιετική Ενωση δεν συμμετείχε στην επιχείρηση. Λογικό. Οσες δυνάμεις διέθετε τις χρησιμοποιούσε για να αντισταθεί στην εισβολή των ναζί και να υπερασπισθεί την επικράτειά της. Ομως η απουσία της από την απόβαση στη Νορμανδία προγραμματίζει και τον ρόλο της στον μεταπολεμικό κόσμο. Από τη μια, ένας συνασπισμός αλληλέγγυων δυνάμεων με ηθικό πρόσημο τη δημοκρατία κι από την άλλη, μια περίκλειστη υπερδύναμη. 

Η Σοβιετική Ενωση κατέρρευσε, όμως η παρανοϊκή αυτοκρατορική αλαζονεία της παραμένει ζωντανή. Τις προάλλες ο Πούτιν προειδοποίησε τις μικρές πυκνοκατοικημένες χώρες της Ευρώπης να μην τολμήσουν να τον θίξουν. Φανταστείτε τι θα είχε γίνει αν κάποιος δυτικός ηγέτης πυρηνικής δύναμης είχε κάνει τέτοια δήλωση.

Στη Νορμανδία η Δύση της δημοκρατίας και της ελευθερίας επιτέθηκε σε μια από τις πιο φρικαλέες παρεκτροπές του δυτικού πολιτισμού. Κέρδισε τον πόλεμο. Δεν θα έλεγα ότι έχασε την ειρήνη. Οι χρυσές δεκαετίες και η δημιουργία της Ε.Ε. με τη συνεργασία των πρώην αντιπάλων της απέδειξαν ότι ο πολιτισμός της είναι πολύ ισχυρότερος από τις ιστορικές συγκυρίες. 

Χωρίς να παραγνωρίζω τον εφησυχασμό. Χωρίς να είμαι ιστορικός αναρωτιέμαι αν η Νορμανδία σημάδεψε την ευρωπαϊκή νοοτροπία απέναντι στην άμυνά της. Η Ευρώπη περιμένει πάντα κάποιους Αμερικανούς για να τη σώσουν. Εδώ που τα λέμε, στον εικοστό αιώνα η Ευρώπη προκάλεσε δύο παγκοσμίους πολέμους και χρειάστηκε η παρέμβαση της Αμερικής για να τη βγάλει από το αιματηρό αδιέξοδο. Το ζούμε σήμερα με τον πόλεμο στην Ουκρανία; Τηρουμένων όλων των αναλογιών

Η Ε.Ε. δεν έχει τη δύναμη να υπερασπισθεί ένα κράτος το οποίο έχει δεχθεί εισβολή από ένα ολοκληρωτικό καθεστώς. Ενα κράτος που μάχεται για την ανεξαρτησία του στη μεθόριο της δημοκρατίας, στα σύνορα της Δύσης με τον ανατολικό δεσποτισμό

Περιμένουμε μια νέα Νορμανδία για να σωθεί η Ουκρανία; 

Ας σοβαρευτούμε. 

Η κληρονομιά της Νορμανδίας είναι ιστορική. Τη νοσταλγούμε, την τιμάμε, όμως...

 

ΔΥΤΙΚΗ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ (ΑΝΘ)ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ποιοι είμαστε

 

Του Παντελή Σαββίδη

Οι Ανιχνεύσεις αναδημοσίευσαν ένα ενδιαφέρον κείμενο από το Le Figaro (link στο τέλος της ανάρτησης) που παίρνει αποσπάσματα από το εμβληματικό βιβλίο του Σάμουελ Χάντιγκτον για τη σύγκρουση των πολιτισμών, τα προβάλλει στο σήμερα και ερμηνεύει γεγονότα. Και τα ερμηνεύει πειστικά.

Πιστεύω και εγώ ότι οι συγκρούσεις έχουν περισσότερο πολιτισμικό υπόβαθρο και λιγότερο διακρατικό.

