ΣΥΡΙΖΑίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΚΑΤΣΑΠΙΑΔΙΚΟ: Σταύρος Λυγερός - Γιατί η υποψηφιότητα Κασσελάκη αλλάζει οριστικά τον ΣΥΡΙΖΑ

 

ΣΥΡΙΖΑίικο ΣΟΥΡΓΕΛΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Σταύρος Λυγερός - Είναι ο Κασσελάκης αυτό που χρειάζεται ο ΣΥΡΙΖΑ;

 

ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Τι κρύβει η δήλωση Συρίγου – Μας συμφέρει η Τουρκία στη Δύση;

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Toυ ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

Η δήλωση Συρίγου ότι συμφέρει τον Ελληνισμό να πουλήσουν οι ΗΠΑ F-16 στην Τουρκία προκάλεσε κύμα αντιδράσεων, υποχρεώνοντας τον υφυπουργό Παιδείας –με μία ομολογουμένως μέχρι τώρα αναμφισβήτητη από πατριωτικής απόψεως δημόσια παρουσία– να προβεί σε συμπληρωματική δήλωση, με την οποία προσέθεσε ότι η πώληση των F-16 πρέπει να γίνει με τους όρους που έχει θέσει ο γερουσιαστής Μενέντεζ.  

Το κεντρικό επιχείρημά του είναι ότι συμφέρει τον Ελληνισμό η Τουρκία να παραμείνει στο δυτικό στρατόπεδο, επειδή έτσι μπορεί ως ένα βαθμό να συγκρατείται η επιθετικότητά της.

Πριν, όμως, το εξετάσουμε, υπενθυμίζω ότι η Άγκυρα έχει δηλώσει πως δεν αποδέχεται κανέναν περιορισμό στη χρήση των προς αγορά (και αναβάθμιση) F-16. Ακόμα, όμως, κι αν οι Τούρκοι έκαναν κάποιου είδους αμφίσημη δήλωση, κατά πάσα πιθανότητα θα την παραβίαζαν στην πράξη.  

Ακόμα και έτσι, όμως, η μάχη που δίνει η ομογένεια –μέσω του γερουσιαστή Μενέντεζ– για να εμποδίσει αυτή την αγορά κόντρα στην εκπεφρασμένη βούληση της κυβέρνησης Μπάιντεν, έχει μεγάλη σημασία, ανεξαρτήτως έκβασης.  

Πρώτον, επειδή προσφέρει χρόνο στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά στο συσχετισμό στρατιωτικών δυνάμεων στο Αιγαίο. 

Δεύτερον, επειδή η εν λόγω ελληνική σφήνα στο αμερικανικό πολιτικό σύστημα υποχρεώνει τον Λευκό Οίκο, όταν λαμβάνει μία απόφαση που αφορά άμεσα την Ελλάδα, να συνυπολογίζει –περισσότερο από ό,τι στο παρελθόν– το εθνικό συμφέρον της.

Αυτός είναι ο λόγος που η δήλωση Συρίγου –δήλωση μέλους της ελληνικής κυβέρνησης κι όχι ενός καθηγητή– ήταν εθνικά λάθος.  

Όχι μόνο, επειδή θα την επικαλεστούν οι Τούρκοι, αλλά και κυρίως επειδή εξ αντικειμένου προκάλεσε ρήγμα στην άμυνα που έχουν υψώσει το ελληνικό λόμπι με τον Μενέντεζ στην υπόθεση των F-16. Πολύ περισσότερο που ο κυβερνητικός εκπρόσωπος εμμέσως κάλυψε τον υφυπουργό Παιδείας, με αποτέλεσμα η πολιτική της Αθήνας επί του ζητήματος τουλάχιστον να θολώσει.

Επειδή δεν μου αρέσει να κάνω ανίχνευση προθέσεων δεν θα ασχοληθώ με το κίνητρο του Συρίγου. Η στάση του Μαξίμου, όμως, υποχρεώνει να αναζητήσουμε  την πολιτική ερμηνεία της. 

 Σε πρώτο επίπεδο, ο πρωθυπουργός θα έπρεπε να είναι ενοχλημένος με την επίμαχη δήλωση, επειδή –σε μία σχεδόν προεκλογική περίοδο– έδωσε την ευκαιρία στον ΣΥΡΙΖΑ να υπερκεράσει την κυβέρνηση σε πατριωτισμό, τη στιγμή που οι “γαλάζιοι” κατηγορούν συστηματικά –κι όχι παντελώς αβάσιμα– την Κουμουνδούρου για τουλάχιστον μειωμένη εθνική ευαισθησία.

Από τη δήλωση του κυβερνητικού εκπροσώπου, όπως κι από το γεγονός ότι κανένας “γαλάζιος” δεν σχολίασε ούτε θετικά ούτε αρνητικά τη δήλωση Συρίγου, συνάγεται ότι το Μαξίμου έχει υπέρτερο λόγο που τηρεί αυτήν τη στάση. Πριν πιθανολογήσουμε τον “υπέρτερο λόγο” υπογραμμίζω ότι ο μεγάλος φόβος του Μητσοτάκη (κι όχι μόνο) αυτή την περίοδο είναι το ενδεχόμενο ο Ερντογάν να επιχειρήσει στρατιωτικό τυχοδιωκτισμό εναντίον της Ελλάδας με σκοπό να πουλήσει μία “εύκολη νίκη” στους Τούρκους ψηφοφόρους, όπου ο άκρατος εθνικισμός σαρώνει.

Υπενθυμίζω ακόμα ότι μετά το σε φιλική ατμόσφαιρα γεύμα Μητσοτάκη-Ερντογάν στην Κωνσταντινούπολη τον περασμένο Μάρτιο, το κλίμα χάλασε όταν ο Έλληνας πρωθυπουργός έκανε στο Κογκρέσο μία έμμεση αναφορά στο ζήτημα των F-16. Από τότε έχουμε μία πολεμική ρητορική εκ μέρους της Άγκυρας.  

Το ερώτημα που εγείρεται, λοιπόν, είναι εάν η δήλωση Συρίγου εντάσσεται στο πλαίσιο μίας προσπάθειας του Μητσοτάκη να κατευνάσει τον Ερντογάν, στέλνοντάς του έμμεσο μήνυμα ότι η ελληνική κυβέρνηση δεν είναι εναντίον της πώλησης F-16 στην Τουρκία. Κατηγορηματική απάντηση δεν μπορεί να δοθεί, αλλά η στάση του Μαξίμου δικαιολογεί τέτοια εκτίμηση.

 
Τι μας λέει μισός αιώνας για τη δήλωση Συρίγου

Ας πάμε, όμως, στο βασικό επιχείρημα του Συρίγου, ότι συμφέρει τον Ελληνισμό η Τουρκία να παραμείνει στο δυτικό στρατόπεδο, επειδή έτσι μπορεί ως ένα βαθμό να συγκρατείται η επιθετικότητά της. Παράγωγο αυτού είναι και η θέση του ότι είναι προτιμότερο οι Τούρκοι να αγοράσουν αμερικανικά μαχητικά, παρά ρωσικά. Η πείρα, όμως, μισού αιώνα ελληνοτουρκικής διένεξης –με τις δύο χώρες στο ΝΑΤΟ και με κοινό “προστάτη” τις ΗΠΑ– οδηγεί σε άλλο συμπέρασμα.

Για δεκαετίες, Αμερικανοί και ΝΑΤΟ αντιμετώπιζαν Ελλάδα και Τουρκία σαν ετεροβαρές δίδυμο. Γι’ αυτούς, η δύσκολη Τουρκία είχε μεγαλύτερο γεωπολιτικό βάρος από την Ελλάδα. Εξ ου και ανέχονταν τον χρόνιο τουρκικό επεκτατισμό. Λόγω της γεωπολιτικής αυτονόμησης της νεοοθωμανικής Τουρκίας, οι σχέσεις Δύσης-Άγκυρας έχουν την τελευταία δεκαετία δυσκολέψει. Το αποτυχημένο πραξικόπημα και η αγορά των S-400 τις επιδείνωσαν.

Από όταν ο Ερντογάν κέρδισε τον εσωτερικό πόλεμο εναντίον του κεμαλικού βαθέως κράτους, επιδιώκει και έχει καταφέρει να μετατρέψει την Τουρκία σε αυτόνομη περιφερειακή δύναμη, η οποία πορεύεται με βάση σχεδόν αποκλειστικά το εθνικό της συμφέρον, χωρίς να συνυπολογίζει το συμφέρον της Δύσης. Εξ ου και ο γεωπολιτικός μερικός εναγκαλισμός με τη Μόσχα. Αυτό είναι το υπόβαθρο της δυτικής δυσφορίας.

Παρόλα αυτά, οι ΗΠΑ αποφεύγουν τη ρήξη με το καθεστώς Ερντογάν, φοβούμενες ότι θα χάσουν οριστικά την Τουρκία. Περιορίζονται σε πλαγιοκοπήσεις (π.χ. υπονόμευση της τουρκικής λίρας). Μη έχοντας –λόγω των εκκαθαρίσεων– μοχλούς πίεσης, οι Αμερικανοί ελπίζουν ότι στις ερχόμενες εκλογές θα ξεφορτωθούν τον Ερντογάν και οι αμερικανοτουρκικές σχέσεις θα επανέλθουν σε γενικές γραμμές στο 2002. Με άλλα λόγια, έχουν την τάση να θεωρούν πως όταν ο νεοσουλτάνος φύγει από την εξουσία, ή από τη ζωή, η Τουρκία θα επιστρέψει –με τον έναν ή τον άλλο τρόπο– στο δυτικό μαντρί.

Αυτό που δεν κατανοούν στην Ουάσινγκτον είναι ότι...

 

ΕΔΩ ΠΟΛΥΤΕΧΝΕΙΟ: "Είκοσι χρόνια μετά" *

*Το άρθρο αυτό δημοσιεύθηκε πριν 29 χρόνια στις 17 Νοεμβρίου 1993 στην τότε πρωτοσέλιδη στήλη του Σταύρου Λυγερού  στην "Καθημερινή". Αν το έγραφα σήμερα δεν θα άλλαζα ούτε κεραία.

Ο Σταύρος Λυγερός ήταν μέλος της Συντονιστικής Επιτροπής στην Εξέγερση του Πολυτεχνείου.

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

Είναι η πρώτη και ελπίζω η τελευταία φορά που θα εκμεταλλευθώ το προνόμιο αυτής της στήλης για μία εξομολόγηση. Κατανοώ, αλλά αποστρέφομαι τις επετείους και τον επετειακό λόγο. Το αναπαραγόμενο είδωλο εμπεριέχει πάντα έναν ευτελισμό του πρωτογενούς γεγονότος.

Σήμερα, όμως, υποκύπτω και γράφω για τα εικοσάχρονα του Πολυτεχνείου. Η αποστροφή μου ηττήθηκε από την ακατανίκητη μεταφυσική δύναμη του βιώματος, που σφράγισε μία ολόκληρη γενιά και τον καθένα συμμετέχοντα ξεχωριστά.

Θεωρώ τον εαυτό μου αφάνταστα τυχερό, που το κύμα της ιστορίας μου προσέφερε το μοναδικό δώρο να βρεθώ στον πυρήνα μίας αυθόρμητης και α-δέσποτης εξέγερσης .  

Οι κάθε λογής αντιπολιτευόμενοι ταγοί, που εκείνη ακριβώς την εποχή έπαιζαν τα δικά τους παιχνίδια, παρακολούθησαν τη νεανική πλημμυρίδα τρομοκρατημένοι και αμήχανοι. Θα προσέθετα και με έκδηλη καχυποψία, όχι μόνο γιατί δεν την ήλεγχαν, αλλά και γιατί την έβλεπαν να τους παρακάμπτει και να τους ξεπερνά.

