ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΡΩΝΟΪΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Σκέψεις με αφορμή την πρόσφατη πανδημία του κορονοϊού

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr


 
Το τελευταίο διάστημα και με αφορμή τα κρούσματα του κορονοϊού στη χώρα μας έχει ανοίξει ξανά η συζήτηση για τον τρόπο λειτουργίας του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα της υγείας. Και όπως συμβαίνει με τα περισσότερα θέματα που μας απασχολούν ο διχασμός στις συζητήσεις και η σύνταξη με ένα στρατόπεδο που "πυροβολεί" το άλλο είναι στην ημερήσια διάταξη. 

Το έναυσμα μεταξύ των άλλων έδωσε μια από τις περιπτώσεις των κρουσμάτων, μια γυναίκα που πήγε με συμπτώματα σε κάποιο από τα νοσοκομεία αναφοράς, πήρε τον αριθμό 166 στην αναμονή, περίμενε δύο ώρες παρ’ ό,τι ανέφερε ότι πρόσφατα είχε ταξιδέψει στη Βόρεια Ιταλία, και τελικά κατέληξε σε ιδιωτικό νοσοκομείο που την εξέτασαν, έστειλαν δείγμα και την παρέπεμψαν με τη διάγνωση της νόσου σε άλλο δημόσιο νοσοκομείο αναφοράς όπου και νοσηλεύεται. Η ίδια η παθούσα με συνεντεύξεις της στην τηλεόραση κατηγόρησε το δημόσιο σύστημα και επαίνεσε το ιδιωτικό γιατί ενώ το πρώτο την ταλαιπώρησε, το δεύτερο με υποδειγματικό τρόπο και σε σύντομο χρόνο έθεσε τη διάγνωση και την προώθησε να βρει λύση.

Επειδή δυστυχώς στον τόπο μας δε μας ενδιαφέρει τόσο το τι λέγεται αλλά ψάχνουμε ιδιοτελή κίνητρα σε αυτόν που τα λέει, αναγκάζομαι να ξεκινήσω τις σκέψεις μου με μια δήλωση. Δεν εργάζομαι στο δημόσιο τομέα, το έκανα κάποτε στο πλαίσιο της εκπαιδεύσεως και των συμβατικών μου υποχρεώσεων προς το κράτος. Υπηρέτησα και γνώρισα από κοντά όμως το πώς εργάζεται τόσο το μεγάλο νοσοκομείο της πρωτεύουσας όσο και το επαρχιακό νοσοκομείο. Όλη την υπόλοιπη επαγγελματική ζωή μου την πέρασα στον πυρήνα του ιδιωτικού τομέα τον οποίο νομίζω ότι γνωρίζω καλά και όσα πω είναι αποτέλεσμα προσωπικής εμπειρίας.

Πρέπει λοιπόν να καταλάβουμε ότι τα δημόσια νοσοκομεία εφημερεύουν υπό πολύ δύσκολες συνθήκες δεχόμενα έναν τεράστιο όγκο ασθενών, με διαφορετική βαρύτητα προβλημάτων και από διαφορετικές κοινωνικές τάξεις και μορφωτικά επίπεδα. Η απουσία πρωτοβάθμιας περίθαλψης οδηγεί σε ένα κρατικό νοσοκομείο την ημέρα της εφημερίας από την απλή υπέρταση, τη μέθη, την ενόχληση που οφείλεται σε άγχος, μέχρι το βαρύ έμφραγμα, την εγκεφαλική αιμορραγία, το ανεύρυσμα που έσπασε και θέλει επείγουσα χειρουργική επέμβαση. 

Οι ιατροί του κρατικού νοσοκομείου, ειδικευόμενοι όπως έχουμε αναλύσει σε προηγούμενα άρθρα μας (δείτε ΕΔΩ , ΕΔΩ κι ΕΔΩ)  οι περισσότεροι, επί πολλές ώρες, πολλές φορές επί ένα εικοσιτετράωρο συνεχόμενο, προσπαθούν να ξεχωρίσουν το σοβαρό από το μη σοβαρό, το επείγον από το χρόνιο, αυτό που πρέπει να εισαχθεί άμεσα από αυτό που μπορεί να αντιμετωπιστεί σε εξωτερική βάση. Και όλα αυτά υπό την πίεση των επιμελητών τους ή του ίδιου του νοσοκομείου να είναι πολύ εκλεκτικοί γιατί υπάρχει πρόβλημα με τα κρεβάτια γιατί έχουν ήδη οι διάδρομοι πλημμυρίσει με ράντζα.  

Θα πείτε ότι για όλα αυτά υπάρχουν υπεύθυνοι και θα συμφωνήσουμε απόλυτα σε αυτό. Υπάρχει το Υπουργείο που συχνά κάνει πολιτική διαχείριση και δημόσιες σχέσεις, η ραθυμία και η ανικανότητα προσώπων και μηχανισμών, η ανευθυνότητα των πολιτών που επιμένουν να εξεταστούν κατά προτεραιότητα και με φωνές και απειλές το επιβάλουν γιατί θεωρούν ότι το δικό τους πρόβλημα είναι το σοβαρότερο. Αποτέλεσμα όλων αυτών είναι και λάθη να γίνονται και ανθρώπινες ζωές να τίθενται σε κίνδυνο και η αξιοπρέπεια όλων των εμπλεκόμενων να δοκιμάζεται. Όμως είναι ανθρωπίνως αδύνατο ένα νοσοκομείο να εξετάσει σε λίγες ώρες εκατοντάδες επείγοντα περιστατικά, που άλλα έρχονται περπατώντας άλλα σε φορείο και άλλα με ασθενοφόρο και σειρήνα. Όμως ταυτόχρονα είναι αδύνατο και να μην τα εξετάσει γιατί δεν υπάρχει άλλη δικλείδα ασφαλείας αφού αυτό ορίζει ο τρόπος οργάνωσης του συστήματος υγείας μας. Αυτοί οι άνθρωποι δεν μπορούν ή δεν θέλουν να πάνε πουθενά αλλού και είναι δικαίωμά τους να εξεταστούν στο εφημερεύον νοσοκομείο. Και να μην ξεχνάμε ότι σε ένα νοσοκομείο της πρωτεύουσας στέλνουν και οι ιδιώτες ιατροί, τα ιδιωτικά νοσοκομεία, τα γύρω κέντρα υγείας αλλά και τα νοσοκομεία της επαρχίας.

Ας μεταφερθούμε τώρα στην "εφημερία" ενός ιδιωτικού θεραπευτηρίου. 

Τα εξωτερικά ιατρεία του είναι ανοιχτά μόνο για εκείνους που έχουν να πληρώσουν ή διαθέτουν τέτοιο συμβόλαιο με την ιδιωτική τους ασφάλεια που τους επιτρέπει να εξετάζονται στον ιδιωτικό τομέα. Αν κάποιος περαστικός που του συμβεί κάτι κοντά σε ένα ιδιωτικό νοσοκομείο μπει στα επείγοντά του, στην καλύτερη περίπτωση θα διακομιστεί στο εφημερεύον δημόσιο αν δεν έχει να καταβάλει το αντίτιμο της εξέτασης και της νοσηλείας. Δυστυχώς ακόμη και βαριά περιστατικά που ο χρόνος είναι πολύτιμος μετακινούνται με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Συνήθως αυτό γίνεται με την υπογραφή του ασθενούς ή των συγγενών του αφού ενημερωθούν ότι όχι μόνο πρέπει να ανταπεξέλθουν σε ένα υψηλό κόστος αλλά θα πρέπει να πληρώσουν, προ της εισαγωγής, προκαταβολή αρκετές χιλιάδες ευρώ για να μη χάσει το θεραπευτήριο χρήματα αν ο ασθενής υπό το βάρος του επείγοντος προβλήματός του αποφασίσει να παραμείνει αλλά δεν έχει τελικά την οικονομική άνεση γι’ αυτό. Από την άλλη πλευρά προειδοποιείται συχνά ο προσερχόμενος προ της εξέτασής του για το κόστος της ώστε αν δεν έχει να πληρώσει να πάει κατευθείαν σε εφημερεύον του δημοσίου.  

Για όσους βέβαια διαθέτουν ιδιωτική ασφάλεια ή οικονομική άνεση τα πράγματα είναι αντίθετα από το δημόσιο. Εδώ ο προσερχόμενος είναι ευχής έργο να νοσηλευθεί για ευνόητους λόγους. Προτείνεται συνήθως εισαγωγή "για παρακολούθηση" ή "για πιο αποτελεσματική αντιμετώπιση του προβλήματος". Μια εισαγωγή που όπως έχουμε γράψει παλιότερα μπορεί να παραταθεί κατά το δοκούν του θεράποντα. Ένα μεγάλο ιδιωτικό θεραπευτήριο στην πιο φορτωμένη ημέρα των επειγόντων του μπορεί να δει μερικές δεκάδες ασθενών με το αντίστοιχο δημόσιο να αριθμεί αρκετές εκατοντάδες. Είναι βέβαιο ότι αν ένα ιδιωτικό νοσοκομείο που διαφημίζεται τόσο για την οργάνωσή του και τον εξοπλισμό του εφημέρευε έστω για λίγες ώρες με συνθήκες δημοσίου θα κατέρρεε. 
 
Δεν θέλουμε να δικαιολογήσουμε με όλα αυτά το χάλι των δημοσίων νοσοκομείων όπου άνθρωποι κάποιες φορές πεθαίνουν περιμένοντας να εξετασθούν  όμως είναι μια τεράστια αδικία να συγκρίνουμε ανόμοια πράγματα. 

Θα πρέπει να αντιληφθούμε...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΣΟΥΡΓΕΛΑΡΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Τι γυρεύουν οι υπουργοί στις φιέστες των ιδιωτικών θεραπευτηρίων;

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr



Για να μπορέσει κανείς να καταλάβει το γιατί πρέπει να απαντήσει στην ερώτηση του τίτλου αλλά και το ποια απάντηση θα πρέπει να δώσει, θα χρειαστεί να ξεκαθαρίσουμε ένα άλλο σημαντικό θέμα: τη σχέση του Εθνικού Συστήματος Υγείας με το ιδιωτικό δίκτυο των θεραπευτηρίων στη χώρα μας. 