Όταν πρωτοκυκλοφόρησε το βιβλίο του Χάντιγκτον (1996) το είχα διαβάσει (κάλυπτα, τότε, για την ΕΡΤ3 τους πολέμους στη Γιουγκοσλαβία και η μόνιμη επωδός ήταν η πολιτισμική τους διάσταση, οπότε, το βιβλίο αποτέλεσε καλό εργαλείο για να εμβαθύνουμε στην υπόθεση.) Αλλά πέρασαν αρκετά χρόνια από τότε και εκείνο που μου έμεινε είναι πως ο Χάντιγκτον βάζει δεν βάζει την Ελλάδα στη δύση. Η συμπαράταξη, σε λαϊκό επίπεδο, με τους Σέρβους σε εκείνον τον πόλεμο αποτέλεσε ένα από τα στοιχεία αμφισβήτησης του δυτικού προσανατολισμού της Ελλάδας.

Βασικό στοιχείο διαχωρισμού δύσης- ανατολής ήταν για τον Χάντιγκτον η ορθοδοξία. Μεταξύ των στοιχείων που καθορίζουν τον δυτικό πολιτισμό ο Χάντιγκτον θεωρεί τον ρωμαιοκαθολικισμό και ό,τι συγκροτεί την δυτική ρωμαιοκαθολική ιστορία (φεουδαρχία, αναγέννηση, μεταρρύθμιση, διαφωτισμός αποικιοκρατία).

Την ορθοδοξία την κατατάσσει στην Ανατολή. Αλλά όχι, τόσο την ελληνική ορθοδοξία με την οποία ασχολείται ελάχιστα, αν θυμάμαι καλά. Ως ορθοδοξία, που την κατατάσσει στην Ανατολή, θεωρεί την ρωσική ορθοδοξία. Με αυτήν ασχολείται, κυρίως.

Από την κατάταξη αυτή προκύπτουν πολλά ερωτήματα:

-Διαφέρει η ελληνική από την ρωσική ορθοδοξία σε ό,τι αφορά το πολιτισμικό παράδειγμα όχι τις θεολογικές διαφορές;

-Όταν οι δυτικοί επιστήμονες κατατάσσουν την Ελλάδα στην Ανατολή με βάση τι την κατατάσσουν;

Αρκεί η ορθοδοξία;

Είναι η ορθοδοξία η μόνη κυρίαρχη διάσταση που καθορίζει τον ελληνικό πολιτισμό και την ελληνική ταυτότητα;

Η αρχαιοελληνική διάσταση είναι υπαρκτή στον σύγχρονο ελληνικό πολιτισμό ή κυριαρχεί η ορθοδοξία;

Δεν λαμβάνεται υπόψιν στον καθορισμό του προσανατολισμού ενός λαού;

Και σε άλλες μελέτες δυτικών επιστημόνων που αναζητούν την ταυτότητα της Ευρώπης, αμφισβητείται η ελληνική ένταξη στον ευρωπαϊκό πολιτισμό παρότι ένας από τους πυλώνες του ευρωπαϊκού πολιτισμού υπήρξε αναμφίβολα ο αρχαιοελληνικός.

Αμφισβητείται, κυρίως, το Βυζάντιο ως δυτική παράμετρος παρότι το Βυζάντιο υπήρξε η Ανατολική Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία η οποία επιβίωσε 1000 χρόνια μετά την υποδούλωση της Ρώμης.

Το ερώτημα είναι γιατί το κάνουν αυτό οι δυτικοί επιστήμονες;

Δεν πιστεύω στις αγαθές προθέσεις των δυτικών επιστημόνων. Την πεποίθησή μου αυτή ενίσχυσε ο αγοραίος τρόπος με τον οποίο ο Μπέρτραντ Ράσελ αμφισβητεί  τον Πλάτωνα στο δίτομο έργο του Ιστορία της Δυτικής Φιλοσοφίας.

Οι προσεγγίσεις πολλών δυτικών περιέχουν υποκειμενισμό και εμπάθεια κατά ενός πολιτισμού που δεν θέλουν να παραδεχθούν ότι επηρέασε καθοριστικά τον δικό τους.

