ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ
Δρ. Εφ. Γλωσσολογίας ΔΠΘ - εκαπαιδευτικού σε ιδιωτικό σχλείο
Από την άκρα αριστερά μέχρι την άκρα δεξιά, σχεδόν σε όλο το φάσμα
του πολιτικού μας συστήματος, τόσο σε επίπεδο πολιτικού προσωπικού, όσο
και ψηφοφόρων, νομίζω πως θα μπορούσα να διακρίνω δύο βασικές
συνιστώσες. Δύο σταθερές που αποτελούν κοινή αντίληψη όλων –ή
τουλάχιστον της συντριπτικής πλειονότητας- με τον ένα ή τον άλλο τρόπο,
ρητά ή άρρητα:
Η πρώτη είναι πως το κράτος απέτυχε. Το κράτος είτε με τη μορφή της
διοίκησης, νομοθετικής και εκτελεστικής, είτε με τη μορφή των υπηρετών
του, δημοσίων λειτουργών κάθε βαθμίδας.
-Ποιος μπορεί να ξεχάσει το κίνημα των αγανακτισμένων, με ή χωρίς εισαγωγικά, που χειρονομούσε απέναντι στο κτήριο της Βουλής;
-Ποιος ξεχνά την αγανάκτηση ενός μεγάλου τμήματος ανθρώπων στο
ισοπεδωτικό «μαζί τα φάγαμε»; Ισοπεδωτικό υπό την έννοια πως εξίσωνε τις
ευθύνες κράτους (υπό τη μορφή της διοίκησης) και πολιτών.
- Ποιος μπορεί να μην ακούσει στην καθημερινότητά του ύβρεις,
προσβολές και κάθε είδους ατιμωτικούς χαρακτηρισμούς για τους «300» της
βουλής και την κοινή παραδοχή πως για τα σημερινά αδιέξοδα ευθύνονται
πρωταρχικώς οι ίδιοι;
Νομίζω πως όποια ιδεολογικοπολιτική ταυτότητα και αν διεκδικεί ο
οποιοσδήποτε για τον εαυτό του σε κάποιο βαθμό τουλάχιστον μοιράζεται
τις ως άνω παραδοχές.
Η δεύτερη σταθερά είναι πως για όλα αυτά το κράτος πρέπει να κάνει
κάτι. Το βλέπουμε παντού. Αρκεί να υπενθυμίσω ορισμένα δεδομένα.
Δεδομένα τόσο σφιχτά δεμένα στην πραγματικότητά μας, εννοώ την ελληνική
πραγματικότητα, που συχνά ούτε καν υπάγονται στη σφαίρα του συνειδητού.
Θα λέγαμε πως αποτελούν ένα «συλλογικό ασυνείδητο», για να παραφράσω
τους φίλους μας τους ψυχολόγους. Ας ξεκινήσουμε με τα πλέον ανεπαίσθητα:
- Όποιος είχε την οποιαδήποτε επαφή με τη σχολική
πραγματικότητα τουλάχιστον των τελευταίων δύο δεκαετιών γνωρίζει καλά τη
θέση του κράτους ως πανάκεια σε οποιοδήποτε πρόβλημα ταλανίζει την
ελληνική κοινωνία και αποτελούσε θέμα έκθεσης των μαθητών. Το κράτος
έπρεπε να βρίσκεται εκεί ως πρώτη λύση (καμιά φορά και σε προτεραιότητα
έναντι κάποιας αόριστης «ανθρωπιστικής παιδείας), από την ανεργία και
την ενέργεια, μέχρι την αγροτική παραγωγή και τον τουρισμό. Και από τη
δυσλειτουργικότητα των ΜΜΕ έως την αστικοποίηση ή την εγκατάλειψη της
υπαίθρου.
- Έξω από το σχολείο και στην καθημερινότητα της αγοράς.
Ποια επαγγελματική ομάδα δεν απαιτεί από το κράτος κάποιου είδους
προστασίας; Από τους αρτοποιούς και τους επαγγελματίες εστίασης, μέχρι
τους ξενοδοχοϋπαλλήλους και τους επαγγελματίες αθλητές. Η γκάμα είναι
πλούσια: κρατική ενίσχυση, νομοθετική προστασία, περισσότερο ελεγχόμενες
συνθήκες, πιο αυστηρούς ελέγχους από κάθε είδους υπηρεσία.
- Τέλος, όποιος συμμετέχει στην παραμικρή συζήτηση, σχεδόν
για οποιοδήποτε κοινωνικό πρόβλημα, ας κάνει ένα μικρό πείραμα: ας βάλει
στη συζήτηση την παράμετρο «κράτος», υπό την έννοια: και το κράτος τι κάνει γι’αυτό; Αμέσως, στη πλειονότητα νομίζω η αντίδραση θα είναι κοινή: κάτι πρέπει να κάνει (το κάτι ποικίλει από άτομο σε άτομο), αλλά είναι ανίκανοι (οι πολιτικοί) να το κάνουν.
Βλέπει κανείς το παράδοξο σε αυτά τα δύο δεδομένα; Αντιλαμβάνεται το
αλληλοσυγκρουόμενο της λογικής τους;
Για να κάνω σαφέστερη τη σύγκρουση
ας παραθέσω ορισμένα πραγματικά στοιχεία, που μάλιστα αποτελούν απάντηση
στους μεγαλύτερους μύθους στη συνείδηση του (μέσου;) πολίτη:
