ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Ξυπόλυτες ψυχές και Άνθρωποι

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΧΑΡΜΠΕΑ

Χριστούγεννα… Οι πόλεις φοράνε τα γιορτινά τους, δέντρα στολίζονται και οι άνθρωποι ξεχύνονται στους φωτεινούς δρόμους για ψώνια ή για μια απλή βόλτα. Το χιόνι αρχίζει να πέφτει και να φωτίζει και αυτό μαζί με τα υπόλοιπα λαμπιόνια το σκοτάδι που ήδη έχει απλωθεί…

Το κρύο τσουχτερό, αλλά ίσως η ζεστασιά της καρδιάς μας, μας κάνει να το απολαμβάνουμε χωρίς διαμαρτυρίες και αυτό! Εξάλλου τι νόημα έχουν τα Χριστούγεννα χωρίς λίγο χιόνι;

Και εσύ περπατάς μέσα στο πλήθος και σκέφτεσαι τι άλλο σου χρειάζεται για το Χριστουγεννιάτικο τραπέζι και φτάνεις στη στάση του λεωφορείου όπου εκεί όλες οι σκέψεις σου τελειώνουν, γιατί το κοινωνιολογικό σου βλέμμα αντιλαμβάνεται άλλη μια πληγή της κοινωνίας.  

Μια γριούλα ανήμπορη και ξυπόλυτη.Με την πρώτη ματιά έβλεπε κανείς απλώς μια γριούλα. Έσερνε τα βήματά της στο χιόνι, μόνη, παρατημένη, με σκυμμένο κεφάλι. Όσοι περνούσαν από το πεζοδρόμιο της πόλης αποτραβούσαν το βλέμμα τους, για να μη θυμηθούν ότι τα βάσανα και οι πόνοι δεν σταματούν όταν γιορτάζουμε Χριστούγεννα.

Ένα νέο ζευγάρι μιλούσε και γελούσε με τα χέρια γεμάτα από ψώνια και δώρα και δεν πρόσεξαν τη γριούλα. Μια μητέρα με δυο παιδιά βιάζονταν να πάνε στο σπίτι της γιαγιάς. Δεν έδωσαν προσοχή.

Ένας παπάς είχε το νου του σε ουράνια θέματα και δεν την πρόσεξε.

Αν πρόσεχαν όλοι αυτοί, θα έβλεπαν ότι η γριά δεν φορούσε παπούτσια. Περπατούσε ξυπόλυτη στον πάγο και το χιόνι. Με τα δυο της χέρια η γριούλα μάζεψε το χωρίς κουμπιά παλτό της στο λαιμό. Φορούσε ένα χρωματιστό φουλάρι στο κεφάλι. Σταμάτησε στη στάση σκυφτή και περίμενε το λεωφορείο.

Ένας κύριος που κρατούσε μια σοβαρή τσάντα περίμενε κι αυτός στη στάση, αλλά κρατούσε μια απόσταση.

Μια κοπέλα περίμενε κι αυτή, κοίταξε πολλές φορές τα πόδια της γριούλας, δεν μίλησε.

Ήρθε το λεωφορείο και η γριούλα ανέβηκε αργά και με δυσκολία. Κάθισε στο πλαϊνό κάθισμα, αμέσως πίσω από τον οδηγό. Ο κύριος και η κοπέλα πήγαν βιαστικά προς τα πίσω καθίσματα. Ο άντρας που καθόταν δίπλα στη γριούλα στριφογύριζε στο κάθισμα κι έπαιζε με τα δάχτυλά του.

«Γεροντική άνοια», σκέφτηκε. Ο οδηγός είδε τα γυμνά πόδια και σκέφτηκε: «Αυτή η γειτονιά βυθίζεται όλο και πιο πολύ στη φτώχεια. Καλύτερα να με βάλουν στην άλλη γραμμή, της λεωφόρου».

Ένα αγοράκι έδειξε τη γριά. «Κοίταξε, μαμά, αυτή η γριούλα είναι ξυπόλυτη». Η μαμά ταράχτηκε και του χτύπησε το χέρι.

– «Μη δείχνεις τους ανθρώπους, Αντρέα! Δεν είναι ευγενικό να δείχνεις».

– «Αυτή θα έχει μεγάλα παιδιά», είπε μια κυρία που φορούσε γούνα. «Τα παιδιά της πρέπει να ντρέπονται». Αισθάνθηκε ανώτερη, αφού αυτή φρόντισε τη μητέρα της.

Μια δασκάλα στη μέση του λεωφορείου στερέωσε τα δώρα που είχε στα πόδια της. 

«Δεν πληρώνουμε αρκετούς φόρους, για να αντιμετωπίζονται καταστάσεις σαν αυτές;» είπε σε μια φίλη της που ήταν δίπλα της.

– «Φταίει το κράτος», απάντησε η φίλη της. «Παίρνουν από τους φτωχούς και δίνουν στους πλούσιους».

– «Φταίνε όλοι οι κατέχοντες εξουσία», μπήκε στη συζήτηση ένας ασπρομάλλης. «Με τα προγράμματα πρόνοιας κάνουν τους πολίτες τεμπέληδες και φτωχούς».

