"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΟΥΡΓΕΛΟΨΩΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Γεμίσαμε επαναστάτες

 

Του ΘΑΝΑΣΗ ΝΙΑΡΧΟΥ

Ο σχετικά νέος ηθοποιός σε μια εκ βαθέων εξομολόγησή του, μιλώντας σε γνωστή για τις τηλεοπτικές της συνεντεύξεις δημοσιογράφο, τόνισε την επαναστατική πλευρά του εαυτού του ενώ ήταν νέος.  

Δεν δεχόταν κανένα εκπαιδευτικό σύστημα γιατί τα θεωρούσε στο σύνολό τους καταπιεστικά και γενικότερα αντιδρούσε σε κάθε είδους νόρμα ή κανόνα. Ελεγε και έλεγε σε βαθμό που θα συμπέραινε κανείς πως το βιογραφικό του είχε συντεθεί χάρη σε έναν αποκλειστικά ασυμβίβαστο χαρακτήρα που προοριζόταν να σταδιοδρομήσει εκτός κοινωνίας ή μάλλον στρεφόμενος διαρκώς εναντίον της.

Στο μεταξύ ο ηθοποιός μας μεγάλωσε, όπως φαίνεται δεν φανταζόταν, μέσα στην επαναστατική του αυταρέσκεια, πως θα συμβεί, άρχισε να δουλεύει στο θέατρο, με αυστηρές είναι αλήθεια επιλογές, συναίνεσε στην τηλεόραση συνεργαζόμενος μαζί της, άρα αποδεχόμενος έστω και κατά παραχώρηση για επαγγελματικούς λόγους την επιδοκιμασία μιας κοινωνίας που κάποτε στρεφόταν εναντίον της.

Θα πείτε βέβαια τι να έκανε ο άνθρωπος, να έμενε χωρίς δουλειά; 

Κάθε άλλο βέβαια, αλλά δεν μπορεί να μην αναρωτηθείς ποιος ο λόγος να επικαλείται κανείς ως εύσημο μια περίοδο της ζωής του που δεν είχε καμιά συνέχεια, που αν δεν μας πληροφορούσε ο ίδιος γι’ αυτή θα την αγνοούσαμε χωρίς να έχουμε τίποτε στερηθεί.  

Είναι ωστόσο απορίας άξιο πώς άνθρωποι – καλλιτέχνες ιδιαίτερα -, προικισμένοι και με ευαισθησία και με πέντε δράμια μυαλό, δεν υποψιάζονται πως όλα τα πράγματα στον κόσμο αυτόν συνδέονται ανάμεσά τους με έναν δραματικά αξεδιάλυτο τρόπο και όταν συμμετέχεις στις διαδικασίες μιας δουλειάς όπως είναι η τηλεόραση, με τη συνακόλουθη προβολή που εξασφαλίζει, συμφωνείς, θέλεις δεν θέλεις, με νόρμες κάθε άλλο παρά επαναστατικές, ή μάλλον το ακριβώς αντίθετο, απολύτως συμβιβαστικές.

Αξιοποιούμαι καλλιτεχνικά σημαίνει ότι ως έναν βαθμό έχω συμβιβαστεί υπαρξιακά και κοινωνικά. Διαφορετικά φτάνουμε στη γελοιότητα ενός κατά τα άλλα σημαντικού συγγραφέα που, θέλοντας να δικαιολογήσει μεταπολιτευτικά την ολοσχερή εμπλοκή του με την τηλεόραση, είχε πει: «Εγώ το σύστημα το πολεμάω εκ των ένδον, με τα μέσα που μου προσφέρει το ίδιο». Ωραιότατα. Είναι δηλαδή σαν να ομολογεί κανείς ότι έγινε ιερωμένος προκειμένου να υπηρετήσει αποτελεσματικότερα την υπόθεση της αθεΐας.

Ή, ακόμη ευκρινέστερα, κάνεις ό,τι κάνουν εκατομμύρια άλλοι, πηγαίνεις στο σουπερμάρκετ, αγωνιάς για το αν θα βρεις να παρκάρεις, κάνεις ουρά μόλις σκάσει μύτη η άρση της απαγόρευσης, αλλά όταν εκφράζεσαι θέλεις να σε υπολογίζουν ως μια ξεχωριστή προσωπικότητα.

Βέβαια, όποια κατάχρηση και αν επιχειρηθεί ή συντελεστεί, η έννοια της επαναστατικότητας...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Πραξικοπήματα, εξεγέρσεις, επαναστάσεις

Καθηγητής Πολιτικής Επιστήμης, κάτοχος της έδρας Gladstone στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης.
 

Υπήρξε η εισβολή ενός πλήθους διαδηλωτών στο αμερικανικό Κοινοβούλιο περίπτωση πραξικοπήματος;  

Η απάντηση είναι αρνητική. Τα πραξικοπήματα εκδηλώνονται όταν ομάδα συνωμοτών με ισχυρή παρουσία στο εσωτερικό των ενόπλων δυνάμεων και των σωμάτων ασφαλείας επιχειρεί βάσει σχεδίου να καταλύσει το πολίτευμα και να επιβάλει νέα κυβέρνηση της αρεσκείας της. Αυτό για παράδειγμα πραγματοποιήθηκε τα ξημερώματα της 21ης Απριλίου 1967.

Μπορεί όμως τα γεγονότα της Ουάσιγκτον να περιγραφούν ως αποτυχημένο πραξικόπημα; Το ότι δηλαδή απέτυχε, δεν ακυρώνει τη φύση του ως πραξικοπήματος. Ισχύει όμως κάτι τέτοιο;  

Για να μιλήσουμε για αποτυχημένο πραξικόπημα χρειαζόμαστε δύο στοιχεία. 

Το πρώτο είναι πως υπήρξε ένα συγκεκριμένο σχέδιο ανατροπής της κυβέρνησης, ότι δηλαδή η εισβολή του πλήθους ήταν το πρώτο βήμα και πως έπειτα από αυτό θα ακολουθούσαν άλλα, όπως π.χ. η σύλληψη των στελεχών του Δημοκρατικού Κόμματος και η ακύρωση της εκλογής του Τζο Μπάιντεν. 

Τίποτα σχετικό δεν έχει προκύψει και κανείς δεν έχει ισχυριστεί πως υπήρχε κάποιο ρεαλιστικό. Αντιθέτως, το μόνο που έκαναν οι εισβολείς ήταν να γυρίζουν μέσα στο Καπιτώλιο και να φωτογραφίζονται χαμογελώντας σαν να ήταν τουρίστες. 

Το δεύτερο στοιχείο είναι η ύπαρξη συνωμοσίας στην οποία συμμετείχαν στελέχη των ενόπλων δυνάμεων και των δυνάμεων ασφαλείας

Ούτε και γι’ αυτό προκύπτουν όμως στοιχεία. Το μόνο που εγείρει ερωτήματα ώς τώρα είναι η στάση της αστυνομίας, η οποία δεν μπόρεσε να αποτρέψει την εισβολή των διαδηλωτών. Παράλληλα, υπάρχει και ένα βίντεο που δείχνει αστυνομικούς να ανοίγουν κάποια πύλη, επιτρέποντας την εισβολή του πλήθους. Αυτό όμως το βίντεο δείχνει μία μόνο πλευρά των γεγονότων και αυτό γιατί σε άλλα σημεία του Καπιτωλίου έλαβαν χώρα βίαιες συγκρούσεις και γνωρίζουμε πως ένας αστυνομικός και μία διαδηλώτρια υπέκυψαν στα τραύματά τους. Στον βαθμό δηλαδή που υπήρξε κάποια στήριξη των αστυνομικών, αυτή ήταν μεμονωμένη και δεν αρκεί να εξηγήσει την αποτυχημένη αστυνόμευση του Κοινοβουλίου.  

Οπως και να έχει, απέχουμε πολύ από το είδος της οργανωμένης συνωμοσίας που απαιτείται για να πραγματοποιηθεί ένα πραξικόπημα. Για να το πω διαφορετικά, το ασχημόπαπο του παραμυθιού του Χανς Κρίστιαν Αντερσεν δεν ήταν μια αποτυχημένη πάπια. Ηταν άλλο πράγμα, ένας κύκνος.

Τι ήταν, λοιπόν, η εισβολή αν όχι πραξικόπημα; 

Η απάντηση είναι πως ήταν μια διαδήλωση η οποία μετατράπηκε σε εξέγερση.  

Εισβάλλοντας στο Κοινοβούλιο, οι διαδηλωτές επεδίωξαν να εκδηλώσουν την δυσαρέσκειά τους ως προς το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών, χωρίς όμως να εκδηλώσουν κάποιες άλλες προθέσεις πέρα από την, εννοείται έκνομη, έκφραση των πολιτικών τους πεποιθήσεων

Για να επιτύχει όμως μια εξέγερση, δεν αρκούν οι προθέσεις και οι πράξεις των διαδηλωτών. Χρειάζεται παράλληλα να κινηθούν κορυφαίοι πολιτικοί δρώντες που θα κεφαλαιοποιήσουν την εξέγερση για να τη μεταφράσουν σε πράξη πολιτικής ανατροπής. Οταν αυτό επιτυγχάνει, τότε μιλάμε για επαναστάσεις. Η κατάληψη της Βαστίλλης το 1789, η Αιγυπτιακή Ανοιξη του 2011 ή η εξέγερση στο Κίεβο το 2014 οδήγησαν στην ανατροπή των κυβερνήσεων και κατόπιν των καθεστώτων από όπου προήλθαν και γι’ αυτό κάνουμε λόγο σήμερα για τη Γαλλική, την Αιγυπτιακή ή την Ουκρανική Επανάσταση.