Αν μου επιτρέπεται να προχωρήσω λίγο την σκέψη μου αμφισβητώ αρκετούς τομείς ανθρώπινου ενδιαφέροντος ως επιστήμες. Η ιστορική επιστήμη είναι μία από αυτές. Δεν έχει σημασία αν την αμφισβητώ ή όχι εγώ αλλά ξεφεύγει από τον ορισμό της επιστήμης κάτι που βασίζεται σε αφήγηση και σύνθεση των ΔΥΝΑΤΏΝ στοιχείων μέχρι τη στιγμή που τα ανακάλυψε ένας ερευνητής. Κάτω από τα στοιχεία που ανακάλυψε μπορεί να υπάρχουν άλλα τα οποία ανατρέπουν τις παραπάνω διαπιστώσεις του. Είναι αυτό επιστήμη;

Για να κάνω πιο προκλητικό το σχόλιο θεωρώ πως...

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΚΡΑΤΙΣΤΑΝ: Φωνή βοώντος εν τη ερήμω της Οδού Μπουμπουλίνας

 

Του ΒΑΣΙΛΗ ΑΓΓΕΛΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

(...)  Από παράδοξο έως κυνικά ρουσφετολογικό όλο αυτό της Μενδώνη l –ή του Μαξίμου, εν όψει και εκλογών;– l «υπέρ του ελληνικού τραγουδιού»· l ποσοστά μετάδοσης, «υποχρεωτικά» και «προαιρετικά» και πολλά άλλα κομπογιαννιτικά παρόμοια. l

Γράφονται ήδη πολλά, εδώ ένα μόνο σημείο, ενδεικτικότατο όμως του αλαλούμ του νομοσχεδίου, l το οποίο αναφέρει κάπου: l «υποχρεούνται να ενσωματώνουν ελληνόφωνα τραγούδια ή (προσέξτε:) ορχηστρική μουσική απόδοση ελληνόφωνου τραγουδιού». l

Δηλαδή, η υπέροχη ορχηστρική μουσική που έχουν γράψει –πέραν «της ορχηστρικής μουσικής απόδοσης τραγουδιού»– όλοι οι σημαντικοί δημιουργοί του τραγουδιού μας, l από Χατζιδάκι και Θεοδωράκη έως Καραΐνδρου, Ξυδάκη, Μικρούτσικο, Κυπουργό, Μάτσα, για ν’ αναφέρω ενδεικτικά μερικούς, l όλ’ αυτά τα έργα δεν μετράνε για την κ. Μενδώνη;

 l Κουφό, όχι απλώς παράδοξο. l Και δεν είναι το μόνο. l

Αν η κυβέρνηση θέλει να βοηθήσει τους δημιουργούς τραγουδιού l –και ιδίως τους νεότερους, που θαλασσοδέρνονται σε καταστάσεις παρακμής, και στιχουργικά– l ας ιδρύσει κάποιο «όργανο» που θα χρηματοδοτεί κάθε χρόνο την έκδοση αριθμού έργων τραγουδιού, όπως ακριβώς κάνει το Κέντρο Κινηματογράφου για ταινίες. l

Σε κακό θα της βγει της κυβέρνησης όλο αυτό το «κραδαίνω χρήμα για το καλό του τραγουδιού μας», l ομολογώ όμως πως περισσότερο με ξενίζει η «τακτική» Μενδώνη: l Διατεθειμένη να παρέμβει, και μάλιστα με κόστος οικονομικό και πολιτικό, για το τραγούδι. l Ενώ από την άλλη, αδιαφορεί παντελώς και επιδεικτικά για το πνευματικό κακούργημα που συντελείται τα τελευταία χρόνια στο Φεστιβάλ Επιδαύρου, κατά του σημαντικότερου ίσως πολιτιστικού θεσμού της χώρας. l Βοά και όζει η κατάσταση. l Πλήττεται στον πυρήνα του ο μοναδικός μας θεσμός για την αναβίωση του αρχαίου δράματος με την ολοκληρωτική πλέον εξαφάνιση των αυθεντικών έργων τραγωδίας και κωμωδίας και την ασύδοτη αντικατάστασή τους από παντοίες «διασκευές», «εμπνεύσεις», «αποδομήσεις», ξεχαρβαλώσεις και εγωτικές επιδείξεις, «μεταμοντερνιάς» ιδίως. l

