ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Εγκλήματα χωρίς (ανάλογη) τιμωρία

 

Γράφει ο Θεόδωρος Π. Λιανός
Ομότιμος καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών. Πρόσφατα κυκλοφόρησε το βιβλίο του «Θανατική ποινή, τα υπέρ και τα κατά», από τις εκδόσεις Παπαζήση. 

Tο κακό με τους δολοφόνους, τους βιαστές, τους ληστές, τους εμπόρους ναρκωτικών, τους μικροκλέφτες, τους απατεώνες, τους μαστροπούς κτλ. έχει παραγίνει. Στη χώρα μας, κατά το 2021 έγιναν 8561 κακουργήματα και 194.599 πλημμελήματα. Αυτά σύμφωνα με το Υπουργείο Εσωτερικών. Σε αυτά προσθέστε εγκλήματα τα οποία δεν καταγράφονται διότι δεν καταγγέλλονται, π.χ. βιασμοί νεαρών γυναικών. 

Τα στοιχεία αυτά είναι τρομακτικά. Μας πληροφορούν ότι αντιστοιχεί ένα κακούργημα σε κάθε 820 ενήλικες και ένα πλημμέλημα σε κάθε 36 ενήλικες. Επίσης, μεταξύ των κακουργημάτων ήταν 245 δολοφονίες με δόλο, 353 βιασμοί και 3.471 ληστείες. 

Ασφαλώς, υπάρχουν αιτίες για το έγκλημα: συμφέρον, πάθη, φτώχεια, ανωμαλίες κ.α. Είμαι βέβαιος ότι οι σχετικοί επιστήμονες, κοινωνιολόγοι, ψυχολόγοι, ψυχίατροι, εγκληματολόγοι θα έχουν μια λίστα από τις αιτίες που στρέφουν τους ανθρώπους στην παρανομία και στο έγκλημα. Ας δούμε, όμως, τι λένε οι οικονομολόγοι, με ένα παράδειγμα 

Μία βασική παραδοχή της οικονομικής θεωρίας είναι ότι οι άνθρωποι αντιδρούν στα κίνητρα, θετικά ή αρνητικά. Το ίδιο ισχύει και για τους παρανόμους ή εν δυνάμει παρανόμους, από τους απλούς κλέφτες μέχρις εκείνους που ενδέχεται να διαπράξουν φόνους.  

Εστω ότι ένας διαρρήκτης, δηλαδή ένα άτομο που δεν αισθάνεται ότι υπάρχει κάποιος ηθικός κανόνας που του επιβάλλει να σέβεται την ιδιοκτησία των άλλων, έχει εντοπίσει μια μονοκατοικία της οποίας οι ένοικοι λείπουν και σκέφτεται να τη διαρρήξει. Τα στοιχεία, που θα λάβει υπ’ όψιν του προκειμένου να αποφασίσει αν θα προβεί στη διάρρηξη ή όχι είναι τα εξής:  

(α) η πιθανότητα να μη συλληφθεί, 

(β) το αναμενόμενο όφελος από τη διάρρηξη, π.χ. χρήματα και διάφορα αντικείμενα αξίας, 

(γ) η πιθανότητα να συλληφθεί και 

(δ) το κόστος που θα υποστεί αν συλληφθεί, π.χ. αν θα καταδικαστεί, ποια θα είναι η ποινή του, τι θα χάσει όσο είναι κρατούμενος ή φυλακισμένος κτλ.  

Θα κάνει μια υποκειμενική εκτίμηση της πιθανότητας να μη συλληφθεί και να έχει όφελος (μικρό ή μεγάλο) από τη διάρρηξη και θα τη συγκρίνει με την πιθανότητα να συλληφθεί και να υποστεί το κόστος της τιμωρίας. Με άλλα λόγια, ο διαρρήκτης θα συγκρίνει το αναμενόμενο όφελος με το αναμενόμενο κόστος. Αν το αναμενόμενο όφελος είναι μεγαλύτερο από το αναμενόμενο κόστος, ο διαρρήκτης θα διαρρήξει τη μονοκατοικία. Αν το αναμενόμενο κόστος είναι μεγαλύτερο από το αναμενόμενο όφελος, δεν θα προχωρήσει στη διάρρηξη.  

Η εξήγηση της ανησυχητικής εγκληματικότητας στη χώρα μας βρίσκεται στο χαμηλό κόστος με το οποίο απειλείται ο παράνομος.  