– «Οι άνθρωποι πρέπει να μάθουν ν’ αποταμιεύουν», είπε ένας άλλος που έμοιαζε μορφωμένος. «Αν αυτή η γριά αποταμίευε όταν ήταν νέα, δεν θα υπέφερε σήμερα».

Και όλοι αυτοί ήταν ικανοποιημένοι για την οξύνοιά τους που έβγαλε τέτοια βαθιά ανάλυση.

Αλλά ένας έμπορος αισθάνθηκε προσβολή από τις εξ αποστάσεως μουρμούρες των συμπολιτών του. Έβγαλε το πορτοφόλι του και τράβηξε ένα εικοσάευρο. Περπάτησε στο διάδρομο και το έβαλε στο τρεμάμενο χέρι της γριούλας. — «Πάρε, κυρία, ν’ αγοράσεις παπούτσια». 

 Η γριούλα τον ευχαρίστησε κι εκείνος γύρισε στη θέση του ευχαριστημένος, που ήταν άνθρωπος της δράσης.

Μια καλοντυμένη κυρία τα πρόσεξε όλα αυτά και άρχισε να προσεύχεται από μέσα της.

– «Κύριε, δεν έχω χρήματα. Αλλά μπορώ ν’ απευθυνθώ σε σένα. Εσύ έχεις μια λύση για όλα. Όπως κάποτε έριξες το μάννα εξ ουρανού, και τώρα μπορείς να δώσεις ό,τι χρειάζεται η κυρούλα αυτή για τα Χριστούγεννα».

Στην επόμενη στάση ένα παλικάρι μπήκε στο λεωφορείο. Φορούσε ένα χοντρό μπουφάν, είχε ένα καφέ φουλάρι και ένα μάλλινο καπέλο που κάλυπτε και τα αυτιά του. Ένα καλώδιο συνέδεε το αυτί του με μια συσκευή μουσική. Ο νέος κουνούσε το σώμα του με τη μουσική που άκουγε. Πήγε και κάθισε απέναντι στη γριούλα. Όταν είδε τα ξυπόλυτα πόδια της, το κούνημα σταμάτησε. Πάγωσε. Τα μάτια του πήγαν από τα πόδια της γιαγιάς στα δικά του. Φορούσε ακριβά ολοκαίνουργια παπούτσια. Μάζευε λεφτά αρκετό καιρό για να τα αγοράσει και να κάνει εντύπωση στην παρέα.

Το παλικάρι έσκυψε και άρχισε να λύνει τα παπούτσια του. Έβγαλε τα εντυπωσιακά παπούτσια και τις κάλτσες. Γονάτισε μπροστά στη γριούλα.

– «Γιαγιά, είπε, βλέπω ότι δεν έχεις παπούτσια. Εγώ έχω κι άλλα». Προσεκτικά κι απαλά σήκωσε τα παγωμένα πόδια και της φόρεσε πρώτα τις κάλτσες κι ύστερα τα παπούτσια του.

Η γριούλα τον ευχαρίστησε συγκινημένη.

Τότε το λεωφορείο έκανε πάλι στάση. Ο νέος κατέβηκε και προχώρησε ξυπόλυτος στο χιόνι. Οι επιβάτες μαζεύτηκαν στα παράθυρα και τον έβλεπαν καθώς βάδιζε προς το σπίτι του.

– «Ποιος είναι;», ρώτησε ένας.

– «Πρέπει να είναι άγιος», είπε κάποιος.

– «Πρέπει να είναι άγγελος», είπε ένας άλλος.

– «Κοίτα! Έχει φωτοστέφανο στο κεφάλι!» φώναξε κάποιος.

– «Είναι ο Χριστός!» είπε η ευσεβής κυρία.

Αλλά το αγοράκι, που είχε δείξει με το δάχτυλο τη γιαγιά, είπε: 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ και ΠΑΙΔΙ: Το καλύτερο δώρο!

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Tης ΙΩΑΝΝΑΣ ΧΑΡΜΠΕΑ

Ένας πατέρας γυρίζει σπίτι από την δουλειά αργά, κουρασμένος και εκνευρισμένος. Στην πόρτα τον περιμένει ο 5χρονος γιος του…

ΓΙΟΣ: «Μπαμπά, μπορώ να σε ρωτήσω κάτι;»
ΠΑΤΕΡΑΣ: «Ναι βεβαίως, τι είναι;»
ΓΙΟΣ: » Μπαμπά, πόσα παίρνεις στη μια μέρα; »
ΠΑΤΕΡΑΣ: «Αυτό δεν είναι δική σου δουλειά. Γιατί ρωτάς ένα τέτοιο πράγμα;» ρώτησε θυμωμένα .
ΓΙΟΣ: «Θέλω ακριβώς να ξέρω. Παρακαλώ πες μου, πόσα παίρνεις στη μια μέρα;»
ΠΑΤΕΡΑΣ: «Εάν πρέπει να ξέρεις, παίρνω 50 ευρώ την μέρα».
ΓΙΟΣ: «Ωχ»…, απάντησε το παιδί, με το κεφάλι του κάτω και συνέχισε… «Μπαμπά σε παρακαλώ μπορείς να μου δανείσεις €25″;

Ο πατέρας εξαγριωμένος του απάντησε:
«Εάν ο μόνος λόγος που εσύ ρώτησες είναι, ώστε να δανειστείς κάποια χρήματα για να αγοράσεις ένα ανόητο παιχνίδι ή κάποιες άλλες αηδίες, τότε να πας κατ’ ευθείαν στο δωμάτιό σου και στο κρεβάτι σου. Σκέψου γιατί είσαι τόσο εγωιστής. Δεν εργάζομαι σκληρά καθημερινά για τέτοιες παιδαριώδεις επιπολαιότητες».

Το μικρό παιδί πήγε ήσυχα στο δωμάτιό του και έκλεισε την πόρτα. Ο μπαμπάς κάθισε σκεπτόμενος την ερώτηση του παιδιού και νευρίαζε περισσότερο. Πώς τόλμησε να υποβάλλει τέτοια ερώτηση για να πάρει μόνο κάποια χρήματα; Μετά από μια περίπου ώρα, ο μπαμπάς είχε ηρεμήσει και είχε αρχίσει να σκέφτεται: Ίσως είναι κάτι που πρέπει πραγματικά να αγοράσει ο μικρός με τα 25 ευρώ γιατί δεν ζητάει χρήματα πολύ συχνά.

Πήγε στην πόρτα του δωματίου του παιδιού και άνοιξε την πόρτα.
ΠΑΤΕΡΑΣ: «Κοιμάσαι αγόρι μου;»
ΓΙΟΣ: «Δεν κοιμάμαι»
ΠΑΤΕΡΑΣ: «Σκεφτόμουν, ότι ίσως ήμουν πάρα πολύ σκληρός μαζί σου νωρίτερα. Ήταν μια μεγάλη ημέρα και έβγαλα την κούρασή μου σε σένα. Εδώ είναι τα 25 ευρώ που μου ζήτησες».

Το παιδί έτρεξε κατ’ ευθείαν επάνω του χαμογελώντας .
«Σε ευχαριστώ μπαμπά !» φώναξε. Κατόπιν, πάει στο μαξιλάρι του και βγάζει από κάτω κάποια τσαλακωμένα χρήματα. Ο πατέρας μόλις βλέπει ότι το παιδί έχει ήδη κάποια χρήματα, αρχίζει να νευριάζει. Το μικρό παιδί αρχίζει να μετράει σιγά τα χρήματά του και κοιτάζει τον μπαμπά του.
ΠΑΤΕΡΑΣ: «Γιατί θέλεις περισσότερα χρήματα εφόσον έχεις ήδη μερικά»;
ΓΙΟΣ: «Επειδή δεν είχα αρκετά, αλλά τώρα έχω»
«Μπαμπά, έχω 50 ευρώ τώρα. Μπορώ να αγοράσω μια μέρα του χρόνου σου; Σε παρακαλώ μείνε αύριο σπίτι. Θα ήθελα πολύ να φάμε και να παίξουμε μαζί».

Τα πανάκριβα παιχνίδια που λαχταρούν τα παιδιά για τα Χριστούγεννα είναι μόνο για εκείνη τη στιγμή! Χαίρονται εκείνη τη στιγμή, αλλά η απουσία και των δύο γονιών από το σπίτι για πολλές ώρες, λόγω της εργασίας τους, στοιχίζει τόσο πολύ στα παιδιά! Το ανικανοποίητο κενό αίσθημα δεν πρόκειται να καλυφθεί ούτε όταν ενηλικιωθούν. Το παιχνίδι με τους γονείς, μια ζεστή αγκαλιά είναι το καλύτερο δώρο των Χριστουγέννων.

Το παιδί της ιστορίας προσπάθησε να εξαγοράσει την αγάπη του πατέρα με χρήματα. Βέβαια, σήμερα τα παιδιά έχουν πολλές απαιτήσεις, οι οποίες καλύπτονται από την πολύωρη εργασία των γονέων τους. 

Όμως το πιο λαμπρό δώρο για ένα παιδί είναι η έμπρακτη αγάπη των γονιών! Αυτή θα μείνει όταν θα σβήσουν τα φώτα των γιορτών, αυτή θα μείνει όταν το παιδί ενηλικιωθεί. Αυτή θα συντροφεύει και θα καθοδηγεί το παιδί σε όλη του τη ζωή! Στην αγώνα δρόμου των γονιών για μια καλύτερη ποιότητα ζωής τόσο των ίδιων όσο και των παιδιών προσπέρασαν τις πραγματικές ανάγκες του παιδιού τους που είναι η αγάπη!