Εχουν σημασία οι λέξεις;  

Το να χαρακτηρίσουμε τα γεγονότα της Ουάσιγκτον πραξικόπημα είναι ένας βολικός τρόπος να καταδικάσουμε τον Ντόναλντ Τραμπ ως πραξικοπηματία. Αυτό μπορεί να ικανοποιεί τα συναισθήματά μας, είναι όμως ανακριβές και καθόλου απαραίτητο. 

Προφανώς, ο Τραμπ διέπραξε ένα μεγάλο ατόπημα αρνούμενος να αναγνωρίσει το αποτέλεσμα των εκλογών. Ομως μια τέτοια ενέργεια...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ναι, ξαναγράφουμε την Ιστορία – διαρκώς

Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και ερευνητής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Warwick.
(www.htsoukas.com)


Για τους βολεμένους, η συζήτηση πρέπει να γίνεται με όρους που, σιωπηρά, διαφυλάσσουν τα προνόμιά τους – την αυτοεπιβεβαιωτική αντίληψη του κόσμου και τα προκύπτοντα εξουσιαστικά οφέλη.

«Δεν μπορούμε τώρα να προσπαθήσουμε να διορθώσουμε ή να λογοκρίνουμε το παρελθόν μας», δήλωσε ο Βρετανός πρωθυπουργός Τζόνσον, καταδικάζοντας την απομάκρυνση αγαλμάτων δημοσίων προσώπων που ενεπλάκησαν, στο απώτερο παρελθόν, σε δουλεμπόριο και απάνθρωπες ρατσιστικές πρακτικές. «Τα αγάλματα στις πόλεις μας τοποθετήθηκαν από προηγούμενες γενιές. Είχαν διαφορετικές […] αντιλήψεις του σωστού και του λάθους. Αλλά αυτά τα αγάλματα μας διδάσκουν το παρελθόν μας με όλα τα λάθη του».

«Nonsense» θα του απαντούσαν, πιθανότατα, με φωνασκίες, βουλευτές της αντιπολίτευσης, στην πάντοτε ζωντανή Βουλή των Κοινοτήτων. Και θα είχαν δίκιο. Ο κ. Τζόνσον, τον οποίο δύσκολα θα μεμφόταν κανείς για υπερβολικά λεπτουργημένη σκέψη, μιλά –τι έκπληξη!– φενακιστικά. Ως εκφραστής του βολεμένου συντηρητισμού, θεωρεί ότι διαθέτει ήδη τις ερμηνευτικές κατηγορίες για να κατανοήσει το φαινόμενο που σχολιάζει, οπότε δεν θέλει να αλλάξει κάτι. «Δεν μπορούμε να προσποιηθούμε ότι έχουμε διαφορετική Ιστορία», λέει.

Σε τι συνίσταται ο φενακισμός που επιχειρεί; 

 Παραβλέπει ότι τα αγάλματα δεν είναι Ιστορία αλλά ερμηνεία της Ιστορίας – αποκαλύπτουν τη νοο-τροπία εκείνων που αποφάσισαν την ανέγερσή τους.  

Τα αγάλματα αποτίουν φόρο τιμής στα πρόσωπα που απεικονίζουν. Δεν συνιστούν πρωτογενή εμπειρικά τεκμήρια, αλλά φιλοτεχνημένες αναπαραστάσεις ιστορικών μορφών που οι ιθύνοντες θεώρησαν σημαντικές, σε μια δεδομένη συγκυρία.

Ο Εντουαρντ Κόλστον (1636-1721) λ.χ., του οποίου ο ανδριάντας πρόσφατα γκρεμίστηκε στο Μπρίστολ από διαδηλωτές, ανηγέρθη το 1895, ως απότιση τιμής για τη φιλανθρωπική δράση του – ίδρυση σχολείων, εκκλησιών, πτωχοκομείων. Οτι η τεράστια περιουσία του Κόλστον δημιουργήθηκε από το δουλεμπόριο δεν θεωρήθηκε μείζον όταν αποφασίστηκε η μνημειοποίησή του. Η βικτωριανή Αγγλία δεν είχε τέτοιες ευαισθησίες. Ο Κόλστον ήταν υποδιευθυντής της Βασιλικής Αφρικανικής Εταιρείας, η οποία διακίνησε περίπου 90.000 σκλάβους (μεταξύ τους και παιδιά) από τη Δυτική Αφρική στις φυτείες ζάχαρης και καπνού της αμερικανικής ηπείρου. Ενας στους πέντε πέθανε στη διαδρομή, σε απάνθρωπες συνθήκες.

Θα μπορούσα να συνεχίσω με άλλους μνημειοποιημένους δουλέμπορους και ακραιφνείς ρατσιστές αλλά δεν θα πρόσθετα κάτι ουσιώδες, εκτός από το να προκαλέσω τον αποτροπιασμό σας (αναζητήστε στο Διαδίκτυο φωτογραφίες ακρωτηριασμένων μαύρων στο Κονγκό, επί βασιλείας του μαζικού δολοφόνου Λεοπόλδου ΙΙ του Βελγίου, και θα καταλάβετε).

Το κρίσιμο ερώτημα είναι: οταν τιμάμε κάποιον, τι τιμάμε; 

Η όποια απάντηση είναι αναπόφευκτα ενδεχομενική – εκφράζει την εκάστοτε κυρίαρχη αντίληψη για ό,τι θεωρούμε καλό. Ο σχηματισμός της αντίληψης αυτής είναι μια ιστορική διαδικασία.

Γιατί το Μπρίστολ θυμήθηκε τον Κόλστον σχεδόν δύο αιώνες μετά τον θάνατό του; 

Το άγαλμά του ανηγέρθη σε περίοδο εργατικής αναταραχής. Η ηρωοποίησή του θα συσπείρωνε διαταξικά τον λαό της περιοχής γύρω από μια εμβληματική φυσιογνωμία. Το συμβολικό πορτρέτο του έπρεπε να φιλοτεχνηθεί – οι σκοτεινές πλευρές να παραλειφθούν, οι θετικές να αναδειχθούν. Ενα μνημείο είναι κυρίως κατασκευή – συμβολική, όχι μόνο υλική.

Το κίνημα «Black lives matter» γυρίζει σήμερα το καλειδοσκόπιο. Το οπτικό πεδίο «μορφή-φόντο» αντιστρέφεται. Τα άψυχα αγάλματα ζωντανεύουν. Ενώ μέχρι χθες, σπάνια οι κάτοικοι έδιναν σημασία στον ανδριάντα του Κόλστον (ήταν αυτονόητα μέρος του αστικού τοπίου), αίφνης, σήμερα, συζητούν τη σημασία του.  

Στη βάση του ανδριάντα ήταν χαραγμένη η επιγραφή: «ένας από τους πλέον ενάρετους και σοφούς υιούς της πόλης». 

 Μέχρι πρόσφατα την προσπερνούσαμε αδιάφορα. Τώρα αναρωτιόμαστε: «Ενάρετος»; «Σοφός»;  

Τι αντίληψη περί αρετής και σοφίας διέθεταν οι βικτωριανοί; Ποια είναι η δική μας; Εξακολουθούμε να θεωρούμε «ενάρετο» έναν σεσημασμένο δουλέμπορο; Εξαλείφει η φιλανθρωπία τον βουτηγμένο στο αίμα πλούτο του;

«Ισως όχι, αλλά πού σταματάμε;», ρωτούν οι καλοπροαίρετοι. 

Δουλοκτήτης ήταν και ο Τόμας Τζέφερσον, ο συγγραφέας της περίφημης «Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας». 

Ρατσιστικές απόψεις είχε και ο Ουίνστον Τσώρτσιλ. Μερικά από τα πιο προβεβλημένα πανεπιστήμια (το Χάρβαρντ, το Γέιλ, η Οξφόρδη, κ.λπ.) ωφελήθηκαν από το δουλεμπόριο. Κάποια, όπως το Πανεπιστήμιο της Γλασκώβης, το ομολογούν αναστοχαστικά και προβαίνουν σε διορθωτικές κινήσεις. Η δουλεία και η αποικιοκρατία αποτελούν οργανικά στοιχεία της Ιστορίας της Ευρώπης και του Νέου Κόσμου. 

Αυτό μας θυμίζουν όσοι ζητούν την απομάκρυνση των επίμαχων αγαλμάτων από δημόσιους χώρους. 

Αυτό οφείλουμε να αναγνωρίσουμε συμβολικά, στέλνοντας τα αγάλματα αυτά σε μουσεία. Οσο ιστορική δημιουργία είναι η μνημειοποίηση, άλλο τόσο είναι η ανα-θεώρησή της. Ως «αυτο-ερμηνευτικά όντα», ξαναγράφουμε την Ιστορία διαρκώς.
 

Πού τραβάμε τη γραμμή; 

Εκεί όπου μας υποδεικνύει στοχαστικά η συλλογική μας ευθυκρισία.  

Η πολιτική πράξη δεν είναι το αποτέλεσμα παραγωγικού συλλογισμού, ούτε επιστημονική συναγωγή, αλλά προϊόν στοχαστικής κρίσης. Η δουλοκτησία του Τζέφερσον δεν ήταν προγραμματικό-κομβικό στοιχείο της πολιτικής δράσης του, όπως η μοιχεία δεν ήταν το ουσιώδες στη δημόσια προσωπικότητα του Μάρτιν Λούθερ Κίνγκ. Ηταν, κυρίως, η προσωπική αποτυχία ενός οραματιστή· η αντίφαση ενός συνηθισμένου –μη αγιοποιημένου– ανθρώπου.

