"140 γλωσσολόγοι συνιστούν αχταρμά"
Τoυ Χρίστου Δάλκου
Καθηγητή Φιλόλογου
Καθηγητή Φιλόλογου
Καίτοι φιλόλογος και όχι γλωσσολόγος, δεν μπορώ να
μη θαυμάσω την ευελιξία των καθ' ημάς «γλωσσολόγων» οι οποίοι στην
«επιστημονική» τους διακήρυξη, υποστηρικτική της Γραμματικής Ε΄ και ΣΤ΄
Δημοτικού της κ. Φιλιππάκη - Warburton και των συν αυτή, διαβεβαιώνουν
τους αφελείς ιθαγενείς ότι:
«Επιβεβαιώνουμε την πέραν πάσης αμφιβολίας επιστημονικά ορθή παρουσίαση των φωνηέντων της Νέας Ελληνικής στο νέο εγχειρίδιο. Ναι, κανένας γλωσσολόγος δεν αμφιβάλλει ότι η Νέα Ελληνική έχει 5 φωνήεντα, τους φθόγγους [α], [ε], [ι], [ο], [ου], οι οποίοι στον γραπτό λόγο αναπαρίστανται με τα επτά γράμματα της αλφαβήτου άλφα, έψιλον, ήτα, γιώτα, ύψιλον, όμικρον, ωμέγα και τους συνδυασμούς των γραμμάτων αυτών ως διψήφων».
Η «ασήμαντη» ένσταση ενός φιλολόγου στη διαβεβαίωση αυτή είναι στο ζήτημα του συμβολισμού.
«Επιβεβαιώνουμε την πέραν πάσης αμφιβολίας επιστημονικά ορθή παρουσίαση των φωνηέντων της Νέας Ελληνικής στο νέο εγχειρίδιο. Ναι, κανένας γλωσσολόγος δεν αμφιβάλλει ότι η Νέα Ελληνική έχει 5 φωνήεντα, τους φθόγγους [α], [ε], [ι], [ο], [ου], οι οποίοι στον γραπτό λόγο αναπαρίστανται με τα επτά γράμματα της αλφαβήτου άλφα, έψιλον, ήτα, γιώτα, ύψιλον, όμικρον, ωμέγα και τους συνδυασμούς των γραμμάτων αυτών ως διψήφων».
Η «ασήμαντη» ένσταση ενός φιλολόγου στη διαβεβαίωση αυτή είναι στο ζήτημα του συμβολισμού.
Διότι δεν μπορεί να μην ξέρουν κοτζάμ
γλωσσολόγοι ότι οι φθόγγοι πρέπει να συμβολίζονται με το φωνητικό
αλφάβητο ([a], [e], [i], [o], [u]) και όχι μ' αυτό το μεικτό σύστημα που
υποπίπτει στο σφάλμα που καταγγέλλει: Μπερδεύει τα γράμματα με τους
φθόγγους. Παρόμοια -χειρότερη- μείξη παρατηρείται στο φιλιππάκειο
«σύγγραμμα», όπου δίπλα στο ου κάνει την εμφάνισή του το [e] (και όχι
[ε] που προκρίνουν οι 140, ή [ι] και όχι [i] ή [ι] που προκρίνουν οι 140,
βλ. και σ. 46 της Γραμματικής Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού κ.α.), πράγμα που
σημαίνει ότι ο συμβολισμός εισάγει έναν απαράδεκτο αχταρμά στη
διδασκαλία της γραμματικής στο Δημοτικό.
Η ίδια αντίληψη εκφράζεται και στο ζήτημα των συμφωνικών φθόγγων, όπου στη θέση των συμβόλων [b], [g] κ.λπ. εισάγεται αυτός ο απαράδεκτος ημιφωνητικός / ημιφωνολογικός συμβολισμός ([μπ], [γκ] κ.λπ.), ο οποίος θα δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα απ' όσα φιλοδοξεί να λύσει.
Αν κάποιοι απορούν ποιο σύστημα τελικώς προτείνεται από τον υποφαινόμενο, το φωνητικό ή αυτό της ιστορικής ορθογραφίας, ευθέως απαντώ το δεύτερο, κι ας ξέρω ότι μιλάει για γράμματα και όχι για φθόγγους. Στη Γραμματική της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, προκειμένου περί των φθόγγων, χρησιμοποιείται μια περίεργη γραμματοσειρά που είναι δυνατόν να σου δώσει την εντύπωση ότι έχεις προ οφθαλμών το [e] και όχι το [ε] (εγώ, πάντως, την πάτησα -και δεν είμαι πρεσβύωψ- και ευχαριστώ τον κ. Ν. Σαραντάκο που μου υπέδειξε το λάθος, αν και με βάζει σε σκέψεις η υιοθέτηση μιας τέτοιας γραμματοσειράς). Εκεί πάντως που δεν κάνω λάθος, είναι στο ότι για την υποδήλωση του φθόγγου [ι] η Γραμματική δεν χρησιμοποιεί το γιώτα που προκρίνουν οι 140, ούτε το λατινικό i (με την τελεία από πάνω) αλλά το λατινικό γιώτα χωρίς την τελεία. Θα πείτε λίγο το κακό, ιδιορρυθμία της γραμματοσειράς. Όμως το σύμβολο αυτό είναι υπαρκτό και χρησιμοποιείται στο τουρκικό αλφάβητο για να υποδηλωθεί ο φθόγγος της τουρκικής -που δεν υπάρχει στην ελληνική- μεταξύ του ε και του ου [όπως περίπου προφέρεται το i του αγγλικού girl, πρβλ. Biktim, αόρ. του bikmak (= αηδιάζω) - ν.ελλ. μπουχτίζω]. Η μείξη φθόγγων και γραμμάτων κάνει την εμφάνισή της και στο ζήτημα των συμφωνικών φθόγγων, όπου, στη θέση των συμβόλων [b], [g] κ.λπ. εισάγεται ο ημιφωνητικός / ημιφωνολογικός συμβολισμός ( [μπ], [γκ] κ.λπ.), ο οποίος θα δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα απ' όσα φιλοδοξεί να λύσει.