Η εξέγερση ήταν μία συλλογική εκτόξευση στον ουρανό της ανιδιοτέλειας, ένας πρωτοφανής οργασμός δημιουργίας, μία έμπρακτη υπέρβαση της αλλοτρίωσης και το ουσιαστικότερο μάθημα Πολιτικής και Ηθικής που θα μπορούσε να πάρει μία γενιά.  

 

Στις τρεις εκείνες ημέρες του Νοέμβρη, ο χρόνος απόκτησε μία αφάνταστη πυκνότητα, ενηλικιώνοντας ανήλικους και ενήλικες.

Έχω πάντα την αίσθηση ότι η λυτρωτική σφραγίδα, όσο κι αν επικαλύπτεται από τις συσσωρευμένες αμαρτίες των είκοσι χρόνων που μεσολάβησαν, παραμένει ανεξίτηλη. Μοιάζει λίγο σαν ένας μυστικός ανομολόγητος δεσμός, που ποτέ δεν ενεργοποιήθηκε κι ούτε πρόκειται να ενεργοποιηθεί. Υπάρχει, όμως, γιατί όλοι μας έχουμε κάπου φυλάξει στεγανή από τις τρέχουσες σκοπιμότητες τη μοναδική αυτή εμπειρία, που λειτουργεί σαν αντίστροφη "κολυμβήθρα του Σιλωάμ": αντί να "καίει" τις αμαρτίες μας, τις υπογραμμίζει, τις καθιστά δυσβάσταχτες.

Η περιβόητη "γενιά του Πολυτεχνείου", άλλωστε, δεν είναι μόνο όσοι το 1974 επιβιβάσθηκαν στα τρένα των κομμάτων και στη συνέχεια εισήλθαν, περισσότερο ή λιγότερο, στον αστερισμό της επωνυμίας.  

Είναι κυρίως οι άλλοι, που προτίμησαν το κυνήγι της ουτοπίας, αρνούμενοι τη μίζερη ασφάλεια των μηχανισμών. 

Είναι όλοι εκείνοι, που γνωρίζοντας την εκτυφλωτική διαύγεια της με προσωπικό κόστος και χωρίς την προσδοκία ανταλλάγματος πολιτικής πράξης, δεν άντεξαν το συγχρωτισμό με το θαμπό παιχνίδι του ποικιλόχρωμου πολιτικαντισμού. 

Είναι όλοι εκείνοι, που...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Σταύρος Λυγερός: Έκπτωση η ΑΟΖ με Αίγυπτο - Θα τα βρούμε μπροστά μας - Εγκαταλείψαμε θάλασσα ανατολικά του 28ου μεσημβρινού

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Μερική οριοθέτηση με Αίγυπτο – Μειωμένη επήρεια της Κρήτης! Ανοίγουν σαμπάνιες στην Άγκυρα

Toυ ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    . Όπως είχαμε αποκαλύψει προ εβδομάδων από αυτές εδώ τις στήλες, η οριοθέτηση όχι μόνο είναι μερική, αλλά και  προβλέπει μειωμένη επήρεια για τα νησιά Ρόδος, Κάρπαθος, Κάσος και Κρήτη!

Πιο συγκεκριμένα, η συμφωνία προβλέπει αντί για τη μέση γραμμή (50% για τις δύο πλευρές) 55% για την Αίγυπτο και 45% για την Ελλάδα! 

Ας σημειωθεί ότι η αρχική απαίτηση του Καΐρου ήταν η αναλογία να είναι 60% προς 40% και το 55% προς 45% είναι η ελληνική αντιπρόταση! Μένει να δούμε πως ακριβώς θα κατανεμηθεί στον χάρτη η θαλάσσια περιοχή που θα χαριστεί στην Αίγυπτο, ώστε να μειωθούν οι αντιδράσεις στην Ελλάδα.

Ένα δεύτερο στοιχείο της προς υπογραφή συμφωνίας είναι ότι η οριοθέτηση δεν περιλαμβάνει όχι μόνο το Καστελλόριζο, αλλά ούτε και ολόκληρη την Ρόδο! Η Αθήνα φρόντισε δια παραλείψεως να νομιμοποιήσει την εδώ και χρόνια τουρκική επεκτατική στρατηγική ιδιοποίησης της Ανατολικής Μεσογείου ανατολικά του 28 μεσημβρινού, ο οποίος τέμνει στη μέση την Ρόδο.

Μέχρι την υπογραφή του μνημονίου Άγκυρας-Τρίπολης (Νοέμβριος 2019), με το οποίο οι Τούρκοι ενέγραψαν υποθήκες και δυτικά του 28ου μεσημβρινού, το όριο που οι ίδιοι είχαν θέσει προς δυσμάς ήταν ο 28ος μεσημβρινός. Εμείς, λοιπόν, φροντίσαμε να οριοθετήσουμε με την Αίγυπτο τη θαλάσσια περιοχή δυτικά από τον 27:59' μεσημβρινό. Με τον τρόπο αυτό εμμέσως πλην σαφώς αναγνωρίζουμε δικαιώματα στους Τούρκους στο νοητό όριο του 28ου μεσημβρινού και ανατολικότερα.

Η σπουδή της Αθήνας για την οριοθέτηση ΑΟΖ με την Αίγυπτο με εξαιρετικά δυσμενείς όρους για την Ελλάδα, θα δικαιολογηθεί από την κυβέρνηση Μητσοτάκη με το επιχείρημα ότι η υπογραφή συμφωνίας είναι ο μόνος τρόπος να αμφισβητήσουμε το εκτός διεθνούς δικαίου μνημόνιο Άγκυρας-Τρίπολης. Το επιχείρημα δεν είναι αβάσιμο, αλλά επουδενί δεν δικαιολογεί ούτε τη μερική οριοθέτηση, αλλά κυρίως τη μειωμένη επήρεια.

Εάν η Κρήτη, ένα από τα μεγαλύτερα νησιά της Μεσογείου, έχει με την ελληνική υπογραφή μειωμένη επήρεια τότε όλη η πάγια επιχειρηματολογία της Αθήνας για τα νησιά του Αιγαίου καταρρέει με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Η δε εξαίρεση όχι μόνο του Καστελλορίζου, αλλά και της ανατολικής Ρόδου από την οριοθέτηση είναι ένας πρόσθετος λόγος για να ανοίγουν σαμπάνιες στην Άγκυρα.

Στο σημείο αυτό, είναι χρήσιμο να υπενθυμίζουμε την επίσημη αντίδραση του Καΐρου στην πρόσφατη τουρκική Navtex (21-7-2020) για έρευνες στη θαλάσσια περιοχή αρκετά νοτίως του Καστελλορίζου, εκεί που –με βάση την αρχή της μέσης γραμμής– ενώνονται οι δυνάμει ΑΟΖ Ελλάδας, Κύπρου και Αιγύπτου. Με ανακοίνωσή του,το αιγυπτιακό υπουργείο Εξωτερικών είχε διαμαρτυρηθεί ότι η τουρκική Navtex παραβίασε την αιγυπτιακή ΑΟΖ. Με εκείνη την ανακοίνωση, το Κάιρο ουσιαστικά διακήρυξε ότι δεν αναγνωρίζει πλήρη επήρεια στα ελληνικά νησιά.
 
Η εν λόγω ανακοίνωση δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Αναγνωρίζοντας εμμέσως πλην σαφώς το παλαιότερο τουρκικό όριο (28ος μεσημβρινός) η Αίγυπτος είχε επιχειρήσει και στο παρελθόν να οικειοποιηθεί δυνάμει ελληνική ΑΟΖ (λόγω Καστελλορίζου) στην περιοχή που είχε δεσμεύσει η τουρκική Navtex για έρευνες με αποτέλεσμα οι διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση να έχουν περιέλθει σε αδιέξοδο.  

Για να το άρουν τόσο η προηγούμενη όσο και η σημερινή ελληνική κυβέρνηση προσανατολίστηκαν...

NoυΔοΠΑΣΟΚοΣΥΡΙΖΑίκο ΛΑΘΡΟΜΑΧΜΟΥΤΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: "Ανοικτά σύνορα" και αντιρατσιστικές κορώνες οδηγούν στη Μόρια

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    Παρά τις ολοένα και μεγαλύτερες κοινωνικές παρενέργειες, η Αριστερά και πολλοί φιλελεύθεροι συνεχίζουν να αντιμετωπίζουν την παράνομη μετανάστευση σαν πρόβλημα ρουτίνας. Εν πολλοίς συνεχίζουν να την προσεγγίζουν με λογική για "ανοικτά σύνορα" και με ανέξοδες αντιρατσιστικές κορόνες, που στην πράξη τροφοδοτούν τον ρατσισμό. Κάθε διαφωνία χαρακτηρίζεται ακροδεξιά, ξενοφοβική ή και ρατσιστική.  

Η ιδεολογική τρομοκρατία, όμως, ποτέ δεν έλυσε κανένα πρόβλημα. Ειδικά των λαϊκών στρωμάτων, που κυρίως θίγονται από την παράνομη μετανάστευση σε πολλές πτυχές της καθημερινής ζωής.

Πριν από οκτώμιση χρόνια και πριν δημιουργηθούν τα κέντρα τύπου Μόριας, όταν οι παράνομοι μετανάστες ήταν διασκορπισμένοι, κυρίως στο ιστορικό κέντρο της Αθήνας, έγραφα: «Είναι πολιτικά ανήθικο εύποροι αριστερίζοντες και φιλελεύθεροι αστοί, από απόσταση ασφαλείας, να κουνάνε το δάκτυλο και να παραδίδουν αντιρατσιστικά μαθήματα στους κατοίκους του ιστορικού κέντρου που βιώνουν ένα πρόβλημα το οποίο τείνει να προσλάβει διαστάσεις εφιάλτη.

»Είναι ανέξοδο και εύκολο να πουλάς ανθρωπισμό όταν δεν συγχρωτίζεσαι με παράνομους μετανάστες, όταν δεν κατοικείς στις ίδιες γειτονιές, δεν στέλνεις τα παιδιά σου στα ίδια σχολεία, δεν χρησιμοποιείς καν τα δημόσια νοσοκομεία, και βεβαίως δεν ανταγωνίζεσαι για τις ίδιες θέσεις εργασίας. Συνήθως, η μόνη σχέση που έχουν όλοι αυτοί με τους παράνομους μετανάστες είναι ότι τους χρησιμοποιούν ως υπηρετικό προσωπικό. Το μόνο αποτέλεσμα που έφεραν οι ανέξοδες αντιρατσιστικές κορόνες ήταν στην πράξη να τροφοδοτήσουν τον ρατσισμό...» (Καθημερινή, 11-1-2011).

Ένα χρόνο αργότερα έγραφα: «Τόσο το πολιτικό σύστημα όσο και τα μεσαία και ανώτερα στρώματα είχαν βολευτεί με το γεγονός ότι για χρόνια οι παράνομοι μετανάστες φυτοζωούσαν γκετοποιημένοι στα “υπόγεια” της κοινωνίας και εμφανίζονταν στον δημόσιο χώρο μόνο ως εξατομικευμένη κακοπληρωμένη “μαύρη” εργασία. Κανείς δεν άκουγε τις φωνές απόγνωσης των λαϊκών στρωμάτων, που κυρίως υφίστανται με επώδυνο τρόπο τις συνέπειες της παράνομης μετανάστευσης. Ο λόγος τους δεν περνούσε στα ΜΜΕ, όπου διεξάγεται η δημόσια συζήτηση. Εκεί για χρόνια κυριαρχούσε μία εκδοχή της τρομοκρατίας του “πολιτικά ορθού”. Η ανοχή της παράνομης μετανάστευσης είχε αναγορευθεί σε κριτήριο “προοδευτισμού”.