Ακόμη κι έτσι, μπορεί η κάθε θυμωμένη ομάδα διαδηλωτών να γκρεμίζει αγάλματα; 

Πριν δώσετε τη σωστή –δημοκρατική– απάντηση («όχι»), αναρωτηθείτε: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Αμερική

Toυ ΛΕΥΤΕΡΗ ΚΟΥΣΟΥΛΗ

Η Αμερική ταξιδεύει στον χρόνο. Μια χώρα που βυθίζεται συχνά στα «έγκατα του φωτός και του σκότους» είναι. Περιδινούμενη σήμερα για μία ακόμη φορά, συνομιλεί με τον κόσμο και ο κόσμος συνομιλεί μαζί της.

Τα τελευταία γεγονότα που ακολουθούν τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ φέρνουν στο προσκήνιο πλευρές της μεγάλης αυτής χώρας που παραγράφει η εικόνα και η πραγματικότητα ισχύος και κυριαρχίας. Χώρα-ήπειρος, με πληθυσμό μεγάλο, με ανισότητες βαθιές και αντιφάσεις καταλυτικές, μας μιλάει για τη φύση των κοινωνικών πραγμάτων και τα κυοφορούμενα ανά πάσα στιγμή γεγονότα.

Οι εκρηκτικές κινητοποιήσεις και η διάθεση εξέγερσης με αφορμή τη δολοφονία ανακινούν τα βασικά δεδομένα. Η φανέρωση μιας κατάστασης, που μπορεί να υπάρχει για χρόνια στη σκιά της ευμάρειας, το απραγματοποίητο όνειρο, τα ανυπέρβλητα εμπόδια, το άπιαστο κάθε μικρής ή μεγάλης ουτοπίας.

Τα γεγονότα διατηρούν τα πρωτεία και καταστρέφουν εύκολα τις ψευδείς πεποιθήσεις. Η μετάδοση των κινητοποιήσεων στην Ευρώπη έχει κάτι από το πνεύμα της χαμένης ουτοπίας. Ενας κόσμος ευμάρειας συναντιέται με τις βαθιές ρωγμές του. Και βλέπει την ευθραυστότητα της ύπαρξής του. Που μπορεί να καταπέσει από μια υγειονομική κρίση ή μια αιφνίδια, απροσδόκητη ανατροπή.

Κάθε αμφισβήτηση που δεν μπορεί, δεν κατορθώνει να εκφραστεί καθολικά, έχει σύντομο τέλος. Απομένει η εμπειρία που καταλείπει


Αν και στην Αμερική σημειώνονται συχνά μικρές «εξεγέρσεις», αυτή η σύγκρουση ανακεφαλαιώνει. Φέρνει στη συνείδηση την αναποτελεσματικότητα Ομπάμα και τη μάταιη επιθετικότητα Τραμπ.

Εξεγέρσεις, μικρές ή μεγάλες, οργανώνουν την εμπειρία και γράφουν νέες σελίδες στη διαδρομή. Οι νέοι, έφηβοι Αμερικανοί, αποκτούν την πρώτη εμπειρία αυτής της έντασης και αυτής της έκτασης, συνδεόμενη αναπόφευκτα με γεγονότα που και στο παρελθόν έχουν ξανασυμβεί.

Σε σύγκριση με προηγούμενες μεγάλες κοινωνικές εντάσεις και συγκρούσεις, οι σημερινές στην Αμερική έχουν μια μεγάλη ποιοτική διαφορά. Χαρακτηρίζουν την εποχή. Οι διαδηλωτές, οι εξεγερμένοι έχουν στα χέρια τους το όπλο. Το  όπλο της εικόνας, του ήχου, είναι οι ίδιοι πολλαπλασιαστές της δράσης τους. Μιλούν στον πλανήτη με το κινητό τους τηλέφωνο.

Το Διαδίκτυο, στις ποικίλες επαναστατικές εφαρμογές του, μεταπλάθει την πολιτική σύγκρουση. Νέα δεδομένα, νέα εμπειρία, νέα κατάσταση.  


Πόσο θα ζήλευαν οι εξεγερμένοι του Μάη τού ’68 στο Παρίσι, που δεν είχαν παρά την αφίσα και την έμπνευσή τους και που σήμερα ως μουσειακό είδος θυμίζει το ατελέσφορο ενός τύπου πολιτικής δράσης.
 
Για όποιον τόπο και αν μιλάμε, χθες, σήμερα, αύριο, ένα είναι το αδιατάρακτο υπόβαθρο κάθε σύγκρουσης: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: H βία: μαμή ή παράνοια;

Υ​​πάρχουν θετικές και αρνητικές εκτιμήσεις (πιθανολογήσεις και προγνωστικά) για την εξέλιξη της εξέγερσης των «κίτρινων γιλέκων» στη Γαλλία.

 
Εχει την ιδιαιτερότητα να είναι μια εξέγερση χωρίς ιδεολογία (χωρίς κίνητρα ή προσχήματα θεωρητικών πεποιθήσεων ή «οραμάτων»). Την κινεί μόνο ο πνιγμός των ανθρώπων από την άγρια στέρηση και την αγανάκτηση


Δεν αποτόλμησε κανένα κόμμα να τη σφετεριστεί. Συσπειρώνει η εξέγερση την πάγκοινη οργή για την ανεπάρκεια του πολιτικού συστήματος, την απομόνωσή του από την κοινωνία και τις ανάγκες της.


Είναι μια έκρηξη με ανεξέλεγκτη αυθορμησία. Εκφράζεται λιγότερο με συνθήματα και πρωτευόντως με μένος καταστροφικό. Το «σημείο»-σύμβολο μετοχής στην εξέγερση είναι, απλά, το κίτρινο γιλέκο (αυτό που οφείλει να φοράει κάθε οδηγός, αν βρεθεί σε κίνδυνο και βγει από το όχημά του, σε δρόμο πυκνής κυκλοφορίας).

 
Χτυπιούνται με την αστυνομία, άοπλοι απέναντι στα θωρακισμένα των δυνάμεων καταστολής, στα χημικά τους όπλα, στους εκτοξευτήρες νερού.
 

Ρισκάρουν βανδαλισμούς, ενώ δεν είναι χούλιγκανς, έχει όμως ξεχειλίσει η αγανάκτησή τους. Πυρπολούν αυτοκίνητα και μαγαζιά, αλλά ανεμίζοντας τη σημαία της πατρίδας τους και τραγουδώντας τον εθνικό της ύμνο. Το εθελόδουλο πολιτικό σύστημα πασχίζει να σπιλώσει τον πατριωτισμό των κινήτρων τους με τη ρετσινιά: «είναι ακροδεξιοί, εθνικιστές, φασίστες». Οσοι δεν υποτάσσονται στην οργανωμένη επιδίωξη να γίνει η Ευρώπη Ευρωπολτός, αδιαφοροποίητα κοπάδια καταναλωτικών μονάδων, υποταγμένων στις ταξινομήσεις των «Αγορών», είναι επίδοξοι ναζιστές, εξτρεμιστές νεοχιτλερικοί.

 
Τα «κίτρινα γιλέκα» δεν ερμηνεύονται με την τυπολογία των συλλαλητηρίων διαμαρτυρίας, είναι εξέγερση. Και μιλάμε για «εξέγερση», όταν ο ξεσηκωμός αφορά όχι σε διεκδίκηση «δικαιωμάτων», όχι σε αιτήματα και απαιτήσεις βελτίωσης συνθηκών ή νομοθετημάτων ή θεσμικών μεταρρυθμίσεων. Η εξέγερση είναι έκρηξη απόρριψης ανυπόφορου τρόπου του βίου, όταν αυτός έχει στανικά επιβληθεί.  


Τα «κίτρινα γιλέκα» παραπέμπουν (τηρουμένων των αναλογιών) στις αυθόρμητες και με μεγάλο ρίσκο λαϊκές κινητοποιήσεις ενάντια στο σοβιετικό μοντέλο τρόπου του βίου. Και τότε η «έκρηξη» ήταν απρόσμενη, ενδογενής, ξέρουμε όμως σήμερα ότι προκάλεσε το απίστευτο. Να καταρρεύσει, ραγδαία και αδυσώπητα, σε χρόνο ρεκόρ, σαν πύργος από τραπουλόχαρτα, ο σοβιετικός Γολιάθ.

 
Πυρηνικά θωρακισμένη Υπερδύναμη, με επιστημονικό και τεχνολογικό εξοπλισμό πρωτοπορίας στην κατάκτηση του διαστήματος, με μηχανισμούς αστυνόμευσης και εξουσιασμού που συντηρούσαν σε υποταγή εκατοντάδες εκατομμύρια σκλάβους ή ολιγοφρενείς, η Σοβιετική Υπερδύναμη επέβαλλε τρόπο βίου νομοτελειακά προορισμένον για αυτοκαταστροφή. 


Οσο υπήρχε η Σοβιετία (η μία όψη του αμφιπρόσωπου Ιανού-Ιστορικού Υλισμού), η άλλη όψη, η ανέμελη «ελευθερία των Αγορών» μπορούσε να ακκίζεται ότι εξασφαλίζει, απλώς, ανεμπόδιστη ευχέρεια καταναλωτικών επιλογών. Οταν κατέρρευσε η Σοβιετία, το αντίπαλο στρατόπεδο έδειξε το αληθινό του πρόσωπο:

 
Τα πάντα υποτάχθηκαν στην προτεραιότητα της αχαλίνωτης κερδοσκοπίας, ο ανθρώπινος βίος (μοναδικός για τον καθένα και ανεπανάληπτος) αποσπάστηκε από τον ρεαλισμό των αναγκών και υποτάχθηκε στην προτεραιότητα των εντυπώσεων. Ο πλούτος είναι συνάρτηση των τεχνασμάτων της διαφήμισης, το ίδιο και η εξουσία.  