Είναι τα νοσοκομεία του δημοσίου και τα ιδιωτικά νοσοκομεία συγκοινωνούντα δοχεία; Συνεργάζονται και αλληλοσυμπληρώνονται όταν υπάρχει σε κάποιο από αυτά ένα μηχάνημα ή ένας ειδικός που δεν υπάρχει στο άλλο προκειμένου να βοηθηθεί κάποιος ασθενής που κινδυνεύει;

Η απάντηση είναι συντριπτικά κατά του ιδιωτικού τομέα. Καθημερινά, ασθενοφόρα των ιδιωτικών θεραπευτηρίων μεταφέρουν ασθενείς στα δημόσια νοσοκομεία με μόνη αιτιολογία ότι ο ασθενής δεν έχει πλέον άλλα χρήματα για να καλύψει τη νοσηλεία του, ασχέτως αν αυτή η μεταφορά μπορεί να σημαίνει σοβαρή επιβάρυνση της υγείας του. Τυπικά τη μεταφορά έχουν ζητήσει οι συγγενείς ή ο ίδιος ο ασθενής υπό την πίεση όμως του λογιστηρίου που τους ζητά μεγάλα ποσά που αδυνατούν να καταβάλουν. Φανταστείτε τον πενηντάχρονο με έμφραγμα στα εξωτερικά ιατρεία μεγάλου ιδιωτικού θεραπευτηρίου τα οποία επισκέφθηκε γιατί ο πόνος παρουσιάστηκε ενώ βρισκόταν εκεί κοντά, που όταν ακούει το κόστος της νοσηλείας και του προτείνεται να έρθει ασθενοφόρο για δημόσιο, προτιμά τη μεταφορά. Ο ιατρός του εξηγεί ότι η μεταφορά αυτή αποτελεί χάσιμο χρόνου που συνεπάγεται κίνδυνο για τη ζωή του και καταστροφή του μυοκαρδίου, μια αναπηρία που θα τον συνοδεύει ισόβια και αυτός απαντά "το θέμα είναι ότι αν μείνω θα σώσω τη ζωή μου αλλά μετά πως θα ζήσω; Θα πρέπει να ξεπουληθώ. Καλύτερα να το ρισκάρω". 

Ασθενείς που έχουν χειρουργηθεί στο ιδιωτικό θεραπευτήριο και η επέμβαση δεν πήγε καλά οπότε ο προϋπολογισμός ανατράπηκε, μεταφέρονται εσπευσμένα σε δημόσιο νοσοκομείο όπου οι εκεί ιατροί θα πρέπει να αντιμετωπίσουν τις επιπλοκές των συναδέλφων τους που πληρώθηκαν αδρά για την αποτυχημένη επέμβαση.

Όταν λοιπόν κάποιο ιδιωτικό θεραπευτήριο αποκτά κάποιο νέο μηχάνημα ή σύστημα στο οποίο επενδύει χρήματα και κάνει ανάλογη διαφήμιση, είναι πραγματικά μια οικονομική επιλογή που θέλει να αποσβέσει και να του αποφέρει ανάλογο κέρδος. Για το λόγο αυτό και η κοστολόγηση των υπηρεσιών που προσφέρει το νέο απόκτημα  είναι ανάλογη και προφανώς η χρέωση απρόσιτη για το βαλάντιο κάποιου μέσου ασθενούς που τις χρειάζεται. 

Μπορεί ένας ασφαλισμένος να πάει με την κάλυψη της ασφάλειας που πλήρωνε μια ζωή στο δημόσιο να ωφεληθεί, έστω με μια ειδική παραπομπή από το δημόσιο νοσοκομείο,  από την πρωτοποριακή τεχνική; 

Σίγουρα όχι. 

Και θα πει κάποιος -και θα συμφωνήσω μαζί του- ότι τα ιδιωτικά θεραπευτήρια δεν είναι υποχρεωμένα να παρέχουν υπηρεσίες στους ασφαλισμένους του δημοσίου, ούτε ο ιδιώτης ιδιοκτήτης να επενδύει χρήματα για να καλύπτει τις ανεπάρκειες του κράτους. Έτσι είναι. Αν εγώ αποκτήσω μια εξειδίκευση και φέρω ένα ειδικό μηχάνημα στο ιδιωτικό μου ιατρείο λογικό ακούγεται να το διαθέσω όπου και όπως θέλω και όχι σε όποιον το ζητήσει με ασύμφορους  όρους. Που βρίσκεται λοιπόν το πρόβλημα;

Συχνά πυκνά καμαρώνουμε Υπουργούς Υγείας που πανηγυρικά εγκαινιάζουν μηχανήματα νέας τεχνολογίας σε ιδιωτικά θεραπευτήρια και γίνονται έτσι κομμάτια μιας διαφήμισης που θα προβληθεί έντονα στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τον Τύπο (γραπτό και ηλεκτρονικό) και με κάθε άλλο διαθέσιμο τρόπο. Θα το καταλάβαινα αν αυτό αφορούσε το Εθνικό Σύστημα Υγείας και ήταν ένα βήμα μπροστά στην κάλυψη των αναγκών των ασφαλισμένων των δημοσίων ταμείων. Αυτό πραγματικά θα περιποιούσε τιμή στον Υπουργό που προσφέρει στον κάθε άνθρωπο τη δυνατότητα να αποκτήσει Υγεία καλύτερης ποιότητας. Αυτός είναι και ο ρόλος του Υπουργού και της κάθε κυβέρνησης. Να βελτιώνει το δημόσιο σύστημα.  Να εργάζεται για το κοινό καλό του κάθε Έλληνα πολίτη. 

Το ιδιωτικό σύστημα δυστυχώς δεν είναι συμπληρωματικό του δημοσίου. Αν υπάρχει στη χώρα μας και είναι τόσο κερδοφόρο, αυτό οφείλεται στις ανεπάρκειες του Εθνικού Συστήματος Υγείας. Αν κάποτε τα δημόσια νοσοκομεία ανεβάσουν το επίπεδό τους, τότε τα ιδιωτικά θα αναγκαστούν να ρίξουν τους τόνους και τις υπέρογκες χρεώσεις. 

Ένας επιτυχημένος Υπουργός Υγείας δύο πράγματα πρέπει να κάνει: 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Αλήθειες και ψέματα για τις μονάδες εντατικής θεραπείας

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr


 
Συνεχίζοντας τη συζήτηση που ξεκινήσαμε στο προηγούμενο άρθρο σχετικά με τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ) θα προσπαθήσουμε σήμερα να απαντήσουμε σε κάποιες ερωτήσεις, που εύλογα τίθενται όταν προσεγγίζει κάποιος το θέμα και επανέρχονται συχνά στην επικαιρότητα.

Πρόσφατα η κυβέρνηση ανακοίνωσε τη συμφωνία με κάποιες ιδιωτικές κλινικές για τη διαχείριση από το ΕΚΑΒ κάποιων πρόσθετων κρεβατιών των ΜΕΘ τους. Και το ερώτημα που προκύπτει από αυτή την είδηση είναι αν τα κρεβάτια των ΜΕΘ είναι ισότιμα.  

Η απάντηση είναι κατηγορηματικά όχι. Το κρεβάτι μιας Εντατικής δεν είναι φυσικά το έπιπλο, ούτε ο αναπνευστήρας του, ούτε το μόνιτορ που καταγράφει τον σφυγμό του ασθενούς. Η ποιότητα της νοσηλείας που συνδέεται άμεσα με την τελική έκβαση του προβλήματος του ασθενή εξαρτάται από τη στελέχωση, την οργάνωση, τα μέσα και την εμπειρία που διαθέτει ολόκληρο το νοσηλευτήριο. Οι ΜΕΘ δεν είναι νησιά αποκομμένα από το υπόλοιπο νοσοκομείο. Ένας βαριά ασθενής που νοσηλεύεται σε αυτές, χρειάζεται την ύπαρξη έμπειρων ιατρών ειδικοτήτων, πλήρη εργαστηριακό εξοπλισμό, τεχνογνωσία στην αντιμετώπιση σοβαρών προβλημάτων. Αν π.χ. ο ασθενής χρειαστεί επειγόντως στεφανιογραφία και η κλινική δεν διαθέτει την απαραίτητη υποδομή ή έμπειρους ιατρούς στη διαχείριση βαριών καταστάσεων, η παρουσία της ΜΕΘ δεν προσφέρει τίποτε. Αν χρειαστεί π.χ. κάποια ειδική διάχυτη αγγειογραφία για τον έλεγχο μιας άγνωστης προέλευσης αιμορραγίας από την κοιλιά, γεγονός που απαιτεί την ύπαρξη πολύ ικανών και έμπειρων ιατρών και εξειδικευμένου εξοπλισμού η ΜΕΘ απλώς γίνεται μια παγίδα που ενώ προσέφερε τον χώρο φιλοξενίας στον ασθενή, αδυνατεί να του παράσχει την απαιτούμενη βοήθεια. Υπάρχουν λοιπόν πολλές κλινικές που σύμφωνα με τον κανονισμό λειτουργίας τους απαιτείται η ύπαρξη κλινών ΜΕΘ όμως δεν έχουν υποδομές για να  υποδεχτούν τον βαριά πάσχοντα. Γι’ αυτό και τα κρεβάτια αυτά είναι μονίμως άδεια. Το να κάνουν μια σύμβαση με το Υπουργείο για να νοσηλεύσουν ασθενείς του δημοσίου είναι μια χρυσή ευκαιρία γι’ αυτές να αξιοποιήσουν τα κρεβάτια τους. Είναι προς δικό τους όφελος και όχι μια επιτυχία του Υπουργείου και το κυριότερο, όχι μια επιτυχία για τη δημόσια υγεία.

Η επόμενη ερώτηση που προκύπτει αβίαστα από όσα ήδη συζητήσαμε αφορά τον ρόλο των ιατρών της ΜΕΘ. Είναι όσοι κινούνται στις Μονάδες οι υπεριατροί που φανταζόμαστε όταν τους βλέπουμε να κάνουν Καρδιαγγειακή Αναζωογόνηση και να επαναφέρουν στη ζωή κάποιον που έκανε ανακοπή;  

Μετά από πάνω από 20 χρόνια σε ΜΕΘ απαντώ αβίαστα, όχι.  