»Υπενθυμίζουμε ότι από τις πρώτες πράξεις της κυβέρνησης Γιώργου Παπανδρέου ήταν ο νόμος για την απόδοση ιθαγένειας σε μετανάστες, γεγονός που έστειλε το λάθος μήνυμα και τροφοδότησε τις ροές. Χρειάσθηκε σειρά δραματικών γεγονότων για να αρχίσουν με μεγάλη καθυστέρηση οι βολεμένοι Έλληνες να ξεφύγουν από το σύνδρομο του μαζικού στρουθοκαμηλισμού, να συνειδητοποιούν ότι η παράνομη μετανάστευση έχει και ένα άλλο καθόλου βολικό πρόσωπο» (Καθημερινή 9-3-2012).

Από τότε έχει κυλήσει πολύ νερό στο αυλάκι. Μεσολάβησε το προσφυγικό-μεταναστευτικό κύμα του 2015-16 και η δημιουργία των κέντρων υποδοχής στα νησιά του Αιγαίου και στην ενδοχώρα. Τα αλλεπάλληλα --συχνά αιματηρά-- επεισόδια στη Μόρια, όπως και αντίστοιχα στη Χίο και σε άλλα νησιά, είναι αλάνθαστες ενδείξεις ότι το ηφαίστειο είναι ενεργό και μπορεί να εκρήγνυται με ασήμαντη αφορμή.
 
Παρόλα αυτά, ο ιδεολογικοποιημένος μετέωρος διεθνισμός των αριστερών κομμάτων και το μεταμοντέρνο ιδεολόγημα περί πολυπολιτισμικής κοινωνίας που κυριαρχεί και σε πολλούς φιλελεύθερους τους ωθεί να αντιλαμβάνονται το σύνθετο πρόβλημα της παράνομης μετανάστευσης αποκλειστικά και μόνο με όρους ανθρωπισμού και δικαιωμάτων. Εξ ου και όταν βρίσκονται αντιμέτωποι με μαζικές διαμαρτυρίες κατοίκων, παρακάμπτουν την ουσία τους, αποδίδοντάς τες σε ακροδεξιά στοιχεία.

Προφανώς, υπάρχουν ακροδεξιά στοιχεία και προφανώς βρίσκουν την ευκαιρία να δράσουν. Όπως είναι προφανές πως η όψη του ανθρωπισμού και των δικαιωμάτων όχι μόνο υπάρχει, αλλά και είναι πολύ σημαντική. Η Μόρια είναι ντροπή για τον πολιτισμό, αλλά η λύση δεν είναι τα παχιά λόγια. Το πρόβλημα είναι οξύ, αλλά και δυσεπίλυτο. Είναι προφανές ότι η γονατισμένη από την κρίση Ελλάδα δεν μπορεί να σηκώσει τέτοιο βάρος.

Πέρα από αυτό, όμως, αξίζει να σημειωθεί ότι αυτοί που έχουν υψώσει τη σημαία του ανθρωπισμού, στην πράξη ανέχονται απαράδεκτες καταστάσεις, όπως αυτή που επικρατεί στη Μόρια κι όχι μόνο. Οι ίδιοι, άλλωστε, ουσιαστικά προωθούν μία πολιτική "ανοικτών συνόρων", μία πολιτική που ταυτίζει πρόσφυγες και παράνομους οικονομικούς μετανάστες, με το επιχείρημα ότι όχι μόνο ο πόλεμος, αλλά και η φτώχεια δημιουργεί πρόσφυγες!

Δεν φαίνεται να τους προβληματίζει, όμως, ότι είναι αυτή η πολιτική που δημιουργεί Μόριες. Αυτό είναι κατανοητό για τους ουκ ολίγους από τους "αλληλέγγυους" που στην πραγματικότητα είναι επαγγελματίες. Το προσφυγικό-μεταναστευτικό είναι γι' αυτούς επαγγελματική ύλη, με την έννοια ότι με διάφορους τρόπους έχουν εισοδήματα από αυτή την ενασχόλησή τους.

Το νόμισμα, όμως, έχει και άλλη όψη: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Μετά την Κύπρο το Καστελλόριζο και η Κρήτη - Copy paste τουρκικά τετελεσμένα

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    Οι ολοένα και πιο ισχυρές ενδείξεις ότι στην Ανατολική Μεσόγειο βρίσκονται μεγάλα κοιτάσματα υδρογονανθράκων είναι --μαζί με τη γεωπολιτική πτυχή-- η αιτία που η Τουρκία επινόησε και ξεδιπλώνει τη στρατηγική που έχει αποκαλέσει "Γαλάζια Πατρίδα". Ο ίδιος ο Ερντογάν, άλλωστε, προ ολίγου καιρού δήλωσε καθαρά τη μεγάλη σημασία που αποδίδει στην ιδιοποίηση των ενεργειακών πόρων της θαλάσσιας περιοχής από την Κύπρο μέχρι το Καστελλόριζο και την Κρήτη.

Για την ακρίβεια, η στρατηγική που η Τουρκία εφαρμόζει με τις σεισμικές έρευνες και στη συνέχεια με τις παράνομες γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, προορίζεται να εφαρμοσθεί copy paste στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, αρχικά στον άξονα Καστελλόριζο-Ρόδος και στη συνέχεια στη θάλασσα της νοτιοανατολικής Κρήτης.  

Με τη "Γαλάζια Πατρίδα" και άλλες σχετικές ενέργειες ήδη καλλιεργεί το κλίμα και προετοιμάζει το έδαφος. Όπως μας έχει διδάξει η πείρα, όταν βρει την κατάλληλη ευκαιρία θα δράσει.

Η Άγκυρα, άλλωστε, δεν κρύβει τις προθέσεις της. Αντιθέτως, τις διακηρύσσει με προφανή σκοπό να εθίσει και τις ξένες κυβερνήσεις, αλλά και τη διεθνή κοινή γνώμη πως στην περιοχή υπάρχει μία διαφορά. Εάν η ωμή παραβίαση του διεθνούς δικαίου (εν προκειμένω της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας) μετατραπεί στη συνείδηση της διεθνούς κοινότητας σε "διαφορά" οι Τούρκοι έχουν ήδη κερδίσει τα μισά από όσα διεκδικούν.

Η τάση της διεθνούς κοινότητας είναι να συστήνει στις δύο χώρες που έχουν μία διαφορά να την λύσουν με διμερείς διαπραγματεύσεις. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι τα νόμιμα ελληνικά κυριαρχικά δικαιώματα μετατρέπονται σε αμφισβητούμενα δικαιώματα, τα οποία πρέπει να διευθετηθούν με κάποιου είδους διαμοιρασμό! Το έργο το έχουμε δει εδώ και δεκαετίες στο Αιγαίο και το βλέπουμε να επαναλαμβάνεται τα τελευταία χρόνια στη θαλάσσια περιοχή Καστελλόριζο-Ρόδος-Κάρπαθος-Κάσος-Κρήτη.

Τόσο ο ίδιος ο Ερντογάν όσο και ο υπουργός Άμυνας Ακάρ κάθε τόσο υψώνουν τους τόνους και απειλούν, ακριβώς για να εδραιώσουν την εντύπωση πως υφίσταται διμερής διαφορά και με την Κυπριακή Δημοκρατία και με την Ελλάδα. Για να προσδώσουν, μάλιστα, αξιοπιστία και στους ισχυρισμούς και στις απειλές τους, κάθε τόσο δεσμεύονταν από την Άγκυρα οι "επίμαχες" θαλάσσιες περιοχές για την πραγματοποίηση αεροναυτικών ασκήσεων. Παραλλήλως, ανακοινώνονταν και ειδικά στην περίπτωση της κυπριακής ΑΟΖ πραγματοποιούνταν παράνομες σεισμικές έρευνες.

Η Τουρκία αρχικά προσπάθησε να εμποδίσει την υλοποίηση του ενεργειακού προγράμματος της Κυπριακής Δημοκρατίας. Στο πλαίσιο αυτό εμπόδισε προγραμματισμένη γεώτρηση της ιταλικής ENI στις αρχές του 2018. Δεν τόλμησε, όμως, να πράξει το ίδιο με τις γεωτρήσεις της γαλλικής Total και της αμερικανικής ExxonMobil. Τα μηνύματα που έλαβε και από το Παρίσι και από την Ουάσιγκτον δεν άφηναν κανένα περιθώριο. Η απροθυμία-αδυναμία της Ρώμης να αντιπαρατεθεί με την Άγκυρα για να προστατεύσει τα συμφέροντα της ΕΝΙ, υποχρέωσε την ιταλική πετρελαϊκή εταιρεία να αγοράσει προστασία. Πρόσφερε μερίδιο στην Total, επειδή η Γαλλία απέδειξε ότι μπορεί να κρατήσει τους Τούρκους μακριά.

Έτσι, άλλαξε γραμμή πλεύσης και η Άγκυρα πραγματοποιεί τις παράνομες γεωτρήσεις της, σε μία προσπάθεια να δημιουργήσει την εντύπωση πως στην κυπριακή ΑΟΖ υπάρχουν "παράλληλα" κυριαρχικά δικαιώματα! Προφανώς, η Κυπριακή Δημοκρατία δεν έχει τη δύναμη να αποτρέψει τις κλιμακούμενες τουρκικές αυθαιρεσίες. Το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να ενεργοποιήσει όλα τα διπλωματικά όπλα της για να αυξήσει το κόστος των Τούρκων.
Παραλλήλως με τις γεωτρήσεις στην κυπριακή ΑΟΖ, η Άγκυρα επιχείρησε να δελεάσει γειτονικές χώρες με σκοπό να μοιραστεί μαζί τους τα ενεργειακά ιμάτια όχι μόνο της Κύπρου, αλλά και της Κρήτης. Ζήτησε από την Αίγυπτο και τη Λιβύη να οριοθετήσουν την υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ με την Τουρκία, με βάση το αυθαίρετο δόγμα ότι τα νησιά (εν προκειμένω Κύπρος, Κρήτη, Κάσος, Κάρπαθος, Ρόδος και σύμπλεγμα του Καστελλόριζου) έχουν μόνο χωρικά ύδατα κι όχι υφαλοκρηπίδα/ΑΟΖ.
 

Ο Ερντογάν ψάχνει συνεταίρους στην κλοπή:

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΟΜΜΑΤΟΣΚΥΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Τα κόμματα-φυλές νέμονται την εξουσία - Ανύπαρκτη η διάκριση εξουσιών

Toυ ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    Η ανάγκη των πολιτικών αρχηγών να διεγείρουν τον κομματικό πατριωτισμό για να ενισχύουν τη συσπείρωση και τη μαχητικότητα της παράταξής τους είναι κατανοητή. Το ίδιο και η προσπάθειά τους να αλιεύσουν ψήφους. Τα είδαμε και τα δύο την περίοδο πριν τις ευρωεκλογές και πριν τις εθνικές εκλογές. Θα ήταν αφέλεια, λοιπόν, να περιμένει κανείς από τα κόμματα και τους αρχηγούς τους να κάνουν επίδειξη αντικειμενικότητας με ακριβοδίκαιες κρίσεις. Ο ρόλος τους είναι διαφορετικός. Όλα, όμως, έχουν ένα όριο, το οποίο, όπως μας αποδεικνύουν συνεχώς τα γεγονότα, έχει προ πολλού καταλυθεί.

 

Η για μεγάλο χρονικό διάστημα αποδοχή εκ μέρους της κοινωνίας του ξύλινου κομματικού λόγου δεν οφειλόταν μόνο σε πολιτικό πρωτογονισμό. Συνδεόταν και με τον υψηλό βαθμό κομματικοποίησης των θεσμών. Μετά την πτώση της δικτατορίας το 1974, τα κόμματα άσκησαν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση και στη λειτουργία του πολιτικού συστήματος, αλλά και έναν υπερβάλλοντα και ασφυκτικό έλεγχο σε όλο σχεδόν το πλέγμα της δημόσιας ζωής.

 

Τα κόμματα σύντομα εκφυλίστηκαν σε μηχανισμούς διαμεσολάβησης, διαχείρισης και νομής της εξουσίας σε όλα της τα επίπεδα. Ο εκφυλισμός αυτός σταδιακά οδήγησε σε ατροφία την παραγωγή πολιτικής, η οποία είναι η βασική αποστολή τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι από τα κόμματα απουσιάζουν οι ιδεολογικοπολιτικές απόψεις. Απόψεις κυκλοφορούν, και μάλιστα τα κόμματα ήταν και παραμένουν σε σημαντικό βαθμό ανομοιογενή σ’ αυτό το επίπεδο.

Η ιδεολογικοπολιτική ανομοιογένεια, ωστόσο, δεν απείλησε ούτε απειλεί την ενότητα των μεγάλων κομμάτων. Εξουδετερώνεται από κεντρομόλες δυνάμεις, όπως είναι η παράδοση, το πνεύμα "κομματικής συντεχνίας", το δίκτυο των πελατειακών σχέσεων και βεβαίως η νομή ή η προσδοκία νομής της εξουσίας. Ειδικά οι μεγάλοι κομματικοί μηχανισμοί έχουν απόλυτη συνείδηση ότι μόνο εάν διατηρηθεί η οργανωτική (όχι πολιτική) ενότητα μπορούν να διεκδικήσουν την εξουσία.

 

Κόμματα-φυλές

 

Τα κόμματα υποτίθεται ότι είναι εθελοντικές ενώσεις πολιτών στη βάση ιδεολογικοπολιτικών προτιμήσεων, οι οποίες προσπαθούν να εκφράσουν προγραμματικά τις ανάγκες και τις επιδιώξεις κοινωνικών στρωμάτων και ρευμάτων. Η πραγματικότητα, ωστόσο, είναι περισσότερο περίπλοκη και λιγότερο αθώα. Ειδικά τα κόμματα εξουσίας τείνουν να εκφυλιστούν σε καθεστωτικά μορφώματα, που από μία άποψη θυμίζουν φυλές και από μία άλλη εταιρείες.

 

Αυτό είχε καταστεί εξόφθαλμο όταν κυριαρχούσαν στην πολιτική σκηνή το ΠΑΣΟΚ και η ΝΔ. Στη συντριπτική πλειοψηφία τους τα στελέχη και του ενός και του άλλου κόμματος είχαν κάποιου είδους εξάρτηση και αποκόμιζαν οφέλη από τη σχέση τους με την εξουσία. Το γεγονός αυτό δεν άφηνε πολλά περιθώρια για πολιτική ανεξαρτησία και πολύ περισσότερο για αντιπαράθεση με τον αρχηγό. Τον ίδιο δρόμο ακολούθησε και ο ΣΥΡΙΖΑ, ειδικά μετά τη διάσπασή του το καλοκαίρι του 2015.

 

Τα κόμματα-φυλές ευθύνονται σε μεγάλο βαθμό και για το γεγονός ότι στην πράξη δεν υφίσταται η προβλεπόμενη από το Σύνταγμα διάκριση των εξουσιών.  

Η νομοθετική εξουσία μόνο ανεξάρτητη δεν είναι. Έχει περιέλθει υπό τον απόλυτο σχεδόν έλεγχο της εκτελεστικής. Δυσεύρετες είναι οι περιπτώσεις διαφοροποίησης συμπολιτευόμενων βουλευτών από την κυβερνητική γραμμή, στη διαμόρφωση της οποίας ελάχιστα συμμετέχουν. Μόνο σε εξαιρετικές περιπτώσεις, όταν, για παράδειγμα, απειλείται η κομματική ενότητα, ή αμφισβητείται η ηγεσία, ο ρόλος των βουλευτών αποκτά καθοριστική πολιτική σημασία.

Ο λόγος που η νομοθετική εξουσία έχει περιέλθει σε καθεστώς πλήρους εξάρτησης είναι ότι κάθε βουλευτής βλέπει το βουλευτικό αξίωμά του όχι ως αυτόνομη πολιτική αποστολή, αλλά σαν σκαλοπάτι για την υπουργοποίησή του. Με άλλα λόγια, νιώθει περισσότερο σαν υποψήφιο μέλος της τωρινής ή αυριανής εκτελεστικής εξουσίας παρά ως ενεργό μέλος της νομοθετικής εξουσίας. Δεν πρόκειται απλώς και μόνο για προσωπική φιλοδοξία. Είναι η λογική του πελατειακού συστήματος που διαμόρφωσε αυτές τις νοοτροπίες και συμπεριφορές. Αυτό ίσχυε απολύτως για το ΠΑΣΟΚ και τη ΝΔ. Το ίδιο ισχύει με κάποιες ιδιαιτερότητες και για τον ΣΥΡΙΖΑ.
 

Υπάκουος "υπάλληλος"

 

Εάν ένας βουλευτής δεν καταφέρει να γίνει τουλάχιστον υφυπουργός, η τάση των ψηφοφόρων του είναι να τον θεωρούν περίπου αποτυχημένο, επειδή δεν έχει μεγάλη δυνατότητα να τους κάνει αρκετά ρουσφέτια, επειδή νοιώθουν ότι --μέσω αυτού-- δεν έχουν κάποια πρόσβαση στην εξουσία. Κατά συνέπεια, η ζωτική ανάγκη του βουλευτή να επανεκλεγεί τον ωθεί να βάζει στην άκρη τις όποιες ιδεολογικοπολιτικές διαφωνίες του με την ηγεσία και να συμπεριφέρεται σαν υπάκουος "υπάλληλος" που διεκδικεί προαγωγή.

 

Είναι αληθές ότι σε ομαλές περιόδους η εξουσία του βουλευτή είναι περιορισμένη. Ακόμα και στο επίπεδο του νομοθετικού έργου τον πρώτο και κύριο λόγο έχουν οι υπουργοί. Αυτοί καταθέτουν νομοσχέδια, τα οποία οι συμπολιτευόμενοι βουλευτές είναι υποχρεωμένοι να ψηφίσουν. Επιπροσθέτως, το Κοινοβούλιο έχει πάψει προ πολλού να αποτελεί το κύριο πεδίο των πολιτικών αντιπαραθέσεων, εκεί όπου δοκιμάζονται και διακρίνονται ιδέες και πολιτικοί.

 

Οι βουλευτές όλων των κομμάτων, και ιδιαιτέρως οι νεότεροι και λιγότερο προβεβλημένοι, ασφυκτιούν. Λίγες φορές τούς δίνεται η ευκαιρία να μιλήσουν και σπανίως να αναλάβουν την ευθύνη να συμμετάσχουν σε μια κοινοβουλευτική μάχη. Συνήθως, ο ρόλος τους περιορίζεται στο να υψώνουν το χέρι ή, για την ακρίβεια, να πατάνε το ηλεκτρονικό κουμπί στις ψηφοφορίες.

 

Όλα τα παραπάνω είναι πρόσθετα επιχειρήματα για την ανάγκη να συζητηθεί σοβαρά...

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΛΑΘΡΟΜΑΧΜΟΥΤΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΕΠΟΙΚΙΣΜΕΝΟ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ : Τα διαδοχικά κύματα της λαθρομετανάστευσης και η "ανοιχτή αγκαλιά" του ΣΥΡΙΖΑ

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

 

    Η διόγκωση των εισροών στα νησιά του Αιγαίου επανέφερε την παράνομη μετανάστευση στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας το πρόβλημα, το οποίο είχε περάσει στα "ψιλά" μετά την ευρωτουρκική συμφωνία των αρχών του 2016. Και τούτο παρά το γεγονός ότι κάθε τόσο είχαμε εκτεταμένα επεισόδια σε δομές φιλοξενίας με αποτέλεσμα μεγάλες ζημιές και τραυματισμούς.

 

Η κυβέρνηση Τσίπρα παρέμενε προσηλωμένη στο ιδεολόγημά της ότι μέσω της παράνομης μετανάστευσης θα επιλυθεί με ένα είδος κοινωνικής μηχανικής το δημογραφικό πρόβλημα. Δεν είναι, βεβαίως, άσχετο ότι ο πρώην πρωθυπουργός είχε συμφωνήσει με τη Γερμανίδα καγκελάριο να δέχεται πίσω η Ελλάδα παράνομους μετανάστες, οι οποίοι εισήλθαν στην Ευρώπη από τη χώρα μας, αλλά στη συνέχεια μετέβησαν με κάποιον τρόπο στη Γερμανία.

Η παράνομη μετανάστευση, όμως, που τροφοδοτήθηκε και από τα κύματα προσφύγων, έχει προκαλέσει εκτεταμένες κοινωνικές παρενέργειες σε πολλά επίπεδα και σ' όλη την Ευρώπη. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα να έχει μετατραπεί σε κεντρικό πολιτικό πρόβλημα, ακόμα και σε χώρες που δεν έχουν δεχθεί μεγάλους αριθμούς. Είναι αξιοσημείωτο, πάντως, ότι σε αντίθεση με ό,τι συμβαίνει περισσότερο ή λιγότερο στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές κοινωνίες, στην Ελλάδα το μεταναστευτικό ήταν τα τελευταία τρία χρόνια χαμηλά στην ατζέντα της δημόσιας συζήτησης.

 

Οι μόνοι που κατά καιρούς αντιδρούν είναι οι τοπικές κοινωνίες, οι οποίες υφίστανται το πρόβλημα, αλλά κι αυτές αντιδρούν, έχοντας πάνω από το κεφάλι τους τον πέλεκυ ότι θα κατηγορηθούν για ξενοφοβία και ρατσισμό! 

Η ιδεολογική τρομοκρατία που ασκήθηκε σ' αυτό το επίπεδο από τον ΣΥΡΙΖΑ έπαιξε οπωσδήποτε τον ρόλο της, όπως επίσης και η υπαρκτή ανθρωπιστική διάσταση του προβλήματος.
 

Κατά την εκτίμησή μου, όμως, ο σημαντικότερος λόγος είναι ότι στα χρόνια της κρίσης η ελληνική κοινωνία κατακερματίστηκε και τα αντανακλαστικά συλλογικής αντίδρασης αμβλύνθηκαν, εάν δεν ισοπεδώθηκαν. Με την εξαίρεση του Μακεδονικού, κυριάρχησε το δόγμα "ο καθένας για την πάρτη του". Αυτό όχι μόνο στο μέτωπο των εργασιακών δικαιωμάτων, αλλά και σε ζητήματα όπως το μεταναστευτικό.

 

Οι πρόσφατες αποφάσεις του ΚΥΣΕΑ δείχνουν ότι η κυβέρνηση Μητσοτάκη εγκαταλείπει την πολιτική της κυβέρνησης Τσίπρα.  