Το ακατόρθωτο γίνεται εφικτό (ο Τραμπ πλανητάρχης), όταν το χρήμα που θα διατεθεί για πλύση εγκεφάλου των μαζών εξασφαλίσει τη διαφημιστική υπεροχή.

 
Ιδιωτικοί (κερδοσκοπικοί) «οίκοι» αξιολογούν τις οικονομίες κρατών, τη δανειοληπτική τους ικανότητα – αποφασίζουν ποιες κοινωνίες θα επιβιώσουν και ποιες θα τροφοδοτούν τις ανθηρές οικονομίες με πάμφθηνο εργατικό προσωπικό και με πόρνες. Η άλλη όψη, η «φιλελεύθερη» του Ιστορικού Υλισμού, είναι ίδιος εφιάλτης απανθρωπίας. Η μεθόδευση του «Ευρωπολτού» ατιμάζει μουλωχτά και με πανουργία κάθε σκίρτημα φιλοπατρίας, κάθε εμμονή στον πλουραλισμό των ευρωπαϊκών παραδόσεων πολιτισμού, κάθε έννοια ιστορικής ταυτότητας, γλωσσικής ιδιαιτερότητας.

 
Η Ευρώπη βυθίζεται ραγδαία σε απίστευτου σκοταδισμού μεσαίωνα: οι όροι της «ενοποίησης» συνιστούν εφιαλτική καταστροφή στο πεδίο της εκπαίδευσης, των ασφαλίσεων, της εργασιακής απασχόλησης. Τα πανεπιστήμιά της (καύχημα παράδοσης αιώνων) υποτάσσονται σήμερα σε χυδαίες οικονομικές προτεραιότητες, απαιτήσεις «σύνδεσης με την Αγορά», η ιατρική περίθαλψη γίνεται συνάρτηση της ευπορίας, η εκμετάλλευση του εργασιακού μόχθου αχαλίνωτη.

 
Η καταφυγή των «κίτρινων γιλέκων» στη βία, στους βανδαλισμούς, στις καταστροφές, δεν μοιάζει ντιλετάντικο αντιπάλεμα της ανίας και του κορεσμού πλουσιόπαιδων, δεν είναι ακροδεξιά φαντάσματα χιτλερισμού και «εθνικισμού». Μάλλον με τριγμούς μοιάζει ρωγμών στη θωράκιση της παγκοσμιοποιημένης απολυταρχίας των «Αγορών». Εναλλακτική πρόταση δεν διαφαίνεται ακόμα, ο Ιστορικός Υλισμός, μονόπαντος, αυτοπροβάλλεται και σαν μονοκράτορας. Αλλά το σοβιετικό προηγούμενο υπονομεύει τη βεβαιότητα.

 
Κατάρρευση του αμφιπρόσωπου Ιστορικού Υλισμού θα σημαίνει...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Οι ξερόλες της Ιστορίας



Η ​​Τζούλια Κρίστεβα υπήρξε επίλεκτο μέλος του ιερατείου της γαλλικής διανόησης που οργάνωσε την εκκλησία της μετανεωτερικής σκέψης μετά τον Μάη του ’68. Hσαν τα χρόνια εκείνα που η Γαλλία σταμάτησε να παράγει λογοτεχνικό έργο και ρίχτηκε με τα μούτρα στη θεωρία της λογοτεχνίας. Πώς μετράει το πρωκτικόν στάδιον και το στάδιο του καθρέφτη, ενώ η δημιουργία ανθρώπινων χαρακτήρων είναι αντιδραστική, και πώς το κόμμα υπερισχύει της τελείας, αφού ένα κείμενο με πολλά κόμματα και χωρίς καθόλου τελείες δηλοί σχιζοφρένεια και εννοείται, μόνον ένας σχιζοφρενής μπορεί να αγγίξει την ουσία της λογοτεχνίας. Ο Ουγκώ, επειδή έφτιαχνε χαρακτήρες και έβαζε τελείες, εθεωρείτο ξεπερασμένος. 


Ο σύζυγος της Κρίστεβα, Φιλίπ Σολέρς, πρώην μαοϊκός και καρδινάλιος των γραμμάτων δημοσίευσε στο περιοδικό του Tel Quel μια σειρά που την ονόμαζε Παράδεισος χωρίς καθόλου τελείες. Η ανάγνωσή της ήταν μάλλον κόλαση, όμως επειδή το περιβάλλον ήταν άθεο δεν διακρίναμε ανάμεσα σε παράδεισο και κόλαση. Είχες υποχρέωση να τη βρίσκεις ενδιαφέρουσα, και δεν υπήρχε περίπτωση να μην έχεις διαβάσει τη «Σημειωτική» της Κρίστεβα. Το πρόβλημά μου ήταν ότι εγώ, σε αντίθεση με αυτήν, δεν ήμουν φεμινίστρια. Φταίει το άτιμο το φύλο.


Τα ήξερα όλ’ αυτά για την Κρίστεβα που σταμάτησε να με βασανίζει όταν αποφάσισα πως ο Γιάννης Αγιάννης μπορεί να τα σαρώσει με μία μόνον φράση. Αυτό που δεν ήξερα είναι ότι υπήρξε πράκτορας των μυστικών υπηρεσιών της Βουλγαρίας επί κομμουνισμού με το όνομα Σαμπίνα, όπως τουλάχιστον αποκάλυψαν τα αρχεία της πατρίδας της. Καμιά δουλειά δεν είναι ντροπή όμως η ίδια το αρνείται. Δεν υπάρχει η υπογραφή της σε κανένα έγγραφο, διατείνεται. Διότι ως γνωστόν οι μυστικές υπηρεσίες δεν δέχονται πληροφορίες χωρίς το γνήσιο της υπογραφής από κάποιο κοντινό σου ΚΕΠ.


Και στο σημείο αυτό πιάνω το νήμα για να συνεχίσω το χρονικό της γενιάς του κούκου 


 Eχω ήδη καταγράψει αυτό που θεωρώ ως το πρώτο κινούν των αδυναμιών μας, την ακραία πολιτικοποίηση που της κληροδότησαν οι πέντε σφαλιάρες της δικτατορίας, και η οποία επικάλυψε όλες τις υπόλοιπες πτυχές της ύπαρξής μας. Από τη σχέση μας με την παιδεία, ως τις ερωτικές μας σχέσεις. Η πολιτική λεηλάτησε τη ζωή μας. Αν τότε μαθαίναμε ότι η Κρίστεβα ήταν πράκτωρ της Βουλγαρίας δεν θα άνοιγε μύτη. Αρκεί να μην ήταν της CIA, της Μοσάντ ή της Intelligence, και να μην έβαζε τελείες στο κείμενό της. Τόσο απλά.


Η γενιά του κούκου, με όλα της τα μείον, έχει και ένα συν. Υπήρξε ευρωπαϊκή γενιά. Ξέραμε, αν μη τι άλλο, ότι ο μαρξισμός δεν γεννήθηκε στη Μόσχα ή την Καμπούλ, αλλά στη Γερμανία. Και όσοι εξ ημών τον μελέτησαν το έκαναν διότι πίστευαν ότι έτσι θα γίνονταν περισσότερο Eυρωπαίοι. Τόσο ευρωπαϊκή γενιά που δεν καταδεχθήκαμε να ρίξουμε μια ματιά στους προγόνους μας της γενιάς του τριάντα που πάλεψαν εντίμως να δουν την ευρωπαϊκή ύπαρξη της Ελλάδας μέσα από το φίλτρο του ελληνισμού. Hμασταν οι ξερόλες της Ιστορίας.


Ευρωπαϊκή γενιά, και ως επί το πολύ γαλλική γενιά. Αργά αντιληφθήκαμε πως...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Κάτω από το λιθόστρωτο ΔΕΝ είναι πια η παραλία – Είναι κρυμμένος ο νέος μας εαυτός

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Tου ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ.

 

Ο τίτλος είναι παράφραση ενός από τα συνθήματα του Μάη του ’68, του οποίου φέτος τιμούμε –όσοι τιμούμε– την 50ή επέτειο. Γιατί δεν είναι σίγουρο ότι όλοι αποτιμούν θετικά την εξέγερση αυτή. 

 

Το σύνθημα της σουρεαλιστικής αυτής έκρηξης ήταν: Κάτω από το λιθόστρωτο, η παραλία.

 

Ένα ακόμη από τα πολλά συνθήματα, ήταν «απαγορεύεται το απαγορεύεται». Λες και από τότε η εξέγερση μόνη της προέβλεψε να απευθυνθεί στους καπήλους της και ήθελε να τους το απαγορεύσει. Κανείς δεν δικαιούται την καπηλεία της.

Πολλοί από αυτούς τους κάπηλους, που καλυμμένοι πίσω από τη σημερινή αρχή «αλήθεια είναι ό,τι πιστεύουν οι περισσότεροι ότι είναι αλήθεια», μπορούν να βρουν τον εαυτό τους σ’ ένα άλλο από τα πολλά συνθήματα του Μάη: «Στην επανάσταση υπάρχουν αυτοί που την κάνουν και αυτοί που επωφελούνται».


Δυστυχώς για τις επαναστάσεις, αυτοί που επωφελούνται είναι αυτοί που τις εκφυλίζουν. Διότι ο επαναστάτης δεν ενδιαφέρεται να επωφεληθεί. Οι επαναστάσεις είναι τομές στην ιστορική εξέλιξη της ανθρωπότητας και θέτουν νέα αιτήματα: κοινωνικά, πολιτικά, οικονομικά. Οι επαναστάσεις δεν είναι πολιτικά προγράμματα κάποιου κόμματος, όπως φαίνεται να κάνουν, για να τις εκμεταλλευτούν, οι πολιτικοί σχηματισμοί παντού – όχι μόνο στην Ελλάδα. Είναι η έκρηξη νέων ιδεών στο κεκορεσμένο από απαρχαιωμένα νοήματα ανθρώπινο σύμπαν που παράγει παθογένειες. Και η αποτυχία των κομμάτων να εφαρμόσουν τις νέες ιδέες δεν είναι αποτυχία των επαναστάσεων.  


Οι επαναστάσεις εξαντλούν το ρόλο τους τη στιγμή του big bang. Από κει και πέρα αναλαμβάνει η κοινωνική αναγκαιότητα την υλοποίηση των νέων ιδεών.


Ο Μάης του ’68 μπορεί να ξεκίνησε ως αμφισβήτηση των κοινωνικών σχέσεων παραγωγής. Εξελίχθηκε όμως ως κάτι πολλαπλάσια ευρύτερο, και ουσιαστικά κατέληξε στην αμφισβήτηση του μέχρι τότε τρόπου ζωής.

Οι οικονομικές, πολιτικές, και κυρίως κοινωνικές ρυθμίσεις του μεταπολέμου εξάντλησαν τη δυνατότητα που είχαν να κρατούν συνεκτικές τις κοινωνίες.

Νέα αιτήματα προέκυψαν από την κοινωνική εξέλιξη τα οποία οι κάθε λογής εξουσίες δεν τα έβλεπαν, δεν ήθελαν να τα δουν, δεν ήθελαν να τα αναγνωρίσουν. Οι ανάγκες αυτές, όμως, έπνιγαν τις κοινωνίες. Και οδήγησαν σε εξεγέρσεις. Έτσι γίνεται πάντοτε με τις επαναστάσεις.


Η σημασία του Μάη του ’68 ήταν, ακόμη, ότι έδωσε δυναμική στους κοινωνικούς σχηματισμούς. Μια δυναμική που διήρκεσε ως σήμερα. Πενήντα ολόκληρα χρόνια. Πολλά χρόνια για κοινωνίες που αλλάζουν τόσο γρήγορα και τόσο καταλυτικά με τις νέες τεχνολογίες.  


Αλλά φαίνεται πως μέχρι εδώ έφτασε η δύναμη των ιδεών του. Πλέον, η ανθρωπότητα ζητά κάτι νέο. Κάτι άλλο. Και γι’ αυτό, μια άλλη επαναστατική κρίση θα εμφανιστεί για να δώσει ώθηση σε μια κοινωνία που αναπτύσσει τις τεχνολογίες, μεταβάλλει τις κοινωνικές και παραγωγικές σχέσεις, αλλά δεν έχει δώσει ακόμη απάντηση στο ερώτημα: για ποιον οι αλλαγές. Προσωρινά, γι’ αυτούς που τις ελέγχουν. Όταν εκδηλωθεί η επαναστατική κρίση, θα μπει στο προσκήνιο η κοινωνία. Και θα αναζητήσει να ρυθμίσει η ίδια τις εξελίξεις. Όπως και το ’68.


Ένα νέο ’68 με τα δικά του χαρακτηριστικά πρέπει να θεωρείται σίγουρο. Το πότε, κανείς δεν μπορεί να το προσδιορίσει. Αρκεί μια σπίθα για την κοινωνική έκρηξη.

Ποιες είναι οι αλλαγές που έχουν συμβεί;

Καταρχάς έχει αλλάξει το υποκείμενο, όπως λένε οι φιλόσοφοι. Αναδύεται ένα νέο είδος υποκειμένου:  Το... 

"ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ": Η κυρία του 6ου επί δικτατορίας

Της ΡΕΑΣ ΒΙΤΑΛΗ
(Απόσπασμα από το βιβλίο της «Κάποτε θα γράψω ένα βιβλίο» εκδόσεις Ποταμός.)


Θα σας τα γράψω λαχανιασμένα. Από το ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ μέχρι το Ε-Ε-Ε-ΡΧΕ-ΤΑΙ! με τρία Ε μπροστά, πέρασαν 8 μήνες. Θα έλεγα είχαμε 8 μήνες περιθώριο να διηγηθεί ο καθένας την αλήθεια του (και ο Ιωαννίδης να χαρεί τη βασιλεία του). Γιατί μετά η αλήθεια ομαδοποιήθηκε. Η κοινωνία χωρίστηκε σε αντιστασιακούς και καθάρματα. Έχει αυτή την μπαμπεσιά η ιστορία. Ενώ την σελίδα της την γυρίζουν οι λίγοι, την πράξη τη σφετερίζονται οι πολλοί. Εκείνο το σοκαριστικά ανέντιμο ΟΛΟΣ ο λαός ανοίγει ξαφνικά σαν βεντάλια και ενώ δήθεν δροσίζει, στην ουσία σκεπάζει πρόσωπα, κρύβει μάτια. Το χρωστάω στη μνήμη του Μιχάλη.  


Δεν ήταν όλος ο λαός μέσα στη χαρά που οι φοιτητές ξεσηκώθηκαν. Δεν ήταν η πλειοψηφία που χειροκρότησε τον ξεσηκωμό τους. Αν ήταν έτσι τότε η πράξη τους ελαφρώνεται, απλουστεύεται. Δεν ήταν απλό αυτό που έκαναν… 


Άκου «όλος ο λαός!».  


Δηλαδή η κυρία του 6ου ορόφου δεν ήταν λαός; Εγώ την άκουσα να μιλάει με τον  θυρωρό, τον κυρ-Γιώργο και να λέει «Φωτιές θα μας ανάψουν τα παλιόπαιδα. Λες και μεις δεν ξέρουμε ότι δεν έχουμε δημοκρατία. Αλλά ζήσαμε εμφύλιο Γιώργο μου και ξέρουμε πώς μπορεί ν΄ανάψει μια σπίθα τα πάθη. Άσχημα περνάμε;»


Όλες οι πολυκατοικίες τότε είχαν θυρωρό. Το google της πολυκατοικίας και η χαρά της πληροφόρησης της Ασφάλειας. Ήξεραν τα πάντα για όλα τα διαμερίσματα. Έμεναν σε ανήλιαγα υπόγεια διαμερίσματα και οι περισσότεροι παρακολουθούσαν. Ώρες σε μια καρέκλα να παρακολουθούν και να ξεφυσάνε για θελήματα που τους ξεβόλευαν από την παρακολούθηση.  


Μα θα μου πεις είναι άξια αναφοράς η πολιτική ανάλυση της κυρίας του 6ου; 


 Γιατί όχι; Εγώ δεν γράφω ιστορία. Στην ιστορία χωράνε μόνο ήρωες και Εφιάλτες. Ας καταγραφεί κάπου και η κυρία του 6ου…Εδώ κατέγραψα τον κότσο της Βούλας!



Λες νάταν μόνο η κυρία του 6ου; 


Ήταν και ο κύριος του 3ου που έλεγε «Ο κόσμος χόρτασε ψωμί και έργα. Είδαμε ηλεκτρικό στα σπίτια μας, είδαμε φως! Δες τους δρόμους! Πού τα είχαμε φανταστεί αυτά; Νάναι καλά η ΜΟΜΑ που έφτασε η άσφαλτος στα χωριά μας. Τι θέλουν; Να αιματοκυλιστούμε; Να πάνε στη Ρωσία να δούνε ελευθερίες!» και όχι μόνο συμφώνησε ο κύριος του 5ου που συμμετείχε στην συζήτηση αλλά επαύξησε με το εξής στοιχείο «Έφτασε η Ελλάς να πάρει το Όσκαρ Οικονομίας των Financial Times ως η χώρα με τις καλλίτερες οικονομικές επιδόσεις διαγωνιζόμενη με όλες της χώρες της γης! Και δυο χρονιές μάλιστα. Το 1971 και το 1972. Βρε η δραχμή μας είναι πιο ισχυρή από το δολάριο! Τι επανάσταση και κουραφέξαλα»… 


Θα με ρωτήσεις αν άκουσα κανέναν στην πολυκατοικία να μιλάει και για την αποπομπή της Ελλάδας από το Συμβούλιο της Ευρώπης τον Δεκέμβριο του 1969 όταν από τις 18 χώρες που αποφάσιζαν μέσω των Υπουργών Εξωτερικών τους αν η Ελλάδα είχε θέση ανάμεσα στις πολιτισμένες δημοκρατίες οι 11 είπαν όχι, οι 4 έριξαν λευκό και η μόνη ψήφος υπέρ μας ήταν της Κύπρου.  


Αυτό δεν το άκουσα… Ψέματα να σας πω; Ίσως γιατί ο τότε υπουργός Εξωτερικών Πιπινέλης είχε δηλώσει ότι η εθνική υπερηφάνεια των Ελλήνων υποχρεώνει να αποχωρήσει η χώρα μας από το Συμβούλιο της Ευρώπης! Η Ελλάδα ζούσε σ΄ένα δικό της κόσμο. Ψέματα να σας πω; 


Ο καθένας είχε την αλήθεια και «αλήθεια» του. Είχε τις μνήμες του, τη βολή του, τη βόλεψή του, την οπτική του γωνία. Τους φόβους, την ατολμία. 


Η ιστορία δεν καταγράφει τα φοβισμένα ανθρωπάκια. Αλλά κάπου πρέπει να σημειώσουμε ότι ο Β Παγκόσμιος πόλεμος για όλον τον κόσμο διήρκησε 5 ή 6 χρόνια. Για την Ελλάδα 9. Η χώρα βρίσκονταν σε συνεχή πολεμική αναταραχή από το 1940 μέχρι το 1949. Σ΄αυτό το χρονικό διάστημα μισό εκατομμύριο Έλληνες πήγαν πρόωρα στον παράδεισο ή στην κόλαση, ανάλογα με τα πολιτικά τους φρονήματα. Ας επιτρέψουμε στους ανθρώπους να έχουν μνήμες ατομικές, φόβους και τραύματα. Ας επιτρέψουμε σε όποια πολιτική παράταξη και ν΄ ανήκει κάποιος να έχει φρέσκο αίμα ακόμα στις μνήμες του. Είναι μαγευτικό, εξω-πλανητικό ότι ξεσηκώθηκαν άνθρωποι όχι γιατί πεινούσανε. Αλλά για ιδέες! Για ελευθερία!  