Οι ποινές που επιβάλλονται στους ενόχους δεν είναι αρκετά αυστηρές ώστε να έχουν αποτρεπτικό αποτέλεσμα. Ο δολοφόνος, αν και όταν συλληφθεί, θα πέσει στα μαλακά. Η μέγιστη τιμωρία για έναν ειδεχθή δολοφόνο είναι ισόβια κάθειρξη, αλλά αυτό σημαίνει ότι ο εγκληματίας θα αποφυλακιστεί σε 16 ή και λιγότερα χρόνια. Τιμωρία με φυλάκιση τριών ετών σημαίνει ότι δεν φυλακίζεται ο ένοχος, διότι παίρνει αναστολή. Απίστευτα και απαράδεκτα πράγματα. 

Ετσι, δημιουργείται η εντύπωση ότι ο ποινικός κώδικας της χώρας μας έχει δημιουργηθεί για να προστατεύει τον εγκληματία μάλλον, παρά τον αθώο και ανυποψίαστο πολίτη.  

Αναρωτιέμαι, όπως και πολλοί άλλοι, αν ο δολοφόνος ήξερε ότι, αν και όταν συλληφθεί, θα καθίσει στην ηλεκτρική καρέκλα, θα σκότωνε; 

Η θανατική ποινή έχει καταργηθεί στην Ευρώπη, αλλά από σχετικές μελέτες στις Ηνωμένες Πολιτείες προκύπτει το συμπέρασμα ότι η θανατική ποινή έχει αποτρεπτικό αποτέλεσμα. Η Ευρώπη και η Ελλάδα πρέπει...

 

ΣΥΡΙΖΟΣΟΥΡΓΕΛΑΡΑΔΙΚΟ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η παραβολή της Παυλίνας Μποργκέζε

Γράφει ο  Θεόδωρος Π. Λιανός 

Ομότιμος καθηγητής του Οικονομικού Πανεπιστημίου Αθηνών

Η Παυλίνα Μποργκέζε, αδελφή του Ναπολέοντα, πόζαρε κάποτε γυμνή για τον ιταλό γλύπτη Αντόνιο Κανόβα, ο οποίος δημιούργησε ένα ωραίο αισθησιακό άγαλμα. 


Μια γυμνή πριγκίπισσα στο στούντιο ενός καλλιτέχνη, εκείνη την εποχή, ήταν τεράστιο σκάνδαλο.  


Οταν ρωτήθηκε «μα πώς μπόρεσες να ποζάρεις γυμνή;», η ωραία Παυλίνα απήντησε με προσποιητή αθωότητα «μα το στούντιο θερμαινόταν». 


Σκεφθείτε τώρα την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ σε ρόλο Παυλίνας Μποργκέζε. Για την αθέτηση των χωρίς όριο υποσχέσεών της υπάρχει η αθωωτική απάντηση «μα φταίει ο Σόιμπλε, φταίει το Μνημόνιο, φταίει ο Ντράγκι, φταίει το ΔΝΤ». 


Φταίνε όλοι πλην του ΣΥΡΙΖΑ. Το πλήθος των υποσχέσεων του κ. Τσίπρα ήταν όσο και το πλήθος των ακεραίων αριθμών και, παρά το προφανές της αδυναμίας πραγματοποίησής των, οι ψηφοφόροι παρασυρόμενοι από κάποια ακατανόητη δύναμη έδωσαν δύο φορές στον ΣΥΡΙΖΑ την ευκαιρία να κυβερνήσει.  


Η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ απεδείχθη γυμνή, όπως η ωραία πριγκίπισσα. Τώρα, όμως, καθώς πλησιάζουν οι εκλογές, ο ΣΥΡΙΖΑ προσπαθεί να ρίξει κάποιο ρούχο πάνω του, να ντυθεί όπως όπως. Ετσι άρχισαν οι πρώτες μελετημένες διαφημίσεις.

Η διαφήμιση για να πετύχει και για να φέρει δηλαδή πελάτες στο διαφημιζόμενο προϊόν απαιτεί πολλά και συνεχή μηνύματα. Το πρώτο περνάει σχεδόν απαρατήρητο. Το δεύτερο τραβάει κάπως την προσοχή του καταναλωτή. Το τρίτο πάει καλύτερα κ.τ.λ. 