Επιχειρεί αφενός να θέσει ένα φραγμό στις διογκωμένες εισροές, αφετέρου να αποφορτίσει τα νησιά, με τη μεταφορά προσφύγων-μεταναστών σε δομές στην ηπειρωτική Ελλάδα.  

Αν και οι εν λόγω αποφάσεις κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, δεν αρκούν από μόνες τους για να λύσουν με στρατηγικούς όρους το πρόβλημα.
 

Το κύμα από Ανατολική Ευρώπη

 

Ας αρχίσουμε, όμως, από την αρχή. Αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο και λόγω των γεωπολιτικών ανακατατάξεων, η Ευρώπη γνώρισε σημαντικές εσωτερικές μεταναστευτικές ροές, οι οποίες κατά κανόνα προέκυψαν αφενός για εθνοτικούς λόγους, αφετέρου ως αποτέλεσμα του πολέμου. Στη δεκαετία του 1950 και του 1960 η Δυτική Γερμανία δέχθηκε νόμιμους μετανάστες από την Ιταλία, την Ελλάδα, την τότε Γιουγκοσλαβία, την Ισπανία, την Πορτογαλία και την Τουρκία, προκειμένου να τροφοδοτήσει την ταχέως αναπτυσσόμενη βιομηχανία της.

 

Αλλά και χώρες της Ευρώπης με αποικιοκρατική παράδοση (Βρετανία, Γαλλία, Ολλανδία κ.ά.) δέχθηκαν σημαντικές μεταναστευτικές ροές κυρίως από τις (τότε ή πρώην) αποικίες τους στην Αφρική και στην Ασία. Οι ροές αυτές ήταν αποτέλεσμα αφενός των δεσμών της μητρόπολης με τις αποικίες, αφετέρου της ανάγκης για φθηνά εργατικά χέρια σε μια περίοδο που οι ευρωπαϊκές οικονομίες βρίσκονταν σε ανοδική τροχιά. Γι’ αυτούς τους λόγους, αλλά και επειδή οι ροές ήταν κατανεμημένες στον χρόνο, δεν προκάλεσαν ισχυρές κοινωνικές παρενέργειες.

 

Το επόμενο ισχυρό μεταναστευτικό κύμα προέκυψε μετά την κατάρρευση των καθεστώτων της Ανατολικής Ευρώπης το 1989-1990. Επρόκειτο, επίσης, για ενδοευρωπαϊκή μετανάστευση, αλλά με μονόδρομη ροή από την Ανατολική προς τη Δυτική Ευρώπη. Αυτή τη φορά οι λόγοι ήταν οικονομικοί και όχι εθνοτικοί, όπως κατά κανόνα ήταν στη δεκαετία του 1940. Φτωχοποιημένοι Ανατολικοευρωπαίοι εισέρχονταν κατά κανόνα παρανόμως στις γειτνιάζουσες χώρες της καπιταλιστικής Ευρώπης, αναζητώντας "μια θέση στον ήλιο".
 

Τα κράτη που σέβονται τον εαυτό τους
 

Αυτό το μεταναστευτικό κύμα πλημμύρισε και την Ελλάδα, η οποία μέχρι τότε φιλοξενούσε αμελητέο αριθμό οικονομικών μεταναστών. Από το 1990 και τα επόμενα χρόνια μυριάδες Αλβανών διέσχισαν με τα πόδια παρανόμως τα σύνορα από αφύλακτες διαβάσεις.  

Μόνο κατά ένα ελάχιστο ποσοστό εισήλθαν νομίμως με βίζα, αλλά όταν αυτή έληξε δεν επέστρεψαν, βεβαίως, πίσω. Εκείνα τα χρόνια εισήλθαν με διάφορους τρόπους στην Ελλάδα και οικονομικοί μετανάστες από άλλες ανατολικές χώρες, όπως η Βουλγαρία, η Ρουμανία, η Ουκρανία, η Ρωσία, η Μολδαβία, η Πολωνία, η Γεωργία κ.α.

 

Οι μετανάστες από την Ανατολική Ευρώπη έχουν πια σε μεγάλο βαθμό αποκτήσει άδεια παραμονής και εργασίας με τις τρεις μαζικές νομιμοποιήσεις. 

Οι δύο πρώτες έγιναν από την κυβέρνηση Σημίτη (1997 και 2001). Στην πρώτη είχαν υποβάλει αιτήσεις 372.000 παράνομοι μετανάστες. Στη δεύτερη είχαν υποβληθεί 370.000 αιτήσεις. Η τρίτη πραγματοποιήθηκε από την κυβέρνηση Καραμανλή το 2005 και είχαν υποβληθεί 92.000 αιτήσεις.

 

Τα κράτη που σέβονται τον εαυτό τους σ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη της υφηλίου εξετάζουν κάθε μετανάστη ξεχωριστά. Παραχωρούν άδεια παραμονής και εργασίας σε αλλοδαπό μόνο εάν διαπιστώσουν ότι δεν συνιστά απειλή για την εθνική και τη δημόσια ασφάλεια. Αντιθέτως, το ελληνικό πολιτικό σύστημα παραχώρησε μαζικά άδειες παραμονής και εργασίας σε μετανάστες που είχαν εισέλθει παρανόμως με βάση κυρίως τον χρόνο παραμονής και το εάν είχαν εργασία. Και μόνο το γεγονός αυτό καταδεικνύει την αβάσταχτη ελαφρότητά του. Από το 2005 υπάρχει ένα σταθερό σύστημα νομιμοποίησης αλλοδαπών σε ad hoc βάση και όχι μαζικά.

 
Το κύμα από Ασία-Αφρική

 

Οι οικονομικοί μετανάστες από την Ανατολική Ευρώπη, λόγω συμβατής πολιτισμικής ταυτότητας, εισήλθαν γρήγορα σε τροχιά κοινωνικής ενσωμάτωσης. Υπήρξαν κοινωνικές παρενέργειες (σημαντική αύξηση της εγκληματικότητας, του λαθρεμπορίου, της "μαύρης" εργασίας κτλ.), αλλά δεν υπήρξε γκετοποίηση. Σημαντικό ρόλο έπαιξε και το γεγονός ότι εκείνα τα χρόνια στην Ελλάδα υπήρχαν θέσεις εργασίας.

 
Το 2000 οι ροές από την Ανατολική Ευρώπη είχαν περιορισθεί, αλλά άρχισαν να διογκώνονται ταχύτατα οι ροές παράνομων μεταναστών από το Αφγανιστάν, το Ιράκ, το Πακιστάν, το Μπανγκλαντές, την Παλαιστίνη, τη Σομαλία, τη Νιγηρία, το Μαρόκο κτλ. Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία, συνελήφθησαν για παράνομη είσοδο 51.031 άτομα το 2003, 44.987 το 2004, 66.351 το 2005, 95.239 το 2006, 112.364 το 2007 και 146.337 άτομα το 2008.

 
Σ’ αυτούς τους αριθμούς πρέπει να προστεθεί και ο απροσδιόριστος αριθμός εκείνων που δεν συλλαμβάνονταν. Ως στοιχείο σύγκρισης αναφέρω ότι την ίδια περίοδο ο ανά έτος αριθμός των συλληφθέντων για παράνομη είσοδο στην Ιταλία, με εξαπλάσιο πληθυσμό από την Ελλάδα, ήταν περίπου 30.000 άτομα. Σε αντίστοιχα επίπεδα κινήθηκαν οι μεταναστευτικές ροές και τα επόμενα χρόνια.
 

Η τάση γκετοποίησης

Σε αντίθεση με τους Ανατολικοευρωπαίους, οι μουσουλμάνοι από την Ασία και την Αφρική κατά κανόνα γκετοποιήθηκαν.  

Επιβεβαιώθηκε και στην περίπτωση της Ελλάδας πως, λόγω της θρησκευτικής-πολιτισμικής ταυτότητάς τους, ωθούνται να αναπαράγουν στο δυτικό περιβάλλον τον τρόπο που ζούσαν στις χώρες προέλευσής τους. 

 Ως εκ τούτου δύσκολα ενσωματώνονται. Εξ ού και η τάση δημιουργίας γκέτο. Συνέβαλε και το γεγονός ότι σε λίγα χρόνια εισήλθαν μεγάλοι αριθμοί.

 

Στο σημείο αυτό είναι χρήσιμο να τεθεί το εξής ερώτημα: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Κίτρινα Γιλέκα: «Όλα για τη Notre Dame τίποτα για τους Άθλιους»

Toυ ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    Η καταστροφική πυρκαγιά στην Παναγία των Παρισίων μπορεί να συγκλόνισε όλους τους Γάλλους (και όχι μόνο), αλλά δεν στάθηκε ικανή να σταματήσει τα Κίτρινα Γιλέκα από την εβδομαδιαία εξεγερσιακή τους διαμαρτυρία. Το γεγονός, μάλιστα, ότι οι πλούσιοι της Γαλλίας άνοιξαν τα πορτοφόλια τους και έκαναν γενναιόδωρες δωρεές για την αποκατάσταση του εμβληματικού ναού, προκάλεσε ποικίλα σχόλια. Αυτό το Σάββατο (23ο στη σειρά) οι διαδηλωτές φώναζαν το εύγλωττο σύνθημα «Όλα για τη Notre Dame τίποτα για τους Άθλιους«, παραπέμποντας στα δύο μνημειώδη έργα του Βίκτωρα Ουγκώ.

 

Τα Κίτρινα Γιλέκα δεν ήρθαν απλώς να προστεθούν σε μία σειρά γεγονότων, τα οποία επιβεβαιώνουν ότι η λεγόμενη φιλελεύθερη συναίνεση (Κεντροδεξιά και Κεντροαριστερά), που κυριάρχησε στη Δύση μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο, κλυδωνίζεται. Ανεβαίνουν “πίστα” σ’ αυτή τη διαδικασία: η κοινωνική αντίδραση δεν εκφράζεται πλέον μόνο ως αντισυστημική ψήφος, αλλά και ως κοινωνική σύγκρουση.

 

Η Δύση δεν βρίσκεται στο 2007, παρότι οι άρχουσες ελίτ έχουν την τάση να διαβάζουν τα γεγονότα λες και βρισκόμαστε πριν την εκδήλωση της μεγάλης οικονομικής κρίσης. Γι’ αυτό και συνήθως διαψεύδονται, γεγονός που τραυματίζει την αξιοπιστία τους. Δεν τους είναι, άλλωστε, εύκολο να χωνέψουν το γεγονός ότι το μέχρι πριν μερικά χρόνια χειραγωγημένο ακροατήριό τους έχει περιέλθει σε κατάσταση ημιανταρσίας. Η ημιανταρσία μικρομεσαίων στρωμάτων εκδηλώθηκε πρώτα στις κάλπες και προσέλαβε τη μορφή αντισυστημικής ψήφου. Με το κίνημα των Κίτρινων Γιλέκων ανέβηκε ένα επίπεδο, προσλαμβάνοντας διαστάσεις κοινωνικής αναταραχής.  

Τα γεγονότα, πάντως, είναι πολλά και πεισματάρικα για να τα αγνοήσουμε.

 

Οι πρώτες τεκτονικές αλλαγές έλαβαν χώρα στην Ελλάδα των Μνημονίων. Η εκλογική επιρροή του άλλοτε πανίσχυρου ΠΑΣΟΚ συρρικνώθηκε σε μονοψήφιο ποσοστό, ενώ η ΝΔ αγωνίζεται να φθάσει το ποσοστό που έπαιρνε όταν υφίστατο βαριά ήττα. Ο ΣΥΡΙΖΑ, που μια ζωή αγωνιζόταν να υπερβεί το 3% για να εισέλθει στη Βουλή, αναδείχθηκε δύο φορές πρώτο κόμμα και κυβερνά. Η Χρυσή Αυγή, που έπαιρνε 0,3%, σήμερα είναι σταθερά τρίτο κόμμα, παρά το γεγονός ότι η ηγεσία της είναι στο εδώλιο του κατηγορουμένου.

 

Το Brexit μπορεί να πάτησε στον παραδοσιακό βρετανικό ευρωσκεπτικισμό, αλλά πήγασε από την ίδια μήτρα που τροφοδοτεί και την Ακροδεξιά και κάποια αριστερά ή ιδιότυπα κόμματα, τα οποία αλλάζουν τον παραδοσιακό πολιτικό χάρτη στη Δύση.  

Στην Αυστρία με την μακρά σοσιαλδημοκρατική παράδοση, πριν λίγα χρόνια ο ακροδεξιός υποψήφιος για την Προεδρία της Δημοκρατίας έχασε μόλις και μετά βίας. Πιθανόν, μάλιστα, να κέρδιζε εάν απέναντί του δεν ήταν ένας οικολόγος υποψήφιος με αντισυστημικό προφίλ.

Από το πουθενά έχουν γίνει κεντρικοί πολιτικοί παίκτες στην Ισπανία το αριστερό κίνημα Ποδέμος και στη χώρα της Μέρκελ το ξενοφοβικό και αντιευρωπαϊκό κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία. 

Στην Ολλανδία η ακροδεξιά του Βίλντερς δεν κέρδισε την πρωτιά, αλλά ενίσχυσε τη δύναμή της.  

Στην Ουγγαρία και στην Πολωνία υπάρχουν λαοπρόβλητες κυβερνήσεις, οι οποίες στέκονται απέναντι στο ευρωιερατείο, το οποίο τις κατηγορεί για «εθνολαϊκισμό».


Ο “ιός” της αντισυστημικής ψήφου πρόσβαλε δυνατά και την μητρόπολη του παγκοσμιοποιημένου καπιταλισμού. Πριν 15 χρόνια θα ήταν αδιανόητο να εκλεγεί πρόεδρος ένας τύπος με το πρόγραμμα του Τραμπ. Εξίσου αδιανόητο ήταν ο Σάντερς, ένας σοσιαλιστής από το ασήμαντο Βερμόντ, να διεκδικούσε με αξιώσεις το χρίσμα των Δημοκρατικών από την Κλίντον. Η εκλογή Τραμπ αιφνιδίασε, επειδή η αντισυστημική ψήφος ακολουθεί υπόγειες διαδρομές. Ειδικά όταν προέρχεται από μικρομεσαίους νοικοκυραίους με μάλλον συντηρητική ιδεολογία, οι οποίοι δεν έχουν συνηθίσει να κάνουν πολιτικό θόρυβο, όπως οι δεδηλωμένοι αριστεροί και οι αμφισβητίες των κοινωνικών κινημάτων.

 

Στην Ιταλία, τα όσα συμβαίνουν δεν ήταν καθόλου κεραυνός εν αιθρία. Η τάση ήταν ορατή δια γυμνού οφθαλμού. Στην άλλοτε πρωταθλήτρια του ευρωπαϊσμού ο κεντροαριστερός Ρέντζι έχασε με διαφορά το δημοψήφισμα και υποχρεώθηκε σε παραίτηση. Τον διαδέχθηκε στην πρωθυπουργία ο επίσης κεντροαριστερός Τζεντιλόνι, αλλά όταν ήλθε η ώρα της κάλπης, οι Ιταλοί ανέδειξαν νικητές το ιδιότυπο Κίνημα 5 Αστέρων και τη Λέγκα.

 

Και τα δύο αυτά κόμματα είχαν κοινό παρονομαστή όχι τον παραδοσιακό βρετανικού τύπου ευρωσκεπτικισμό, αλλά την αντίθεση στη μετάλλαξη της ΕΕ, σ’ αυτό που κωδικά αποκαλείται γερμανική Ευρώπη. Από εκεί προκύπτει και η έντονη επιφύλαξή τους για το ευρώ κι όχι από αυτή καθ’ αυτή την ύπαρξη κοινού νομίσματος. Οι δύο νικητές, παρά τις ιδεολογικές διαφορές τους, σχημάτισαν την κυβέρνηση Κόντε και σε σημαντικό βαθμό αντιστάθηκαν στους εκβιασμούς του ευρωιερατείου.

Τα Κίτρινα Γιλέκα απομυθοποιούν τον Μακρόν

 

Ο κατάλογος είναι μακρύς και δεν έχει νόημα να τον εξαντλήσουμε. Θα εστιάσουμε, όμως, στη Γαλλία, η οποία κλυδωνίζεται από ένα ρωμαλέο κοινωνικό κίνημα, χωρίς ιδεολογικό πρόσημο. 

Όσοι θεωρούσαν πως τα Κίτρινα Γιλέκα ήταν ένα κίνημα που σύντομα θα εκτονωνόταν διαψεύσθηκαν. Το γεγονός ότι φούντωσε ταχύτατα και μετά από πέντε μήνες συνεχίζει να δίνει το μαχητικό παρόν στους δρόμους κάτι δείχνει.
 

Τα Κίτρινα Γιλέκα δεν ήταν κεραυνός εν αιθρία. Στη Γαλλία έχει εδώ και χρόνια εκδηλωθεί δυναμικά η αντισυστημική ψήφος. Το ακροδεξιό Εθνικό Μέτωπο της Λεπέν παραμένει ισχυρή πολιτική δύναμη, η οποία ενδέχεται να σημειώσει νέα εκλογική επίδοση στις επικείμενες ευρωεκλογές. Ταυτοχρόνως, ισχυρή παρουσία συνεχίζει να έχει η αντισυστημική ριζοσπαστική Αριστερά, μέσω του κινήματος που εξέφρασε ο Μελανσόν.
 

Διαπιστώνοντας τη δυναμική της Λεπέν, οι γαλλικές άρχουσες ελίτ μεθόδευσαν την εκλογή του τότε άφθαρτου Μακρόν. Πρώτα επέβαλαν στον πρώην πρόεδρο Ολάντ να τον διορίσει υπουργό, ώστε να πάρει το βάπτισμα του πυρός της πολιτικής από ανώτατη θέση. Στη συνέχεια, όταν η κυβέρνηση Ολάντ πήρε κατεύθυνση προς τα βράχια, ο Μακρόν εγκατέλειψε το σκάφος και ίδρυσε ένα κίνημα για να διεκδικήσει την προεδρία. Εάν το έκανε οποιοσδήποτε άλλος θα είχε αποτύχει παταγωδώς.

 

Ο Μακρόν, όμως, είχε την αμέριστη παρασκηνιακή υποστήριξη των αρχουσών ελίτ. Όχι μόνο βοήθησαν την υποψηφιότητά του με όλα τα μέσα, αλλά φρόντισαν και να του καθαρίσουν το έδαφος. Μέσω των ΜΜΕ που ευθέως ή εμμέσως ελέγχουν, έβαλαν στο στόχαστρο τον υποψήφιο της γκωλικής Δεξιάς Φιγιόν, ο οποίος ήταν και το φαβορί. Με την υπερπροβολή μικροπαραπτωμάτων, τα οποία αναγορεύθηκαν σε σκάνδαλα, η υποψηφιότητα Φιγιόν πριονίστηκε, με αποτέλεσμα στον δεύτερο γύρο να περάσει ο Μακρόν.

 

Από εκεί και πέρα η εκλογή του ήταν δεδομένη, λόγω του γεγονότος ότι όλοι οι άλλοι υποχρεωτικά τον ψήφισαν για να αποτρέψουν την εκλογή της Λεπέν.  

Μπορεί ο Μακρόν να εξελέγη θριαμβευτικά, αλλά τα υψηλά ποσοστά στον πρώτο γύρο τόσο της Λεπέν όσο και του μοναχικού καβαλάρη της Αριστεράς Μελανσόν έδειξαν τις διεργασίες που συντελούνται στη γαλλική κοινωνία και οι οποίες γέννησαν τα Κίτρινα Γιλέκα.

 

Τα πολιτικά νιάτα του Μακρόν δεν κράτησαν για πολύ. Ούτε και οι ελπίδες που επενδύθηκαν από πολλούς Γάλλους στην υποψηφιότητά του. Αποδείχθηκε στην πράξη πως ως πρόεδρος δεν έκανε τίποτα περισσότερο από το να συνεχίζει την ίδια (νεο)φιλελεύθερη πολιτική, συχνά με πιο επιθετικό τρόπο από τον Ολάντ. Εξ ου και το προσωνύμιο ο “πρόεδρος των πλουσίων”.
 

Η αμφισβήτηση της (νεο)φιλελεύθερης ηγεμονίας

 

Το συμπέρασμα από όλα τα παραπάνω είναι ότι η παραδοσιακή πολιτική ηγεμονία του διδύμου της (νεο)φιλελεύθερης πλέον συναίνεσης (Κεντροδεξιά-Κεντροαριστερά) αμφισβητείται. Τα μικρομεσαία στρώματα, που αρχίζουν να στρέφουν μαζικά την πλάτη στις παραδοσιακά κυρίαρχες πολιτικές παρατάξεις, δεν έχουν, βεβαίως, προσβληθεί από κάποιου είδους ιδεολογικό ιό που τα ωθεί προς τα άκρα. Η κύρια αιτία που αμφισβητούν την κατεστημένη τάξη πραγμάτων είναι ότι αυτή περισσότερο ή λιγότερο ανατρέπει τις σταθερές του βίου τους σ’ όλα τα μήκη και τα πλάτη του Δυτικού Κόσμου.
 

Ο πολιτικός χάρτης των δυτικών χωρών αλλάζει περισσότερο ή λιγότερο, λόγω των τεκτονικών αλλαγών που προκαλεί στις δυτικές κοινωνίες όχι μόνο η οικονομική κρίση του 2008, αλλά και η παγκοσμιοποίηση. Η παρόξυνση της ανισοκατανομής του πλούτου και η μετανάστευση της παραγωγής σε αναδυόμενες βιομηχανικές χώρες συμπιέζουν οικονομικά και κοινωνικά τη μικρομεσαία τάξη και στις ΗΠΑ και στην Ευρώπη.

 

Μεγάλα τμήματά της δυσκολεύονται ολοένα και περισσότερο να διατηρήσουν το επίπεδο ευημερίας, ενώ τα κατώτερα εισοδηματικά στρώματα δυσκολεύονται να επιβιώσουν αξιοπρεπώς. Η παγκοσμιοποίηση πετάει έξω από το “τρένο” μικρομεσαίους νοικοκυραίους και βεβαίως την παραδοσιακή εργατική τάξη που έχει πληγεί καίρια από την αποβιομηχάνιση.

 

Η αντανάκλαση αυτής της οικονομικής συμπίεσης στο πολιτικό-κομματικό επίπεδο ροκανίζει την πολιτική ηγεμονία του συστημικού διδύμου Κεντροδεξιά-Κεντροαριστερά. 