Καμία επανάσταση δεν ξεκίνησε από τους βολεμένους. H ομορφιά του κόσμου είναι η διαφορετικότητα. Η αλήθεια του καθένα. Όλοι οι κρίκοι χρήσιμοι: 

KOINΩΝΙΑ , ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ο παλαιός ρομαντισμός του αντάρτικου πόλης (μια άλλη άποψη)

Του Γιάννη Σιδέρη

 
Οι πρώτοι αντάρτες των πόλεων γεννήθηκαν στις φτωχογειτονιές της Λατινικής Αμερικής, μεγάλωσαν στις ανήλιαγες παράγκες, έπαιξαν στην λάσπη των χωματόδρομων, ανδρώθηκαν μέσα στην πείνα, στην εξαθλίωση, αποκλεισμένοι από τα στοιχειώδη μιας υποφερτής ζωής. Έζησαν τον τρόμο που σκόρπιζαν αιμοσταγείς δικτάτορες. 


Αντίκρισαν από μακριά τον μεθυστικό πλούτο κυρίαρχων, εκμεταλλευτικών τάξεων, παρακοιμώμενων στυγνών στρατιωτικών δικτατοριών.


Πρώτοι διδάξαντες, εκεί στα μέσα της δεκαετίας του 60, οι θρυλικοί Τουπαμάρος,  με ηγέτη τον μαρξιστή δικηγόρο και Ραούλ Αντονάτσιο, με μεθόδους δράσης που εμπνεύστηκαν από το διάσημο Βιβλίο «Το εγχειρίδιο του αντάρτη πόλεων», του νεαρού Βραζιλιάνου επαναστάτη Κάρλος Μαριγκέλα, που σύντομα έγινε... η Θεία Βίβλος των απανταχού ανταρτών πόλης (σ.σ. Ενας από τους νεαρούς Τουπαμάρος, που παραιτήθηκε κάποια στιγμή από την ένοπλη δράση, ήταν και ο μετέπειτα γλυκύς πρόεδρος της Ουρουγουάης, ο Χοσέ Μουχίκα, γνωστός και ως «Ελ Πέπε». Τον είχαμε δει στις τηλεοράσεις, να οδηγεί τον σαραβαλιασμένο του Σκαραβαίο, ή να πηγαίνει στο προεδρικό μέγαρο με ποδήλατο, και να επιστρέφει στο κράτος την προεδρική του αποζημίωση).  


Οι Τουπαμάρος πνίγηκαν στο αίμα από την επίθεση του οργανωμένου στρατού και των απάνθρωπων αστυνομικών ομάδων με την επωνυμία - όνομα και πράμα - «τάγματα Θανάτου».


Ακολούθησαν στη γειτονική Αργεντινή οι Μοντενέρος, τους οποίους αποτελείωσε ο πρώην σύντροφος Περόν, αλλά τα τόπια είχαν πάρει φωτιά σε παγκόσμιο ορίζοντα. Ήταν η εποχή που ανέτειλε μια νέα ελπίδα, που έδειχνε ότι όλα ήταν δυνατά, που φαινόταν ότι ο πλανήτης άλλαζε πορεία.
 

Στο νότο της Μεσογείου άστραφτε ο μύθος του απελευθερωτικού αγώνα των αλγερινών κατά των Γάλλων και μεσουρανούσε το αστέρι του Μπεν Μπελά, από το χώρο της Άπω Ανατολής τα ρεπορτάζ μιλούσαν για τον ηρωισμό και την αυτοθυσία αποφασισμένων των ξυπόλητων Βιετκόνγκ ενάντια στους πάνοπλους αμερικανούς, ο Μαντέλα γινόταν παγκόσμιο σύμβολο κατά του απαρχάιντ, στη Ροδεσία οι αντάρτες του Μουγκάμπε οπλίζονταν και χτυπούσαν αλύπητα τους Άγγλους, ο Νάσερ έδιωχνε τους ξένους από την Αίγυπτο, και γενικώς η αποικιοκρατία έπνεε τα λοίσθια, ενώ από την Κίνα ο Μάο έστελνε το σύνθημα «Η ελευθερία βρίσκεται στην άκρη του όπλου σου» - μια φράση που πήρε πάντως αρκετούς στο λαιμό της!


Φυσικά το πιο αστραφτερό και ελπιδοφόρο μήνυμα από όλα, ερχόταν από την Κούβα, με τους ελάχιστους ηρωικούς «μπαρμπούδος» της Σιέρα Μαέστρα, και βέβαια το φωτογενές είδωλο του Τσε, που κατέληξε ψυχεδελικό πόστερ στα δωμάτια του πλανητικού φοιτητόκοσμου.


Ήταν όλα δυνατά, έτσι νόμισαν δηλαδή μέλη κάποιων παλιών εθνικοαπελευθερωτικών κομμάτων στη Δύση, ή κάποιες μικρές νεο-αριστερές ομάδες και ξανα-άρπαξαν τα όπλα (το FLNC στην Κορσική, η ΕΤΑ στην Ισπανία, ο ΙΡΑ στην Ιρλανδία, οι Μαύροι Πάνθηρες στην Αμερική).


Δίπλα τους, και κάποιοι ευαισθητοποιημένοι νέοι που νόμισαν ότι με τα όπλα, τρεις και ο κούκος, θα κάνουν την επανάσταση και θα απαλλάξουν τους λαούς από το αλλοτριωτικό καπιταλιστικό σύστημα , χωρίς οι λαοί να τους τα ζητήσουν: (η ΡΑΦ – η γνωστή ως Μπάαντερ Μάινχοφ - στη Γερμανία, οι Ερυθρές Ταξιαρχίες στην Ιταλία, οι Γουέδερμαν στην Αμερική, ο Κόκκινος Στρατός και οι Πολεμιστές του Ήλιου, στην Ιαπωνία, κ.α.).
Στην Ελλάδα βγαίναμε από την χούντα και εμφανίστηκε αρχικά η «17Ν», σαν εκδικητή της αποχουντοποίησης που δεν έγινε, γι’ αυτό έτυχε ευρείας συμπάθειας, αρχικώς, από τα ευρέα λαϊκά στρώματα - τα υπόλοιπα γνωστά…


Αυτή την πολιτική κουλτούρα έφερναν μέσα τους όσοι συμπαραστάθηκαν σε αυτούς που διώκονταν στην Ελλάδα για συμμετοχή σε τρομοκρατικές οργανώσεις - πολύ περισσότερο που κάποιοι συλλαμβάνονταν ως ένοχοι για συμμετοχή στην τρομοκρατία, από την τότε μπουνταλάδικη αστυνομία, συχνά και με κατασκευασμένες κατηγορίες. Πρόχειρο παράδειγμα η Μελίνα Μερκούρη και άλλα στελέχη του ΠΑΣΟΚ που κατέθεσαν ως υπερασπιστές των τριών συγκατηγορουμένων του Μαζοκόπου (σ.σ. τραυματίστηκε κατασκευάζοντας βόμβα σε γιάφκα της Ιπποκράτους), οι οποίοι αθωώθηκαν μετά από πολύμηνη παραμονή στις φυλακές.


Αυτή την κουλτούρα της αγνής εξέγερσης θεωρώ ότι φέρνουν ακόμη κάποιοι παλιοί ρομαντικοί της Αριστεράς που δεν κατάλαβαν ότι ο κόσμος άλλαξε, αλλά όχι όπως θα ήθελαν. Δεν κατανοούν ότι όσοι παίρνουν τα όπλα σε δημοκρατίες, απλώς θωπεύουν τον ναρκισσισμό τους, ως αυτόκλητοι σωτήρες, από τους οποίους κανείς δεν ζήτησε την σωτηρία τους.


Οι απομόνωση των τρομοκρατικών ομάδων, η ανάγκη ισχυροποίησης της λειψής επιχειρησιακής τους δράσης, τους ωθεί να συναντηθούν σε υπόγειες διαδρομές με εγκληματικές ομάδες του ποινικού δικαίου - άλλωστε έχουν ως άλλοθι τη διττή Θεωρητική τεκμηρίωση: Αφενός και οι δυο, πολιτικοί και ποινικοί παραβάτες, δρουν «ενάντια στο άδικο εκμεταλλευτικό σύστημα», αφετέρου πάντα η επαναστατική αριστερά θεωρούσε το λούμπεν προλεταριάτο, ως εν δυνάμει ταξικό της σύμμαχο.


Αν κάτι διαφεύγει στους ένοπλους λαϊκούς σωτήρες είναι η βασική διδαχή του εγχειριδίου του Αντάρτικου Πόλης του Μαριγκέλα: 


ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΑ - ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Καταστρέφουν ή «φτιάχνουν» την επανάσταση τα social media;

Από το Protagon Team

Από την Αραβική Ανοιξη και το Occupy Wall Street στους Αγανακτισμένους και στο κίνημα «Δεν Πληρώνω». Τα social media είναι γνωστό πως δεν έχουν αλλάξει απλώς τον τρόπο με τον οποίο επικοινωνούμε, φλερτάρουμε, δουλεύουμε. Εχουν αλλάξει και τον τρόπο με τον οποίον επαναστατούμε. Τον τρόπο με τον οποίον συντονίζουμε τις δράσεις μας, τον τρόπο με τον οποίον πραγματοποιούνται ολόκληρες κινητοποιήσεις που πολλές φορές οδηγούν σε εξεγέρσεις.