Η παιδική μοναξιά, η μη εμφανής μάστιγα της σύγχρονης εποχής που πλήττει συνήθως τις πιο μικρές ηλικίες περνάει απαρατήρητη και άνευ σημασίας. Το καλύτερο δώρο του κόσμου δεν εξαγοράζει την αγάπη για το παιδί, δεν εξαγοράζει τις ώρες που χάθηκαν και οι γονείς απουσίαζαν από στιγμές της ζωής τους. Το καλύτερο δώρο είναι η καθημερινή παρουσία του γονιού στις μικρές χαρές, αλλαγές και στιγμές της ζωής του παιδιού.

Παιδί εγώ

μα δε μπορώ, να το δεχτώ

της μοναξιάς το σκηνικό

κλαίω, θρηνώ και απαιτώ

θέλω Αγάπη για να ζω!

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΦΤΩΧΕΙΑ : Μαμά, είμαστε φτωχοί;

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΧΑΡΜΠΕΑ

Ήταν ένα πρωινό όταν χτύπησε το τηλέφωνο του γραφείου για να αναλάβουμε ένα συσσίτιο. Το συσσίτιο αφορούσε μια πολύ φτωχή οικογένεια με δυο παιδάκια.

Μεσημέρι, λοιπόν… και το συσσίτιο έτοιμο! Αφού το παραλάβαμε πήγα να το παραδώσω. Η κυρία με περίμενε στην πόρτα γεμάτη αγωνία. Ορίστε το φαγητό!  Ένιωσα ότι έκανα κάτι τόσο σημαντικό αλλά η μικρή φωνούλα που ακούστηκε να λέει με άφησε  άναυδη! Μαμά είμαστε φτωχοί; Γιατί μας φέρνουν φαγητό;

Η έκφραση της μητέρας  παγωμένη. Εξάλλου τι μπορούσε να απαντήσει σε ένα πεντάχρονο παιδί και τι θα καταλάβαινε; Της έδωσα το πακέτο με σφιγμένο, πλέον, χαμόγελο.

Έχω την ανάγκη σας, μου είπε, θέλω να αρχίσετε και για επίσκεψη. Έχω κάποια θέματα. Η μικρή, μην περιμένοντας απάντηση στην ερώτηση, της άρπαξε το φαγητό και πήγε μέσα.

Άκουσα ότι είστε κοινωνιολόγος, τι λέμε λοιπόν σε ένα παιδί που ρωτάει συνέχεια αν είμαστε φτωχοί;

Μα δεν το καταλαβαίνει μόνη της, δε βλέπει; Πώς να το διαχειριστώ; Δεν ξέρω τι να κάνω, σκαρφίστηκα ένα παραμύθι για τη φτώχεια και της το λέω, αλλά πάλι με ξαναρωτά.

Θα τα πούμε, της λέω, την άλλη φορά θα μείνω για να μιλήσουμε. Ευχαριστώ κοπέλα, μου λέει, και με συνοδεύει ως την εξώπορτα.

Μπαίνω στο υπηρεσιακό. Τι έγινε, ρωτά η συνάδελφος, όλα εντάξει; Εντάξει απαντώ. Αύριο είναι 17 Οκτώβρη παγκόσμια ημέρα της φτώχειας, της λέω. Α καλά, μου λέει, κάθε μέρα κάποια παγκόσμια ημέρα θα είναι! Τι να λέει; Αύριο πάλι θα διατυμπανίσουμε την παγκόσμια ημέρα φτώχειας, άρθρα, συζητήσεις, στατιστικά δεδομένα,  παρουσιάσεις κοινωνικών  ερευνών, χαμός! Θα γιορτάσουμε για άλλη μια φορά τη δυστυχία μας.

Και εμείς τι κάνουμε; 

Ταΐζουμε αυτή τη φτώχεια, κυριολεκτικά και μεταφορικά! Όταν υπάρχει κάτι κακό το σκοτώνεις πριν πάρει διαστάσεις, μετά αναγκαστικά το συντηρείς, δίνοντας συσσίτια.

Εσύ δε θα γράψεις κανένα άρθρο; Μου λέει. 

Ναι, θα γράψω ένα άρθρο, παραμύθι αληθινό όμως! Τα γεμάτα απορία μεγάλα μάτια  του μικρού κοριτσιού θα είναι το έναυσμα.

Τα  παιδιά καταλαβαίνουν πολλά πράγματα, παρά ταύτα είναι στη φύση τους να ρωτάνε ξανά και ξανά. Έχουν τόσο εύλογες απορίες και κάνουν τόσο εύστοχες ερωτήσεις που, πραγματικά, δεν ξέρεις τι να απαντήσεις και πώς να το χειριστείς.