Παραλλήλως, η μαζική είσοδος παράνομων μεταναστών παροξύνει το ένστικτο αυτοσυντήρησης κοινωνιών που ήδη νοιώθουν ότι απειλούνται με φτωχοποίηση. Γι’ αυτά τα τμήματα του πληθυσμού, ο ανταγωνισμός από τη φθηνή εργασία των μεταναστών βιώνεται σαν πρόσθετη απειλή. Όπως σαν απειλή βιώνονται και οι διάφορες κοινωνικές παρενέργειες της παράνομης μετανάστευσης. Ως αντίδραση στο επώδυνο σήμερα, εκδηλώνεται ένα αίσθημα νοσταλγίας για τις παλιές καλές ημέρες και μία τάση παλινδρόμησης στο εθνικό κράτος.
 

Α-δέσποτα συγκρουσιακά κινήματα

 

Όσο οι άρχουσες ελίτ συνειδητοποιούν ότι χάνουν τον πολιτικό έλεγχο μεγάλων τμημάτων της κοινωνίας τόσο καταφεύγουν με αντιδημοκρατικές πρακτικές.  

Σερβίρουν νέου τύπου “αριστοκρατικές” αντιλήψεις, με σκοπό να αμφισβητήσουν την ικανότητα του λαού να αποφασίζει για κρίσιμα ζητήματα. Στην πραγματικότητα, όσο περισσότερο αμφισβητείται η πολιτική ηγεμονία τους, τόσο οι (νεο)φιλελεύθεροι (και στις δύο εκδοχές τους) αμφισβητούν εντονότερα τον πυρήνα της αστικής δημοκρατίας, η οποία, στις συνθήκες της παγκοσμιοποίησης, τείνει να μετατραπεί σε κέλυφος.

 

Οτιδήποτε αμφισβητεί τη δέσμη των κυρίαρχων δογμάτων χαρακτηρίζεται λαϊκισμός, ή και εθνολαϊκισμός, απαξιώνεται και εξοβελίζεται. Είναι τέτοια η περιφρόνηση που επιδεικνύουν οι άρχουσες ελίτ και οι πολιτικές εκφράσεις τους προς το “πόπολο” και έχει γίνει τέτοια κατάχρηση στην πλύση εγκεφάλου, κυρίως με την ιδεολογική ρομφαία του αντιλαϊκισμού, που πλέον φέρνει το αντίθετο αποτέλεσμα. Όταν τα καθεστωτικά Μίντια υποστηρίζουν με πάθος κάτι, ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας αντανακλαστικά υιοθετεί την αντίθετη θέση.

 

Στην πραγματικότητα, παραλλήλως με την παραδοσιακή διαχωριστική γραμμή Δεξιά-Αριστερά, αναδύεται από τα σπλάχνα των δυτικών κοινωνιών μία νέα διαχωριστική γραμμή που...

ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΣΥΡΙΖΑίικα ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ: Ο Ζάεφ επιβεβαίωσε πως οι Κοτζιάς και Τσίπρας έπεσαν στην παγίδα Νίμιτς

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    

Για όσους είχαν αμφιβολία, ο Ζάεφ επιβεβαίωσε με τον πιο επίσημο τρόπο στη Βουλή των Σκοπίων, αυτό που βεβαίως ήταν προφανές από το ίδιο το περιεχόμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών: Η Ελλάδα έπεσε στην παγίδα Νίμιτς. Αναγνώρισε “μακεδονική” ταυτότητα (ιθαγένεια, γλώσσα και κατ’ επέκτασιν εθνότητα) για να επιτύχει την αλλαγή της κρατικής ονομασίας σε Βόρεια Μακεδονία.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι γιατί αυτή η ανταλλαγή-συμβιβασμός είναι τόσο κακός, δεδομένου ότι σε κάθε διαπραγμάτευση γίνονται εκπτώσεις από κάθε πλευρά. Αν και έχει χυθεί πολύ μελάνι για τη Συμφωνία των Πρεσπών, έχει κρίσιμη σημασία να αναφέρω πως αυτή η ανταλλαγή-συμβιβασμός έγινε, επειδή η Αθήνα με εθνική ελαφρότητα υιοθέτησε το πλαίσιο-παγίδα Νίμιτς, το οποίο εδώ και δεκαετίες επιζητούσε ακριβώς αυτή την ανταλλαγή ως κορμό και θεμέλιο μία συμφωνίας.

Έτσι φθάσαμε στο διεθνώς παράδοξο το κράτος να ονομάζεται Βόρεια Μακεδονία και οι πολίτες του “Μακεδόνες” που ομιλούν τη “μακεδονική” γλώσσα. Και είναι παράδοξο, επειδή η ιθαγένεια είναι η νομική σχέση του πολίτη με το κράτος. Ως εκ τούτου, το όνομα της ιθαγένειας σε όλα τα κράτη είναι πάντα παράγωγο της κρατικής ονομασίας. Ο πολίτης της Νότιας Αφρικής είναι Νοτιοαφρικανός. Ο πολίτης του Βελγίου, ανεξαρτήτως εάν εθνοτικά είναι Βαλόνος ή Φλαμανδός, είναι Βέλγος όσον αφορά την ιθαγένεια. Οι πολίτες της “Βόρειας Μακεδονίας”, ανεξαρτήτως εάν εθνοτικά είναι Σλαβομακεδόνες ή Αλβανοί, έπρεπε να είναι Βορειομακεδόνες όσον αφορά την ιθαγένεια.

Οι Τσίπρας και Κοτζιάς δεν έχουν ποτέ δικαιολογήσει την παραβίαση του διεθνούς αυτού κανόνα. Προβάλουν το κατά τα άλλα σωστό επιχείρημα ότι σε μία διαπραγμάτευση κάτι παίρνει η μία πλευρά και κάτι η άλλη. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει καθόλου ότι οι Σλαβομακεδόνες έπρεπε να πάρουν τη “μακεδονική” ταυτότητα. Αυτό συνέβη, επειδή ακριβώς η Αθήνα υιοθέτησαν το διαπραγματευτικό πλαίσιο-παγίδα του Νίμιτς: τα Σκόπια θα αποδεχθούν σύνθετη κρατική ονομασία και η Αθήνα θα αποδεχθεί τη “μακεδονική” ταυτότητα, μέσω της nationality και της γλώσσας.

Το εθνικά κακό σ’ αυτή την ανταλλαγή είναι ότι δεν λύνει το πρόβλημα, τον λόγο για τον οποίο η Ελλάδα έχει πρόβλημα με τη γειτονική χώρα. Και δεν το λύνει, επειδή μέσω της ταυτότητας επιβεβαιώνει και νομιμοποιεί το ιδεολόγημα του Μακεδονισμού, καθιστώντας τοξικό και το -υπό άλλες προϋποθέσεις- αποδεκτό κρατικό όνομα Βόρεια Μακεδονία. 

Το πλαίσιο Νίμιτς, που αποτυπώθηκε στη Συμφωνία των Πρεσπών, ήταν εξαρχής εγγενώς αντιφατικό. 

Αυτή την αντίφαση, θεσμοθετημένη πλέον, την βρίσκουμε ήδη μπροστά μας και θα την βρούμε πολύ πιο επώδυνα στο μέλλον, με την έννοια ότι θα δηλητηριάσει τις διμερείς σχέσεις.

Το Μακεδονικό δεν ήταν ανατολίτικο παζάρι, όπου ισχύει δώσε μου αυτό για να σου δώσω το άλλο. Για το Νίμιτς μπορεί να ήταν, αλλά για την Αθήνα όχι.  

Τί έπρεπε να πράξει η ελληνική διπλωματία; 

Δεδομένου ότι το πρόβλημα αφορά τα ονόματα, όφειλε να αρχίσει τη διαπραγμάτευση με τον απαράβατο όρο πως τα ονόματα πρέπει να αντιστοιχούν στις έννοιες και βεβαίως στην πραγματικότητα της περιοχής. Γι’ αυτό και η διαπραγμάτευση έπρεπε να αρχίσει ακριβώς από την πραγματικότητα της περιοχής κι όχι από το διαπραγματευτικό πλαίσιο του Νίμιτς. Η ελληνική διπλωματία όχι μόνο είχε αυτή τη δυνατότητα, αλλά και η συγκυρία την ευνοούσε απολύτως.

Η Δύση δεν ενδιαφερόταν ποτέ για την ουσία της διαφοράς Αθήνας-Σκοπίων. Αυτό που την ενδιέφερε ειδικά σ’ αυτή τη φάση ήταν να προκύψει συμφωνία, προκειμένου το γειτονικό κράτος να ενταχθεί στο ΝΑΤΟ. Και εάν άσκησε πιέσεις στον Τσίπρα άσκησε πολλαπλάσιες πιέσεις στον Ζάεφ, ο οποίος είναι και δημιούργημά της. Είναι κοινό μυστικό ότι οι Δυτικοί μεθόδευσαν την αναρρίχησή του στην πρωθυπουργία.

Εκτός αυτού ήταν τα Σκόπια που επείγονταν να ενταχθούν στο ΝΑΤΟ, ενώ η Αθήνα κρατούσε το κλειδί. 

 Ως εκ τούτου, η ελληνική διπλωματία είχε συντριπτικό διαπραγματευτικό πλεονέκτημα. Παρόλα αυτά κατέληξε στη Συμφωνία των Πρεσπών. Το διαπραγματευτικό πλαίσιο-παγίδα του Νίμιτς, άλλωστε, είχε διαμορφωθεί την εποχή που η Ελλάδα δεν διέθετε κανένα μοχλό πίεσης προς τα Σκόπια. Κι όμως, η Ελλάδα το αποδέχθηκε ως βάση της Συμφωνίας όταν είχε όλα τα χαρτιά στα χέρια της. Γι’ αυτό και οι Πρέσπες συνιστούν διπλωματικό βατερλό.

Η Ελλάδα δεν είχε ούτε συμφέρον ούτε πρόθεση να ταπεινώσει τους γείτονες. Ως εκ τούτου, όφειλε να τους αναγνωρίσει όλα όσα δικαιούνται. Δεν είχε, όμως, κανένα λόγο να υποκύψει στις φαντασιώσεις τους, όταν μάλιστα αυτές δεν έχουν αντίκρισμα στην πραγματικότητα της περιοχής και επιπροσθέτως συνιστούν σφετερισμό σε βάρος του Ελληνισμού.  

Αυτά τα στοιχειώδη και εθνικά κρίσιμα, όμως, αποδείχθηκε πως –στην καλύτερη περίπτωση– ήταν ψιλά γράμματα και για τον πρωθυπουργό και για τον υπουργό Εξωτερικών.

Έντιμος συμβιβασμός θα ήταν...

ΤΟΥΡΚΙΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΣΥΡΙΖΑίικα ΞΕΦΤΙΛΙΚΙΑ: Από τον Κοτζιά στον Κατρούγκαλο – Μετά τις Πρέσπες το Καστελόριζο…

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΛΥΓΕΡΟΥ

    

Την αρχή έκανε ο Κοτζιάς, προκαλώντας κύμα αντιδράσεων με την αναφορά σε «μοναχοφάηδες» Έλληνες για το Καστελόριζο. Εάν δεν υπήρχε συνέχεια θα μπορούσε κανείς να ισχυρισθεί πως επρόκειτο για προσωπική άποψή του αν και ο πρώην υπουργός Εξωτερικών γνωρίζει το ειδικό βάρος των λέξεων και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχουν. Επειδή κατά γενική ομολογία είναι και ευφυής και πολύπειρος στα ζητήματα εξωτερικής πολιτικής, ήταν, λοιπόν, εξαρχής προφανές πως η επίμαχη δήλωσή του στο Φόρουμ των Δελφών ήταν ένα είδος προαναγγελίας μία κίνησης που κυοφορείται.