Οι ιατροί της Εντατικής έχουν μια ιδιαίτερη αίγλη γιατί ασχολούνται με τον βαριά πάσχοντα, πίσω από κλειστές πόρτες. Στην πραγματικότητα  όμως λειτουργούν ως συντονιστές των υπολοίπων ιατρών του νοσοκομείου. Καλούν συνεχώς ιατρούς διαφόρων ειδικοτήτων για να πάρουν τη γνώμη και την ειδική υποστήριξή τους. Είναι αλήθεια ότι κάνοντας κάποιες επεμβατικές πράξεις (διασωληνώσεις, τοποθετήσεις κεντρικών φλεβών, ρυθμίσεις των μηχανημάτων απινιδώσεις) όπως ο κάθε τεχνίτης, χαίρουν κάποιου θαυμασμού από συγγενείς και συναδέλφους. Πρέπει να επισημάνουμε όμως κάποιες αλήθειες.

 Η εξειδίκευση στην Εντατική Θεραπεία είναι όχι μια ξεχωριστή ειδικότητα αλλά μια συμπλήρωση μιας άλλης ειδικότητας.  

Οι παλαιότεροι από τους ιατρούς που τώρα είναι διευθυντές στις ΜΕΘ δεν έχουν εξειδικευτεί αλλά είναι εμπειρικοί μια που η εξειδίκευση καθιερώθηκε τις τελευταίες δύο δεκαετίες στη χώρα μας. Απέκτησαν τον τίτλο γιατί ασχολήθηκαν χρόνια με τις Μονάδες χωρίς όμως πιστοποίηση.  

Οι νεότεροι που έκαναν εξειδίκευση τις περισσότερες φορές αναγκάστηκαν να ασχοληθούν με την Εντατική γιατί δε μπορούσαν να ασκήσουν την κύρια ειδικότητά τους λόγω υπερσυγκέντρωσης ειδικών ιατρών σε κάποιες ειδικότητες. Ήταν λοιπόν μια λύση η διετής έμμισθη εξειδίκευση και στη συνέχεια η αναζήτηση μιας μισθωτής θέσης σε ΜΕΘ. Γι’ αυτό ειδικότητες όπως η Καρδιολογία δεν απαντώνται συχνά μεταξύ των Εντατικολόγων, ενώ άλλες όπως οι Πνευμονολογία καθίστανται οι κύριες ειδικότητες των ιατρών ΜΕΘ. Απόδειξη γι’ αυτό η προσθήκη στης ειδικότητες που μπορούν να εξειδικευτούν στις ΜΕΘ και αυτής της νεφρολογίας, μιας ειδικότητας που σε καμία περίπτωση δεν έχει σχέση με την επεμβατική λογική μιας Μονάδας Εντατικής.   

Σε πολλές ιδιωτικές κλινικές, ακόμη και μεγάλες, οι ιατροί που εφημερεύουν σε Μονάδες και έχουν την ευθύνη αντιμετώπισης  των ασθενών δεν έχουν υποχρεωτικά εξειδίκευση στην Εντατικολογία. Πηγαίνουν νέοι ιατροί, πολλές φορές χωρίς εμπειρία, ενώ μερικά χρόνια πριν εφημέρευαν και ιατροί χωρίς ειδικότητα. Κι αυτό γιατί τα χρήματα είναι λίγα, ο χρόνος και ο κόπος πολύς και η εφημερία ασύμφορη. Αν κάποιος αγαπά το αντικείμενο  και είναι αυτό η κύρια επιλογή του είναι αξιέπαινος και αξίζει πολλά συγχαρητήρια, αν το κάνει όμως από δημοσιοϋπαλληλική διάθεση και ανάγκη βιοπορισμού μπορεί να αποτελεί δημόσιο κίνδυνο. Είναι πολύ εύκολο κάποιος πίσω από τις κλειστές πόρτες της Εντατικής να λειτουργεί χαλαρά και αδιάφορα επικαλούμενος τη σοβαρή κατάσταση της υγείας των ασθενών ως άλλοθι για τη δική του ανεπάρκεια.
 
Μια άλλη ερώτηση θα μπορούσε να είναι...

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Γιατί λείπουν κρεβάτια μονάδων εντατικής θεραπείας;

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr

Τις μέρες που θα ακολουθήσουν, όπως κάθε χρόνο παραδοσιακά, θα γίνει πολλή συζήτηση για την επάρκεια του συστήματος υγείας μας σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Η επιδημία της γρίπης, πραγματική ή απλά ευκαιρία των μέσων ενημέρωσης να υψώσουν τους τόνους, ανοίγει κάθε φορά τη συζήτηση, ειδικοί και μη συμμετέχουν, για να ξεχαστεί και πάλι το ζήτημα όταν ηρεμήσουν τα πράγματα. 

Για να απαντήσει όμως κάποιος στο ερώτημα αν έχουμε αρκετά κρεβάτια ΜΕΘ στη χώρα μας θα πρέπει να προσεγγίσουμε προηγουμένως το πώς λειτουργεί και ποιο ρόλο έχει μια Μονέδα Εντατικής Θεραπείας.

Η ΜΕΘ είναι ένα πολύτιμο εργαλείο για την περίθαλψη ασθενών που έχουν κάποια στιγμή της νοσηλείας τους ανάγκη να υποστηριχθούν οι ζωτικές τους λειτουργίες (αναπνοή, σφυγμός, πίεση), διότι η κατάσταση της υγείας τους το απαιτεί. Είναι πολυτραυματίες, ασθενείς με επιπλοκές κάποιας νόσου, άνθρωποι μετά από μεγάλα χειρουργεία και γενικότερα άνθρωποι οι οποίοι αν δεν υποστηριχθούν κινδυνεύει άμεσα η ζωή τους.  

Επομένως η νοσηλεία σε μια ΜΕΘ ακολουθεί κάποιους κανόνες και οι νοσηλευόμενοι πρέπει να πληρούν κάποια κριτήρια.  

Πληρούνται όμως πάντα τα κριτήρια αυτά; 

Έχουμε αναφερθεί εκτενώς σε άρθρο τον προηγούμενο Αύγουστο στη μεθόδευση μερικών ιατρών στον ιδιωτικό κυρίως αλλά και στον δημόσιο τομέα κάποιες φορές να νοσηλεύουν στις ΜΕΘ ασθενείς τελικών και μη αναστρέψιμων σταδίων μιας ανίατης νόσου. 

Ένας καρκινοπαθής ο οποίος έχει ολοκληρώσει τη θεραπεία του και δεν υπάρχει κάποιος άλλος τρόπος να αντιμετωπιστεί ή να ανασχεθεί η νόσος του, φτάνοντας στο τελικό προθανάτιο στάδιο, δεν έχει καμία θέση σε ΜΕΘ. Το μόνο που μπορεί να επιτύχει κανείς για τον ασθενή αυτό, είναι να παρατείνει την επώδυνη πορεία του προς ένα αναπότρεπτο τέλος, να περάσει τις τελευταίες ημέρες της ζωής του διασωληνωμένος, με ένα πλήθος από σωληνάκια στο σώμα του, μακριά από τους προσφιλείς του ανθρώπους.

Σε σοβαρά και οργανωμένα συστήματα υγείας η λεπτή αυτή κατάσταση αντιμετωπίζεται με την προσήκουσα ευαισθησία. Οι τελικού σταδίου ασθενείς υποστηρίζονται κατ’ οίκον ή φιλοξενούνται σε ειδικές δομές κοντά σε συγγενείς και φίλους. Έτσι ο ασθενής φεύγει με αξιοπρέπεια και δεν επιβαρύνεται το σύστημα υγείας με ασθενείς στους οποίους δεν μπορεί να προσφερθεί κάποια ουσιαστική βοήθεια.  

Στη χώρα μας, αν ένας τέτοιος ασθενής "έχει τον τρόπο του", καταλαμβάνει μια θέση σε μια ΜΕΘ. 

Στον ιδιωτικό τομέα, σε μεγάλες κλινικές  με οικονομικά κυρίως κριτήρια αν ο ασθενής μπορεί να καλύψει τη μεγάλη δαπάνη ή αν έχει κάποια ιδιωτική ασφάλεια όχι απλώς δεν του αρνούνται  αλλά πολλές φορές επιζητούν τη νοσηλεία του στη ΜΕΘ αφού δεν χρειάζονται πολλές παρεμβάσεις για την υποστήριξή του και το οικονομικό κέρδος είναι μεγάλο. Κάποιες μικρότερες κλινικές ζουν από τέτοιους ασθενείς τους οποίους παραλαμβάνουν από μεγάλες ιδιωτικές ή κρατικές κλινικές. Μέρος των νοσηλίων  πληρώνουν σε αυτές τις περιπτώσεις  οι συγγενείς και μέρος τα ασφαλιστικά ταμεία, δηλαδή το κοινωνικό σύνολο. 

Στις κρατικές ΜΕΘ συνήθως δεν γίνονται δεκτοί τέτοιοι ασθενείς εκτός και αν παρέμβουν κάποια πρόσωπα που έχουν εξουσία να παρακάμπτουν επιστημονικά και διοικητικά κριτήρια και να "εξυπηρετούν". Έχω εκτεθεί πολλές φορές λέγοντας κατηγορηματικά  σε συγγενείς ότι δεν πρόκειται να γίνει αποδεκτός από κρατική ΜΕΘ ένας ασθενής που δεν μπορεί να ωφεληθεί από τη νοσηλεία σε Εντατική γιατί η νόσος του είναι τέτοια ή και κάποιοι βρίσκονται ακόμη και σε εγκεφαλικό θάνατο. Οι συγγενείς με λοιδόρησαν και μου είπαν ότι γνωρίζουν τον τάδε πολιτικό, τον δείνα ισχυρό παράγοντα ή είναι "φίλοι" του διοικητή ενός νοσοκομείου. Σε λίγη ώρα γίνονταν όντως δεκτοί οι ασθενείς-συγγενείς τους, ενώ κάποιοι ασθενείς που χρειάζονται πραγματικά ΜΕΘ και από αυτό κρεμόταν η ζωή τους περίμεναν ματαίως διασωληνωμένοι σε ένα κοινό θάλαμο.  

