ΣΥΡΙΖΑίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Γιατί κατέρρευσαν οι ζαίοι κατσαπλιαδες

Tης ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Σε αυτή την εκλογική αναμέτρηση ο ΣΥΡΙΖΑ αγωνίστηκε εναντίον του εαυτού του και ήρθε δεύτερος. Αυτό δείχνει καταρχάς η εκλογική επίδοση, που υπολείπεται της επίδοσης του 2019. 

Το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης είχε τέσσερα χρόνια απέναντι «στη χειρότερη κυβέρνηση της μεταπολίτευσης», όπως βάφτισε την κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ, για να αποκαταστήσει τα ρήγματα στη σχέση με τους ψηφοφόρους.

Ο ΣΥΡΙΖΑ στις κάλπες έδειξε ότι εξακολουθεί να μην μπορεί να ανακτήσει την εμπιστοσύνη των πολιτών. Το τραύμα που προκάλεσαν οι ανερμάτιστες υποσχέσεις του 2015, οι νόμοι με ένα άρθρο που δεν ήρθαν ποτέ και στη συνέχεια η περιπέτεια του δημοψηφίσματος, το «όχι» που έγινε «ναι» και το αρνητικό αποτύπωμα από την «πρώτη φορά Αριστερά» διακυβέρνηση, είναι πληγές που, όπως αποδεικνύεται, δεν έχουν επουλωθεί.

Η ήττα δεν έρχεται σαν κεραυνός εν αιθρία. Τέσσερα χρόνια οι δημοσκοπικές επιδόσεις έδειχναν σταθερά το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης να υπολείπεται όχι μόνο του ποσοστού της κυβέρνησης, αλλά και του ποσοστού που είχε κερδίσει στις εκλογές του 2019. Η κυβέρνηση κλήθηκε να διαχειριστεί μια σειρά από κρίσεις και οι όποιες απώλειες κατέγραφε δημοσκοπικά δεν κατευθύνονταν στον ΣΥΡΙΖΑ, που εμφάνισε όλη την τετραετία μικρές δημοσκοπικές αναλαμπές, τις οποίες ακολούθησαν γρήγορες διορθώσεις με απώλεια των έστω και μικρών κερδών.

Εμφατικά αυτό αποτυπώθηκε αμέσως μετά το δυστύχημα το Τεμπών, ένα ιδιαίτερα κρίσιμο γεγονός. Οι απώλειες της κυβέρνησης ούτε τότε πήγαν στον ΣΥΡΙΖΑ. Οι δυσαρεστημένοι πολίτες έδειξαν απέναντι στην τραγική συγκυρία ότι θεωρούν το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης μέρος του προβλήματος και όχι δυνητικό υποδοχέα της προσδοκίας για λύσεις.  

Με δυο λόγια, ο ΣΥΡΙΖΑ στη συνείδηση του κόσμου έχει γίνει συστημικό κόμμα. Η ηγεσία του, όμως, εξακολούθησε σε σημαντικό βαθμό να επενδύει στον αντισυστημισμό.

Σε δεύτερο επίπεδο, το κόμμα της αξιωματικής αντιπολίτευσης δεν κατάφερε να διαχειριστεί αποτελεσματικά την ανάδειξή του ως δεύτερου πόλου του νέου διπολισμού. Δεν μπόρεσε να «συνομιλήσει» είτε με τις ηγεσίες είτε με τους ψηφοφόρους των μικρότερων κομμάτων του ευρύτερου φάσματος της κεντροαριστεράς και να ενσωματώσει τις δυνάμεις τους ως ο κεντρικός εκφραστής του χώρου.

Κάτι που απαιτούσε συντονισμένη προσπάθεια σε βάθος τετραετίας. Είχε τον χρόνο, δεν ενεργοποίησε τις αναγκαίες διεργασίες. Αντίθετα, στην τελική ευθεία προς τις εκλογές «θόλωσε» το μήνυμα όσον αφορά το σε ποιους απευθύνεται, ποιους θέλει να εκπροσωπήσει, με αμφιλεγόμενες επιλογές και στη συγκρότηση των ψηφοδελτίων και στη δημόσια εκφορά λόγου.

Τελευταίο λιθαράκι σε μια πορεία σχεδόν αυτοκαταστροφική, τα διαδοχικά αυτογκόλ λίγες ημέρες πριν από τις κάλπες, πράγμα αδικαιολόγητο για ένα κόμμα που διακηρύσσει ότι τώρα πια «έχει μάθει, έχει εμπειρία, και ξέρει και μπορεί».

Η επόμενη μέρα είναι...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΣΟΥΡΓΕΛΑ και ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟΙ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΕΣ: Brexit και Grexit

Της ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ


Η αποκάλυψη των Sunday Times για τις επιπτώσεις μιας μη συμφωνημένης εξόδου της Βρετανίας από την Ε.Ε. έχει ξεχωριστό ενδιαφέρον για εμάς, τους πολίτες της χώρας που έφτασε πιο κοντά από οποιαδήποτε άλλη στο ενδεχόμενο άτακτης αποχώρησης από τη Ζώνη του Ευρώ. Και είναι εξαιρετικά διαφωτιστική.

 

Η Βρετανία, σύμφωνα με το σενάριο που επεξεργάστηκαν οι αρμόδιες αρχές, παρά το γεγονός ότι το «διαζύγιο» με την Ε.Ε. είναι γνωστό –έχουν τεθεί χρονοδιαγράμματα και, θεωρητικά, υπήρξε περιθώριο προετοιμασίας– κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ελλείψεις σε φρέσκα τρόφιμα, σε καύσιμα, σε φάρμακα, να προκληθούν προβλήματα σε τελωνειακούς ελέγχους, να ξεσπάσουν διαδηλώσεις. Αν μη τι άλλο, τα έγγραφα που φέρνει στο φως η βρετανική εφημερίδα δείχνουν ότι στο Λονδίνο, έχοντας πλήρη επίγνωση ότι δεν μπορεί να είναι «αναίμακτο» ένα διαζύγιο από την Ε.Ε., προνόησαν να «χαρτογραφήσουν» τις δυσκολίες που θα αντιμετωπίσουν. Ετσι, οι αρμόδιες της χώρας Αρχές γνωρίζουν. Και μετά το δημοσίευμα έχουν μια ιδέα και οι πολίτες για το τι πιθανόν θα τους ξημερώσει, εάν δεν αλλάξει κάτι δραστικά μέχρι το τέλος Οκτωβρίου.

 

Θα είχε ενδιαφέρον τώρα που θεωρούμε ότι έχουμε αφήσει οριστικά πίσω τον κίνδυνο της δικής μας εξόδου από την Ευρωζώνη και που στις εγχώριες κυρίαρχες πολιτικές δυνάμεις δεν υπάρχει κάποια που να γοητεύεται είτε από την πραγματική προοπτική εξόδου είτε από την εργαλειοποίηση της σχετικής απειλής –όπως ο ΣΥΡΙΖΑ του 2015– να μάθουμε επιτέλους εάν η τότε κυβέρνηση είχε επεξεργαστεί κάποιο αντίστοιχο σοβαρό σχέδιο.  

Σενάρια για την κατάσταση που θα καλείτο να διαχειριστεί, και, κυρίως, την κατάσταση που θα καλούμασταν να βιώσουμε όλοι εμείς. 