Κάποτε γεννήθηκε ένα κορίτσι που ήταν τόσο άσχημο  και το ονόμασαν φτώχεια. Οι γονείς ήταν πλούσιοι αλλά το παιδί τους ήταν τόσο απαιτητικό σε όλα, που φτώχυναν και οι γονείς. Και τώρα το παιδί ρωτά «γιατί είμαστε φτωχοί»; Γεννιέσαι φτωχός ή γίνεσαι; 

Γίνεσαι…

Εξάλλου τους ζητιάνους ακόμα τους συντηρούν αυτοί που του δίνουν. Μα, θα μου πει κάποιος, τι λες, είναι δυνατόν να μην προσφέρουμε στους φτωχούς και αναξιοπαθούντες;

Φυσικά και να προσφέρουμε όλοι – ό,τι μπορεί ο καθένας. Αλλά το θέμα είναι γιατί έγιναν φτωχοί; Γιατί υπάρχουν φτωχοί στον πλανήτη γη, γενικότερα, τη στιγμή που υπάρχουν πόροι;

Κάποια πράγματα πετιούνται και κάποιοι άλλοι τα χρειάζονται για να επιβιώσουν. Ξοδεύονται πολλά χρήματα σε πράγματα που δεν πρέπει, τη στιγμή που στη διπλανή πόρτα υπάρχουν παιδιά που πραγματικά πεινάνε ή κρυώνουν.

Αν τυχόν ρωτήσει το παιδί σας, μαμά είμαστε φτωχοί; Κοιτάξτε το στα μάτια και πείτε του μια ιστορία για τη φτώχεια, ένα παραμύθι σαν τον κακό λύκο που, τελικά, δεν κατόρθωσε να φάει την Κοκκινοσκουφίτσα.

Η φτώχεια, σύμφωνα με τα λεγόμενα του Γκάντι, είναι η χειρότερη μορφή βίας. Μην κακοποιείτε, λοιπόν, τις ψυχές των παιδιών σας. Χωρίς να αποκρύψετε την άσχημη οικονομική κατάσταση της οικογένειας αφήστε ένα ανοιχτό παράθυρο στην ελπίδα ότι κάποτε θα αλλάξουν τα πράγματα, δώστε ένα καλό τέλος στο παραμύθι σας.

Η φτώχεια κάποτε γέρασε και έφυγε από κοντά μας χωρίς να αφήσει απογόνους. Υπήρχε μόνο για να διδάξει στα παιδιά την αξία κάποιων πραγμάτων τόσο σημαντικών πραγμάτων κάποιες φορές όσο το ίδιο τους φαγητό ή τα ρούχα τους. Ποτέ δεν πρέπει να βιώνουν τα παιδιά τη φτώχεια ως ένα μόνιμο γεγονός ή κατάσταση.

Όμως, ένα ερώτημα πλανιέται στο μυαλό μου όλη αυτή την ώρα που γράφω: 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Από την κυρία Κοκοβίκου ως σήμερα…

Της ΙΩΑΝΝΑΣ ΧΑΡΜΠΕΑ

Κοινωνιολόγου / εγκληματολόγου

Οι σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους είναι οι ρίζες και ο κορμός μιας κοινωνίας, που όσο αυτή προοδεύει και εξελίσσεται τόσο ο σημερινός άνθρωπος, ως πρωταγωνιστής, χρειάζεται και αναζητά έναν άλλο άνθρωπο, για την ψυχική και συναισθηματική του ικανοποίηση. 

Πόσα πράγματα δεν έχουν γραφτεί και ειπωθεί για τις σχέσεις των δύο φύλων, τη σωστή σχέση της ζωής μας;

Κανόνες, οδηγίες και συνταγές περνούν μέσα από την τηλεόραση, τα περιοδικά και τον Τύπο, ψάχνοντας τη μαγική οδηγία που θα μας εξασφαλίσει την τέλεια σχέση, χωρίς λάθη, φόβους και ενοχές.

Καθισμένη στα έδρανα του Παντείου Πανεπιστημίου αρκετά ως πολλά χρόνια πριν, παρακολουθώντας το μάθημα κοινωνία και τηλεόραση στη σύγχρονη Ελλάδα. Είχα εργασία-ανάλυση της ελληνικής ταινίας: «Η δε γυνή να φοβήται τον άνδρα». 

Ο Αντωνάκης, ο γνωστός σε όλους Γιώργος Κωνσταντίνου, ο σκληρός άντρας και η Μάρω Κοντού, η υποτακτική γυναίκα που αλλάζει ρόλο μετά το γάμο.  

Και μετά τόσα χρόνια τι είναι εκείνο που έχει αλλάξει στα σημερινά δεδομένα;

Πόσα καπελάκια, άραγε, αντρών έχουν φύγει; 

Πόσα ζευγάρια έχουν φτάσει ως το χωρισμό;

Ο ρόλος της γυναίκας στην κοινωνία μας είναι πολυπαραγοντικός, η ίδια καλείται να ανταπεξέλθει σε πολλούς και κάποιες φορές αντιφατικούς ρόλους. Και μέσα σε όλα αυτά δεν το βάζει κάτω, δεν ζητάει την προστασία του αρσενικού. Πολλές φορές, μάλιστα, είναι οι γυναίκες που συντηρούν οικονομικά όλη την οικογένεια, εφόσον η κρίση άφησε ανέργους αρκετούς άντρες.

Κυρία Κοκοβίκου δεν υφίσταται. Και μολονότι οι γυναίκες χαίρονται όλη αυτή την ανεξαρτησία που γέννησαν οι καινούριες συνθήκες ζωής, οι γάμοι μειώνονται. Τα διαζύγια αυξάνονται, οι γεννήσεις μειώνονται και αυτές δραματικά.  

Κίνητρα για δημιουργία οικογένειας δε δίνονται, ούτε εξασφαλίζονται οι τρίτεκνες και πολύτεκνες και ο φόβος για αυτό το αβέβαιο αύριο τοποθετεί τη δημιουργία οικογένειας σε δεύτερη μοίρα.

Ίσως κάποια στιγμή οι ιθύνοντες θα πρέπει να δούνε τις πραγματικές διαστάσεις κοινωνικών δυσμενών παραγόντων που εισέρχονται στη διαμόρφωση των ανθρώπινων σχέσεων και περιπλέκουν την δομή της κοινωνίας, τόσο τη σημερινή όσο και την αυριανή. Βέβαια, η κρίση άλλοτε χωρίζει και άλλοτε ενώνει τους ανθρώπους, οπωσδήποτε όμως πρέπει να υπάρξουν κίνητρα σε μορφή παροχών ως επί το πλείστον που θα δραστηριοποιήσουν τα άτομα σε πρωτοβουλίες τεκνοποίησης.

Πολλά τα ζευγάρια που αρκούνται στο ένα παιδί. Θα μου πει κάποιος τι σκαλίζω τώρα; Ψιλά γράμματα όλα αυτά! Εδώ έχουμε άλλα θέματα σοβαρότερα με σημαντικότερο την ανεργία, τη μετανάστευση νέων στο εξωτερικό, την ανεπαρκή κάλυψη των βασικών αναγκών κάθε νοικοκυριού είτε πρόκειται για σίτιση, είτε για θέρμανση κτλ. Και όμως, με σε όλο το θολό τοπίο δεν πρέπει να παραγκωνίζουμε τη σημασία των σχέσεων των δυο φύλων, που απειλεί την κινητήρια δύναμη του κοινωνικού ιστού.

Όλες οι κοινωνίες στηρίζονται στο πλέγμα των σχέσεων ατόμων που τις απαρτίζουν. Σε καμιά περίπτωση, λοιπόν, δε θα πρέπει να παραβλέπουμε τη σημαντικότητα αυτών στη διαμόρφωση και εξέλιξη της κοινωνίας. Φαντάζεστε μια κοινωνία χωρίς οικογένειες; Φαντάζεστε μια κοινωνία χωρίς νέους, χωρίς παιδιά; Φαντάζεστε μια κοινωνία χωρίς μέλλον;

Η κυρία Κοκοβίκου ήταν μια επανάσταση για το γυναικείο πληθυσμό τότε. Έπαιξε το ρόλο της και ακολούθησαν πολλές κυρίες Κοκοβίκου, προσωποποίηση της γυναικείας ανεξαρτησίας που άλλαξαν τη δομή της κοινωνίας. Ευελπιστώ η μελλοντική δομή της κοινωνίας μας να μην αποτελείται από ηλικιωμένους, ή οικονομικά ανενεργό πληθυσμό, εφόσον όπως τείνει να διαμορφώνεται η ισχύουσα κοινωνική εικόνα είναι η φυγή νέων ανθρώπων στο εξωτερικό και οι εναπομείναντες αδυνατούν ή φοβούνται να δημιουργήσουν δικό τους σπιτικό, οικογένεια και παιδιά.

Κοινωνία χωρίς οικογένεια δεν έχει μέλλον. Αφανισμός του ισχυρού αυτού κοινωνικού κρίκου αποτελεί τροχοπέδη στην διαιώνισή μας και απειλή, ακόμα και του ίδιου του ελληνικού έθνους. Δεν αποτελεί, λοιπόν, μικρότερης σημασίας ζήτημα, είναι άρρηκτα συνδεδεμένο με όλα τα κοινωνικά προβλήματα.

Οι κοινωνίες είναι δυναμικές και όχι στατικές και ως τέτοιες πρέπει να αντιμετωπίζονται. Οι νόμοι, οι παροχές και οι φοροεισπρακτικές πολιτικές θα πρέπει να συμφωνούν με τα εκάστοτε κοινωνικά δεδομένα. Να κινούνται σε κατάσταση παράλληλη με αυτά και όχι αντίθετη. Ευάλωτες κοινωνικές ομάδες πολύτεκνοι, τρίτεκνοι, μονογονεϊκές οικογένειες, άνεργοι νέοι να προστατεύονται και όχι το τρίτο παιδί, για παράδειγμα, να αποτελεί τεκμήριο και συνεπώς αντικίνητρο η ίδια η ύπαρξη του!

Πρωτοχρονιές σε χρόνους άλλους!

Tης ΙΩΑΝΝΑΣ ΧΑΡΜΠΕΑ

Πρωτοχρονιές σε χρόνους άλλους
Πρωτοχρονιές με τους μεγάλους
μικρός εσύ μικρός κι ο χρόνος
αλλάζατε κι οι δυο συγχρόνως

Τώρα τι κλαις και τι γκρινιάζεις
Πρωτοχρονιά είναι και γιορτάζεις
την λίγη πίστη του ενηλίκου
στην παιδική ανατολή του

Πρωτοχρονιές γιορτές του χρόνου
Πρωτοχρονιές του ραδιοφώνου
πως θα τις γιόρταζες εσύ
τώρα που έχεις το κλειδί;

Μικρό κλειδί και σ’ οδηγάει
σ’ ένα παράσπιτο στο πλάι
σ’ ένα μικρό μικρό πλανήτη
πλάι στο μεγάλο άδειο σπίτι

Πάει ο καιρός που οι δικοί σας
σκηνοθετούσαν την γιορτή σας
και είσ’ εσύ που πρέπει τώρα
να υψώσεις της γιορτής τα δώρα

Ποιος θα νοιαστεί και ποιος θα παίξει
Χρονοποιός ας είναι η λέξη
γιατί τα χρόνια τρέχουν χύμα
κι εμείς τους δίνουμε ένα σχήμα
(Διονύσης Σαββόπουλος)

Νύχτα πρωτοχρονιάς 30 χρόνια πριν… το χιόνι πέφτει αδιάκοπα … και όσο βαθαίνει το σκοτάδι της νύχτας τόσο ομορφαίνει η πλάση! Ο Χιονάνθρωπος που έφτιαξες το πρωί βάζοντας δυο μάτια ελιές, καρότο για μύτη και ένα ξυλαράκι για στόμα στολίζει μια άκρη της αυλής σου.. Οι νιφάδες όσο πάνε και πυκνώνουν, το κρύο γίνεται ακόμα περισσότερο τσουχτερό, αλλά δε σε νοιάζει. Η ξυλόσομπα καίει συνεχώς… ο παππούς αναλαμβάνει το ρόλο του παραμυθά για ένα ακόμα βράδυ… θα σου πει εκείνη την ιστορία με το πριγκιπόπουλο που έβαζε στάχτη στα παπούτσια του για να ζεσταθεί και πριν πας να κοιμηθείς θα αφήσεις το γράμμα κάτω από το χριστουγεννιάτικο δέντρο. Στο γράμμα θα λες για το δώρο που θες να βρεις ξυπνώντας το πρωί…. Βλέπετε τότε δε στέλναμε e – mail στον Αι -Βασίλη όπως σήμερα!

Νύχτα πρωτοχρονιάς 15 χρόνια πριν….. Οι παππούδες με τα παραμύθια δεν υπάρχουν πια ή μένουν στο χωριό. Οι οικογένειες αποτελούνται από τους γονείς και τα παιδιά και το πυρηνικό στυλ οικογένειας κυριαρχεί. Οι υπολογιστές έχουν εισβάλλει στα σπίτια και τα παιδιά ζητάνε δώρα συνδεδεμένα με τη νέα τεχνολογία.. Ο πατέρας ντύνεται ο ίδιος Αι – Βασίλης και φέρνει δώρο στο παιδί..Όλοι είναι ευτυχισμένοι. Το τζάκι το ανάβουν πλέον πιο αραιά..πιο πολύ σαν διακοσμητικό υπάρχει, εφόσον νέες μορφές θέρμανσης έχουν πάρει τη θέση της ζεστασιάς.. ακόμα και το νοικοκυριό του τελευταίου χωριού της πιο ψηλής ραχούλας έχει καλοριφέρ!

Πρωτοχρονιά 2014 κάτι υπάρχει στο βράδυ αυτό που θυμίζει λίγο ως πολύ από το παρελθόν… Τζάκια… ξυλόσομπες έχουν την τιμητική τους ακόμα και στις πόλεις… H αιθαλομίχλη  μολύνει πλέον και φορολογείται. Τα κοινωνικά συσσίτια οργανώνονται από τους Δήμους και τις εκκλησίες όλης της χώρας προκειμένου να καλύψουν τις ανάγκες των ευπαθών κοινωνικών ομάδων που όλο και αυξάνονται. Τα παιδιά συνομιλούν πλέον με τον Αι – Βασίλη μέσω του προγράμματος Skype στον υπολογιστή. Το έθιμο με τις τσιγαρίδες και τη γουρονοχαρά αναβιώνει… για να ξαναθυμηθούν οι παλιοί και να μαθαίνουν οι νέοι. Η ψαλίδα της οικονομικής κατάστασης μεγαλώνει και ενώ κάποια παιδιά παίρνουν πανάκριβα δώρα κάποια άλλα στερούνται και τα ουσιώδη μέσα βιοπορισμού. Αντιφατικές εικόνες….

Πρωτοχρονιά 2020: 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Άλλος με τη βάρκα μας;

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Tης ΙΩΑΝΝΑΣ ΧΑΡΜΠΕΑ

Φράση κλεμμένη από ταινία της Αλίκη Βουγιουκλάκη όπου μάταια προσπαθούσε να συγκεντρώσει κόσμο..για την αντίπερα όχθη και όμως σήμερα όταν ακούμε τη φράση αυτή όλοι έχουμε στο μυαλό μας  βάρκα που ίσως κινδυνεύει με το που θα απομακρυνθεί απο τη στεριά, μια βάρκα που ξανοίγεται στο βαθύ πέλαγος επαπειλούμενη… Σα να λέμε λοιπόν ποιο θα είναι το επόμενο θύμα, το θύμα των απολύσεων, ένα θύμα έρμαιο των κοινωνικών καταστάσεων, το εξιλαστήριο θύμα στο βωμό της Τρόικας για να σωθούν οι εναπομείναντες; Ποιος ξέρει άραγε αν θα σωθούν και οι υπόλοιποι.