Τι σημαίνει αυτό;  

Ότι θα πρέπει να αλλάξει η νοοτροπία και η εισαγωγή σε ΜΕΘ να ακολουθεί αυστηρά επιστημονικά κριτήρια ενώ η διαχείριση των κλινών τους να μην γίνεται με τρόπο αδιαφανή.  

Βέβαια θα αντιτείνει κάποιος ότι το ΕΚΑΒ διαχειρίζεται τα κρεβάτια και αυτό γίνεται με λίστες αναμονής. Θα του απαντούσα από την πολυετή μου πείρα μου ότι κάποιοι -κυρίως- διευθυντές ΜΕΘ έκαναν περιουσίες ή και καριέρες ακαδημαϊκές ή και πολιτικές διαχειριζόμενοι αδιαφανώς τα κρεβάτια της δικής τους Μονάδας. Τα κρεβάτια της ΜΕΘ πάντα θα είναι λιγότερα από τις ανάγκες, τουλάχιστον ας καλύπτουν τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών.

Μια άλλη συζήτηση που γίνεται αφορά τον αριθμό των κρεβατιών ΜΕΘ. Πολλά κρεβάτια κλείνουν από διοικητές νοσοκομείων λόγω ελλείψεως προσωπικού και πόρων. Εδώ θα πρέπει να επιστρέψουμε σε όσα παλαιότερα συζητήσαμε με αφορμή το θέμα των νοσηλευτών. Δυστυχώς στο σύστημα υγείας μας...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Οι μικρές ιδιωτικές κλινικές: Ένας άλλος κόσμος

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr

Αυτές τις ημέρες της ευωχίας και της εορταστικής διάθεσης κανένας δε θέλει να ακούει και να μιλάει για προβλήματα. Όσο όμως κι αν αποφεύγουμε την αναφορά σε αυτά, ιδιαίτερα όταν πρόκειται για θέματα υγείας, τα προβλήματα είναι εδώ και μάλιστα μερικά από αυτά είναι ιδιαιτέρως επίκαιρα.  

Ένα λοιπόν από τα προβλήματα των ημερών -και όχι μόνο- είναι το θέμα της φιλοξενίας ηλικιωμένων και ανήμπορων ατόμων τα οποία αποτελούν εμπόδια στον προγραμματισμό της οικογένειας που θέλει να φύγει από το σπίτι και να περάσει ολιγοήμερες διακοπές κάπου αλλού. Με το θέμα αυτό καταπιαστήκαμε στο άρθρο "Η κατάρα να είσαι ηλικιωμένος και ανήμπορος"

Η αντιμετώπιση του προβλήματος αυτού σχετίζεται με τα ηθικά, κοινωνικά, οικονομικά, τα πολιτισμικά και προσωπικά χαρακτηριστικά του κάθε ατόμου και δε θα αποτελέσει το θέμα της σημερινής συζήτησης παρά μόνο στα σημεία που τροφοδοτεί ό,τι διαπραγματευθούμε.  

Αυτό που μας ενδιαφέρει είναι το πού κατευθύνονται οι άνθρωποι που δε μπορούν να αυτοεξυπηρετηθούν και πρέπει κάπου να "εναποτεθούν". Το λέω με πολύ ευγενικό τρόπο γιατί στην αργκό των επαγγελματιών υγείας είναι το κλασικό "παρκάρισμα" των ηλικιωμένων και ανήμπορων.  

Κάποιοι συγγενείς επιχειρούν να μετατρέψουν το χρόνιο πρόβλημα σε οξύ και να κατευθυνθούν προς τις εφημερίες των μεγάλων δημοσίων νοσοκομείων. Εκεί όμως ήδη τις μέρες αυτές τα πράγματα σε αυτά είναι πολύ φορτωμένα και για τον λόγο αυτόν συνήθως δεν γίνονται αποδεκτές τέτοιες περιπτώσεις. Αν πάλι οι ασθενείς είναι εύποροι, τα μεγάλα ιδιωτικά νοσοκομεία με τις γνωστές χρεώσεις τους, τους κάνουν ευχαρίστως αποδεκτούς. Έτσι τις ημέρες αυτές σε μεγάλες ιδιωτικές κλινικές θα βρει κανείς πολύ σοβαρά περιστατικά και περιστατικά που δε χρειάζονται νοσηλεία αλλά "φιλοξενία". Απουσιάζουν τα πολυπληθή ενδιάμεσα περιστατικά που ως δια μαγείας δεν ανησυχούν για τα ενοχλήματά τους και έτσι δεν νοσηλεύονται σε εορταστικές περιόδους. Όμως συνήθως οι συγγενείς ούτε πλούσιοι είναι, ούτε οι ηλικιωμένοι έχουν ιδιωτικές ασφάλειες έτσι η λύση τελικά είναι οι μικρές ιδιωτικές κλινικές. 

Τι ακριβώς είναι αυτές;

Να διευκρινίσω πριν τις περιγράψω ότι οι κλινικές αυτές υπάρχουν γιατί το σύστημα περίθαλψης και κοινωνικής πρόνοιας δεν έχουν λάβει καμία μέριμνα για το πλήθος των ασθενών που δεν έχουν την οξεία νόσο που νοσηλεύεται σε μάχιμο νοσοκομείο ούτε όμως μπορούν εύκολα να μείνουν χωρίς φροντίδα στο σπίτι. 

Μια κατηγορία ανθρώπων που νοσηλεύονται σε μικρές κλινικές είναι αυτοί που έχουν κάποια προβλήματα υγείας που θα μπορούσαν να παραμείνουν σπίτι αλλά χρειάζονται κοντά τους κάποια πρόσωπα που να καταβάλουν κάποια πιο ενδελεχή προσπάθεια και φροντίδα. 

Άλλη μια κατηγορία είναι οι απλώς ανεπιθύμητοι στο περιβάλλον τους ανήμποροι άνθρωποι που "διαταράσσουν" τη λειτουργία της οικογένειας.  

Ποια κρατική δομή υπάρχει γι’ αυτούς; 

Η πιο γνωστή κρατική, και από τις ελάχιστες υπάρχουσες, αυτή στους Αγίους Αναργύρους Αττικής, το πιο γνωστό ως "άσυλο Ανιάτων" για να προσεγγιστεί πρέπει κάποιος να έχει ισχυρό πολιτικό μέσο. Για τον κοινό άνθρωπο είναι απροσπέλαστο.

Ας δούμε λοιπόν το πρόβλημα με απλά παραδείγματα. 

Ο παππούς έπαθε εγκεφαλικό και αφού συμπλήρωσε κάποιο χρόνο νοσηλείας ώστε να μην χρειάζεται πια τη νοσηλεία σε νοσοκομείο αιχμής, έρχεται η ώρα να πάρει εξιτήριο. Πού να πάει όμως αφού τρέφεται με σωληνάκι από τη μύτη, το γνωστό Levin, έχει νευρολογικό έλλειμα που τον αναγκάζει να μένει μόνιμα στο κρεββάτι, έχει καθετήρα στην κύστη ή πρέπει να ουρεί σε δοχείο;  

Υπάρχουν τα ιδιωτικά κέντρα αποκατάστασης που και ακριβά είναι και περιορισμένη διάρκεια νοσηλείας παρέχουν. 

Η λύση είναι μια μικρή ιδιωτική κλινική. 

Εκεί με το ημερήσιο νοσήλιο που παρέχει ο ΕΟΠΥΥ και είναι συνήθως μικρό, μια  αρκετά αυξημένη αλλά πάρα πολύ μικρότερη από αυτή των μεγάλων ιδιωτικών κλινικών  συμμετοχή των συγγενών που είναι επίσημη ή κάτω από το τραπέζι και μια χρέωση εξετάσεων που συνήθως γίνονται καθημερινά απλώς για να αυξάνουν το έσοδο της κλινικής, διαμορφώνεται ένα ποσό ικανό για τη συντήρηση της ιδιωτικής κλινικής. 

Εδώ υπάρχει από την αρχή μια σειρά από στρεβλώσεις. 

Κανονικά εφ’ όσον ο ασθενής χρειάζεται νοσηλεία θα έπρεπε ο ΕΟΠΥΥ να καλύπτει τα νοσήλια και όχι να υποχρεώνεται ο ασθενής σε γενναία (πολλές φορές τετραψήφια) συμμετοχή.  

Επίσης αφού η κλινική "δε βγαίνει", χρεώνει τον ασθενή εξετάσεις -που μερικές φορές δε γίνονται- που και άχρηστες και δαπανηρές για το ασφαλιστικό σύστημα είναι. Αιματολογικές, βιοχημικές, ακτινολογικές, αξονικές και μαγνητικές τομογραφίες, υπέρηχοι και άλλες πολλές εξετάσεις φορτώνουν κάθε μήνα τον λογαριασμό. Πολλές φορές επιστρατεύεται και ολιγοήμερη ή και μακροχρόνια νοσηλεία στη Μονάδα Εντατικής Νοσηλείας για να αυξηθεί το νοσήλιο.  

Όπως γίνεται αντιληπτό, όλη η νοσηλεία κρύβει πολλά στοιχεία που απλώς καθιστούν το νοσηλευόμενο κερδοφόρο για την κλινική. 

Και πόσο διαρκεί αυτό; 

Μήνες και χρόνια,  μέχρι το θάνατο πολλές φορές του ασθενή. Το σύστημα του ΕΟΠΥΥ  βέβαια για να αποφύγει τέτοιες εικονικές μακροχρόνιες νοσηλείες θέτει ανώτατο χρονικό όριο, το οποίο όμως υπερβαίνεται με τη μέθοδο των εικονικών εξιτηρίων και επανεισαγωγών.  

Οι ασθενείς αυτοί θα κόστιζαν πολύ λιγότερο και θα είχαν πολύ καλύτερη νοσηλεία αν λειτουργούσαν τα συστήματα κατ’ οίκον υποστήριξης ή αν υπήρχαν ξενώνες υποστήριξης χρονίως πασχόντων όπου οι νοσηλευόμενοι δε θα αντιμετωπίζονταν ψευδώς ως οξέα αλλά όπως ισχύει, ως χρόνια περιστατικά.