Προκλητική η αδιαφορία του υπουργείου Πολιτισμού όχι για τις «σκηνοθετικές απόψεις», αλλά…

 

ΙΣΛΑΜΟΦΑΣΙΣΜΟΣ και ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Πόλεμος πολιτισμών;

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

 Ο Αμος Οζ είχε γράψει πως οι τραγωδίες τελειώνουν με δύο τρόπους.  

Ο πρώτος είναι ο τρόπος του Σαίξπηρ: στο τέλος η σκηνή είναι γεμάτη πτώματα

Ο δεύτερος είναι ο τρόπος του Τσέχωφ. Oλοι είναι ζωντανοί κι ας κουβαλάνε μέσα τους το βάρος της νεκρής ζωής τους. Ο ίδιος είχε γράψει πως θα επιθυμούσε η τραγική σύγκρουση ανάμεσα στο Ισραήλ και τους Παλαιστίνιους να τελειώσει με τον τρόπο του Τσέχωφ. Oλα όμως δείχνουν πως ο δραματουργός της είναι ο Σαίξπηρ. Είναι από τις λίγες φορές που ο όρος «τραγωδία» μπορεί να χρησιμοποιηθεί στην κυριολεξία του. 

Ποια μπορεί να είναι η λύση σήμερα; 

Δεν είναι εδώ ο χώρος για να αναπτυχθούν τα ιστορικά δεδομένα. Αν το Ισραήλ εγκαταλείψει την αδιαλλαξία του Νετανιάχου και αποφασίσει να διαπραγματευθεί με τους Παλαιστίνιους την ίδρυση ενός παλαιστινιακού κράτους –που είναι και η μόνη λύση– με ποιαν αρχή που νομιμοποιείται να εκπροσωπεί τους Παλαιστίνιους θα την διαπραγματευθεί; Με τους τρομοκράτες της Χαμάς ή με τον γέροντα Μαχμούντ Αμπάς εναντίον του οποίου φώναζαν χθες συνθήματα οι διαδηλωτές στη Δυτική Οχθη;  

Κι αν γίνονταν σήμερα εκλογές στους παλαιστινιακούς πληθυσμούς μήπως θα τις κέρδιζε η Χαμάς, ή το οποιοδήποτε συγγενές πολιτικό σχήμα;  

Ιδού το Κορνηλιανό δίλημμα: στην απέναντι πλευρά της δημοκρατίας του Ισραήλ δεν υπάρχουν συνομιλητές.

Πρόσφατα ένας πύραυλος σκόρπισε τον θάνατο σ’ ένα νοσοκομείο στο κέντρο της Γάζας, μια εκατόμβη άμαχου και ανυπεράσπιστου πληθυσμού.  

Cui bono; Είχε λόγο ο ισραηλινός στρατός να το κάνει τη στιγμή που ανέβαλε τη χερσαία επέμβασή του επειδή η Χαμάς εμπόδιζε τους άμαχους να εγκαταλείψουν τη Βόρειο Γάζα; Και τη στιγμή που ο Μπάιντεν ταξίδευε για το Τελ Αβίβ; Εκτός κι αν υποθέσουμε ότι την Τσαχάλ την διοικούν παρανοϊκοί σαν τον διοικητή της αεροπορικής βάσης στο Dr. Strangelove του Κιούμπρικ.  