Είναι γνωστό ότι το καλοκαίρι του 2015 οι εταίροι μας στην Ε.Ε. είχαν επεξεργαστεί πιθανά σενάρια είτε για συμφωνημένη ή για συγκρουσιακή έξοδο της χώρας μας από την Ευρωζώνη. 

Πολλές λεπτομέρειες δημοσιεύθηκαν στο βιβλίο «Η τελευταία μπλόφα» των συναδέλφων Ελένης Βαρβιτσιώτη και Βικτώριας Δενδρινού.  

Θραύσματα πληροφοριών έχουν δημοσιοποιηθεί για την προεργασία που είχε κάνει η ελληνική κυβέρνηση και αφορούν κυρίως συζητήσεις κυβερνητικών στελεχών για προμήθεια τροφίμων, φαρμάκων και ειδών πρώτης ανάγκης από χώρες της Λατινικής Αμερικής. Πληροφορίες που παραπέμπουν περισσότερο σε καφενειακού τύπου συνομιλίες. Για να μη μιλήσουμε για τα σχέδια διπλού νομίσματος ή εισβολής στο νομισματοκοπείο. 

Το πιο πιθανό είναι ότι δεν μάθαμε κάτι για ένα πιο οργανωμένο σχέδιο, διότι...

ΣΥΡΙΖΟΤΣΑΡΛΑΤΑΝΑΔΙΚΟ: Τα «ΘΑ» και το «φάντασμα» της ΔΕΘ

Tης ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

Η Διεθνής Εκθεση Θεσσαλονίκης και η ομιλία του εκάστοτε πρωθυπουργού ενώπιον των παραγωγικών φορέων παραδοσιακά σηματοδοτεί την επιστροφή της πολιτικής ζωής της χώρας στην κανονικότητα, έπειτα από την ανάπαυλα του καλοκαιριού. Η ΔΕΘ έχει αποκτήσει χαρακτηριστικά μιας τομής στον πολιτικό χρόνο, με τους εκπροσώπους της πολιτικής ηγεσίας να προβαίνουν σε απολογισμό της προηγούμενης χρονιάς και να αποκαλύπτουν τον σχεδιασμό τους για το επόμενο έτος. 


Η συζήτηση γύρω από τις εξαγγελίες που γίνονται στη συμπρωτεύουσα είναι πάντοτε πολύ πιο ζωηρή και ενδιαφέρουσα από τη συζήτηση για τον προϋπολογισμό του επόμενου έτους, στην οποία, κανονικά, θα έπρεπε να δίδεται μεγαλύτερη βαρύτητα. Αλλά ο προϋπολογισμός είναι βαρετός. Συνοδεύεται από αριθμούς και από τους περιορισμούς που αυτοί συνεπάγονται. Στη συζήτηση του προϋπολογισμού μπορεί να πει ο εκάστοτε κυβερνών μια κουβέντα παραπάνω, αλλά δεν μπορεί να το ρίξει έξω όσον αφορά υποσχέσεις και παροχές. Η ΔΕΘ, αντίθετα, είναι πολύ πιο χαλαρή, επιτρέπει αυτό το «αλατοπίπερο» σε εξαγγελίες και «θα». Μάλιστα, το επιτρέπει σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό στους επικεφαλής των κομμάτων της αντιπολίτευσης, οι οποίοι διαθέτουν σαφώς διευρυμένα περιθώρια να αναπτύξουν πιο πλουσιοπάροχους σχεδιασμούς. Στην πιθανότητα μιας αιφνίδιας εκλογικής αναμέτρησης, που θα τους φέρει σε θέση κυβερνώντων και αντιμέτωπους με τις υποσχέσεις τους, η δικαιολογία είναι έτοιμη από καιρό και εύκολη, και έχει να κάνει με αυτά που περίμεναν ότι θα βρουν στα δημόσια ταμεία και αυτά που, τελικά, βρήκαν.


Οσα χρόνια και αν περάσουν, ο κ. Αλέξης Τσίπρας θα φέρει πάντοτε το βάρος της παρουσίας και των εξαγγελιών του στη ΔΕΘ, τον Σεπτέμβριο του 2014. Γνωρίζοντας εκ των προτέρων ότι η χώρα οδεύει σε εκλογές –ήταν στο χέρι του να τις προκαλέσει με όχημα την προεδρική εκλογή και είχε καταστήσει σαφείς τις προθέσεις του–, δεν επέδειξε τη στοιχειώδη αυτοσυγκράτηση και παρουσίασε ένα γενναιόδωρο πρόγραμμα παροχών, τελείως έξω από την οικονομική πραγματικότητα της χώρας. Μάλιστα, εμφατικά βαπτίσθηκε «πρόγραμμα Θεσσαλονίκης» και ως τέτοιο κυριάρχησε σε όλη την τότε προεκλογική εκστρατεία και αποτέλεσε το όχημα της εκλογικής επικράτησης του ΣΥΡΙΖΑ. 


«Συμβιβαστήκαμε για την πατρίδα», είπε ένα χρόνο μετά ο κ. Τσίπρας, ως πρωθυπουργός πλέον, απολογούμενος για την καθολική αποτυχία της κυβέρνησής του να υλοποιήσει όσα είχε υποσχεθεί.  


Ωστόσο, το «πρόγραμμα της Θεσσαλονίκης»...

TOYΡΚΙΑ: Η κρίση ως ευκαιρία για την Ελλάδα

Tης Δωρας Αντωνιου

Θα καταφέρει ο πρωθυπουργός της Τουρκίας Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν να βγει νικητής από τη σφοδρή πολιτική σύγκρουση που μαίνεται στην Τουρκία στη σκιά των σκανδάλων διαφθοράς που κλονίζουν την παντοδυναμία του; 

Ο ίδιος, επιμένοντας να αποδίδει τις αποκαλύψεις και τις δυναμικές διαδηλώσεις κατά της διαφθοράς σε συνωμοσία, ορκίστηκε ότι θα καταφέρει να επιβιώσει και αυτή τη φορά. Είναι, ωστόσο, περισσότερο από εμφανές ότι ο άλλοτε παντοδύναμος Τούρκος πρωθυπουργός έχει υποστεί σημαντική απώλεια ισχύος.

Η πολιτική κρίση στη γείτονα έχει και αυτή τη φορά πολλά στοιχεία από τη μέχρις εσχάτων σύγκρουση διαφορετικών κέντρων εξουσίας, η οποία έχει δημιουργήσει παράδοση στην Τουρκία. Οι αποκαλύψεις που κλόνισαν την κυβέρνηση Ερντογάν και οδήγησαν τον Τούρκο πρωθυπουργό σε βεβιασμένο ανασχηματισμό προήλθαν από τον μηχανισμό που κατάφερε να δημιουργήσει και να συντηρήσει μέσα στις τουρκικές διωκτικές αρχές ο άλλοτε ισχυρός σύμμαχος του κ. Ερντογάν, Φετουλάχ Γκιουλέν. Οι παλαιοί φίλοι γίνονται εχθροί και η ανάγκη σπρώχνει σε συμμαχίες με τους αλλοτινούς αντιπάλους. Ο Τούρκος πρωθυπουργός, που κατέβαλε πολυετή, σκληρή προσπάθεια για να αποδυναμώσει το στρατιωτικό κατεστημένο της Τουρκίας, στρέφεται τώρα σε αυτό αναζητώντας χείρα βοηθείας. Με τα κατάλληλα ανταλλάγματα, βεβαίως, καθώς οι ταπεινωμένοι στρατηγοί ζητούν αποκατάσταση και επανεξέταση της υπόθεσης Εργκένεκον, με βάση την οποία «ξηλώθηκε» σε βάθος η στρατιωτική ηγεσία και δεκάδες ανώτεροι και ανώτατοι αξιωματικοί βρέθηκαν στη φυλακή, όπου και παραμένουν. Προκειμένου να υπερβεί την παρούσα κρίση, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν διακινδυνεύει την ανασύνταξη του στρατιωτικού κατεστημένου.