Οι ιδιωτικές κλινικές έχουν προσωπικό, συνήθως χαμηλά αμειβόμενο ή και στις σύγχρονες συνθήκες κρίσης μακροχρόνια απλήρωτο και κάποιες από αυτές με μακρά ιστορία έκλεισαν τα προηγούμενα χρόνια αφήνοντας χρέη πολλών εκατοντάδων χιλιάδων σε προμηθευτές και εργαζόμενους. 

Πολλοί από τους ιατρούς και νοσηλευτές για να συμπληρώνουν το εισόδημά τους, αναλαμβάνουν κατ’ οίκον πράξεις σε όσους ασθενείς για κάποιο χρόνο βρεθούν στα σπίτια τους (αλλαγή καθετήρων, Levin,  στοιχειώδη φυσιοθεραπεία κλπ.) κι αυτό είναι κίνητρο για να συνεχίζουν να εργάζονται σε μια τέτοια κλινική. Κάποιες από τις κλινικές αυτές δεν έχουν υλικά και δεν είναι σπάνιο πριν ή κατά τη διάρκεια μιας χειρουργικής επέμβασης να σπεύδουν να δανειστούν κάτι από γειτονικές ιδιωτικές κλινικές. Κάποιος συνάδελφος αναισθησιολόγος μου είπε ότι "αποφεύγω να πηγαίνω σε χειρουργείο μικρής κλινικής γιατί εγώ τις αποκαλώ και είναι κουζίνες μάλλον παρά χειρουργεία".  

Για τις ΜΕΘ των κλινικών αυτών, που μάλιστα είναι στο σύστημα του ΕΚΑΒ και γίνονται αποδέκτες ασθενών από ακριβές ιδιωτικές κλινικές που τα νοσήλια είναι δυσβάστακτα και κάποια στιγμή οι συγγενείς δε μπορούν να τα καλύψουν και υποκύπτουν στη μεταφορά πρέπει να πούμε κάποια πράγματα.  Έχοντας ειδική εμπειρία γιατί επί δεκαετίες επισκέπτομαι αρκετές από αυτές, θα έλεγα ότι πέραν κάποιων ασθενών που χρειάζονται κάποια απλή φροντίδα όλοι οι υπόλοιποι αργά ή γρήγορα θα πεθάνουν και αυτό θα αποδοθεί όχι στην ανεπάρκειά τους αλλά σε προβλήματα του ασθενούς. Κάποτε σε κάποια  ΜΕΘ μιας από τις μεσαίες και γνωστές ιδιωτικές κλινικές π.χ.,  επισήμανα ότι ο ασθενής χρειάζεται βρογχοσκόπηση για αφαίρεση εκκρίσεων από το αναπνευστικό γιατί κινδυνεύει από ασφυξία,  για να λάβω την απάντηση ότι δεν υπάρχει κανείς που να μπορεί να την κάνει και να χαθεί το επόμενο εικοσιτετράωρο ο ασθενής με μια αόριστη δικαιολογία ότι έκανε ανακοπή, την εύκολη ερμηνεία ενός προαναγγελθέντος θανάτου.

Επαναλαμβάνω ότι οι ιδιωτικές κλινικές είναι απαραίτητες και χωρίς αυτές το σύστημα θα κατέρρεε, όμως αυτό συμβαίνει γιατί...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Οι μισθωτοί ιατροί στο ιδιωτικό νοσοκομείο

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr

Από την επικοινωνία μας μέσα από τη σειρά αυτών των άρθρων τους τελευταίους μήνες βγάζω συχνά το συμπέρασμα ότι πολλοί από τους αναγνώστες και σχολιαστές τους, διαβάζοντας για τις αδυναμίες του Δημόσιου Τομέα, μακαρίζουν τους εαυτούς τους που είχαν την πρόνοια να συνάψουν συμβόλαια με ιδιωτικές ασφάλειες που θα τους εξασφαλίσουν τις υπηρεσίες ενός ιδιωτικού νοσοκομείου.  

Όμως είναι άραγε τόσο απλά τα πράγματα;

Είχαμε εξηγήσει σε προηγούμενα άρθρα μας ότι ο πελάτης του ιδιωτικού νοσοκομείου δεν είναι ο ασθενής αλλά ο συνεργάτης ιατρός. Αυτός φέρνει τους ασθενείς, αυτός ζητά τις εξετάσεις και πραγματοποιεί τις νοσηλείες που αποφέρουν τα κέρδη στις επιχειρήσεις υγείας. 

Αυτοί οι συνεργάτες ιατροί είναι ιδιώτες που διατηρούν τα ιατρεία τους είτε μέσα στο ιδιωτικό νοσοκομείο, είτε σε εξωτερικό χώρο ή ταυτόχρονα μέσα και έξω από το νοσοκομείο.  

Είναι ακόμη συνταξιούχοι, διευθυντές συνήθως, του δημοσίου τομέα που κάνουν μια δεύτερη καριέρα την έβδομη, όγδοη ή και ένατη δεκαετία της ζωής τους. 

Είναι πανεπιστημιακοί που άμεσα ή μέσω συνεργατών τους δραστηριοποιούνται στον ιδιωτικό χώρο. 

Η αξιολόγησή τους από το νοσοκομείο αφορά κυρίως τον αριθμό των ασθενών τους και τους λογαριασμούς που κάνουν. Για τον τρόπο που τα επιτυγχάνουν αυτά έχουμε μιλήσει και θα μιλήσουμε ξανά σύντομα.

Σήμερα θα ήθελα να επικεντρώσουμε το ενδιαφέρον μας στους μισθωτούς ιατρούς του ιδιωτικού θεραπευτηρίου. Αυτούς που όπως ξαναείπαμε για τους μισθωτούς του ιδιωτικού τομέα, είναι το αναγκαίο κακό για τον οικονομικό σχεδιασμό του νοσοκομείου. Τόσο κακό ώστε σε κάποια από τα ιδιωτικά νοσοκομεία δεν υπάρχουν, έχοντας δώσει τη θέση τους στα λεγόμενα "μπλοκάκια", ιατρούς που δουλεύουν χωρίς εργασιακά δικαιώματα αμειβόμενοι με δελτίο παροχής υπηρεσιών. Αλλά και σε αυτά που πληρώνονται με μηνιαίο μισθό, είναι χαμηλόμισθοι συνήθως, πάντως αρκετά κάτω από τους μισθούς του δημοσίου και υπόκεινται στις εκάστοτε διαθέσεις του προσωπάρχη του νοσοκομείου και όχι κάποιας ιατρικής υπηρεσίας ή επιστημονικού συμβουλίου.  

Είναι απλά υπάλληλοι για το νοσοκομείο και όχι επιστήμονες. Στελεχώνουν τα εξωτερικά ιατρεία, τις Μονάδες Εντατικής Θεραπείας, τα ακτινολογικά και μικροβιολογικά εργαστήρια, κάνουν εφημερίες και πλαισιώνουν κάποιους συνεργάτες, μεγαλογιατρούς συνήθως.

Οι ιατροί αυτοί ανήκουν σε τρεις κατηγορίες. 

Στην πρώτη κατηγορία ανήκουν νέοι ιατροί που απασχολούνται στον ιδιωτικό τομέα μέχρι να τακτοποιηθούν οριστικά. Στην κατηγορία αυτή ανήκουν όσοι έχουν ανοίξει ιδιωτικό ιατρείο που δεν έχει ακόμη καθιερωθεί, έχει έξοδα και χρειάζεται κάποιο στήριγμα, όσοι έχουν υποβάλλει χαρτιά για κάποια θέση του δημοσίου και περιμένουν και όσοι θα ήθελαν να γίνουν συνεργάτες σε ιδιωτικό θεραπευτήριο, αυτό ή άλλο,  αλλά είναι ακόμη πολύ νέοι για να μπορέσουν να λειτουργήσουν αυτόνομα. Αυτοί σκοπεύουν να μείνουν για λίγο μισθωτοί και να μεταφερθούν στη νέα θέση τους. 

Στη δεύτερη κατηγορία ανήκουν όσοι απέτυχαν στον ιδιωτικό τομέα ως ιδιώτες, δεν μπόρεσαν να διοριστούν στο δημόσιο και αναγκαστικά παραμένουν με δυσμενείς επαγγελματικές συνθήκες στον ιδιωτικό τομέα με το φόβο να χάσουν ανά πάση στιγμή τη θέση τους. Είναι πολύ ευάλωτη αλλά και ανεπαρκής ομάδα. Για να σιγουρέψουν την παραμονή τους στη θέση που κατέχουν πρέπει να ευθυγραμμιστούν με τις απαιτήσεις των  γιατρών και μεγαλογιατρών του θεραπευτηρίου και των εκπροσώπων της διοικητικής ιεραρχίας ακόμη και αν αυτό απαιτεί συμβιβασμούς σε επιστημονικό ή και ηθικό επίπεδο. Θα πρέπει να λένε ναι σε όλους και όλα ακόμη και αν διαφωνούν. Δεν επιτρέπεται να διαφωνούν!

Στην τρίτη κατηγορία ανήκουν στελέχη με θέσεις στην ιεραρχία του νοσοκομείου. Είναι κάποιοι από αυτούς συνταξιούχοι εργαστηριακών ειδικοτήτων που αφού υπήρξαν πανεπιστημιακοί ή διευθυντές κλινικών του ΕΣΥ, μετά τα 67 συνεχίζουν στο ιδιωτικό νοσοκομείο. Άλλοι είναι στελέχη που προέρχονται από τον ιδιωτικό τομέα και κάνουν καριέρα σε αυτόν. Κατέχουν θέσεις διευθυντών ή επιμελητών σε ΜΕΘ, εργαστήρια, εξωτερικά ιατρεία κλπ. Πιστεύουν ότι θα τερματίσουν ευδοκίμως ως μισθωτοί την καριέρα τους αλλά πολύ συχνά πέφτουν σε δυσμένεια και την έκτη ή και έβδομη δεκαετία της ζωής τους βρίσκονται στον δρόμο γιατί βρέθηκε κάποιος νεότερος συνήθως "συστημένος" και "φτηνότερος" για να τους πάρει τη θέση. Μπορεί ακόμη να τόλμησαν να δυσαρεστήσουν κάποιο προσοδοφόρο συνεργάτη, από τους στύλους του συστήματος και αυτός απαίτησε την απομάκρυνσή τους. Έτσι σε μια δύσκολη ηλικιακά στιγμή της ζωής τους βρίσκονται απρόοπτα στο πουθενά.