Αντιθέτως η Χαμάς ωφελήθηκε από την απάνθρωπη εκατόμβη. Υπονόμευσε, προς το παρόν τουλάχιστον, οποιαδήποτε δυνατότητα διαπραγμάτευσης του Ισραήλ με τα αραβικά καθεστώτα, ξεσήκωσε τους πληθυσμούς από τη Δυτική Οχθη ως τη δομή της Σάμου και κατάφερε να κλείσει έξι ευρωπαϊκά αεροδρόμια στη Γαλλία και το Βέλγιο. Κοινώς να χτυπήσει την Ευρώπη στο μαλακό της υπογάστριο, τον ανθρωπισμό της.  

Οι υπηρεσίες του Ισραήλ κατέθεσαν στοιχεία που αποδεικνύουν ότι δεν ευθύνονται για την εκατόμβη. 

Η Χαμάς αρκείται να αξιοποιεί το θολό τοπίο ενός πολέμου όπου, είν’ η αλήθεια, δύσκολα μπορείς να ξεχωρίσεις ποιος κρύβεται πίσω από τις σκιές.  

Η σύγκρουση είναι τραγική επειδή εξελίσσεται σε πόλεμο πολιτισμών. 

Η ειρωνεία είναι ότι ...

 

ΙΣΛΑΜΟΦΑΣΙΣΜΟΣ και ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η απορία, ο Δυτικός πολιτισμός και οι άλλοι

 

Του Δημήτρη Τριανταφυλλίδη

Συχνά γινόμαστε μάρτυρες έντονων διαμαρτυριών μεγάλων τμημάτων των δυτικών κοινωνιών κατά του υπάρχοντος πολιτικού και οικονομικού συστήματος στη χώρα τους. Η κριτική που ασκείται στη Δύση από εκείνους που τη συναποτελούν, είναι σφοδρή και ανελέητη πολλές φορές, καθώς εστιάζουν στις κοινωνικές ανισότητες, στις ελλείψεις του κοινωνικού κράτους, στην απουσία προοπτικών για μεγάλα κοινωνικά στρώματα. Αν θέλουμε να είμαστε ειλικρινείς και αμερόληπτοι, πολλές από τις αιτιάσεις αυτές είναι σωστές και οι διαμαρτυρόμενοι έχουν δίκιο.

Τα παραπάνω, όμως, αποτελούν συστατικό στοιχείο του δυτικού πολιτισμού, του πολιτισμού ο οποίος διαμορφώθηκε σε τρεις βασικούς πυλώνες: την αρχαία ελληνική γραμματεία, το ρωμαϊκό δίκαιο και την ιουδαϊκή - χριστιανική παράδοση. Στο διάβα των αιώνων, ο πολιτισμός αυτός ανέπτυξε αντισώματα απέναντι στη φθορά του χρόνου, επειδή, καθώς ήταν εξοπλισμένος με τα εργαλεία των τριών, βασικών, συστατικών του στοιχείων, καταφέρνει πάντα να αναθεωρεί τον εαυτό του, να βελτιώνεται.

Αυτό οφείλεται στη μακρόχρονη καλλιέργεια της παράδοσης της πλατωνικής απορίας. Ο δυτικός άνθρωπος διδάσκεται από τη στιγμή που γεννιέται να απορεί, ένα διαρκές «γιατί» βρίσκεται μέσα στο μυαλό του αναζητώντας απαντήσεις. Αυτό το μεγάλο και διαρκές «γιατί» είναι ένα ακαταμάχητο όπλο του Δυτικού πολιτισμού. Αυτή η διαρκής απορία, η αμφισβήτηση, η διάθεση για αναθεώρηση, συνετέλεσε σε μέγιστο βαθμό στη διαμόρφωση του δυτικού πολιτισμού έτσι όπως είναι σήμερα.