Σε κάθε περίπτωση, με αφετηρία τα γεγονότα του πάρκου Γκεζί, η Τουρκία δείχνει ότι έχει εισέλθει σε περίοδο σοβαρών κλυδωνισμών, οι οποίοι είναι άδηλο πώς μπορεί να εξελιχθούν. Η γειτονική χώρα, η οποία μέχρι πριν από μερικούς μήνες (αυτό)προβαλλόταν ως παράγοντας σταθερότητας σε μια ιδιαίτερα ασταθή περιοχή, εμφανίζεται εξαιρετικά ευάλωτη και ασταθής. Ακόμα και το τουρκικό οικονομικό θαύμα, όπως έδειξαν οι κινήσεις των τελευταίων ημερών, είναι ιδιαίτερα εύθραυστο, κάτι που κατά καιρούς είχε επισημανθεί από οικονομικούς αναλυτές.

Για την Αθήνα μια Τουρκία σε αστάθεια είναι πάντοτε πηγή ανησυχίας και προβληματισμού:

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: To μπουρδέλο μαθαίνει να μετράει...

Tης Δωρας Αντωνιου Θυμάστε εκείνο το παλιό σλόγκαν που είχε επιστρατευθεί ενόψει γενικής απογραφής πληθυσμού, με γνωστό ηθοποιό να αναρωτιέται: «Ωραίοι είμαστε, αλλά πόσοι είμαστε;»;  Μετά τη βύθιση της χώρας στην κρίση, το ερώτημα αναπροσαρμόσθηκε και έγινε διαδοχικά: «Συνταξιούχοι είμαστε, αλλά πόσοι είμαστε;», «Ασφαλισμένοι είμαστε, αλλά πόσοι είμαστε», «Δικαιούχοι επιδομάτων είμαστε, αλλά πόσοι είμαστε;».  Εκτοτε, παρήλθαν πέντε χρόνια και, απ’ ό,τι φαίνεται, ασφαλής απάντηση στα ερωτήματα αυτά δεν έχει δοθεί. Αυτό προδίδουν οι επαναλαμβανόμενες εγκύκλιοι, υπουργικές αποφάσεις, οδηγίες ασφαλιστικών οργανισμών και ταμείων, που καλούν και ξανακαλούν τους δικαιούχους πάσης φύσεως παροχών σε απογραφή. Μόλις προχθές, ο αρμόδιος υπουργός Χρήστος Σταϊκούρας ανακοίνωσε ότι εντοπίσθηκαν 2.260 περιπτώσεις συντάξεων που καταβάλλονταν κανονικά, ενώ οι δικαιούχοι είχαν αποδημήσει εις Κύριον. Εχει μια αξία να δούμε τους επόμενους μήνες τι απέγινε με όλες αυτές τις υποθέσεις. Πέραν του εντοπισμού, δηλαδή, σε πόσες περιπτώσεις απαιτήθηκε από τους παρανόμως λαμβάνοντες παροχές επιστροφή των χρημάτων και τι κατάφεραν οι αρμόδιες αρχές. Επιπλέον, ειδικά στην περίπτωση των επιδομάτων αναπηρίας, τι έγινε όχι μόνο με αυτούς που τα εισέπρατταν, αλλά και με εκείνους που είχαν εγκρίνει τη χορήγησή τους. Πέραν αυτών, ωστόσο, προκύπτει αβίαστα το ερώτημα:  Πότε θα αποκτήσουμε σαφή εικόνα για τους πραγματικούς δικαιούχους παροχών; Πότε θα εκλείψει το απαράδεκτο φαινόμενο ενός χαώδους Δημοσίου, όπου δεν γνωρίζει η δεξιά τι ποιεί η αριστερά, όπου φάκελοι παραπέφτουν, χαρτιά χάνονται, φαξ δεν λειτουργούν;  Είναι ίδιον κάθε σωστής γραφειοκρατίας να μεριμνά, πρωτίστως, για τη διαιώνιση της ύπαρξής της. Στην ελληνική περίπτωση, ωστόσο, το κακό έχει παραγίνει. Στην εποχή της μηχανογράφησης, των ηλεκτρονικών υπηρεσιών, της ταχύτατης μεταφοράς δεδομένων, είναι δυνατόν να καλούνται και να ξανακαλούνται οι συνταξιούχοι για να αποδείξουν με αυτοπρόσωπη παρουσία ότι βρίσκονται ακόμα εν ζωή και, ως εκ τούτου, δικαιωματικά συνεχίζουν να λαμβάνουν τη σύνταξή τους;   Και πέραν της ταλαιπωρίας των πολιτών, που μάλλον ελάχιστα λαμβάνεται υπόψη, επιτρέπεται, στην κατάσταση που βρίσκεται η χώρα, να διαιωνίζεται αυτό το χάλι και να παρατείνεται το οικονομικό κόστος που συνεπάγεται;

ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ: Ζητείται ευρωπαϊκή πολιτική

Tης Δωρας Αντωνιου

Στην Αμυγδαλέζα, οι αλλοδαποί παράνομοι μετανάστες εξεγέρθηκαν το βράδυ του Σαββάτου, αντιδρώντας στην απόφαση για παράταση της κράτησής τους από τους 12 στους 18 μήνες. Στο ερώτημα γιατί, εφόσον έχει κριθεί ότι παράνομα βρίσκονται στη χώρα, δεν προχωρούν οι διαδικασίες απέλασης όλο αυτόν τον καιρό, οι αρμόδιες αρχές απαντούν ότι οι συλληφθέντες συχνά δεν δίνουν τα πραγματικά στοιχεία τους και, σε πολλές περιπτώσεις, οι διπλωματικές αρχές των χωρών προέλευσης δεν συνεργάζονται, με αποτέλεσμα να μην μπορούν να προχωρήσουν οι επαναπροωθήσεις. 

Στην Ιταλία, στα τέλη της προηγούμενης εβδομάδας, έξι μετανάστες πνίγηκαν στην προσπάθειά τους να προσεγγίσουν τις ιταλικές ακτές στην περιοχή της Κατάνια. Οι υπόλοιποι 94, που επέβαιναν στο ίδιο σκάφος, αρνήθηκαν να δώσουν τα στοιχεία τους στις ιταλικές αρχές, δηλώνοντας ότι θέλουν να συνεχίσουν το ταξίδι τους προς τη βόρεια Ευρώπη.

 

Οι χώρες του ευρωπαϊκού Nότου -Ελλάδα, Ιταλία και Ισπανία- εξακολουθούν να δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση από τις ροές παράνομων μεταναστών. Στην Ελλάδα οι αριθμοί έχουν κάπως υποχωρήσει, καθώς στον Εβρο τα χερσαία περάσματα έκλεισαν με την κατασκευή του φράχτη και ενεργοποιείται ξανά η διά θαλάσσης μεταφορά, που, όμως, είναι πιο δύσκολη για τα κυκλώματα των διακινητών. Και οι τρεις χώρες, πάντως, που δοκιμάζονται τα τελευταία χρόνια από την οικονομική κρίση, δεν αποτελούν παρά σημείο εισόδου στην Ε.Ε., καθώς στη μεγάλη πλειοψηφία τους οι παράνομοι μετανάστες δηλώνουν ότι τελικός προορισμός τους είναι κάποια άλλη ευρωπαϊκή χώρα. Η Ε.Ε. συνεχίζει να αντιμετωπίζει το θέμα της παράνομης μετανάστευσης αμήχανα και αποσπασματικά. Το Δουβλίνο ΙΙΙ, που διαδέχθηκε το Δουβλίνο ΙΙ, έδωσε παράταση στο αντιπαραγωγικό μοντέλο διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών από τις χώρες εισόδου, παρά τις επίμονες φωνές που ζητούν ένα σύστημα εσωτερικής κατανομής των παράνομων μεταναστών, ώστε να είναι περισσότερο ορθολογικός ο καταμερισμός των βαρών και, τελικά, πιο αποτελεσματική η διαχείριση του ζητήματος.

Οι χώρες του Βορρά επιμένουν να κλείνουν τα μάτια στο υπαρκτό πρόβλημα, φορτώνοντάς το στις ήδη βαρυφορτωμένες πλάτες των χωρών του Νότου και περιορίζουν τη συνδρομή τους στην οικονομική ενίσχυση πολιτικών ελέγχου συνόρων σύλληψης και επαναπροώθησης των παράνομων μεταναστών.

ΕΝΕΡΓΕΙΑ - EΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Οι επιλογές για το κυπριακό αέριο

Tης Δωρας Αντωνιου

Ο πρόεδρος της Κύπρου, Νίκος Αναστασιάδης, κάλεσε χθες το Ισραήλ να εξετάσει σοβαρά το ενδεχόμενο δέσμευσής του για εξαγωγή του φυσικού αερίου που θα αντλήσει από τα μεγάλα υποθαλάσσια κοιτάσματά του, μέσω του τερματικού σταθμού υγροποίησης στην Κύπρο.  

Η Λευκωσία προχωρά τις διαπραγματεύσεις για την έναρξη κατασκευής σταθμού υγροποίησης, επιθυμώντας μέσω αυτού να ισχυροποιήσει τη θέση και τον ρόλο της στην ευρύτερη περιοχή ως σημαντικό περιφερειακό ενεργειακό κόμβο.

Οι μελέτες που έχουν γίνει δείχνουν ότι η κατασκευή και λειτουργία του τερματικού σταθμού μπορεί να είναι βιώσιμη, ακόμα κι αν σε αυτόν διοχετευθεί μόνο το φυσικό αέριο από το κυπριακό κοίτασμα «Αφροδίτη».

Ωστόσο, με απόλυτα οικονομικούς όρους, η εξασφάλιση φυσικού αερίου και από άλλα κοιτάσματα γειτονικών χωρών, με πρώτα αυτά του Ισραήλ που έχει προχωρήσει τις έρευνες και τις εργασίες για άντληση του φυσικού αερίου, καθιστά την κατασκευή και λειτουργία του τερματικού ακόμα πιο συμφέρουσα, ενώ θα επιτρέψει στην ίδια την Κύπρο να διαπραγματευθεί σε πιο ανταγωνιστικές τιμές για την πώληση του δικού της φυσικού αερίου. Παράλληλα, η γεωπολιτική σημασία του έργου αυξάνεται γεωμετρικά, εάν αυτό εξυπηρετεί τα κοιτάσματα και άλλων χωρών πλην της Κύπρου, ενώ η εξασφάλιση μιας δέσμευσης από πλευράς Ισραήλ θα αυξήσει την επενδυτική εμπιστοσύνη για το έργο, αλλά και θα λειτουργήσει ως ανάχωμα έναντι ενδεχόμενων τουρκικών αντιδράσεων σε μια τέτοια εξέλιξη.

Η εναλλακτική οδός διοχέτευσης του φυσικού αερίου των κοιτασμάτων της νοτιοανατολικής Μεσογείου προς την ευρωπαϊκή αγορά είναι η Τουρκία. 

Με απόλυτα οικονομικούς όρους, ένας υποθαλάσσιος αγωγός που θα συνδέσει την Κύπρο με την Τουρκία και ένας χερσαίος αγωγός κατά μήκος των τουρκικών παραλίων είναι η πλέον συμφέρουσα επιλογή. Ωστόσο, τα εμπόδια είναι αρκετά. 

ΚΥΠΡΙΑΚΟ: To μεγάλο στοίχημα

Tης Δωρας Αντωνιου

Οι προχθεσινές εκλογές στα Κατεχόμενα αποτελούν μια ακόμα ψηφίδα στην εικόνα που διαμορφώνεται στην Κύπρο, εν όψει της αναμενόμενης για τον Οκτώβριο επανάληψης των συνομιλιών για το Κυπριακό. Αθήνα και Λευκωσία παγίως εκφράζουν τη θέση ότι «το κλειδί της λύσης βρίσκεται στην Αγκυρα», ωστόσο, όσο κι αν αυτή η θέση είναι βάσιμη, καθώς ποτέ η τουρκοκυπριακή οντότητα δεν επέτυχε να απεγκλωβιστεί από τον σφιχτό εναγκαλισμό της Τουρκίας, ο εσωτερικός συσχετισμός δυνάμεων στην τουρκοκυπριακή πλευρά σαφώς «χρωματίζει» την κατεύθυνση και την ποιότητα των διαπραγματεύσεων, ενώ αποτυπώνει και τις διαθέσεις της τουρκοκυπριακής κοινότητας. 

Τα πρώτα συμπεράσματα από την εκλογική αναμέτρηση της Κυριακής συντείνουν στην άποψη ότι η τουρκοκυπριακή Δεξιά είναι η μεγάλη χαμένη, καθώς το Κόμμα Εθνικής Ενότητας (UBP) έλαβε μόλις το 27,3% των ψήφων, έναντι 38,37% του κεντροαριστερού Ρεπουμπλικανικού Τουρκικού Κόμματος (CTP), ο ηγέτης του οποίου, Οζκάν Γιοργκαντζίογλου, θα λάβει εντολή σχηματισμού κυβέρνησης. Ο πρώην «πρωθυπουργός» της κατοχικής κυβέρνησης, Ιρσέν Κιουτσούκ, που αποκαθηλώθηκε έπειτα από πρόταση μομφής, δεν κατάφερε καν να εκλεγεί.

Η νίκη στις εκλογές του κ. Γιοργκαντζίογλου, ο οποίος θεωρείται ήπιων τόνων, με δημοκρατικό, κεντροαριστερό προφίλ, εκτιμάται ότι δεν θα αφήσει ανεπηρέαστη τη θέση που θα διαμορφώσει η τουρκοκυπριακή ηγεσία εν όψει της επανέναρξης των διαπραγματεύσεων για το Κυπριακό. Σίγουρα, ο κ. Ερογλου θα λάβει υπόψη το γεγονός ότι δεν βρίσκεται στην εξουσία πλέον ένα δεξιό κόμμα. Ο ίδιος ο ηγέτης του CTP, σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει στην έκδοση της «Κ» στην Κύπρο, είχε ταχθεί υπέρ της άμεσης επίλυσης του Κυπριακού, με βάση το δικοινοτικό και ομοσπονδιακό μοντέλο.

Οι εξελίξεις στην ευρύτερη περιοχή, με τους φόβους γενικευμένης αστάθειας να κλιμακώνονται και τα αξιόλογα κοιτάσματα υδρογονανθράκων στην κυπριακή ΑΟΖ, αλλά και γενικότερα στη λεκάνη της νοτιοανατολικής Μεσογείου, η αξιοποίηση των οποίων, τονίζεται από όλους τους διεθνείς παράγοντες, ότι θα είναι πιο εύκολη εάν επιλυθεί το Κυπριακό, ωθούν την κινητικότητα που αναπτύσσεται.

Στη Λευκωσία ξορκίζουν το «φάντασμα» του σχεδίου Ανάν, επισημαίνοντας σε κάθε ευκαιρία ότι αυτό αποδοκιμάστηκε και έχει αποσυρθεί. Ωστόσο, είναι κοινός τόπος ότι, στις δεκαετίες διαπραγματεύσεων για την επίλυση του Κυπριακού, σχεδόν κάθε πιθανή φόρμουλα έχει συζητηθεί και, χωρίς να ομολογείται, θεωρείται βέβαιο ότι όποια πρόταση έρθει θα έχει αρκετά κοινά στοιχεία με το σχέδιο Ανάν.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Συνοριοφύλακες στα σύνορα ??? -- (Αν είναι δυνατόν! Στείλτε τους να φυλάνε το "Ντα Κάπο"...)

Της ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

«Και γιατί να θέλουν να πάνε στα σύνορα; Συνοριοφύλακες είναι;». 

Αυτή ήταν η αυθόρμητη, χιουμοριστική αντίδραση συναδέλφου όταν άκουσε ότι οι συνοριοφύλακες αντιδρούν στην απόφαση να μετακινηθούν από διάφορες υπηρεσίες της χώρας, 1.881 εξ αυτών στη συνοριογραμμή του Εβρου για την αντιμετώπιση της παράνομης μετανάστευσης.

Η ιστορία της σύστασης Σώματος Συνοριοφυλάκων είναι ένας συνδυασμός απάντησης σε υπαρκτή ανάγκη και εξυπηρέτησης της πελατειακής λογικής του πολιτικού συστήματος. 

Η ανάγκη ήταν η διόγκωση της παράνομης μετανάστευσης, με την οποία ήρθε αντιμέτωπη η χώρα τη δεκαετία του 1990 και τα κύματα λαθρομεταναστών που περνούσαν τα βόρεια σύνορα. Εξ ου και τα πρώτα Σώματα Συνοριοφυλάκων συγκροτήθηκαν σε συνοριακούς νομούς σε Ηπειρο και Μακεδονία. Περίπου την ίδια εποχή, όμως, οι προσλήψεις αστυνομικών πέρασαν στη διαδικασία των Πανελλαδικών Εξετάσεων και το πολιτικό σύστημα έχασε τη δυνατότητα ψηφοθηρικής αξιοποίησής τους. Οι προσλήψεις συνοριοφυλάκων και ειδικών φρουρών ήρθαν να «απαντήσουν» στο κενό που δημιουργήθηκε.  

Στην έκπληξη που προκάλεσε η πρώτη εξαγγελία για προσλήψεις συνοριοφυλάκων στην Αττική, η απάντηση ήταν ότι, καθώς στο Λεκανοπέδιο συγκεντρώνεται ο μεγαλύτερος όγκος παράνομων μεταναστών και, καθώς έργο των συνοριοφυλάκων είναι η αντιμετώπιση της λαθρομετανάστευσης, είναι όχι απλά δικαιολογημένη, αλλά αναγκαία η παρουσία τους στην Αττική. 

Παρέλαση για τους ανεπίσημους

Tης Δωρας Αντωνιου

Στην Καρδίτσα όπου μεγάλωσα, οι παρελάσεις για τον εορτασμό της 25ης Μαρτίου και της 28ης Οκτωβρίου ήταν και παραμένουν γιορτή για την πόλη. Μια ευκαιρία κοινωνίας, υπό την έννοια του ανταμώματος όλων στον κοινό-δημόσιο χώρο, γιορτή για τα παιδιά -μετά την παρέλαση του Μαρτίου, εθιμικά, τρώγαμε το πρώτο παγωτό της σεζόν- καμάρι για γονείς και παππούδες να βλέπουν παιδιά και εγγόνια να παρελαύνουν. Και κάπου εκεί υπήρχε και μια εξέδρα, οι επιφανείς της πόλης, τοπικές αρχές και βουλευτές. 

Μπορεί οι ίδιοι, οι επονομαζόμενοι «επίσημοι» των παρελάσεων να θεωρούσαν ότι η παρουσία τους εκεί ήταν κάτι σημαντικό, αλλά δεν νομίζω ότι ο κόσμος πηγαίνει στην παρέλαση για να δει τους επισήμους. Πηγαίνει στην παρέλαση για να καμαρώσει το παιδί του που συμμετέχει, τα πιτσιρίκια χαζεύουν με τα ένστολα τμήματα, ο κόσμος βγαίνει έξω για μια βόλτα στη λιακάδα, για να περπατήσει, να δει γνωστούς και φίλους. Αφορμή για κοινωνία.

Ο οδοστρωτήρας της κρίσης που ισοπεδωτικά και απόλυτα ήρθε να αλλάξει τη ζωή μας και να άρει τις πάσης φύσεως βεβαιότητες, συμπαρασύρει κάτω από τη ρόδα του και τις παρελάσεις, αλλάζει τη σημασία τους. Από γιορτή γίνονται θέατρο διαμαρτυρίας και εξελίσσονται σε θέατρο παραλόγου. Ακούγεται απίστευτο. Από το κέντρο της Αθήνας μάζεψαν τα νεράντζια για να αποκλείσουν την πιθανότητα αυτά να χρησιμοποιηθούν ως πολεμοφόδια εκδήλωσης οργής κατά των επισήμων. Περιμετρικά του Συντάγματος, όπου θα στηθεί η εξέδρα των επισήμων, πρόκειται να σχηματισθεί ζώνη ασφαλείας, με απαγόρευση πρόσβασης για το κοινό, που δεν θα μπορέσει εφέτος να σταθεί εκεί.

Παραδοσιακά, οι θέσεις κοντά στην εξέδρα των επισήμων είναι οι πιο περιζήτητες. Οχι γιατί μπορείς να δεις τους επισήμους, αλλά γιατί υπάρχει η εντύπωση ότι όλα τα τμήματα που συμμετέχουν στην παρέλαση εκεί παρελαύνουν καλύτερα, πιο πειθαρχημένα, ενώ μόλις απομακρύνονται χαλαρώνουν. Φέτος, οι θέσεις αυτές δεν διατίθενται.

Για τη μεθαυριανή παρέλαση στην Αθήνα επιστρατεύονται οι ειδικές δυνάμεις της Αστυνομίας. Καταστρώνεται σχέδιο φυγάδευσης, για την περίπτωση που όλα τα υπόλοιπα μέτρα δεν λειτουργήσουν σωστά και ο κόσμος που θα βρεθεί στο κέντρο της Αθήνας καταφέρει να προσεγγίσει τους επισήμους. Σε άλλες πόλεις αποφασίστηκε να μη στηθεί εξέδρα και οι επίσημοι να σταθούν ανάμεσα στους υπόλοιπους πολίτες, ώστε εκείνοι που επιθυμούν να τους καταστήσουν στόχο διαμαρτυρίας, να μην μπορούν να τους εντοπίσουν εύκολα.

Ανοιξε, λοιπόν, μια συζήτηση, με αφορμή όλα αυτά, εάν είναι να γίνονται επεισόδια, εάν είναι να μετατρέπεται το κέντρο της πόλης σε φρούριο, τότε τι τις θέλουμε τις παρελάσεις; Ενδεχομένως πριν φτάσουμε σε αυτό, να πρέπει να απαντήσουμε σε ένα άλλο ερώτημα: Για ποιον γίνονται οι παρελάσεις;  

Ο αφανισμός μιας γενιάς

Της ΔΩΡΑΣ ΑΝΤΩΝΙΟΥ

«Εσύ, λοιπόν, τι θα με συμβούλευες να κάνω;». Η ερώτηση με αιφνιδίασε και δεν θα ήθελα να απαντήσω. Ο συνομιλητής μου, όμως, συνέχισε να με κοιτάζει, ζητώντας απάντηση. Στα 28 του χρόνια, ο Βαγγέλης βρίσκεται στη θέση χιλιάδων συνομηλίκων του στην Ελλάδα, που προσπαθούν να καταλήξουν σε μια απόφαση για το μέλλον τους. 

Απόφοιτος του Τμήματος Ηλεκτρολόγων Μηχανικών της Πάτρας, άρχισε πριν από ενάμιση χρόνο, μετά τον στρατό, να ψάχνει για δουλειά. Εστειλε δεκάδες βιογραφικά σε γραφεία και εταιρείες, πέρασε από τη διαδικασία συνεντεύξεων. Για μερικούς μήνες απασχολήθηκε σε γραφείο μελετών, από το οποίο έφυγε «λόγω της κρίσης». Τους τελευταίους τέσσερις μήνες εργάζεται για εταιρεία που σχετίζεται με τις τηλεπικοινωνίες, όχι με άμεση εργασιακή σχέση, αλλά μέσω τρίτης εταιρείας, με μηνιαία αμοιβή περίπου στα 600 ευρώ.

«Δεν με πειράζει το ύψος της αμοιβής. Δεν έχω απαίτηση στο ξεκίνημά μου να παίρνω περισσότερα. Αυτό που με απασχολεί είναι ότι δεν υπάρχει εκεί προοπτική εξέλιξης, δεν υπάρχουν ευκαιρίες να μεταπηδήσω σε κάτι περισσότερο δημιουργικό. Αισθάνομαι ότι τα χρόνια που σπούδασα πήγαν χαμένα. Πήγα σε αυτή τη δουλειά μόνο και μόνο για να προσθέσω κάτι στο βιογραφικό μου», μου λέει. Και πέραν όλων των άλλων, ακόμα και σ’ αυτή τη δουλειά που δεν τον ικανοποιεί, «2,5 μήνες μάς καθυστερούν την πληρωμή», προσθέτει και χαμηλώνει το βλέμμα.

Οταν λέγονται όσα γίνονται

Tης Δωρας Αντωνιου

«Στην πολιτική υπάρχουν πράγματα που λέγονται αλλά δεν γίνονται και πράγματα που γίνονται αλλά δεν λέγονται» διαπίστωσε ο αείμνηστος Κωνσταντίνος Καραμανλής μέσα από τη διαδρομή του στον δημόσιο βίο. 

Για τη μεγάλη πλειοψηφία ημών των μη εμπλεκομένων στην άσκηση πολιτικής, η παραπάνω αποφθεγματική ρήση φαντάζει απόλυτα λογική: συχνά διαπιστώνουμε αναντιστοιχία μεταξύ έργων και λόγων των ασκούντων εξουσία, ενώ, σε άλλες περιπτώσεις, υποψιαζόμαστε ότι υπάρχει κάτι περισσότερο από όσα γίνονται ευρέως γνωστά, αλλά ότι είναι σκόπιμο συγκεκριμένες παράμετροι ορισμένων υποθέσεων να παραμείνουν στο σκοτάδι. Οταν ο εμπειρικός κανόνας που αποτύπωσε με αυτήν τη φράση ο Κωνσταντίνος Καραμανλής παραβιάζεται αίφνης, εικασίες, υποθέσεις, εκτιμήσεις, αναπόδεικτες βεβαιότητες αποκτούν υπόσταση.

Αυτό συνέβη με τις δηλώσεις του πρώην πρωθυπουργού της Τουρκίας Μεσούτ Γιλμάζ περί εμπλοκής των τουρκικών μυστικών υπηρεσιών σε εμπρησμούς δασών και δασικών περιοχών στην Ελλάδα τη δεκαετία του 1990. 

Οι αρμόδιες ελληνικές αρχές είχαν πληροφορίες για τη δράση Τούρκων πρακτόρων, με βάση τις οποίες είχαν συνταχθεί εκθέσεις και είχαν ενημερωθεί εταίροι και σύμμαχοι για τις τουρκικές υπονομευτικές δραστηριότητες. Οι εκτιμήσεις αναπαρήχθησαν από τα μέσα ενημέρωσης και πέρασαν στο ευρύ κοινό.

Ωστόσο, η τουρκική πλευρά είχε τη δυνατότητα να οχυρώνεται πίσω από την έλλειψη συγκεκριμένων στοιχείων και να απορρίπτει κάθε τέτοιο ισχυρισμό ως αναληθή, ως προϊόν εχθρικής ελληνικής στάσης.

Η Τουρκία ζητάει ανταλλάγματα

Tης Δωρας Αντωνιου

«Η Τουρκία παραμένει η κύρια χώρα διέλευσης για παράνομους μετανάστες που θέλουν να εισέλθουν στην Ε.Ε.», διαπιστώνει, για άλλη μια φορά, η έκθεση της Frontex. Τι σημαίνει αυτό; Οτι η Ελλάδα παραμένει η κυριότερη πύλη εισόδου των παράνομων μεταναστών στην Ε.Ε. Οι αριθμοί επιβεβαιώνουν μια καθημερινή διαπίστωση, καθώς η εκρηκτική αύξηση του αριθμού των παράνομων μεταναστών στη χώρα μας δεν μπορεί να περάσει απαρατήρητη.

Η Τουρκία δεν κάνει σχεδόν τίποτα για να ανακόψει τη διέλευση των παράνομων μεταναστευτικών ροών. Εχει συνδέσει το θέμα της επανεισδοχής παράνομων μεταναστών με την άρση από την Ε.Ε. των περιορισμών βίζας για τους Τούρκους και είναι σχεδόν βέβαιο ότι δεν πρόκειται να ενεργοποιηθεί στο θέμα της παράνομης μετανάστευσης παρά μόνο εάν λάβει τα κατάλληλα ανταλλάγματα. Για τη γείτονα αποτελεί ένα ακόμη διαπραγματευτικό χαρτί.

Οι χώρες της Ε.Ε. από την άλλη πλευρά, έχουν θωρακιστεί πίσω από τις ρυθμίσεις του «Δουβλίνο ΙΙ», που προβλέπουν ότι οπουδήποτε εντός της Ε.Ε. και αν συλληφθεί ένας παράνομος μετανάστης, επιστρέφεται στη χώρα πρώτης εισόδου, δηλαδή, για τον μεγαλύτερο αριθμό παράνομων μεταναστών, στην Ελλάδα.

Η χώρα μας αντιμετωπίζει διπλή πίεση: από τα ανατολικά σύνορα οι ροές παράνομων μεταναστών συνεχίζουν αθρόες και όσοι από αυτούς φθάνουν στην Ελλάδα, εγκλωβίζονται εδώ, χωρίς να μπορούν να μετακινηθούν προς τα δυτικά. Προκειμένου να αποφύγουν τις εντάσεις με τους Ευρωπαίους εταίρους, αλλά και σε μια προσπάθεια να στείλουν ξεκάθαρο μήνυμα προς τα κυκλώματα διακίνησης παράνομων μεταναστών ότι η Ελλάδα δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως οδός διέλευσης, οι αρμόδιες αρχές φρόντισαν να «σφραγίσουν» τις εξόδους προς τα δυτικά.

Ο αριθμός των παράνομων μεταναστών που καταφέρνουν να φύγουν από τα λιμάνια της Πάτρας και της Ηγουμενίτσας προς την Ιταλία, έχει σχεδόν μηδενιστεί. Ωστόσο, αυτό δεν δείχνει να λειτουργεί αποθαρρυντικά για τα κυκλώματα, που συνεχίζουν από τα ανατολικά σύνορα να φέρνουν παράνομους μετανάστες με τον ίδιο ρυθμό.

Η χώρα μας δεν μπορεί να αντιμετωπίσει από μόνη της τη μεταναστευτική πίεση, να σηκώσει το βάρος όλης της Ευρώπης. Η ενεργοποίηση της Frontex είναι ένα χέρι βοήθειας, ωστόσο η Ε.Ε. θα πρέπει να χειρισθεί συνολικά, με κατανομή των βαρών, το ζήτημα.

Αντιμέτωποι με την αποτυχία

Tης Δωρας Αντωνιου

H κρίση στον αραβικό κόσμο, στη Βόρειο Αφρική και τη Μέση Ανατολή, έφερε την Ε.Ε. αντιμέτωπη με μια αποτυχία της. Την αποτυχία να διαχειριστεί, επί σειρά ετών, αποτελεσματικά και συντονισμένα την παράνομη μετανάστευση. Κοινή ευρωπαϊκή πολιτική στο θέμα, παρά τη σχετική ρητορεία, δεν αναπτύχθηκε ουσιαστικά ποτέ. Οι χώρες του Νότου, ανάμεσά τους και η Ελλάδα, οι πύλες εισόδου εκατοντάδων χιλιάδων παράνομων μεταναστών στην Ευρώπη, υπέστησαν τις συνέπειες των μεταναστευτικών ροών έχοντας να αντιμετωπίσουν πίεση από δύο πλευρές. Τους διαρκώς αυξανόμενους πληθυσμούς μεταναστών που έφθαναν στο έδαφός τους από τη μια και την απροθυμία των χωρών της κεντρικής και βόρειας Ευρώπης να συμβάλλουν στην αντιμετώπιση ενός προβλήματος που θεωρούσαν ότι δεν τις αφορά.

Ο κανονισμός «Δουβλίνο ΙΙ», αντί να βοηθήσει, χειροτέρεψε την κατάσταση. Η αρχή της επιστροφής στη χώρα πρώτης εισόδου, που υιοθετήθηκε με τον κανονισμό, επιβάρυνε ακόμα περισσότερο τις χώρες του Νότου. Το αδιέξοδο κατεγράφη εδώ και καιρό. Ατύπως, ορισμένες χώρες της Ε.Ε. σταμάτησαν να εφαρμόζουν το «Δουβλίνο ΙΙ» και να επαναπροωθούν τους παράνομους μετανάστες στις χώρες από τις οποίες αυτοί μπήκαν στην Ευρώπη, παραδεχόμενες de facto την αποτυχία της συγκεκριμένης πολιτικής.

Η εκρηκτική αύξηση του αριθμού παράνομων μεταναστών που τις τελευταίες εβδομάδες προσπαθούν με κάθε τρόπο να φθάσουν στην Ευρώπη από τη βόρεια Αφρική, έδειξε ότι το θέμα δεν μπορεί να αντιμετωπισθεί αποσπασματικά. Πολύ περισσότερο, δε, που η συνεχιζόμενη αστάθεια προοιωνίζεται ακόμη μεγαλύτερη αύξηση του αριθμού των παράνομων μεταναστών και εκδήλωση ανθρωπιστικής κρίσης. Οι χώρες του Βορά της Ε.Ε. εξακολουθούν να εμφανίζονται εξαιρετικά απρόθυμες να μοιραστούν το βάρος και να γίνει καταμερισμός των παράνομων μεταναστών.

Ωστόσο, όταν οι αριθμοί γίνονται τόσο μεγάλοι, κανένα ευρωπαϊκό κράτος δεν μπορεί να διαχειριστεί το ζήτημα μόνο του και αυτό φαίνεται ότι γίνεται πλέον αντιληπτό. Ούτε μπορεί να λειτουργήσει η μετάθεση του προβλήματος από τον ένα στον άλλο, κάτι που επέλεξε να κάνει τις προηγούμενες ημέρες η Ιταλία, χορηγώντας άδειες παραμονής στους νεοαφιχθέντες παράνομους μετανάστες από την Τυνησία, ώστε αυτοί να μεταβούν στη Γαλλία, η οποία αντέδρασε με κλείσιμο των συνόρων.

Η Ε.Ε. αρχίζει να αντιλαμβάνεται συνολικά ότι δεν μπορεί, πλέον, να αγνοεί την πραγματικότητα της μεταναστευτικής πίεσης που όχι απλά χτυπάει την πόρτα της, αλλά δείχνει να την έχει παραβιάσει. Ετσι, εξ ανάγκης ανοίγει η συζήτηση για τη διαμόρφωση ενός νέου μοντέλου μεταναστευτικής πολιτικής. Η Ελλάδα, ως χώρα που εξακολουθεί να υφίσταται μεγάλη μεταναστευτική πίεση, αναμένει το αποτέλεσμα. Σε κάθε περίπτωση, είναι διαφορετικό να θέτει μόνη της κάθε φορά το ζήτημα σε όλα τα αρμόδια όργανα, ζητώντας συνδρομή και προβάλλοντας την ανάγκη αλλαγών. Το θέμα, τώρα πια, αναβαθμίζεται εκ των πραγμάτων και βρίσκεται στην κορυφή της ευρωπαϊκής ατζέντας.

Γιατί η Τουρκία απαλείφει την «απειλή πολέμου»

Με μια συμβολική κίνηση διαγράφει από «εχθρούς» Ελλάδα, Ρωσία, Ιράν και Ιράκ

Της Δωρας Αντωνιου

«Η Τουρκία είναι μια χώρα που περικλείεται από τρεις θάλασσες και περιστοιχίζεται από τέσσερις εχθρούς»: γενιές και γενιές μαθητών στη γείτονα μεγάλωσαν αποστηθίζοντας αυτή τη φράση, ως σημείο αναφοράς για τη θέση της χώρας τους στον κόσμο. Αν οι πληροφορίες που είδαν το φως της δημοσιότητας σχετικά με τη σύνταξη του νέου Πολιτικού Εγγράφου Εθνικής Ασφάλειας, του λεγόμενου και «Κόκκινη Βίβλος» της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, είναι αληθείς, φαίνεται ότι η πολιτική ηγεσία της γειτονικής χώρας αποφάσισε να διαγράψει τον χαρακτηρισμό «εχθρός» για τέσσερις χώρες της περιοχής: Την Ελλάδα, τη Ρωσία, το Ιράν και το Ιράκ.

Ειδικά για την Ελλάδα, οι πληροφορίες αναφέρουν ότι από το νέο Πολιτικό Εγγραφο Εθνικής Ασφάλειας θα απουσιάζει η απειλή πολέμου, ο όρος casus belli, αναφορικά με την επέκταση των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια. Αυτό, όπως επισημαίνουν διπλωματικές πηγές, δεν συνεπάγεται ακύρωση της απόφασης της τουρκικής Εθνοσυνέλευσης, με την οποία καθιερώθηκε το casus belli, θα είναι όμως μια κίνηση ισχυρού συμβολισμού.

Η Αθήνα εμφανίζεται συγκρατημένη απέναντι στις πληροφορίες αυτές και περιμένει να δει τι θα γίνει στην πράξη, όταν, δηλαδή, στο τέλος του χρόνου, το συγκεκριμένο κείμενο, που βρίσκεται στη διαδικασία σύνταξης, λάβει την οριστική του μορφή και την έγκριση του Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας. Ως συζήτηση, όμως, διπλωματικές πηγές εκτιμούν ότι το θέμα εντάσσεται στην αλλαγή που επέρχεται στους συσχετισμούς δυνάμεων μεταξύ πολιτικής εξουσίας και στρατιωτικού κατεστημένου, ως ένα ακόμη κεφάλαιο της μακράς μάχης επικράτησης ανάμεσα στην κυβέρνηση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και τους στρατηγούς.

Το Πολιτικό Εγγραφο Εθνικής Ασφάλειας, παρά το γεγονός ότι συντάσσεται ανά πενταετία και υποβάλλεται σε ετήσιες αναθεωρήσεις, είχε, μέχρι τώρα, μια σχεδόν παγιωμένη μορφή όσον αφορά τις σχέσεις με τις τρίτες χώρες, που χαρακτηρίζεται ως «ψυχροπολεμικό κατάλοιπο» και απεικόνιζε την οπτική του στρατιωτικού κατεστημένου για τα πράγματα και τη θέση της Τουρκίας στην περιοχή. Από πολλούς, μάλιστα, η παρουσία της Τουρκίας ως χώρας περιστοιχισμένης από εχθρούς, αποτελούσε για το κατεστημένο αυτό στοιχείο επιβίωσης και επιβεβαίωσης της ισχύος του, συνέβαλε στη διατήρηση της κυριαρχίας του. «Ενας λαός που βομβαρδίζεται διαρκώς με απειλές, εμφανίζεται διστακτικός σε αποδυνάμωση της στρατιωτικής ισχύος», αναφέρεται χαρακτηριστικά. 

Οι θεμελιώδεις αλλαγές στο νέο κείμενο, που για πρώτη φορά αναμένεται να εμφανισθεί πλήρως αναμορφωμένο και σημαντικά περιορισμένο ως προς την έκτασή του, σύμφωνα με πληροφορίες, αποτελούν προϊόν επεξεργασίας του γραφείου του κ. Ερντογάν. Η επιτροπή που επεξεργάζεται το νέο κείμενο αποτελείται, για πρώτη φορά, κατά πλειοψηφία από πολιτικά στελέχη, έναντι μειοψηφίας στρατιωτικών.

Η ελληνική πλευρά, που χαρακτηρίζει «ευπρόσδεκτη» μια τέτοια κίνηση, εφόσον ολοκληρωθεί, επισημαίνει, επίσης, ότι ενδεχομένως αποδέκτης του μηνύματος που θέλει να στείλει η κυβέρνηση Ερντογάν με αυτήν την κίνηση δεν είναι πρωτίστως η Αθήνα, αλλά η διεθνής κοινότητα και, κυρίως, η Ε.Ε. Το casus belli είναι ένα εμπόδιο που η Αγκυρα συναντά διαρκώς μπροστά της σε κάθε βήμα της διαπραγμάτευσης με την Ε.Ε., καθώς η άρση του προβάλλεται ως αυτονόητη υποχρέωση, μια και η απειλή πολέμου αφορά κράτος-μέλος.

Επιπλέον, εκτιμάται ότι οι κινήσεις αυτές εντάσσονται στο κλίμα «εξωστρέφειας», που διακατέχει την πολιτική ηγεσία της γείτονος, η οποία θεωρεί ότι με τέτοιες ενέργειες δίδεται το στίγμα αυτοπεποίθησης, το οποίο διαθέτει μια χώρα που φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως περιφερειακή υπερδύναμη στην ευρύτερη περιοχή.

«Μηδενικά προβλήματα με τους γείτονες»

«Αυτό που κάνει ασφαλή τα σύνορα της χώρας δεν είναι ο αριθμός των αρμάτων μάχης. Είναι το μέγεθος των εμπορικών συναλλαγών και οι επενδύσεις με τις γειτονικές χώρες». Ο υπουργός Εξωτερικών της Τουρκίας, Αχμέτ Νταβούτογλου, εξειδικεύει με δηλώσεις του το δόγμα «μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες», που εισήγαγε και ανέδειξε σε κυρίαρχη αρχή της τουρκικής εξωτερικής πολιτικής, τουλάχιστον σε επίπεδο ρητορείας. 

Ο κ. Ερντογάν, πιστός σε αυτό το δόγμα και προαναγγέλλοντας τις αλλαγές στην προσέγγιση της εξωτερικής πολιτικής, που αναμένεται να αποτυπωθούν στο νέο Πολιτικό Εγγραφο Εθνικής Ασφάλειας, επισήμανε σε δηλώσεις του ότι οι εξωτερικές απειλές «εδράζονται σε τεχνητούς φόβους και ανησυχίες που για μεγάλο διάστημα κυριαρχούσαν στην τουρκική εξωτερική πολιτική». 

Πάντως, η Αθήνα σπεύδει να στείλει το μήνυμα ότι δεν βλέπει τις ενέργειες αυτές, εφόσον ολοκληρωθούν, σε βάση ανταποδοτικότητας. Αυτό διότι, όπως και σε κάθε άλλη ενέργειά του, ο Τούρκος πρωθυπουργός, κατά κανόνα, ζητάει ανταλλάγματα. Πιο πρόσφατο παράδειγμα, η λειτουργία στην Παναγία Σουμελά, στην Τραπεζούντα, την οποία, αμέσως την επομένη, συνδύασε με τη λειτουργία μουσουλμανικού τεμένους στην Αθήνα.

Διπλωματικές πηγές, πάντως, δεν αποκλείουν η όλη συζήτηση να εντάσσεται στην εσωτερική διαμάχη στην Τουρκία. Να διοχετεύθηκαν, δηλαδή, στον Τύπο οι πληροφορίες αυτές, προκειμένου να ανοίξει μια συζήτηση περί «ενδοτισμού» της κυβέρνησης, ενόψει του επικείμενου δημοψηφίσματος για το Σύνταγμα.

πηγη ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