Αν κάποιοι απορούν ποιο σύστημα τελικώς προτείνεται από τον υποφαινόμενο, το φωνητικό ή αυτό της ιστορικής ορθογραφίας, ευθέως απαντώ το δεύτερο, κι ας ξέρω ότι μιλάει για γράμματα κι όχι για φθόγγους. Η κ. Ανδριανή Καράπια-Πλάκα, η δασκάλα μου στην Α' Δημοτικού, θυμάμαι έκανε τον σταυρό της με το αριστερό χέρι, έτσι ώστε τα παιδιά να χρησιμοποιούν το δεξί. Λάθος θα μου πείτε. Κι όμως, αυτό το λάθος δίδαξε στους μικρούς μαθητές το σωστό. Κι αν κάποιος μικρός μαθητής είχε την ευφυΐα να ανακαλύψει και την παιδαγωγική «αβαρία», διπλό το κέρδος, γιατί συνέχιζε να κάνει τον σταυρό του με το δεξί, εν πλήρει επιγνώσει του παιδαγωγικού τεχνάσματος.
Η ίδια αντίληψη εκφράζεται και στο ζήτημα των συμφωνικών φθόγγων, όπου στη θέση των συμβόλων [b], [g] κ.λπ. εισάγεται αυτός ο απαράδεκτος ημιφωνητικός / ημιφωνολογικός συμβολισμός ([μπ], [γκ] κ.λπ.), ο οποίος θα δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα απ' όσα φιλοδοξεί να λύσει.
Αν κάποιοι απορούν ποιο σύστημα τελικώς προτείνεται από τον υποφαινόμενο, το φωνητικό ή αυτό της ιστορικής ορθογραφίας, ευθέως απαντώ το δεύτερο, κι ας ξέρω ότι μιλάει για γράμματα και όχι για φθόγγους. Στη Γραμματική της Ε΄ και ΣΤ΄ Δημοτικού, προκειμένου περί των φθόγγων, χρησιμοποιείται μια περίεργη γραμματοσειρά που είναι δυνατόν να σου δώσει την εντύπωση ότι έχεις προ οφθαλμών το [e] και όχι το [ε] (εγώ, πάντως, την πάτησα -και δεν είμαι πρεσβύωψ- και ευχαριστώ τον κ. Ν. Σαραντάκο που μου υπέδειξε το λάθος, αν και με βάζει σε σκέψεις η υιοθέτηση μιας τέτοιας γραμματοσειράς). Εκεί πάντως που δεν κάνω λάθος, είναι στο ότι για την υποδήλωση του φθόγγου [ι] η Γραμματική δεν χρησιμοποιεί το γιώτα που προκρίνουν οι 140, ούτε το λατινικό i (με την τελεία από πάνω) αλλά το λατινικό γιώτα χωρίς την τελεία. Θα πείτε λίγο το κακό, ιδιορρυθμία της γραμματοσειράς. Όμως το σύμβολο αυτό είναι υπαρκτό και χρησιμοποιείται στο τουρκικό αλφάβητο για να υποδηλωθεί ο φθόγγος της τουρκικής -που δεν υπάρχει στην ελληνική- μεταξύ του ε και του ου [όπως περίπου προφέρεται το i του αγγλικού girl, πρβλ. Biktim, αόρ. του bikmak (= αηδιάζω) - ν.ελλ. μπουχτίζω]. Η μείξη φθόγγων και γραμμάτων κάνει την εμφάνισή της και στο ζήτημα των συμφωνικών φθόγγων, όπου, στη θέση των συμβόλων [b], [g] κ.λπ. εισάγεται ο ημιφωνητικός / ημιφωνολογικός συμβολισμός ( [μπ], [γκ] κ.λπ.), ο οποίος θα δημιουργήσει πολύ περισσότερα προβλήματα απ' όσα φιλοδοξεί να λύσει.
Αν κάποιοι απορούν ποιο σύστημα τελικώς προτείνεται από τον υποφαινόμενο, το φωνητικό ή αυτό της ιστορικής ορθογραφίας, ευθέως απαντώ το δεύτερο, κι ας ξέρω ότι μιλάει για γράμματα κι όχι για φθόγγους. Η κ. Ανδριανή Καράπια-Πλάκα, η δασκάλα μου στην Α' Δημοτικού, θυμάμαι έκανε τον σταυρό της με το αριστερό χέρι, έτσι ώστε τα παιδιά να χρησιμοποιούν το δεξί. Λάθος θα μου πείτε. Κι όμως, αυτό το λάθος δίδαξε στους μικρούς μαθητές το σωστό. Κι αν κάποιος μικρός μαθητής είχε την ευφυΐα να ανακαλύψει και την παιδαγωγική «αβαρία», διπλό το κέρδος, γιατί συνέχιζε να κάνει τον σταυρό του με το δεξί, εν πλήρει επιγνώσει του παιδαγωγικού τεχνάσματος.