Σε αυτό διαφέρει από άλλους πολιτισμούς του πλανήτη μας. Ο καθένας από αυτούς, έχει τη δική του γέννηση, πορεία και διαμόρφωση, έχει συμβάλει στην πανανθρώπινη πολιτισμική κληρονομία κατά το δύνασθαι. Ωστόσο, σήμερα, πολλοί αρνούνται την αυτοκριτική, το συγχρονισμό με την εξέλιξη, την αναθεώρηση των λαθών και την αναζήτηση των αιτιών τους. Προσκολλημένοι στο παρελθόν, ονειρεύονται διαρκώς είτε την επιστροφή σε ένα δικό τους, μυθικό «Χρυσό αιώνα», είτε την καθήλωση στα περασμένα και την άρνηση του παρόντος. Άλλοι πάλι, θεωρούν πως η επιστροφή σε εκείνα που πέρασαν ανεπιστρεπτί είναι η πρόοδος, ενώ κάθε τι που υπαινίσσεται έστω το παρόν και πολύ περισσότερο το μέλλον, υπονομεύουν τα ηθικά του θεμέλια και ως εκ τούτου αντιμετωπίζονται ως θανάσιμοι εχθροί.

Έτσι, σαν διαμάντι μέσα στις στάχτες, λάμπει και γοητεύει ο δυτικός πολιτισμός τους εκπροσώπους άλλων και λειτουργεί ως φάρος προσανατολισμού για τα φιλοπρόοδα τμήματα των κοινωνιών τους.

Αν προστεθούν στα παραπάνω, η συστηματική και διαρκής βελτίωση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η ανάπτυξη - έστω και με παλινωδίες - ενός κοινωνικού κράτος με προτεραιότητα τους αδύναμους, η κατοχύρωση ελευθεριών ανήκουστων σε άλλους πολιτισμούς, γίνεται ξεκάθαρο πως ο δυτικός πολιτισμός μπορεί μεν να λειτουργεί ως παράδειγμα προς μίμηση, μπορεί, όμως, να αποτελεί και μόνιμο στόχο, όλων όσων τον θεωρούν ως επικίνδυνο ιό που θα μολύνει τις δικές τους, παραδοσιοκρατικές κοινωνίες.  

Κάπου σε αυτό το σημείο αρχίζει το μπλέξιμο και της εποχής μας.

Στην εποχή μας, είναι ξεκάθαρο πως πρόκειται για μία ανυποχώρητη αντιπαράθεση ανάμεσα στις δύο αυτές προσεγγίσεις.  

Από τη μία πλευρά, υπάρχει η δυτική προσέγγιση με όλα τα χαρακτηριστικά που αναφέρονται παραπάνω και, από την άλλη, μία προσέγγιση εκ βάθρων αντίθετη

Η διαφορά έγκειται στο γεγονός πως ο δυτικός πολιτισμός δεν θεωρεί εχθρικό κανέναν άλλο, ενώ διάφοροι άλλοι (Ρωσία - Ισλαμικός φονταμενταλισμός κ.λπ), τον αντιμετωπίζουν ως θανάσιμη απειλή.

Ποια πρέπει να είναι η στάση του Δυτικού πολιτισμού απέναντι στην εχθρότητα, με την οποία αντιμετωπίζεται; 

Ποια μέσα και ποιες μεθόδους θα πρέπει να χρησιμοποιεί; 

Ποια μπορεί να είναι τα όρια αυτής της αντιπαράθεσης;  

Είναι μερικά από τα ερωτήματα που απασχολούν πολιτικούς, στρατιωτικούς, διανοητές, διπλωμάτες, αλλά και απλούς πολίτες.

Απαντήσεις δίνονται, μα σε αυτές απουσιάζει σχεδόν πάντα ένας άλλος παράγοντας, αυτής της δυσεπίλυτης εξίσωσης, ο οποίος δεν είναι άλλος από τη διάθεση των αντιπάλων - εχθρών να συζητήσουν, αφού με την πρώτη ευκαιρία καταφεύγουν στη χρήση της ισχύος που διαθέτουν και της χαλάρωσης της επαγρύπνησης του Δυτικού πολιτισμού.

Ο Δυτικός πολιτισμός...

 

ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η πολιτική αξία του Φειδία

Οταν δασκάλα στις ΗΠΑ δεν δείχνει τον Δαβίδ του Μιχαήλ Αγγέλου στα παιδιά της επειδή τον θεωρεί άσεμνο. 