Από το Κίεβο και το Χονγκ Κονγκ, μέχρι την Κωνσταντινούπολη και την Αθήνα, ο κόσμος, πλέον, οργανώνεται μέσα από το facebook και το twitter, κάτι που – όμως δεν είναι απαραίτητα καλό, όσον αφορά τη μαζικότητα και την κλιμάκωση που αποκτά η κάθε μορφή αγώνα. Κι αυτό γιατί η κάθε πορεία, η κάθε διαδήλωση, η κάθε συγκέντρωση μπορεί να πέσει θύμα της ίδιας της επιτυχίας της συμβολής των social media.


Οπως αναφέρει ο Τόμας Φρίντμαν στους New York Times, εάν εξετάσει κανείς πιο προσεκτικά την κατάσταση που έχει διαμορφωθεί στις χώρες που είχαν να αντιμετωπίσουν κοινωνικές αναταραχές, οι κατά τόπους επαναστάσεις δεν κατάφεραν να φέρουν μια μόνιμη αλλαγή, η οποία να έχει τα χαρακτηριστικά μιας βιώσιμης κατάστασης, η οποία θα παρέχει εχέγγυα για μελλοντική κοινωνική ευημερία. Κι ένας από τους λόγους ήταν ακριβώς οι πολλές φωνές που γιγαντώθηκαν κατά τη δυναμική αυτή διαδικασία. Κι ήταν τόσες πολλές οι φωνές που από ένα σημείο και μετά ήταν αδύνατον να υπάρξει σύνθεση.


Η ανωνυμία και τα breaking news
Οπότε το ερώτημα προκύπτει αβίαστα. Σε τι είναι καλύτερα τα social media? Στο να δημιουργούν δεδομένα ή στο να τα βοηθούν στην εξάπλωσή τους; 


Ενας από τους ανθρώπους που έπαιξαν καταλυτικό ρόλο στην Αραβική Ανοιξη δίνει τη δική του απάντηση. «Στο να βοηθά στην εξάπλωσή τους», απαντά ο Βαέλ Γκονίμ, Αιγύπτιος υπάλληλος της Google, ο οποίος με τη σελίδα του στο facebook συνέβαλε καταλυτικά στο να μπορέσει να εξαπλωθεί το κίνημα της Πλατείας Ταχρίρ, το 2011. Ωστόσο, η σελίδα δεν έφερε το όνομά του, ούτε δημιουργήθηκε από το προφίλ του. Εγινε από άλλο προφίλ, από τον ίδιο. Ενα χαρακτηριστικό δείγμα, δηλαδή, για το πώς λειτουργεί η ανωνυμία στα social media.


Ο Γκονίμ μένει, πλέον, στις ΗΠΑ και δουλεύει –πού αλλού;- στη Silicon Valley. Πριν από δύο μήνες, σχεδόν, μίλησε σε ένα από τα sessions του TED και προσπάθησε να εξηγήσει στο τι πήγε στραβά στην Αίγυπτο και για το πώς πρέπει να είναι τα social media της νέας εποχής. Πρέπει να είναι δίκτυα που παράγουν καταστάσεις, όχι που βοηθούν απλώς στην εξάπλωση των ήδη υπαρχόντων.


Μάλιστα, ο ίδιος παραδέχεται και τα λάθη του: «Κάποτε έλεγα πως εάν θες να κάνεις πιο ελεύθερη μία κοινωνία το μόνο που χρειάζεσαι είναι το ίντερνετ. Τελικά, είχα άδικο, έκανα λάθος. Τα είπα αυτά το 2011, όταν και η Αραβική Ανοιξη ανέδειξε την τεράστια δυναμική που έχουν τα social media, αλλά ανέδειξε και κάτι άλλο. Το πόσο κοντόφθαλμα λειτουργεί ο κόσμος σε αυτά, το πόσο βραχυπρόθεσμα είναι τα αποτελέσματά τους. Είναι τα ίδια Μέσα που μας ένωσαν αρχικά στο να ανατρέψουμε τον Μουμπάρακ και τα οποία στη συνέχεια μας χώρισαν».


Η ιστορία του Γκονίμ είναι ενδεικτική: 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Oι κακομοίρηδες της «επανάστασης» (Μερακλήδικα video)




Το μοτίβο της αβάσταχτης ελαφρότητας των «επαναστατών» εναλλάσσεται μέσα στις εποχές και στις κοινωνίες. Στην πραγματικότητα, οι επαναστάσεις παράγουν δύο είδη «νέων» ανθρώπων: τους ελάχιστους θύτες και τα αναρίθμητα θύματα. Μία ελίτ που αναδύεται μέσα από τις στάχτες της ανατροπής και από την άλλη, μία μάζα που συναντά τον νέο δυνάστη της, στο πρόσωπο του παλιού «επαναστάτη» που την ξεσήκωσε.

 
Οι περιπτώσεις ποικίλουν. Άλλοτε το σενάριο εκτυλίσσεται σε ολόκληρες χώρες, άλλοτε σε μικρές κοινωνίες, σε χώρους εργασίας, σε μικρότερες κοινότητες ή ακόμα και σε παρέες. Ένας άνθρωπος ή λίγοι περισσότεροι ξεσηκώνουν τους πολλούς και στο τέλος, κάποιοι από αυτούς καταστρέφονται. Είτε πρόκειται για τους κολίγους που πήραν ένα κομμάτι γη για να το βουλώσουν, είτε για τους μπολσεβίκους που φόρτωσαν τον ολοκληρωτισμό στους ίδιους και στα εγγόνια τους, είτε για τους εργαζόμενους στη Χαλυβουργική που οι συνδικαλιστές τους οδήγησαν στην ανεργία.

 
Ειδικά στην Ελλάδα, όπου οι «επαναστάτες» ξεφυτρώνουν σαν τα μανιτάρια, βιώνουμε πάντα μια ακατάπαυστη προσπάθεια κατάληψης «ανακτόρων» αλλά χωρίς «Τσάρους». Γενικότερα, το κόλπο προβλέπει τα εξής:  


Πρώτα, γράφουμε τους στίχους της «ιδεολογίας» και τα συνθήματα. 


Ύστερα, στρατολογούμε τάγματα «χρήσιμων ηλιθίων» και στο τέλος, πατάμε γερά πάνω τους, θυσιάζοντας όσους περισσότερους μπορούμε, για να στεριώσει καλύτερα το δικό μας ανέβασμα. Και προφανώς, αυτό δεν συμβαίνει μόνο στην Αριστερά, αν αυτό καταλάβατε. Απλά το «δόγμα» της προσφέρεται για πιο δόκιμη χρήση στους αφελείς «κοζάκους» του ξαναμμένου όχλου που διψούν για αντάρτικο.

 
Έβλεπα, λοιπόν, στην τηλεόραση τον άνεργο αρχαιολόγο που του ήρθε ο λογαριασμός από τα διόδια. Και αντί να κρυφτεί και να μην το πει ούτε στους φίλους του, βγήκε στην τηλεόραση να ξεκινήσει νέο σίριαλ θυματοποίησης, ως συμπλήρωμα στο παλιό. Τότε ξεχύνονταν στους δρόμους ως «κινηματίας» και έπαιρνε μέρος σε μάχες ενάντια στο ανάλγητο καθεστώς, επαναστατώντας ως θύμα και τώρα, μεταλλάχθηκε σε νέο «σφάγιο» με θύτη τους παλιούς του ινστρούκτορες που πάτησαν στη βλακεία του για να ανέβουν στην εξουσία. Νατος λοιπόν, περήφανος να «καμαρώνει» που αυτήν τη φορά δεν είναι ένα θύμα από τα πολλά των διοδίων, που δεν είναι πια καταπιεσμένος λαός, από την πλουτοκρατία, αλλά μοναδική περίπτωση ξεχωριστού κακόμοιρου «ήρωα» που δεν έχει να πληρώσει τα πρόστιμα και τις προσαυξήσεις.

 
Γέμισε η χώρα «θύματα» από αποτυχημένες επαναστάσεις. Από χαμένους πολέμους, εμφύλιες συρράξεις, κομματικές αναταράξεις, πολυτεχνεία και συνδικαλιστικά πραξικοπήματα. Και κάπως έτσι φτιάχτηκε αυτή η ελίτ που επικαλέστηκε πρόσφατα ο Αντικαγκελάριος Γκάμπριελ ότι ξεκοκάλισε την ελληνική οικονομία και οι Ευρωπαίοι κοίταζαν αδιάφοροι. Από δω, οι πετυχημένοι «εμψυχωτές» κι από κει οι εξαπατημένοι που φυτοζωούν με τα ψίχουλα και είναι πάντα έτοιμοι για νέες επαναστάσεις.

 
Προτείνω, πάντως, στον σύντροφο «αντάρτη» των διοδίων... 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Το γκάτζετ της επανάστασης

EΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Σ​​τις παλιές διαφημίσεις ο επιθετικός προσδιορισμός «επαναστατικό», που συνόδευε από απορρυπαντικά έως μπριγιαντίνες και λοσιόν κατά της φαλάκρας, εθεωρείτο αρκούντως ελκυστικός ώστε να χρησιμοποιείται κατά κόρον. Αν δεν κάνω λάθος, έχω καιρό να τον ακούσω ή να τον δω. Τα προϊόντα προβάλλονται ως «χρήσιμα», κατάλληλα για να λύσουν διάφορα πρακτικά προβλήματα και να διευκολύνουν την καθημερινότητα, ακόμη κι αν στηρίζονται σε «επαναστατικές» τεχνολογικές ή επιστημονικές εφευρέσεις. Αυτό που ενδιαφέρει δεν είναι εάν είναι επαναστατικά, αλλά εάν χρησιμεύουν στον υποψήφιο καταναλωτή τους.