Από όλα αυτά αντιλαμβανόμαστε ότι το ιδιωτικό νοσοκομείο δεν έχει αναγκαστικά και εκ της οργάνωσής του στη χώρα μας καμία σχέση με όσα κάποιοι φαντάζονται: την αξιοκρατία, την αριστεία, την επιστημοσύνη, την άμιλλα, την αξιολόγηση στον ιδανικό βαθμό, αυτά που λείπουν από το δημόσιο. Μέχρι πρότινος μάλιστα πολλοί από τους μισθωτούς ιατρούς που προτιμούνταν από τα ιδιωτικά θεραπευτήρια  ήσαν ιατροί άνευ ειδικότητας, φτηνοί και ευάλωτοι. Και ακόμη υπάρχουν κάποιοι αυτής της κατηγορίας, ευτυχώς πιστεύω λίγοι. Αυτοί οι ιατροί θα υποδεχθούν τον ασθενή στα Επείγοντα, αυτοί θα το νοσηλεύσουν, αυτοί τη νύχτα θα πάρουν αποφάσεις για τη ζωή του.

Μα θα αναρωτηθεί κάποιος, δεν υπάρχουν ικανοί μισθωτοί στον ιδιωτικό τομέα; 

Μα φυσικά υπάρχουν αξιότατοι. Αρκεί να τους αφήνουν να δουλέψουν. Τα κριτήρια να είναι επιστημονικά και όχι οικονομικά.  Να μην επικρέμεται η δαμόκλειος σπάθη επί των κεφαλών τους.  Να μην αξιολογούνται από την εμπορικότητά τους και τη δουλοφροσύνη τους. "Γιατί δεν τον έκανες αυτόν εισαγωγή, είχε καλή ασφάλεια", "γιατί είχες αντίθετη επιστημονική άποψη με τον κ. Τάδε αφού ξέρεις ότι κάνει τόσες εισαγωγές μηνιαίως, δε θα του φέρεις ξανά αντίρρηση", "γιατί έστειλες τόσες λίγες εξετάσεις", "γιατί έκανες εισαγωγή σε αυτόν που δεν έχει να πληρώσει";  

Μην ετοιμάζεστε να διαμαρτυρηθείτε. Έτσι είναι και το ξέρουν όλοι όσοι πέρασαν έστω για ένα μήνα από το ιδιωτικό θεραπευτήριο. Ο μισθωτός είναι αναλώσιμος, γι’ αυτό π.χ. και δε δικαιούται επιστημονικής άδειας. Τι να την κάνει; Δε θα πληρώνει ο ιδιώτης για να μορφώνεται ο υπάλληλός του. Αυτός είναι μόνο για να δουλεύει. 

Ξέρω ότι αυτές οι αλήθειες θα προκαλέσουν αντίδραση. Ο διάλογος είναι ευπρόσδεκτος. Αρκεί να είναι τεκμηριωμένος και καλοπροαίρετος. Γιατί οι ιατροί δε θα πρέπει να είναι υπάλληλοι αλλά επιστήμονες. Θα πρέπει να εργάζονται και να αξιολογούνται με επιστημονικά και ηθικά κριτήρια. 

Μπορεί το ιδιωτικό θεραπευτήριο να ανήκει σε κάποιον όμως δεν παύει να είναι νοσοκομείο και όχι μια γραμμή παραγωγής. 

Δεν μπορεί τα οικονομικά κριτήρια να ισοπεδώνουν τα πάντα. 

Οι ιατροί θα πρέπει...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Γιατί δεν πρόκειται να επιστρέψουν οι ιατροί του εξωτερικού

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας
www.cardiodoctor.gr

Με αφορμή τη συζήτηση που άρχισε με την πρωτοβουλία της κυβέρνησης σχετικά με τον επαναπατρισμό όσων επιστημόνων έφυγαν τα χρόνια της κρίσης -και όχι μόνο- για να εργαστούν στο εξωτερικό,  θα άξιζε τον κόπο να δούμε γιατί κατά τη γνώμη μας κάτι τέτοιο δεν πρόκειται να συμβεί, τουλάχιστον στο ορατό μέλλον.

Θα ήθελα αρχικά να ξεκαθαρίσω ότι διαφωνώ με το κλισέ ότι "στο εξωτερικό φεύγουν τα καλύτερα μυαλά". Και δεν το κάνω θεωρητικά αλλά έχοντας στο περιβάλλον μου έναν μεγάλο αριθμό συναδέλφων που έφυγαν στο εξωτερικό θα μιλήσω πρακτικά.  

Είναι αλήθεια ότι πάντοτε μας εντυπωσίαζε καθετί που γινόταν ή ερχόταν από το εξωτερικό. Μολονότι με μεγάλη δυσκολία αποδεχόμαστε κάποιες αλλαγές στο εσωτερικό, θαυμάζουμε αυτά που γίνονται στο εξωτερικό, συχνά χωρίς να τα εξετάσουμε σε βάθος.  

Στο εξωτερικό φεύγουν πολλών κατηγοριών ιατροί. Άλλοι θα το έκαναν έτσι και αλλιώς γιατί στοχεύουν σε καριέρα και έρευνα. Αυτοί έφυγαν γιατί στη χώρα μας δεν υπάρχουν ανάλογες προοπτικές. Που να εργαστούν; Σε ένα πανεπιστήμιο που οι επιλογές του είναι κυρίως οικογενειοκρατικές;  

Αν φτιάξει κάποιος το γενεαλογικό δέντρο όσων χρίζονται πανεπιστημιακοί με νόμιμες κατά τα άλλα διαδικασίες -αλλά όχι πάντως πάντα ηθικές- θα ανακαλύψει σε πολλά του σημεία ότι μέλη της οικογένειας τους (εξ αγχιστείας ή εξ αίματος) είναι παλαιοί ή εν ενεργεία καθηγητές ή σχετιζόμενοι με το πανεπιστήμιο παντοιοτρόπως. Ένας φιλόδοξος νέος, με προϋποθέσεις και πολλή διάθεση για δουλειά έχει μηδαμινές πιθανότητες να μπει στο πανεπιστήμιο αν δεν συνδεθεί με κάποιον τρόπο άμεσα ή μέσω ισχυρών γνωστών με τους καθηγητές. Αλλά και αν κάτι τέτοιο συμβεί θα αναλωθεί σε δεύτερους ρόλους σε ένα σύστημα που η ερευνητική πρωτογενής εργασία είναι μικρή και η κατάσταση στα πανεπιστήμια γνωστή. Για όσους είναι έτοιμοι να αναφέρουν επιστημονικές εργασίες και συμμετοχές σε διεθνή συνέδρια από τις πανεπιστημιακές κλινικές θα πρέπει κάποια στιγμή  να ανατρέξει  στον τρόπο που κάποιες πανεπιστημιακές κλινικές γίνονται μηχανές μαζικής παραγωγής εργασιών που όμως δε συνεισφέρουν επί της ουσίας στην πρόοδο της επιστήμης αλλά στον εμπλουτισμό του βιογραφικού κάποιων. 

Αφού λοιπόν οι ακαδημαϊκές πόρτες είναι σχισμές που δεν χωρούν παρά οι μυημένοι το εξωτερικό είναι η μοναδική διέξοδος.  

Ποιος από αυτούς που κάνουν σοβαρή ακαδημαϊκή καριέρα στο εξωτερικό θα γυρίσει πίσω;  

Χαιρόμαστε όταν βλέπουμε στα μεγάλα διεθνή συνέδρια επιφανείς συμπατριώτες μας που παρουσιάζουν ερευνητικές εργασίες από μεγάλα κέντρα του εξωτερικού. Είναι πολύ λυπηρό όμως που στα ίδια συνέδρια δεν παρουσιάζουν κάτι ουσιαστικό Έλληνες του εσωτερικού παρά μόνο ελάχιστοι, μετρημένοι στα δάχτυλα του ενός χεριού και αν. Αν  κάποιοι αποφασίσουν να πάρουν κάποια πανεπιστημιακή θέση προερχόμενοι από μεγάλη καριέρα στα πανεπιστήμια του εξωτερικού είναι πολύ πιθανόν ότι θα τους υποσκελίσουν κάποιοι νεοσσοί από το εσωτερικό, αρεστοί στο εγχώριο σύστημα. Γι’ αυτό θα παραμείνουν στο εξωτερικό και θα συνεχίσουν να εξελίσσονται κατά τις δυνατότητές τους.

Κάποιοι άλλοι ιατροί φεύγουν γιατί τα νοσοκομεία του ΕΣΥ παραμένουν κλειστά όχι μόνο γιατί δεν κάνουν πια προκηρύξεις αλλά και διότι όταν κάνουν όπως έχουμε εκτενώς αναφέρει σε προηγούμενα άρθρα μας,  προηγούνται με "μαγικό" τρόπο κάποια πρόσωπα που έχουν τις απαραίτητες γνωριμίες. Δυστυχώς έχουμε έναν αδιαφανή τρόπο επιλογής ιατρών για το εθνικό σύστημα υγείας που λαμβάνει υπόψη απίστευτα για πολιτισμένη χώρα προσόντα. Πέρα από την ανάμιξη διευθυντών, διοικητών, πολιτικών, έχω ακούσει εισηγητή σε συμβούλιο κρίσης να λέει ότι προτίμησε κάποιον γιατί ήταν από το χωριό του!!! Υπάρχουν επιστήμονες με προσόντα που αποκλείστηκαν συστηματικά από το ΕΣΥ και είδαν απίθανα πρόσωπα να τους προσπερνούν. Και επειδή δεν είχαν καμία προοπτική σε ένα τέτοιο σύστημα,  έφυγαν στο εξωτερικό πηγαίνοντας πολλές φορές σε μέτρια νοσοκομεία για εργασία βοηθού.  

Αλλά ακόμη και αυτοί γιατί να γυρίσουν αφού τίποτε δεν άλλαξε;  

Αναρωτήθηκαν πολλοί γιατί αυτή η κραυγαλέα κομματική επιλογή διοικητών στα νοσοκομεία. Μα γιατί από αυτούς περνούσε και περνάει το πελατειακό κράτος. Και από ότι φαίνεται η ιστορία συνεχίζεται.