Αυτή είναι η παρούσα στρατηγική του ΣΥΡΙΖΑ. Αρχίζει να στέλνει μικρά μηνύματα. Π.χ. η καθαρή έξοδος και το τέλος των Μνημονίων, αναφορές για φορολογικές ελαφρύνσεις, μειώσεις του ΕΝΦΙΑ, αναβολή των περικοπών των συντάξεων που πρόκειται να γίνουν το 2019, διαβεβαιώσεις ότι «χασούρα» (συριζική λέξη) θα έχει μόνο η μεσαία τάξη, δηλ. ο ταξικός εχθρός της συριζικής Αριστεράς κ.τ.λ. Ο στόχος αυτών των αναφορών είναι προφανής. Αρχίζει ένας ελαφρύς βομβαρδισμός του ταλαιπωρημένου ψηφοφόρου για να πιστέψει ότι κάτι καλό έχει η κυβέρνηση στο μυαλό της.

Η Παυλίνα Μποργκέζε, γυμνή ή ντυμένη, πέρασε καλά. Το ίδιο και ο ΣΥΡΙΖΑ. Το ίδιο και ίσως καλύτερα πέρασε ο συνέταιρος της κυβέρνησης χάρις σε μια απίστευτη εύνοια της τύχης και στην ιδεολογική ανωμαλία του ΣΥΡΙΖΑ. Δυστυχώς, οι υπόλοιποι περάσαμε άσχημα, πλην, βεβαίως, των παρανόμων που ζουν στον παράδεισο που τους έχει φτιάξει ο υπουργός που μας προστατεύει, ο κ. Τόσκας. 


Πολλοί, πάνω σε μια κρίση αυτοκριτικής, λένε «καλά να πάθουμε, τους ψηφίσαμε». 

Σωστά. Και όπως λένε οι πολιτικοί, ο λαός δεν κάνει λάθος. Ο λαός δεν έκανε λάθος, αλλά...

Η ώρα των διδάκτρων

ΑΠΟΛΑΥΣΤΕ ΕΝΑ ΜΙΓΜΑ ΑΠΟ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΑΝΑΚΑΤΕΜΕΝΕΣ ΜΕ ΠΑΠΑΡΙΕΣ...

Γράφει ο Θεόδωρος Π. Λιανός

Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών.

Διάβασα το κείμενο διαβούλευσης «Εθνική Στρατηγική για την Ανώτατη Παιδεία» που παρουσίασε η υπουργός Παιδείας κυρία Αννα Διαμαντοπούλου. Το γεγονός ότι οι καθηγητικές και φοιτητικές συντεχνίες το καταδίκασαν αμέσως δείχνει ότι οι προτάσεις που παρέχονται στο κείμενο αυτό είναι σοβαρές και προς τη σωστή κατεύθυνση. Και πράγματι είναι. Δεν μπορώ όμως να αντισταθώ στον πειρασμό να διατυπώσω μια γενική παρατήρηση που μπορεί να είναι χρήσιμη στις μελλοντικές συζητήσεις. Η φιλοσοφία των προτάσεων βασίζεται σε μια διοικητική αντίληψη για τη λειτουργία του Πανεπιστημίου και αυτό μπορεί να είναι πηγή σοβαρών δυσχερειών αν οι προτάσεις γίνουν νόμος. Οι ανθρώπινες κοινότητες βασίζονται στην ύπαρξη κινήτρων και οι διοικητικοί περιορισμοί επιβάλλονται για να προστατεύσουν το άτομο από αυθαιρεσίες παρέχοντας αντικίνητρα για ορισμένες ενέργειες. Η άθλια κατάσταση του ελληνικού πανεπιστημίου οφείλεται ακριβώς στην έλλειψη κατάλληλων κινήτρων και αντικινήτρων. Η δομή των κινήτρων και αντικινήτρων και τα ατομικά συμφέροντα είναι τέτοια που οδηγούν στην παρακμή του Πανεπιστημίου.

Το ελληνικό πανεπιστήμιο σχεδόν κυριαρχείται από δύο ομάδες ατόμων. 

Μια ομάδα μωροφιλόδοξων και κομπιναδόρων καθηγητών, εν πολλοίς αγραμμάτων, οι οποίοι συνεργάζονται, υποστηρίζονται ή ανέχονται τις κομματικές φοιτητικές οργανώσεις με σκοπό την ικανοποίηση προσωπικών επιδιώξεων. 