Σε αντίθεση με την πολιτική της καθ’ ημάς Ανατολής, όπου η λέξη «επανάσταση» λειτουργεί ως αυταξία. Παράδειγμα η δικτατορία των συνταγματαρχών. Οι ίδιοι τη βάφτισαν «επανάσταση», βρίσκοντας ότι η εύηχη λέξη θα τους έδινε κάποια λαϊκά ερείσματα, τα οποία τα απέκτησαν ως επαναστάτες, χαρίζοντας τα αγροτικά δάνεια και μοιράζοντας δεξιά κι αριστερά οικοδομικά. Μία από τις μάχες που έδωσε η ασθενική αντίσταση κατά της δικτατορίας είχε να κάνει και με το «βαφτιστικό» της 21ης Απριλίου. Οι αντίπαλοί της αρνιόνταν να τη δεχθούν ως επανάσταση. Ηταν πραξικόπημα.


Στην αρχαία Ελλάδα, η λέξη επανάσταση δεν υπήρχε. Υπήρχε η λέξη «στάση», που είχε αρνητική σημασία αφού σήμαινε τον διχασμό της πόλης, ο εμφύλιος, που στην Αθήνα αντιμετωπιζόταν ως ο χειρότερος εφιάλτης της δημοκρατίας. Η «στάση» και η «τυραννία» αντιμετωπίζονταν ως το τελευταίο σκαλοπάτι πριν από την απόλυτη καταστροφή. Υπήρχε και η «μετάσταση», η απότομη μεταβολή του πολιτεύματος – λέξη που σήμερα χρησιμοποιείται για την επίθεση του καρκίνου στα όργανα του σώματος. Το κίνημα των ολιγαρχικών το 411 π.Χ., το τελευταίο επεισόδιο στην Ιστορία του Θουκυδίδη, χαρακτηρίζεται «μετάστασις».


Η Αθηναϊκή Δημοκρατία δεν προέκυψε από κάποιο επαναστατικό κίνημα. Σε αντίθεση με ό,τι συνέβη στη Γαλλία τον 18ο αιώνα, στην Αθήνα του 5ου αιώνα π.Χ. δεν ξεσηκώθηκε ο λαός για να διεκδικήσει τα δικαιώματά του. Και ο Κλεισθένης, στο τέλος του 6ου αιώνα, και ο Εφιάλτης, και ο Περικλής τον επόμενο ήσαν αριστοκράτες που πήραν την απόφαση να διευρύνουν το εκλογικό σώμα στην Εκκλησία και να περιορίσουν τις αρμοδιότητες του αριστοκρατικού δικαστηρίου, του Αρείου Πάγου. Η Αθήνα για να διαχειρισθεί το μέγεθός της και την ηγεμονία της, η οποία στηριζόταν στον στόλο, έπρεπε να αποφασίζει λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τους φτωχότερους πολίτες της, στους οποίους στηριζόταν και η ναυτική της δύναμη. Οι θήτες ήσαν κωπηλάτες στις τριήρεις. Μια επαναστατική επινόηση, η οποία όμως δεν προέκυψε από κοινωνική επανάσταση.


Το ειδύλλιο της σύγχρονης Ελλάδας με τη λέξη επανάσταση –αδιακρίτως– χρωστάει πολλά στο γεγονός ότι η ύπαρξή της προέκυψε από μιαν «επανάσταση». Εμπνευσμένοι από τη Γαλλία, οι Ελληνες επαναστάτησαν κατά του οθωμανικού ζυγού. Ηταν μια καθαρά κοινωνική επανάσταση προσπαθούν να μας πείσουν οι Κορδάτοι του κόσμου τούτου. Δεν έχει σημασία αν, σε αντίθεση με τους Ιακωβίνους, οι δικοί μας ορκίζονταν στο όνομα της Αγίας Τριάδας και προσκυνούσαν στα εικονίσματα ζητώντας ευλογία για τα όπλα τους. Ούτε, εννοείται, μας ενδιαφέρει η φρίκη που έσπειραν ο Ροβεσπιέρος και η κατάχρηση της γκιγιοτίνας.


Το κλουβί με τους επαναστάτες. Από τον Μακρυγιάννη της 3ης Σεπτεμβρίου ώς τον Αρη Βελουχιώτη, τον Τσε Γκεβάρα, via Λένιν, Στάλιν και λοιπών, η λέξη λειτούργησε ως πυρήνας του εθνικολαϊκισμού που μας κυβερνάει σήμερα


Πόση κοινωνική ανοχή κέρδισαν οι κατά συρροήν δολοφόνοι της «17 Νοέμβρη» που ανήρτησαν στον θυρεό τους την έκφραση «επαναστατική οργάνωση»;  


Και πόσοι συμπολίτες μας, απόφοιτοι της Μέσης Εκπαίδευσης, πιστεύουν ακόμη πως η δημοκρατία αποκαταστάθηκε στη χώρα μας από τις επαναστατικές διαδικασίες στο Πολυτεχνείο; 


Η λέξη επανάσταση δεν έχει πολιτική σημασία στα νέα ελληνικά.


Εχει ηθική σημασία. Η επαναστατική βία είναι με το μέρος του καλού, ενώ η «άλλη» είναι με το μέρος του Δράμαλη. Οι κρεμάλες που κράδαιναν όσοι ζητούσαν να καεί η Βουλή στην πλατεία των «Αγανακτισμένων» αντλούσαν το ηθικό τους έρεισμα από την πίστη ότι η Ελλάδα πρέπει να επαναστατήσει για μία ακόμη φορά. Αυτήν τη φορά εναντίον της Ευρώπης.


Επανέρχομαι στον αρχικό συλλογισμό του κειμένου περί διαφημίσεων διαφόρων επαναστατικών καταναλωτικών προϊόντων. Η επαναστατική πολιτική, την οποία επικαλέστηκε η ριζοσπαστική αριστερά «ενάντια στην τρόικα, στους τοκογλύφους» και λοιπά δαιμόνια, ήταν ένα πρώτης τάξεως προκάλυμμα.:  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΝΕΑ ΓΕΝΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Επαναστάτες χωρίς θυσία

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Καθηγητή κλασικής φιλολογίας
Άκουγα στο ραδιόφωνο τις δηλώσεις των μαθητών από το 1ο ΕΠΑΛ Λαμίας. Έκαναν κατάληψη, επενέβη ο εισαγγελέας και τους απαγγέλθηκαν κατηγορίες.  Δεν  μου έκανε καμία εντύπωση ούτε ο λόγος των παιδιών, ούτε το ύφος, ούτε καν το «έντεχνο» μένος της επαναστατικής τους  «ορμής». Χρόνια τώρα, όλα μοιάζουν να είναι ίδια. Στη Βουλή των Εφήβων, σε διάφορες εκπομπές, σε «αγωνιστικές» συζητήσεις. Νέα παιδιά, «παπαγάλοι»  μιας γλώσσας που αναμεταδίδεται συνεχώς με πρωταγωνιστές πολιτικούς, συνδικαλιστές και «ινστρούκτορες» «αμνών» και «εριφίων»…

Οι αγανακτισμένοι μαθητές  «επαναστάτησαν» αλλά τους φάνηκε αδιανόητη η επέμβαση του κράτους.  Αποφάσισαν να αντιδράσουν αλλά δεν ήθελαν να υπάρξει «αντίπαλος». Ξεκίνησαν «πόλεμο» αλλά είχαν την απαίτηση κανείς να μην τους αντισταθεί!  

Δε βρέθηκε ένας δάσκαλος ποτέ να τους πει πως όλοι οι μεγάλοι επαναστάτες του κόσμου- που μπορεί να τους έχουν και αφίσα στο δωμάτιο τους- ρίσκαραν, πάλεψαν και στο τέλος έπεσαν «υπέρ πατρίδος», υπέρ ιδεών, αρχών, ελευθερίας και δεν ξέρω υπέρ τίνος άλλου ιερού σκοπού. « Έπεσαν» όμως, θυσιάστηκαν. Άλλος λίγο, άλλος πολύ κάτι  έδωσαν από την περιουσία τους, την οικογένεια τους, τον εαυτό τους, τη ζωή τους . Δε βρέθηκε ένας να τους αποκαλύψει πως όλων των ηρώων οι «περγαμηνές» ένα κοινό έχουν μεταξύ τους, τη θυσία;

Αν ήθελαν λοιπόν κι αυτοί να τα βάλουν με κάποιον, θα έπρεπε να γνωρίζουν τις συνέπειες. Έτσι κι αλλιώς οι νέοι, από τη φύση τους, κρύβουν μέσα τους έναν Τσε, ένα Κολοκοτρώνη, έναν Μπολιβάρ, μια Αντιγόνη ή ακόμα και μία «υπολοχαγό Νατάσα»… Αν ποτέ θελήσουν να το τραβήξουν  και να καταλύσουν  εξουσίες, μπορούν να το επιχειρήσουν. Αν έχουν αιτήματα στο σχολείο, ακόμα κι αν κάνουν πλάκα, έχουν δικαίωμα να κάνουν κατάληψη. Μαγκιά τους και αντριλίκι τους. Όταν όμως, κάποτε αποφασίσει κάποιος εκπρόσωπος του «αυταρχικού»  κράτους να υπερασπιστεί τη νομοθεσία, οφείλουν να γνωρίζουν πως θα υποστούν τις συνέπειες. Γιατί τι νόημα έχει η αντίσταση αν δεν είσαι έτοιμος να χτυπηθείς με το άδικο και το ιδιοτελές σύστημα κατάφατσα , με τόλμη και «αρετή»;