Και φτάνουμε στον περίφημο ιδιωτικό τομέα.  

Τα ιδιωτικά θεραπευτήρια ψάχνουν για ιατρούς- πελάτες που θα τους φέρουν ασθενείς. Κάποιος ιατρός που ξεκινάει την καριέρα του δεν έχει τέτοιες δυνατότητες. Το πολύ πολύ να τον προσλάβουν για εφημερίες ή για τη λεγόμενη "λάντζα", χωρίς δικαίωμα λόγου. Ένας νέος επιστήμονας για τον προσωπάρχη ενός ιδιωτικού θεραπευτηρίου είναι ένας απλός υπάλληλος που βρίσκεται ανά πάσα στιγμή στο έλεος μιας ξαφνικής απόλυσης.

Πολλοί νέοι ιατροί ανοίγουν ιατρεία όμως το συνολικό περιβάλλον από τη φορολογία μέχρι τα κίνητρα για δημιουργία μιας "επιχείρησης" που χρειάζεται κεφάλαια είναι μάλλον απαγορευτικό. ‘Έτσι φεύγουν στο εξωτερικό για να μπορέσουν να βγάλουν το ψωμί τους με αξιοπρέπεια σε ένα πιο σταθερό περιβάλλον, που θα τους θεωρεί επιστήμονες και θα τους αντιμετωπίζει ανάλογα.

Οι ιατροί λοιπόν που φεύγουν στο εξωτερικό δραπετεύουν από ένα περιβάλλον που τους οδηγεί στην ασφυξία γιατί...

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΤΡΙΤΟΚΟΣΜΙΚΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Ιστορίες καθημερινής τρέλας που σκοτώνουν

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr

Πολύ συχνά τα πρωτοσέλιδα του γραπτού και ηλεκτρονικού τύπου ασχολούνται με περιπτώσεις κάποιων συνανθρώπων μας που έχασαν τη ζωή τους λόγω αδυναμιών του Συστήματος Υγείας. Απουσία ιατρών κάποιων ειδικοτήτων, δομών υποστήριξης, συντονισμού προσώπων και λειτουργιών. Κάποιος χάνει τη ζωή του καθ’ οδόν προς το νοσοκομείο που θα μπορούσε να λάβει βοήθεια γιατί το νοσοκομείο που μεταφέρθηκε αρχικά δεν έχει τις υποδομές για κάτι τέτοιο. Κάποια άλλη περιοχή δεν έχει ιατρούς κάποιων ειδικοτήτων.

Το κράτος πληρώνει μεγάλα ποσά για αεροδιακομιδές, διακομιδές από ξηράς ή θαλάσσης που πολλές φορές είναι αχρείαστες και κάποιες άλλες επικίνδυνες ή κυριολεκτικά θανατηφόρες. Κάποιοι επικαλούνται το νησιωτικό χαρακτήρα της χώρας για να δώσουν άλλοθι στην αδυναμία κάλυψης των τοπικών πληθυσμών αλλά και τουριστών. Άλλες φορές ο ιδιωτικός τομέας αναλαμβάνει με την υποστήριξη ασφαλιστικών εταιρειών ή έναντι αδρής αμοιβής να καλύψει τις ανεπάρκειες του δημόσιου τομέα, με τα δικά του όμως κριτήρια και τις δικές του επιδιώξεις. Άλλοι πάλι το έχουν πάρει απόφαση ότι αυτό είναι το σύστημα και είναι να μην σου τύχει να βρεθείς με το λάθος πρόβλημα τη λάθος στιγμή στο λάθος μέρος. Άλλοι τα βάζουν με τον εκάστοτε υπουργό που "κάνει δημόσιες σχέσεις αντί να ασχολείται με τα προβλήματα του λαού".
 
Ας το ξεκαθαρίσουμε εξ’ αρχής.  

Αν τα προβλήματα αφορούσαν την ανικανότητα συγκεκριμένων προσώπων τότε θα μπορούσαν να λυθούν με κάποιες φωτισμένες παρεμβάσεις από ανθρώπους που ξέρουν τα προβλήματα και θέλουν να τα λύσουν.  

Δυστυχώς τα προβλήματα οφείλονται σε παθογένειες που μας ταλανίζουν από καταβολής του κράτους μας. Πελατειακό σύστημα, ατομικό συμφέρον ενάντια στο συμφέρον των πολλών, λάθος νοοτροπίες, ωχαδερφισμός, θυμός που εξαντλείται σε διαμαρτυρία σε επίπεδο καφενείου και δεν γίνεται δημιουργικός, ατομικό βόλεμα και αδιαφορία για τις κοινές ανάγκες και άλλα πολλά μας χαρακτηρίζουν ως άτομα και ως κράτος. Και επειδή η πραγματικότητα μας φωτίζει και μας οδηγεί, ας δούμε μερικά παραδείγματα της παθογένειας του Συστήματος Υγείας μας.

Σε κάποιο επαρχιακό νοσοκομείο με χειρουργική κλινική γίνονται από ελάχιστες ως καθόλου χειρουργικές επεμβάσεις. Δικαιολογία γι’ αυτό η απουσία αναισθησιολόγου. Σε παρακείμενο μικρό νοσοκομείο - κέντρο Υγείας υπάρχει διορισμένος αναισθησιολόγος που λόγω απουσίας υποδομών ασχολείται κυρίως με… το ψάρεμα. Τα περιστατικά από το νομό διακομίζονται στην Αθήνα επιβαρύνοντας την ήδη επιβαρυμένη λειτουργία των νοσοκομείων της. Από οικονομικής πλευράς υπάρχουν μερικοί διευθυντές χειρουργοί και ένας διευθυντής αναισθησιολόγος που εισπράττουν κανονικά τον μισθό και τις εφημερίες τους και ένας στόλος ασθενοφόρων με το ανάλογο προσωπικό που μετακινείται συνεχώς προς και από την Αθήνα με αποτέλεσμα όταν χρειαστούν για τη μεταφορά κάποιου ασθενούς στο τοπικό νοσοκομείο σπάνια να είναι διαθέσιμα. Το κράτος πληρώνει όμως οι άνθρωποι ταλαιπωρούνται και πεθαίνουν.

Σε μεγάλο Πανεπιστημιακό Νοσοκομείο της Περιφέρειας δεν υπήρχε καρδιοχειρουργικό τμήμα. Υπήρχε όμως κάποιος ενδιαφερόμενος και μάλιστα γόνος μεγάλης πολιτικής οικογένειας. Ο ίδιος το προώθησε, η τοπική κοινωνία με σχετική φαντάζομαι κινητοποίηση και παρότρυνση το διεκδίκησε δυναμικά και ο ιατρός πήρε τη θέση και μάλιστα Επίκουρου Καθηγητή. Και το αποτέλεσμα; Ελάχιστα και μάλιστα μικρής βαρύτητας χειρουργεία γίνονται γιατί δεν υπάρχει στελεχωμένη καρδιοχειρουργική κλινική με μερικούς ακόμη καρδιοχειρουργούς, ειδικευμένους χειριστές του μηχανήματος εξωσωματικής κυκλοφορίας, νοσηλευτές και οργανωμένα χειρουργεία. Ο ιατρός διορίστηκε, η τοπική κοινωνία παραπλανήθηκε και μόνο όσοι θα χρειαστούν καρδιοχειρουργική υποστήριξη θα το καταλάβουν, το κράτος πληρώνει αλλά το αποτέλεσμα "μηδέν εις το πηλίκον" που λέγαμε στο δημοτικό.

Σε άλλα νοσοκομεία της επαρχίας κάποιο ιατροί εκπαιδεύτηκαν με έξοδα του κράτους και απουσία από το νοσοκομείο τους στην Εντατική Θεραπεία, μόνο που ποτέ δεν δημιουργήθηκε στο νοσοκομείο Μονάδα Εντατικής Θεραπείας. Οι ίδιοι ωφελήθηκαν, τα βιογραφικά τους πλούτισαν, μπορούν να διεκδικήσουν θέσεις σε μεγαλύτερα νοσοκομεία ή στον ιδιωτικό τομέα αλλά οι ασθενείς του νομού μεταφέρονται με κάθε τρόπο και κόστος στα μεγάλα αστικά Κέντρα της χώρας.

Σε νοσοκομεία του κέντρου και της περιφέρειας γίνονται προκηρύξεις και διορισμοί ιατρών ειδικοτήτων χωρίς να έχουν προσδιοριστεί οι ειδικές ανάγκες. Έτσι σε πολύ μεγάλο νοσοκομείο της Αθήνας δεν βρέθηκε κανένας ορθοπεδικός που να γνωρίζει να χειρουργεί σπονδυλική στήλη και προτάθηκε η μεταφορά πολυτραυματία που νοσηλευόταν στη ΜΕΘ σε άλλο νοσοκομείο για χειρουργείο. Μόνο που ο ασθενής είχε και ρήξη οισοφάγου και έπρεπε να βρεθεί ένα τρίτο νοσοκομείο να γίνει η επέμβαση γιατί κανείς από τους δεκάδες χειρουργούς του νοσοκομείου "δεν χειρουργούσε οισοφάγο". Το αποτέλεσμα, ο ασθενής μετά από εβδομάδες νοσηλείας στη ΜΕΘ απεβίωσε χωρίς να χειρουργηθεί. Θα ήταν πολύ πιο απλό αν η επόμενη προκήρυξη αφορούσε ορθοπεδικό ή νευροχειρουργό με εμπειρία στη σπονδυλική στήλη και χειρουργό με εμπειρία στη χειρουργική του οισοφάγου. Δεν θα είναι ίσως το "δικό μας παιδί" αλλά θα είναι μια καλή λύση για τη λειτουργία του νοσοκομείου.