Οταν άλλοι αρνούνται να διδάξουν Ομηρο διότι ήταν «σεξιστής» ή λογοκρίνουν τον Σαίξπηρ στο όνομα της πολιτικής ορθότητας.  

Οταν ο κλασικός πολιτισμός αντιμετωπίζεται ως άχρηστο βάρος για τη σύγχρονη δυτική παιδεία, η διαμάχη για τα γλυπτά του Φειδία αποκτά μια παράπλευρη υπεραξία που ξεπερνά τις διεκδικήσεις της Ελλάδας, τις αντιστάσεις του Ηνωμένου Βασιλείου ή την ανοησία του κ. Σούνακ. 

 Η παιδαριώδης του αγένεια οφείλεται στον φόβο για τις αντιδράσεις που θα προκαλούσε, ό,τι κι αν έλεγε, είτε στους υπερσυντηρητικούς δικούς του είτε στην καλπάζουσα αντιπολίτευση των Εργατικών. Είναι εντυπωσιακό, αν σκεφτούμε ότι η γλυπτική του Φειδία θα παραμέριζε θέματα όπως το μεταναστευτικό, την Ουκρανία ή τη Γάζα. Απόδειξη ότι τα αριστουργήματα αυτά της παγκόσμιας τέχνης δεν είναι ούτε «νεκρά» ούτε «ξεπερασμένα». Ας μην ξεχνάμε ότι οι πάστορες της πολιτικής ορθότητας αποκαλούν τους Ελληνες: «Οι τελευταίοι νεκροί λευκοί Ευρωπαίοι άνδρες». Ζουν στον κόσμο μας και μπορούν να επηρεάσουν, έστω εμμέσως, το εκλογικό αποτέλεσμα σε μια μεγάλη χώρα όπως το Ηνωμένο Βασίλειο. 

Εως τώρα η υπόθεση εμφανιζόταν ως πρόβλημα των Ελλήνων που δεν έχουν να προσφέρουν τίποτε παραπάνω από τα ερείπιά τους. Ο κ. Σούνακ κατάφερε να αποδείξει ότι το πρόβλημα το έχουν οι Βρετανοί, όσο το έχουν και οι Ελληνες. Και να επιβεβαιώσει αυτό που έλεγε ο Μαλρό: «Τα ερείπια είναι σύγχρονες υπάρξεις. Στον κόσμο που τα γέννησε δεν ήσαν ερείπια».

Κανείς δεν ξέρει πού και πώς θα καταλήξει αυτή η ιστορία. Εκείνο που μπορώ να πω είναι ότι η δημοσιότητα που απέκτησε η υπόθεση είναι μια πρώτης τάξεως ευκαιρία για μια διεθνή συμπαράταξη όσων εξακολουθούν να υπερασπίζονται την αξία του ελληνικού πολιτισμού. Μια καμπάνια που θα αντιστέκεται στις ελίτ της πολιτικής ορθότητας, υπενθυμίζοντάς τους πως οι «τελευταίοι νεκροί Ευρωπαίοι άνδρες» είναι ακόμη ζωντανοί. Και μπορούν να διαμορφώσουν τον τρόπο για να κατανοήσουμε τον δικό μας κόσμο.  

Η επανένωση των γλυπτών του Φειδία με το αρχιτεκτονικό σύνολο στο οποίο ανήκουν θα τονώσει, αν μη τι άλλο, το ενδιαφέρον για την κλασική τέχνη. Θα δημιουργήσει μια πολιτισμική δυναμική. 

Σε καιρούς που ο δυτικός πολιτισμός και οι αξίες του την χάνουν κάπου ανάμεσα στην κούραση, την αμέλεια, την εχθρότητα των ίδιων των πολιτών του. Μόνον αισιοδοξία μπορεί να εμπνεύσει η διαμάχη για τους «τελευταίους νεκρούς λευκούς Ευρωπαίους άνδρες».  

Λευκοί είναι, Ευρωπαίοι είναι, όμως...