Η άλλη ομάδα αποτελείται από τις διάφορες κομματικές φοιτητικές οργανώσεις που αδιαφορούν πλήρως για το πανεπιστήμιο, δεδομένου ότι αυτοί θα σταδιοδρομήσουν στα κόμματα εφόσον επιδείξουν αρκετά σημαντικό καταστροφικό έργο και θα συνεχίσουν την καταστροφή από άλλα πόστα.

Οι ομάδες αυτές δεν εξουδετερώνονται με διοικητικά μέτρα. Χρειάζεται ένα μέσον, ένα όργανο, που θα τους αφαιρεί τη δύναμη. Και αυτό είναι η πληρωμή διδάκτρων για κάθε μάθημα. Το σημερινό σύστημα της δωρεάν εκπαίδευσης έχει χρεοκοπήσει. Σκεφθείτε ένα νέο σύστημα που οι πλούσιοι θα πληρώνουν δίδακτρα με τα οποία θα παρέχονται υποτροφίες στους φτωχούς. Ενα τέτοιο σύστημα όχι μόνο είναι δικαιότερο από το ισχύον αλλά παρέχει και τα σωστά κίνητρα και αντικίνητρα. Κίνητρο στους μεν για μελέτη ώστε να διατηρούν την υποτροφία, κίνητρο είναι δε για μελέτες για να μη διαιωνίζουν τη φοιτητική τους ιδιότητα. Ενα τέτοιο σύστημα διδάκτρων με παράλληλη κατάργηση του αίσχους των δωρεάν συγγραμμάτων είναι βέβαιον ότι θα αφυπνίσει και θα ενεργοποιήσει τη μεγάλη μάζα των φοιτητών και θα εξαφανίσει ή τουλάχιστον θα περιορίσει τις κομματικές φοιτητικές οργανώσεις.

Η εισαγωγή διδάκτρων θα επηρεάσει και τους καθηγητές. Ο φοιτητής που πληρώνει δίδακτρα έχει απαιτήσεις, θέλει τον καθηγητή παρόντα και όχι «ιπτάμενο», θέλει καλή διδασκαλία και καλό σύγγραμμα. Δυστυχώς, η αλήθεια είναι ότι νοιαζόμαστε για ό,τι πληρώνουμε και αδιαφορούμε για ό,τι μας προσφέρεται δωρεάν. Δεν υπαινίσσομαι ότι η εισαγωγή διδάκτρων θα λύσει όλα τα προβλήματα αλλά χωρίς δίδακτρα ή και άλλους οικονομικούς περιορισμούς το ελληνικό πανεπιστήμιο δεν πρόκειται να μπει σε σωστό δρόμο. Οσο οι ΚΝίτες, ΠΑΣΠίτες και ΔΑΠίτες και άλλες κομματικές παρατάξεις αλωνίζουν ατιμωρητί, το Πανεπιστήμιο δεν πρόκειται να δει προκοπή.

Η εμπειρία έχει δείξει ότι τα οικονομικά κίνητρα είναι πάντοτε αποτελεσματικά. Αντίθετα, τα διοικητικά μέτρα τείνουν να πολλαπλασιάζονται και να ατονούν. Η επιβολή διδάκτρων είναι βέβαιον ότι θα αποδώσει και θα φέρει τάξη στα πανεπιστήμια.

ΑΓΡΥΠΝΟΣ ΦΡΟΥΡΟΣ

Λοιπον κύριε καθηγητά άκου. 

Ως προς το ΚΑΡΚΙΝΩΜΑ των κομματικών φοιτητικών παρτάξεων αλλά και των ξεφτιλισμένων (και ενδεχομένως αγραμματων) καθηγητάδων  δεν θα διαφωνήσω. Ως προς την θεραπεία με την επιβολή διδάκτρων έχω να σου πω οτι ΞΕΠΕΡΝΑΣ ΤΑ ΟΡΙΑ ΤΗΣ ΑΣΤΕΙΟΤΗΤΑΣ

Μια συζήτηση περί   επιβολής διδάκτρων θα μπορούσε ενδεχομένως να έχει λογική βάση (?) για χίλιους λόγους, αλλα το να πιστεύει σοβαρός  υποτείθεται άνθρωπος πως η μόνη θεραπεία για το καρκίνωμα είναι τα δίδακτρα , εκτος απο απόλυτη ομολογία διοικητικής ΑΝΙΚΑΝΟΤΗΤΑΣ αποτελεί και ιστορικό ΑΝΕΚΔΟΤΟ. 