12500 πρέπει να τεθούν σε διαθεσιμότητα που θα οδηγήσει σε κινητικότητα ή απολύσεις. Ήδη έχουν ανακοινωθεί από ποιους κλάδους θα προκύψουν. 

Και οι υπόλοιποι; Εφησυχάζουν?  

Οχι βέβαια , γιατί ίσως σύντομα κληθούν να ανέβουν στην ίδια βάρκα , τη βάρκα των απολύσεων…. Είναι δύσκολο να βυθίσουμε ένα ολόκληρο καράβι μονομιάς… η τακτική του λίγο – λίγο με τη μέθοδο της βάρκας είναι ότι πιο έξυπνο μπορεί κανείς να σκαρφιστεί!

Κοινωνία χωρίς αξίες και ιδανικά, κοινωνία ψεύτικη, πλαστή...πόσο θα αντέξεις ακόμα; 

Ισως πιο πολύ απο ότι φανταζόμαστε γιατί σε συντηρούν σκοτεινά συμφέροντα. 

Σε μια κοινωνία που άλλα λέμε, άλλα εννοούμε, άλλα πράττουμε πως έχουμε την απαίτηση να μην ευδοκιμεί η κοινωνική παθογένεια; 

Όσο χειροκροτούμε τους δήθεν, τόσο πίσω θα μας πάνε...

Ας ΕΦΑΡΜΟΣΤΕΙ ΑΞΙΟΚΡΑΤΙΑ ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ.... ΑΣ ΜΠΕΙ Ο ΚΑΘΕΝΑΣ ΕΚΕΙ ΠΟΥ ΤΟΥ ΑΞΙΖΕΙ... Όνειρα θερινής νυκτός όλα αυτά όμως και όποιος τολμάει και να οραματιστεί αξιοκρατία, ειλικρίνεια, δικαιοσύνη τον κατηγορούν για παραλήρημα... Είναι παρανοϊκό να θίγεις ισχυρά συμφέροντα, είναι παρανοϊκό να διαφέρεις και να ψάχνεις τρόπους απεγκλωβισμού απο το σύγχρονο γίγνεσθαι... αν δεν ακολουθείς το ρεύμα του σαθρού γίγνεσθαι το σύστημα σε αποβάλει απο τους κόλπους του... και οι προσπάθειες σου μάταιες...Καλλιεργείται οτι ήδη υπάρχει και διαιωνίζεται... και αλίμονο σε όποιον δείχνει την ανθρώπινη διάσταση του , εξοβελίζεται, διώκεται γιατί τόλμησε να είναι άνθρωπος, γιατί τόλμησε να πει αλήθειες, γιατί τόλμησε να οραματιστεί!

Οι απαιτήσεις των δανειστών δεν μας αφήνουν περιθώρια επιλογής. Η οικονομική υποδούλωση είναι γεγονός και ο μίτος της Αριάδνης χάθηκε!  Έτσι δε μπορούμε να βγούμε από το λαβύρινθο… χαθήκαμε στα σκοτεινά δρομάκια, συνηθίσαμε αυτό το σκοτάδι σε τέτοιο βαθμό που και το λίγο φως ενοχλεί. Οι θεσμοί ως θεσμοί σίγουρα για να δημιουργηθούν κάποια ανάγκη τους γέννησε.  Οπότε εκείνο που προφανώς έφταιξε είναι ο μη σωστός τρόπος λειτουργίας τους.

Ο κλασσικός Έλληνας τώρα ξαπλωμένος στον καναπέ του και πίνοντας το καφεδάκι του( όχι ελληνικός όμως φραπές, γιατί έχουμε εκμοντερνιστεί εδώ και χρόνια)  διαβάζει πάλι για τα νέα μέτρα που θέλουν να μας επιβάλλουν: απολύσεις στο δημόσιο και στον ιδιωτικό τομέα θα ακολουθήσουν και έχει αγανακτήσει με τους δανειστές σε σημείο που έχει να  θέσει τα εξής ερωτήματα:

Πώς ξεβολεύετε με τόση ευκολία ανθρώπους που χρόνια είναι κουρνιασμένοι στη ζεστή, στοργική φωλιά του δημοσίου τομέα;

Πώς διώχνετε ανθρώπους που έταξαν και πρόσφεραν τη γη με τον ουρανό και τα άστρα για να μπούν και να καθίσουν στην περιβόητη καρέκλα;

Πώς ξεριζώνετε τη νοοτροπία τόσων χρόνων; Τη νοοτροπία θα μπω στο δημόσιο να ξεκουραστώ; 

Πώς μηδενίζετε τους ανθρώπους εκείνους που στηρίζουν την δύναμη και ισχύ τους στο βόλεμα των άλλων;