 

Δεν χρειάσθηκε να περάσουν πολλές ημέρες για να επιβεβαιωθεί η σχετική εκτίμηση που είχαμε διατυπώσει στο άρθρο με τον ενδεικτικό τίτλο «Ο Κοτζιάς σε ρόλο ‘λαγού’ – Αποκρυπτογραφώντας μία θολή δήλωση» (8 Μαρτίου 2019). Ο σημερινός υπουργός Εξωτερικών της Ελλάδας, που είχε κρίσιμη συνάντηση στην Αττάλεια με τον Τούρκο ομόλογό του, επανέλαβε περίπου τα ίδια.

 

Αυτό προφανώς δεν μπορεί να θεωρηθεί καθόλου τυχαίο. Πολύ περισσότερο όταν στην πρόσφατη συνάντηση Τσίπρα-Ερντογάν είχε γίνει λόγος για συνεργασία των δύο χωρών στα ενεργειακά,, χωρίς να προσδιορισθεί σε ποιον ακριβώς ενεργειακό τομέα συζητείται συνεργασία. Εκείνη έκφραση δεν μπορούσε από μόνη της να τεκμηριώσει εθνική ανησυχία, επειδή θα μπορούσε η ελληνοτουρκική συνεργασία να αφορά π.χ. στην προέκταση του αγωγού Turkish Stream που θα μεταφέρει ρωσικό φυσικό αέριο προς την Τουρκία με σκοπό στη συνέχεια να διοχετευθεί στην Ευρώπη.


Το γεγονός, όμως, ότι στη γενικόλογη δήλωση Τσίπρα και στη θολή μεν αποκαλυπτική δε δήλωση Κοτζιά προστέθηκε η παρεμφερής δήλωση Κατρούγκαλου αποτελεί απόδειξη ότι κάτι «ψήνεται» όσον αφορά την εκμετάλλευση ενεργειακών πόρων στην ελληνική υφαλοκρηπίδα, έτσι όπως αυτή ορίζεται ατύπως με βάση την αρχή της μέσης γραμμής.

 
Αυτό που είπε κι αυτό που δεν είπε

 

Σύμφωνα με πληροφορίες, ο Κοτζιάς προέβη στην επίμαχη δήλωση, επειδή γνώριζε το τι είχε συζητηθεί μεταξύ του Έλληνα πρωθυπουργού και του Τούρκου προέδρου. Στους παροικούντες την Ιερουσαλήμ, άλλωστε, είναι γνωστό ότι στους κόλπους του ΣΥΡΙΖΑ είναι αρκετοί που επιδιώκουν μία ελληνοτουρκική συμφωνία κατά το προηγούμενο της Συμφωνίας των Πρεσπών. Υπάρχουν και σχετικές δημόσιες δηλώσεις από βουλευτές του ότι το μοντέλο της Συμφωνίας των Πρεσπών πρέπει να εφαρμοσθεί και στα ελληνοτουρκικά!

 

Τι μας είπε, λοιπόν, ο Κατρούγκαλος; «Πως μπορεί κάποιος να αποκλείσει από αυτή την περιοχή την Τουρκία, η οποία έχει τόσα χιλιόμετρα ακτή στη Μεσόγειο;».

 Ο υπουργός Εξωτερικών θέλει κάτι να μας πει, χωρίς όμως να το λέει καθαρά, ή δηλώνει το αυτονόητο; Και επειδή η ανωτέρω δήλωση εκ των πραγμάτων συσχετίζεται με τα περί «μοναχοφάηδων» του Κοτζιά, ας ξεκαθαρίσουμε ότι ποτέ κυβέρνηση ή πολιτικό κόμμα στην Ελλάδα και στην Κύπρο δεν ισχυρίσθηκε ότι όλα είναι δικά μας, ότι η Τουρκία δεν έχει υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ και στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο. Αντιθέτως, είναι η Άγκυρα που ισχυρίζεται ότι όλα τα νησιά, μικρά ή μεγάλα, δεν έχουν υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ, φθάνοντας την τουρκική υφαλοκρηπίδα (σύμφωνα με τους χάρτες Ακάρ) μέχρι και νότια της Κρήτης!

 

Κατά συνέπεια, ο Κατρούγκαλος, ως εκπρόσωπος της Ελλάδας, όφειλε να πει το αυτονόητο που είπε, προσθέτοντας ότι τα ελληνικά νησιά έχουν υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ κι ότι η θέση της Αθήνας είναι πως η υφαλοκρηπίδα ΑΟΖ πρέπει να οριοθετηθεί με βάση την αρχή της μέσης γραμμής. Και επειδή η Τουρκία έχει διαφορετική θέση, θα έπρεπε να επαναλάβει την πρόταση για παραπομπή της διαφοράς στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης για να την επιλύσει με βάση το Διεθνές Δίκαιο.

 

Αυτό προβλέπει ρητά ότι ακόμα και η πιο μικρή νησίδα, εάν φιλοξενεί έστω και στοιχειώδη οικονομική δραστηριότητα (π.χ. εκτρέφονται κατσίκια), δικαιούται υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ. Η Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας, ωστόσο, έχει καταστεί διεθνές δίκαιο και ως εκ τούτου δεσμεύει και την Τουρκία. Παρόλα αυτά, η Άγκυρα εμμένει στον ισχυρισμό της, επικαλούμενη ειδικές συνθήκες, όπως επίσης δεν έχει αναγνωρίσει τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου.

 
Στο στόχαστρο το Καστελόριζο

 

Τι προσπαθούν, λοιπόν, να μας πουν κατά σειρά οι Τσίπρας, Κοτζιάς και Κατρούγκαλος, ο καθένας με τον τρόπο του;  

Δεδομένου ότι τα ζητήματα που αφορούν στην κυπριακή ΑΟΖ είναι αρμοδιότητα της Λευκωσίας, δεν αναφέρονται σ’ αυτήν. Σύμφωνα με έγκυρες διπλωματικές πηγές, όλες αυτές οι δηλώσεις αναφέρονται στη θαλάσσια περιοχή του Καστελορίζου. Ο Κοτζιάς, μάλιστα, μας το είπε ωμά.

 

Κατά τις ίδιες πηγές, λοιπόν, η Αθήνα έχει εκφράσει στην Άγκυρα την ετοιμότητά της να διαπραγματευθεί μικρότερη επήρεια του Καστελορίζου όσον αφορά τις θαλάσσιες ζώνες. Η τουρκική πλευρά κατέγραψε, βεβαίως, την ελληνική υποχώρηση, αλλά δεν δεσμεύθηκε, επιμένοντας ότι τα νησιά δεν διαθέτουν υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ. 

Ως καλός προπαγανδιστής, ο Κοτζιάς είχε ηθελημένα μιλήσει θολά. Μας είχε, λοιπόν, πει ότι διαφωνεί με όσους υποστηρίζουν ότι το Καστελόριζο έχει όλη την υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ της περιοχής!

 

Αυτό που ήθελε να πει είναι ότι η Ελλάδα πρέπει να αποδεχθεί ότι το σύμπλεγμα του Καστελορίζου δεν θα έχει πλήρη επήρεια σε υφαλοκρηπίδα-ΑΟΖ. Με άλλα λόγια πως δεν πρέπει να εφαρμοστεί η αρχή της μέσης γραμμής στην οριοθέτηση. Η θέση αυτή, όμως, ισοδυναμεί με εκ των προτέρων παραχώρηση εθνικών δικαιωμάτων.

 

Εάν η Τουρκία δεχόταν η διαφορά για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας-ΑΟΖ π.χ. του Καστελορίζου να παραπεμφθεί στο Διεθνές Δικαστήριο της Χάγης, αυτό ενδεχομένως να μην έδινε στο μικρό ελληνικό νησιωτικό σύμπλεγμα πλήρη επήρεια, λόγω του μεγάλου χερσαίου όγκου της Τουρκίας. Ενδεχομένως να οριοθετούσε, συνδυάζοντας την αρχή της μέσης γραμμής με την αρχή της αναλογικότητας. Προφανώς, η Ελλάδα θα αποδεχόταν τη σχετική απόφαση, αφού έχει αναγνωρίσει τη δικαιοδοσία του Διεθνούς Δικαστηρίου. Άλλο αυτό, όμως, κι άλλο εκ των προτέρων να λες ότι η Αθήνα είναι έτοιμη να αποδεχθεί μειωμένη επήρεια, υπονομεύοντας καίρια τη διαπραγματευτική και νομική θέση της χώρας.

 
Μορφές συνδιαχείρισης-συνεκμετάλλευσης

 

Σύμφωνα με τις ίδιες διπλωματικές πηγές, η ελληνική κυβέρνηση έχει εμφανισθεί διατεθειμένη να συζητήσει και μορφές συνδιαχείρισης-συνεκμετάλλευσης τουλάχιστον στη θαλάσσια περιοχή του Καστελορίζου. Αυτό το νόημα είχε και η δήλωση Κοτζιά «να δώσεις στην Τουρκία μία προοπτική να συμμετάσχει στην οικονομική ανάταση (από την εκμετάλλευση των ενεργειακών κοιτασμάτων)». Και για να μην αφήσει καμία αμφιβολία για το τι εννοεί πρόσθεσε: «να το βάλουμε στο τραπέζι να το συζητήσουμε» με την Άγκυρα.

 

Αυτά, όμως, δεν είναι μόνο του Κοτζιά. Στη συνέντευξή του στο πρακτορείο «Αναντολού», ο Κατρούγκαλος κινήθηκε στο ίδιο μήκος κύματος, δηλώνοντας ότι «ασφαλώς βλέπουμε θετικά την συμμετοχή της Τουρκίας» στην ενεργειακή εξίσωση της Ανατολικής Μεσογείου. Ζήτησε, μάλιστα, τη συμμετοχή και της Τουρκίας στην τριμερή συνεργασία Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ!

 

Η πρόταση αυτή, ωστόσο, είναι άκρως επιπόλαιη. Η Κυπριακή Δημοκρατία πως θα αποδεχθεί σε ένα σχεδόν συμμαχικό σχήμα τη συμμετοχή των Τούρκων που κατέχουν σχεδόν το 40% της επικράτειάς της; Επιπλέον, το Ισραήλ έχει ανοικτό μέτωπο με τον Ερντογάν και ούτε καν θα συζητούσε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Τα γεωπολιτικά τρίγωνα Ελλάδα-Κύπρος-Ισραήλ (στη σύνοδο της Ιερουσαλήμ συμμετείχαν και οι ΗΠΑ) και Ελλάδα-Κύπρος-Αίγυπτος (στην επόμενη σύνοδο θα συμμετάσχει και η Γαλλία), άλλωστε, συγκροτούν με τις ευλογίες της Δύσης ένα άτυπο γεωστρατηγικό πλέγμα. Αυτό το πλέγμα αφήνει εκτός την Τουρκία και στην πραγματικότητα, χωρίς να ομολογείται ευθέως, έχει ως στόχο να την ανασχέσει στην Ανατολική Μεσόγειο.
 

Εξευτελιστικός κατευνασμός

 

Μπορεί, λοιπόν, ο Κατρούγκαλος να ήθελε να χαϊδέψει τα αυτιά των Τούρκων για να τους κατευνάσει, αλλά με τη θλιβερή κατευναστική διπλωματία του εκθέτει την Ελλάδα στους συμμάχους της. Και μόνο η δήλωσή του ότι σκοπός του είναι ο Τσαβούσογλου να τον λέει «καρντάς» (αδελφό) και όχι «γκιαούρ» (άπιστο) είναι η επιτομή ενός εξευτελιστικού κατευνασμού.

 

Ας μάθει, λοιπόν, ότι...