ΟΧΙ οτι δεν είναι λύση. ΕΙΝΑΙ λύση αλλά είναι ΑΠΑΡΑΔΕΚΤΗ λύση. Ως οικονομικός, υποθέτω οτι γνωρίζεις μαθηματικά, αρα γνωρίζεις τις περιπτώσεις που μια εξίσωση έχει περισσότερες απο μια λύσεις απ τις οποίες όμως πολλές τις ΠΕΤΑΣ. 

Τούτο ισχύσει και για την λύση των διδάκτρων. Είναι απλά για πέταμα. Για τα σκουπίδια!

Ενδεχομένως να έχεις κάνει το χρήμα Θεό σου και να μην το καταλαβαίνεις,  αλλά το να προτείνεις ως λύση το να πονέσουμε την τσέπη μας για να βάλουμε μυαλό ΔΕΝ σε τιμά. 

Αίσχος δεν είναι τα δωρεάν συγγράμματα. Αίσχος είναι οι παπαριές που γράφουν άχρηστοι μέσα στα δωρεάν συγγράμματα. Αίσχος είναι να περιμένεις απο τον μαθητή να έχει ποιοτικές απαιτήσεις επειδή πλήρωσε και όχι επειδή κάτι τέτοιο ειναι αυτονόητο. Αισχος είναι να περιμένεις να μάθει να μην αδιαφορεί γιατί τα ακούμπησε και όχι γιατι σέβεται τον εαυτό του

Και μόλις "βγει" απ το "ιδρυμα" τι θα γίνει? Με βάση τη θεωρία σου απλά θα συνεχίσει στην καθημερινή του ζωή να αντικαθιστά τα αυτονόητα, με το χρήμα

Ε λοιπόν αντι να απαιτείς δίδακτρα και αντικατάσταση του αυτονόητου απο το χρήμα, να απαιτείς να απαγορευτεί στους φοιτητες - κόπρους και στους καθηγητες - ξεφτίλες, όχι απλώς η είσοδος στα πανεπιστήμια αλλά και η προσέγγιση σε αυτά σε απόσταση μικρότερη του χιλιομέτρου

Να απαιτείς διοίκηση με παπάρια και νόμους που να εφαρμόζονται ωστε αυτοί που πραγματικά διψούν για μόρφωση να την κερδίζουν δωρεαν σε ένα υγειές ανταγωνιστικό περιβάλλον όπου διδάσκουν ικανοί καθηγητές που δεν τα μετρούν όλα με βάση το χρήμα...

Τι σου λέω τώρα...

Επιστήμονες με το ζόρι

Γράφει ο Θεόδωρος Π. Λιανός

Καθηγητής Πολιτικής Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών (πρώην ΑΣΟΕΕ).

Το γεγονός ότι εισάγεται υποψήφιος σε ίδρυμα της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, κατ΄ ευφημισμόν ανωτάτης, με βαθμό 0,9-δηλαδή κάτω της μονάδας - θέτει το ενδιαφέρον ερώτημα: Γίνεται κανείς επιστήμονας με το ζόρι; Μπορεί κανείς να υποστηρίξει ότι ο άγνωστος νεαρός, που έγινε διάσημος λόγω της αποτυχίας του, την οποία το Υπουργείο μετέτρεψε σε επιτυχία, ενδιαφέρεται να σπουδάσει; Το ίδιο ερώτημα τίθεται και για χιλιάδες άλλους.

Η λογική απάντηση είναι αρνητική. Δεν γίνεται κανείς επιστήμονας με το ζόρι. Βέβαια, όλοι αυτοί οι «επιτυχόντες», περί ων ο λόγος, μπορεί να πάρουν πτυχίο έπειτα από μερικά χρόνια- αφού χρησιμοποιήσουν γονείς, συγγενείς, φίλους, συνδικαλιστές φοιτητές, γιατρούς, βουλευτές, και ίσως τραπεζικούς λογαριασμούς-, αλλά επιστήμονες δεν θα γίνουν. Ούτε καν καλοί επαγγελματίες. Είναι βέβαιο ότι πολλοί θα εγκαταλείψουν τη «Σχολή» τους μόλις βαρεθούν το πηγαινέλα ή βρουν κάποια δουλειά. Η καλή πρόθεση επί της οποίας βασίζεται η απόφαση για εισαγωγή σε κάποιο Τμήμα στο τέλος θα έχει κακά αποτελέσματα εις βάρος αυτών που υποτίθεται ότι ήθελε να βοηθήσει.

Δυστυχώς, αυτοί που επί δεκαετίες δημιουργούν τα αζήτητα και διεσπαρμένα σε όλη τη χώρα Τμήματα όχι μόνο δεν υπέστησαν κάποιο κόστος αλλά πήραν και μερικές ψήφους. Μόνο που η γενικότερη άθλια κατάσταση της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης και η απόδοση ευθυνών δεν είναι της ώρας. Αυτήν την ώρα επείγει να βρεθεί λύση στο πρόβλημα του τρόπου εισαγωγής των υποψηφίων σε ΑΕΙ και ΤΕΙ.

Το ισχύον σύστημα εισαγωγής έχει πολλά αρνητικά στοιχεία. 

Πρώτον, είναι δαπανηρό και επιβαρύνει τον προϋπολογισμό του Υπουργείου. 

Δεύτερον, παρουσιάζει το αξιοπερίεργο χαρακτηριστικό να μην έχουν τα ΑΕΙ και ΤΕΙ τον έλεγχο της εισαγωγής αυτών που θα εκπαιδεύσουν. 

Τρίτον, το σύστημα και ο τρόπος αξιολόγησης που έχει υιοθετηθεί οδηγούν σε αποστήθιση, κοινώς παπαγαλία. 

Τέταρτον, οι υποψήφιοι σε πάρα πολλές περιπτώσεις δηλώνουν Τμήματα για τα οποία δεν γνωρίζουν τίποτε, και τα οποία τελικά εγκαταλείπουν.

Η λύση που υποδεικνύεται από τη διεθνή εμπειρία και τη λογική εξέταση του προβλήματος είναι απλή: κάθε Τμήμα ή (σε ορισμένες περιπτώσεις) Σχολή να αποφασίζει με τον τρόπο που ταιριάζει καλύτερα προς το ακαδημαϊκό αντικείμενο ή επιδιωκόμενο επάγγελμα για το ποιους και πόσους (μέσα σε λογικά όρια) θα δέχεται για εγγραφή. Το κόστος της αίτησης και εξέτασης πρέπει να φέρουν οι ενδιαφερόμενοι όχι μόνο για λόγους δημοσιονομικούς αλλά κυρίως ως κίνητρο για άσκηση ορθολογικής κρίσης και απόφασης εκ μέρους των ενδιαφερομένων.

Δεδομένου ότι ζούμε σε μια χώρα όπου η διαφθορά είναι γενικευμένη, η μόνη παρέμβαση του Υπουργείου πρέπει να είναι η εξασφάλιση του αδιάβλητου της επιλογής. Και αυτό δεν είναι δύσκολο.

Αναρωτιέται κανείς: Οι διάφοροι υπουργοί των τελευταίων δεκαετιών δεν τα καταλάβαιναν αυτά τα απλά πράγματα; Ισως ναι, ίσως όχι. Σε κάθε περίπτωση, πάντως, δεν πρέπει να παραγνωρίζεται η αρνητική έως καταστροφική παρέμβαση της οργανωμένης συντεχνίας των καθηγητών μέσης εκπαίδευσης (ΟΛΜΕ) για τους οποίους οι πανελλαδικές εξετάσεις και τα αναγκαία φροντιστήρια είναι πολύ καλή πηγή παράνομου πλουτισμού.

Είναι ίσως σχετικό το ακόλουθο περιστατικό: Ημουν κάποια χρονιά μέλος της επιτροπής εξετάσεων και πρότεινα το εξής απλό θέμα: «Τι είδους πολιτική οικονομία θα είχαμε σε μια οικονομία παραδείσου, δηλαδή απόλυτης αφθονίας;». Η απάντηση είναι απλή: δεν θα υπήρχε πολιτική οικονομία. Οι καθηγητές του Λυκείου, που ήταν η πλειοψηφία της επιτροπής, απέρριψαν το θέμα με την αιτιολογία ότι δεν είχε διδαχθεί...