Σε άλλο μεγάλο Πανεπιστημιακό νοσοκομείο δεν γίνονται μεγάλα καρδιοχειρουργικά χειρουργεία γιατί δεν υπάρχει καρδιοχειρουργική ΜΕΘ. Αυτή είναι η πρόφαση για τη συντήρηση ανθρώπων που δεν εργάζονται αλλά πληρώνονται. Καρδιοχειρουργοί, βοηθοί χειρουργείου, νοσηλευτές συντηρούν μια κλινική που δεν λειτουργεί επαρκώς και με ασφάλεια. Υπάρχει όμως γενική ΜΕΘ που με την κατάλληλη στελέχωση, όχι με πολλά άτομα και έξοδα, μπορεί να εξυπηρετεί και την καρδιοχειρουργική κλινική, αξιοποιώντας την ύπαρξή της.

Θα μπορούσαμε να γράφουμε ημέρες. Όμως το μήνυμα είναι σαφές: 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Νοσηλευτής στον ιδιωτικό τομέα; Ευχαριστώ, όχι

Γράφει ο Νικόλαος Παναγιωτόπουλος 

Ειδικός καρδιολόγος με εξειδίκευση και πολύχρονη θητεία στην Διοίκηση  Μονάδας Εντατικής Θεραπείας

www.cardiodoctor.gr

Ο μισθωτός είναι για το ιδιωτικό νοσοκομείο ένα αναγκαίο κακό. Δε φέρνει έσοδα και αντιθέτως απορροφά χρήματα από τον προϋπολογισμό του νοσοκομείου. Γι’ αυτό γίνεται προσπάθεια το κόστος του να ελαχιστοποιηθεί. Αυτή η βασική αρχή θα βοηθήσει να κατανοηθούν όσα ακολουθούν.

Όπως γράψαμε και σε προηγούμενο άρθρο μας, κάθε φορά που γίνεται μια προκήρυξη στον δημόσιο τομέα για διορισμό νοσηλευτικού προσωπικού, υπάρχει μια τεράστια αναστάτωση στον ιδιωτικό τομέα γιατί τα ιδιωτικά θεραπευτήρια αποψιλώνονται από πολλά από τα στελέχη τους. Νοσηλευτές με πολυετή υπηρεσία στον ιδιωτικό τομέα τον εγκαταλείπουν για μία θέση στα πολύπαθα κρατικά νοσοκομεία τα οποία φαίνονται πολύ λιγότερο ελκυστικά στα μάτια των περισσότερων από τους μη εμπλεκόμενους με αυτά. Δεν είναι όμως έτσι. Και στην περίπτωση αυτή τα φαινόμενα απατούν. Γιατί για τους νοσηλευτές του ιδιωτικού τομέα, το δημόσιο είναι η γη της Επαγγελίας.

Γιατί όμως εγκαταλείπουν τα ιδιωτικά νοσοκομεία οι νοσηλευτές μας; 

Και για να είμαστε πιο σαφείς. Αυτό δεν γίνεται μόνο για μια θέση στο δημόσιο αλλά πολλές φορές γίνεται για μια άλλη άσχετη θέση στον ιδιωτικό τομέα ή και χωρίς ακόμη να έχει εξασφαλιστεί μια άλλη θέση.  

Είχα την ευκαιρία να μελετήσω μια πολύ μεγάλη σειρά απαντήσεων νοσηλευτών σχετικά με το εργασιακό άγχος και την ανασφάλεια που αισθάνεται ένας νοσηλευτής στον ιδιωτικό τομέα στο πλαίσιο μια επιστημονικά οργανωμένης επιστημονικής εργασίας και τα δεδομένα ήσαν πραγματικά πολύ εντυπωσιακά.

Το πρώτο γεγονός που θα ήθελα να επισημάνω είναι ότι υπάρχει μια μεγάλη ψαλίδα εργασιακών δικαιωμάτων σε σχέση με το δημόσιο. 

 Ένα απλό παράδειγμα. Ένας νοσηλευτής του δημόσιου τομέα (το ίδιο και ένας ιατρός) δικαιούνται επιπλέον δέκα ημέρες ειδικής άδειας αν εργάζονται στο χειρουργείο ή τη ΜΕΘ και γενικά σε κάποιο κλειστό τμήμα (Στον γενναιόδωρο δημόσιο τομέα ξέρω νοσηλευτές που τη λαμβάνουν γιατί γειτνιάζουν απλά με εργαστήριο που υπάρχει ακτινοβολία). Αυτό δεν ισχύει στον ιδιωτικό.  

Οι εκπαιδευτικές άδειες που είναι θεσμοθετημένες στο δημόσιο δεν είναι αυτονόητες στον ιδιωτικό τομέα και πολλές φορές δίνονται μόνο σε "δικούς μας ανθρώπους". 

Οι διευκολύνσεις για περαιτέρω κατάρτιση, για επιπλέον σπουδές είναι πολύ δύσκολες και φυσικά αν υπάρξουν γίνονται με φοβερές θυσίες του εργαζόμενου και ασφαλώς χωρίς να θίγεται στο ελάχιστο η ιδιωτική δομή.  

Είναι τελείως διαφορετικά τα προνόμια μιας κυοφορούσας στο δημόσιο (κάνοντας κατάχρηση δικαιωμάτων εξαφανίζεται μόλις γίνει γνωστή η εγκυμοσύνη) σε σχέση με αυτή του ιδιωτικού που η άδειά της αποζημιώνεται ως επίδομα αναρρωτικής από το ταμείο της πολύ φτωχά και γι’ αυτό την καθυστερεί να την πάρει όσο μπορεί. Έτσι συχνά συναντά στα ιδιωτικά θεραπευτήρια ακόμη και τελειόμηνες νοσηλεύτριες που ακόμη εργάζονται. 

Και ο νοσηλευτής που αποκτά χρόνιο νόσημα; 

Δεν το θίγω γιατί πονάει. 

Και αυτός που τα χαρακτηριστικά του παραπέμπουν σε Ασία ή Αφρική;  

Δεν προτιμάται σιωπηλά.  

Και είναι μυστικό που κυκλοφορεί ευρύτατα ότι προτιμώνται άνδρες ή χωρίς υποχρεώσεις νοσηλευτές στις προσλήψεις στον ιδιωτικό τομέα. 

Και για όσους επικαλεστούν το νόμο ή το δίκαιο για να διαμαρτυρηθούν μια φράση προκαλεί τρόμο σε κάθε νοσηλευτή του ιδιωτικού τομέα. Η φράση "Ευχαριστούμε πολύ περάστε από το λογιστήριο να αποζημιωθείτε αλλά είστε ακατάλληλος και ανεπαρκής για εμάς".

Κι εδώ ερχόμαστε στο πιο σημαντικό κομμάτι της συζήτησης. Στο μόνιμο πρόβλημα. Αυτό της αξιοκρατίας. 

Πώς αξιολογείται ένας νοσηλευτής σε ένα ιδιωτικό θεραπευτήριο; 

Τελείως προσχηματικά. 

Ποιος τον αξιολογεί;  

Ο προϊστάμενός του. 

Πως έχει επιλεγεί ο προϊστάμενός του; 

Με ένα βασικό κριτήριο. Να είναι έμπιστος της διοίκησης. 

Πώς επιλέγει ένας τέτοιος προϊστάμενος τους υφισταμένους του; 

 Βρίσκει αυτούς που είναι έμπιστοι σε αυτόν. Παρατηρείται το ασφυκτικό φαινόμενο ένας νοσηλευτής με πολλά ακαδημαϊκά και επαγγελματικά προσόντα να έχει κάποιον προϊστάμενο πολύ λίγων προσόντων που τα έχει αποκτήσει προ τριακονταετίας, χωρίς ενημέρωση και κίνητρο για βελτίωση αφού είναι απαραίτητος ως το αυτί και το μάτι της διοίκησης. Και δεν φτάνει αυτό αλλά ο ανεπαρκής προϊστάμενος ορίζει ως υπεύθυνους του τμήματος πρόσωπα με ανεπαρκή προσόντα, π.χ. δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, που το μόνο που κάνουν πολύ καλά είναι να τον ενημερώνουν για κάθε κίνηση που μπορεί να θίγει την καθεστηκυία τάξη. Ο ικανός και προσοντούχος νοσηλευτής ασφυκτιά σε έναν τέτοιο χώρο και αναζητεί ευκαιρία να απελευθερωθεί από τον πιεστικό του κλοιό. Και θα το κάνει ακόμη και με τίμημα την ανασφάλεια.

Πολλές φορές κατηγορήσαμε τη μονιμότητα και τις παρενέργειές της στον δημόσιο τομέα αλλά η αυθαιρεσία στον ιδιωτικό τομέα είναι πιο δυσβάστακτη από οποιαδήποτε στρέβλωση του δημοσίου. 

Θα αντιλέξει κάποιος ότι είναι δικαίωμα του ιδιώτη ιδιοκτήτη να καθορίζει τους όρους λειτουργίας της επιχείρησής του. 

Προφανώς, αλλά δυστυχώς το αποτέλεσμα είναι εμφανές στον χρήστη των υπηρεσιών του ιδιωτικού νοσοκομείου. Και μάλιστα σε αυτόν που πληρώνει αδρά τις ιδιωτικές ασφαλιστικές εταιρείες με στόχο την καλύτερη νοσοκομειακή περίθαλψη. Είναι συχνές οι διαπιστώσεις ασθενών που αφορούν κακή νοσηλευτική περίθαλψη, ανεπάρκεια και απειρία, σε μεγάλα και πολυδιαφημισμένα ιδιωτικά νοσοκομεία και αυτό οφείλεται στη συνεχή ανανέωση των προσώπων αλλά και την υποβόσκουσα δυσφορία του νοσηλευτικού προσωπικού. Πολλές φορές δεν προλαβαίνουν να συμπληρώσουν μερικούς μήνες και αποχωρούν.

Θα μπορούσαμε να αναφερθούμε στους χαμηλούς μισθούς, στα αυξημένα καθήκοντα λόγω περικοπών προσωπικού, στις δύσκολες βάρδιες και την ψυχολογική πίεση που υφίστανται στην καθημερινή τους δραστηριότητα οι νοσηλευτές. Και ενώ στο δημόσιο νοσοκομείο ο παλιός νοσηλευτής μειώνει τους ρυθμούς του και διευκολύνεται με το να τοποθετηθεί σε πιο ξεκούραστες θέσεις, στον ιδιωτικό τομέα συνεχίζει να κάνει τα ίδια που έκανε πολλά χρόνια πριν ή και περισσότερα λόγω αυξημένων ευθυνών. Και το χειρότερο: