Επίγεια σοφία (Στη μνήμη του τιτάνα της Ορθοδοξίας Αρχιεπισκόπου Αλβανίας ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ που έφυγε χθές από τη ζω΄κ...)

pic.twitter.com/VbdQe8R8rM

— Πελασγός Κορυτσάς/Pelasgos Koritsas (@PelasgosK) January 25, 2025

"Η αγάπη είναι μια ασύλληπτη παγκόσμια δύναμη, θα τολμούσα να πω, κάτι σαν τη βαρύτητα· η αγάπη κρατάει σε μυστική αέναη συνοχή όλα τα λογικά όντα· είναι η ακατάλυτη ενέργεια του Θεού, «Ὅστις ἀγάπη ἐστί»."

+Αναστάσιος Αλβανίας pic.twitter.com/LDK3qn3GBb

— Rick Blaine (@Underwood_DC) January 25, 2025

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ - ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: Το Χριστουγεννιάτικο μήνυμα του Αρχιεπίσκοπου Αλβανίας Αναστάσιου

Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος: Το μήνυμά του για τα Χριστούγεννα https://t.co/Vp7uxZHK62 #ant1news pic.twitter.com/xBNr7GX6w0

— Ant1news.gr (@AntennaNews) December 22, 2024

 

Του Αρχιεπισκόπου Tιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστάσιου

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2024

«Θεός εφανερώθη εν σαρκί»

«Θεός εφανερώθη εν σαρκί» (Α' Τιμ. 3:16 )

«Χριστός γεννάται, δοξάσατε•

Χριστός εξ ουρανών, απαντήσατε»

Κεντρική αλήθεια και σταθερός άξονας σκέψεως και ζωής όλων των πιστών Χριστιανών παραμένει η ενανθρώπηση του Λόγου του Θεού, ότι «…ο Λόγος σαρξ εγένετο και εσκήνωσεν εν ημίν» (Ιω. 1:14). 

Όπως σταθερά ομολογούμε στο Σύμβολο της Πίστεως, πιστεύουμε στον Ιησού Χριστό «τον Υιόν του Θεού τον μονογενή, τον εκ του Πατρός γεννηθέντα προ πάντων των αιώνων•… Τον δι' ημάς τους ανθρώπους και διά την ημετέραν σωτηρίαν κατελθόντα εκ των ουρανών και σαρκωθέντα εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου και ενανθρωπήσαντα». 

Κατά την υπέροχη σύνοψη του Μ. Αθανασίου «Αυτός γαρ ενηνθρώπησεν, ίνα ημείς θεοποιηθώμεν». 

Τα Χριστούγεννα φανερώνουν δύο φάσεις της θείας οικονομίας: 

Πρώτον την έλευση του Υιού και Λόγου του Θεού στην ιστορία της ανθρωπότητος. 

Δεύτερον τον σκοπό της, που είναι η κατά χάριν θέωση του ανθρώπου∙ επίσης ότι ο μόνος τρόπος της πραγματοποιήσεως αυτού του σκοπού είναι ο δρόμος της αγάπης.

Ο σαρκωθείς Χριστός, ο αληθής «άρχων ειρήνης», δεν «εφανερώθη εν σαρκί» ως εξουσιαστής με ανθρώπινη δύναμη, γνώση και ισχύ. Ο άπειρος και απρόσιτος Θεός προσέλαβε την ανθρώπινη φύση στην πληρότητά της, επισημαίνοντας την απέραντη αξία του ανθρώπου. Αυτό που καταξιώνει το κάθε ανθρώπινο πρόσωπο δεν είναι η καταγωγή, η φυλή, οι γνώσεις, οι ικανότητές του, αλλά το γεγονός ότι είναι άνθρωπος.

Ο προσδιορισμός «εν σαρκί» περιλαμβάνει οτιδήποτε υλικό και πνευματικό, το οποίο συνιστά τον άνθρωπο. Στο πρόσωπο του Χριστού περιχωρείται η θεία και η ανθρώπινη φύση ατρέπτως. Πρόκειται για ένα Γεγονός που αποτελεί τη βάση της χριστιανικής αποκαλύψεως, που στηρίζει κάθε χριστιανική αξία και πρόταση.

Τα Χριστούγεννα διαλαλούν πασίχαρα ότι «Ούτως (τόσο πολύ, με αυτόν τον τρόπο) γαρ ηγάπησεν ο Θεός τον κόσμον, ώστε τον Υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ' έχη ζωήν αιώνιον» (Ιω.3:16). Και ακόμη ότι ο Υιός του Θεού σαρκούμενος φανερώνει το μυστήριο του Τριαδικού Θεού.  

Η κορυφαία αυτή δεσποτική εορτή της του Θεού Γεννήσεως φωτίζει την καρδιά με γαλήνη, παρηγοριά, αισιοδοξία, διάθεση γενναιοδωρίας. Κυρίως, όμως, αποκαλύπτει ότι ο Θεός είναι αγάπη. 

Η χριστιανική αγάπη δεν είναι μια αόριστη συναισθηματική έξαρση, αλλά μια στάση ζωής με εκφράσεις στην καθημερινότητα. Πρόκειται για ένα θείο φως που λάμπει στην όλη ύπαρξη. Τις ακτίνες του εκφραστικά τις προσδιορίζει ο Απ. Παύλος: «Η αγάπη μακροθυμεί, επιζητεί το καλό. H αγάπη δεν φθονεί. H αγάπη δεν κομπάζει, δεν επαίρεται, δεν φέρεται άπρεπα, δεν επιδιώκει το δικό της συμφέρον, δεν παροξύνεται, δεν μνησικακεί, δεν χαίρεται με την αδικία, αλλά συγχαίρει με την αλήθεια. Πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ελπίζει, πάντα υπομένει. Η αγάπη ουδέποτε εκπίπτει. (Α΄Κορ. 13:4-7).

Ο Δημιουργός και Κύριος του σύμπαντος δεν είναι μια απρόσωπη ενέργεια, σοφία, δύναμη, που προσεγγίζεται με διανοητικές ικανότητες του εγκεφάλου. Είναι Θεός προσωπικός που αγαπά και αποκαλύπτεται στον άνθρωπο, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή σχέση μαζί του. Μια σχέση που εξυψώνει ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη.

Ο Θεός, στον οποίο έχουμε στηρίξει τη ζωή μας, δεν εγκατέλειψε την ανθρωπότητα, που ταλαιπωρείται από τον εγωισμό και την εχθρότητα. Παραμένει ο Εμμανουήλ, «ο Θεός μεθ' ημών», χαρίζοντας νόημα και πληρότητα στη ζωή. Με την ταπείνωση, η οποία συνυφαίνεται πάντα με την αγάπη, αντιτάσσεται στην αλαζονεία, στην παντοτινή ρίζα κάθε κακού, στην πλεονεξία, επιθετικότητα, φονικές συγκρούσεις, ολέθριες συρράξεις. Στην ιδιότυπη σκληρή εποχή μας, που σε πολλές περιοχές λυσσομανά το μίσος και η βία, οι χριστιανοί, πιστοί στον φανερωθέντα εν σαρκί 'Αρχοντα της ειρήνης, πάντοτε να αντιστεκόμαστε, με όλες μας τις δυνάμεις ψυχικές και σωματικές, όπου και όσο μπορούμε.

Η Εκκλησία δεν περιορίζεται σε απλούς συλλογισμούς∙ εορτάζει με τρόπο δοξαστικό αυτά τα γεγονότα και με ύμνους τα υπομνηματίζει. «Χριστός γεννάται, δοξάσατε. Χριστός εξ ουρανών, απαντήσατε. Χριστός επί γης, υψώθητε». Όσοι πιστοί οφείλουμε αυτές τις εορταστικές ημέρες να υψωθούμε σε μια ζωή δοξολογίας και αγάπης.

Αδελφοί μου, υπενθυμίζω: 

ΠΑΣΧΑ - ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: To μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου : Υπερνίκηση των θλίψεων με τη δύναμη της Αναστάσεως

Του (ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΥ ΙΕΡΑΡΧΗ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ)  Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου

 
«Τοῦ γνῶναι αὐτὸν καὶ τὴν
δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ» (Φιλ. 3:10)

Νικητήρια και παρήγορα αντηχεί και πάλι ο αναστάσιμος παιάνας «Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας...», μέσα στο έρεβος της μελαγχολίας από τα ποικίλα οδυνηρά γεγονότα, στην Ουκρανία, στη Γάζα, στο Σουδάν, στην Αϊτή και σε άλλα μέρη της γης∙ αλλά ακόμα και στο άμεσο περιβάλλον μας, που συχνά ταλανιζεται από στενοχώριες, διχασμούς, εχθρότητες, σοβαρές ασθένειες, ποικιλόμορφες κρίσεις.

Η χριστιανική πίστη μάς ενισχύει με μία μεγάλη βεβαιότητα. Γνωρίζουμε ότι είμαστε ευάλωτοι, ότι έχουμε "τὸν θησαυρὸν τοῦτον (τῆς πίστεως) ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσιν, " (Β' Κορ. 4:7-8), όμως, αυτό συμβαινει «ἵνα ἡ ὑπερβολὴ τῆς δυνάμεως ᾖ τοῦ Θεοῦ καὶ μὴ ἐξ ἡμῶν·».

Η πασχαλινή περίοδος ιδιαιτέρως μας προσκαλεί να προσεγγίσουμε τον παθόντα και αναστάντα Χριστό με έναν προσωπικό βιωματικό τρόπο: «τοῦ γνῶναι αὐτὸν καὶ τὴν δύναμιν τῆς ἀναστάσεως αὐτοῦ καὶ τὴν κοινωνίαν τῶν παθημάτων αὐτοῦ, συμμορφούμενοι τῷ θανάτῳ αὐτοῦ» (Φιλ. 3:10).

Δύο βασικές αλήθειες φωτίζουν τον δρόμο για τη στενότερη σχέση με τον παθόντα και αναστάντα: Η αποδοχή της κοινωνίας των παθημάτων και η συμμόρφωση τῷ θανάτῳ Αὐτοῦ.

Και άλλοτε έχουμε τονίσει ότι η Ανάσταση δεν είναι κάτι που έρχεται ανεξάρτητα, που ακολουθεί τον Σταυρό, αλλά υπάρχει μέσα στον Σταυρό, στο πάθος, όταν το αποδεχόμαστε όπως ο Χριστός.

Και αντιστρόφως, η βίωση της Αναστάσεως προϋποθέτει πάντα τη συμμόρφωση με τον σταυρωθέντα και αναστάντα Χριστό.

Αυτή η κοινωνία των παθημάτων και της Αναστάσεως κρατύνει την αντοχή μας, ώστε να μην καταποθούμε από κατάθλιψη και απελπισία.

Ο ουσιώδης επινίκιος ύμνος που σταθερά μέσα μας αντηχεί - «Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν, θανάτῳ θάνατον πατήσας..», αποτελεί...

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Το Χριστουγεννιάτικο μήνυμα του αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου

Του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας ΑΝΑΣΤΑΣΙΟΥ

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ 2023

Υπομονή της ελπίδος

«Δι’ ὑπομονῆς τρέχωμεν τόν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα…» (Ἑβρ. 12:1)

Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε!

Τα Χριστούγεννα, κορυφαία χριστιανική εορτή, δεν είναι απλώς ευκαιρία ανταλλαγής ευχών και δώρων, οικογενειακής θαλπωρής, ψυχαγωγίας, που προσφέρει πνευματική ευφορία στην κοινωνική ζωή. 

Είναι κυρίως μια ακένωτη πηγή πολυδιάστατης ελπίδος -για την αξία του κάθε ανθρώπινου προσώπου, για την πορεία της ανθρωπότητος, για το νόημα της ζωής.  

Η Γέννηση του Χριστού διαλαλεί εορταστικά ότι «οὕτως ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν Υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ιω. 3:16). Δεν είμαστε, λοιπόν, μόνοι μας στην περιπέτεια αυτού του βίου. Με την ενανθρώπησή Του ο Υιός και Λόγος του Θεού προσέλαβε ολόκληρη την ανθρώπινη φύση, στην πνευματική και υλική της υπόσταση, και την ανέπλασε. Πρόκειται για ένα Γεγονός που αποτελεί το κέντρο της χριστιανικής αποκαλύψεως∙ «ὁ Θεὸς ἐφανερώθη ἐν σαρκί» (Α ́ Τιμ. 3:16).  

Αυτή η φανέρωση της αγάπης του Θεού «ἐν σαρκί» συνιστά τη μοναδικότητα της χριστιανικής πίστεως. Ας το τονίσουμε «ἔτι καί ἔτι»: ο Θεός, ο Δημιουργός και Κύριος του σύμπαντος δεν είναι μια απρόσωπη ενέργεια, σοφία, δύναμη. Είναι προσωπικός Θεός, που αποκαλύπτεται στον άνθρωπο, ο οποίος βρίσκεται σε συνεχή σχέση μαζί Του. Μια σχέση που γίνεται αισθητή από ολόκληρη την ανθρώπινη ύπαρξη∙ «ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ» (Α ́ Ιω. 4:16). 

Αυτός ο Θεός δεν εγκατέλειψε τον κόσμο, που τον θανατώνουν η εγωπάθεια, το μίσος, η αδικία, η απόγνωση. Η εορτή των Χριστουγέννων μάς καλεί να αναλογιστούμε ότι η ελπίδα της παρουσίας Του μέσα στη ζωή μας αποτελεί την πηγή της υπομονής.

Οι ποικίλες αντιξοότητες και τα αδιέξοδα που εμφανίζονται στην επίγεια πορεία του Λυτρωτή αντιμετωπίζονται πάντοτε με υπομονή ελπίδος. Ήδη στη Γέννησή Του, όπως απεικονίζεται στην ορθόδοξη αγιογραφία, μια γαλήνια υπομονή γεμάτη λάμψη αντικατοπτρίζεται στο βλέμμα της Παναγίας Μητέρας, του Ιωσήφ, καθώς και των ποιμένων και των μάγων. Ακόμη και στο βλέμμα των ζώων στο ταπεινό σπήλαιο και του υποζυγίου, που μετείχε στην περιπέτεια της ξενιτιάς του μικρού Ιησού, φανερώνεται μια ήρεμη υπομονή.

Η υπομονή της ελπίδος που εκπέμπεται τα Χριστούγεννα δεν συνιστά αδυναμία, αντιθέτως δηλώνει μια μυστική δύναμη. Μεταμορφώνει και τις μεγαλύτερες θλίψεις και αδυναμίες της παρούσης ζωής ενισχύοντας την αντοχή, το αγωνιστικό φρόνημα, την αντίσταση ποιότητος, τη στήριξη της αλήθειας και της δικαιοσύνης. Από την προσωπική του εμπειρία ο Απόστολος Παύλος βεβαιώνει: «εἰδότες ὅτι ἡ θλῖψις ὑπομονὴν κατεργάζεται, ἡ δὲ ὑπομονὴ δοκιμήν, ἡ δὲ δοκιμὴ ἐλπίδα, ἡ δὲ ἐλπὶς οὐ καταισχύνει» (Ρωμ. 5:3-5). Με την υπομονή ο πνευματικός άνθρωπος αξιοποιεί καλύτερα τις νοητικές και συναισθηματικές του δυνάμεις. Η υπομονή ενωμένη με ήρεμη επιμονή ανοίγει περάσματα σε πολλά αδιέξοδα ανθρώπινων σχέσεων, σε κρίσεις υγείας, στη φτώχεια, σε κοινωνικές αναταράξεις. Οδηγεί την ανθρώπινη ζωή στην ωριμότητα «ἡ δὲ ὑπομονὴ ἔργον τέλειον ἐχέτω, ἵνα ἦτε τέλειοι καὶ ὁλόκληροι ἐν μηδενὶ λειπόμενοι» (Ιακ. 1:4).

Η ελπίδα στηρίζει την υπομονή και η υπομονή ενισχύει την ελπίδα, αντλώντας και οι δύο δύναμη από την πίστη. Οι αναφορές της Αγίας Γραφής στην υπομονή είναι πολύπτυχες και διορατικές. Μας βοηθούν να πορευόμαστε «τῇ ἐλπίδι χαίροντες τῇ θλίψει ὑπομένοντες, τῇ προσευχῇ προσκαρτεροῦντες» (Ρωμ. 12:12). Αναλογιζόμενοι το παράδειγμα του Κυρίου ημών και των αγίων που τον ακολούθησαν: «δι’ ὑπομονῆς τρέχωμεν τὸν προκείμενον ἡμῖν ἀγῶνα, ἀφορῶντες εἰς τὸν τῆς πίστεως ἀρχηγὸν καὶ τελειωτὴν Ἰησοῦν» (Εβρ. 12:1-2). Με το βλέμμα προσηλωμένο σ’ Αυτόν, αντιμετωπίζουμε νηφάλια και σθεναρά όλες τις δοκιμασίες που ορθώνονται μπροστά μας.

Κάθε εποχή έχει τις δικές της αναταραχές, πολεμικές συγκρούσεις, καταστροφές, τραγωδίες, ανέχεια, σπαραγμό, απελπισία. Και η δική μας συγκλονίζεται από παρατεινόμενους αδιανόητα σκληρούς πολέμους σε πολλές γωνιές της γης και κοντύτερα στην Ουκρανία και στην Παλαιστίνη. Αντιθέσεις και ρήγματα ταλαιπωρούν ακόμη και τα εκκλησιαστικά περιβάλλοντα. Κάθε λαός έχει τα δικά του πολύμορφα προβλήματα. Κάθε κοινότητα, κάθε άνθρωπος βιώνει ώρες μελαγχολίας και πόνου. Για όλες τις περιπτώσεις, απαραίτητος οδηγός παραμένει η υπομονή της ελπίδος.

Ας εντείνουμε την ικεσία μας για κατάπαυση των φονικών συγκρούσεων και των ποικίλων κοινωνικών κρίσεων, ώστε να επικρατήσει όπου γης ειρήνη. Ας προσπαθήσουμε «διά τῆς ὑπομονῆς καί τῆς παρακλήσεως τῶν Γραφῶν» να ενισχύσουμε την ομοφροσύνη μεταξύ μας και την αρμονική συνεργασία, αυξάνοντας την ελπίδα μέσα μας. «Ὁ δὲ Θεὸς τῆς ἐλπίδος πληρώσαι ὑμᾶς πάσης χαρᾶς καὶ εἰρήνης ἐν τῷ πιστεύειν, εἰς τὸ περισσεύειν ὑμᾶς ἐν τῇ ἐλπίδι ἐν δυνάμει Πνεύματος Ἁγίου» (Ρωμ. 15:13).

Χριστός γεννάται, δοξάσατε! 

Η υπομονή της ελπίδος ...

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Το μήνυμα του αδάμαντα της ορθοδοξίας, Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου για τα Χριστούγεννα

Ἀναστάσιος

Ἀρχιεπίσκοπος Τιράνων, Δυρραχίου καί πάσης Ἀλβανίας

 

«Θεὸς ὢν εἰρήνης, Πατὴρ οἰκτιρμῶν,
τῆς μεγάλης βουλῆς σου τὸν Ἄγγελον,
εἰρήνην παρεχόμενον, ἀπέστειλας ἡμῖν·»
(Καταβασίες της εορτής των Χριστουγέννων)

 
Ο πόθος για ειρήνη έχει γίνει τον τελευταίο καιρό πόνος καθημερινός, κραυγή και ικεσία εκατομμυρίων ανθρώπων. Οδύνη ατέρμονη κυριαρχεί από τον ολέθριο, απαράδεκτο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας. Συγχρόνως πολεμικές συγκρούσεις εξακολουθούν στη Συρία, στην Υεμένη και γενικότερα στην Ασία και την Αφρική, ενώ συχνές είναι οι τρομοκρατικές ενέργειες σε πολυπληθή δυτικά αστικά κέντρα. Δεν έπαυσαν να ταλαιπωρούν την οικουμένη και άλλης μορφής πόλεμοι, οικονομικοί, διπλωματικοί, ιδεολογικοί. Η βία και η αυθαιρεσία έφτασαν να βεβηλώνουν ακόμη και χώρους ιερούς. Τα συμφέροντα των ποικιλώνυμων ισχυρών χρησιμοποιούν ως πολεμικό όπλο την παραπληροφόρηση, για να υποδουλώσουν τη σκέψη και τη συνείδηση πολλών.

Η εορτή των Χριστουγέννων όχι μόνο τονίζει το αίτημα και τον πόθο για ειρήνη, αλλά αποκαλύπτει και πώς μπορεί να εδραιωθεί. Η έλευση του Λυτρωτού του κόσμου, του Ιησού Χριστού, η οποία χαιρετίζεται με τον αγγελικό ύμνο «Δόξα ἐν ὑψίστοις Θεῷ καὶ ἐπὶ γῆς εἰρήνη, ἐν ἀνθρώποις εὐδοκία» (Λουκ. 2:14), αποτελεί την πραγματοποίηση της προφητείας του Ησαΐου (8ος αι. π. Χ): «ὅτι παιδίον ἐγεννήθη ἡμῖν, … καὶ καλεῖται τὸ ὄνομα αὐτοῦ μεγάλης βουλῆς ἄγγελος, θαυμαστὸς σύμβουλος, Θεὸς ἰσχυρός, ἐξουσιαστής, ἄρχων εἰρήνης, πατὴρ τοῦ μέλλοντος αἰῶνος·… καὶ τῆς εἰρήνης αὐτοῦ οὐκ ἔστιν ὅριον…» (Ησ. 9:6-7).

Η ειρήνη δεν είναι απλώς ευχή, είναι θείο δώρο και επίτευγμα της συνεργίας του ανθρώπου με τον Θεό. Η ακτινοβολία της θείας χάριτος είναι δεδομένη, η ανθρώπινη προσπάθεια αναμενόμενη. Η ορθόδοξη χριστιανική εμπειρία αναφέρεται σε μια πολυεδρική ειρήνη με τον εαυτό μας, με τους συνανθρώπους μας, με τον Θεό, με την κτίση. Τα Χριστούγεννα συμπυκνώνουν εν σπέρματι σε πλαίσιο προφητικό τις μεγάλες αλήθειες, που ξετυλίγονται ολοκληρωτικά στη ζωή του Χριστού, κορυφώνονται στο Πάθος και την Ανάσταση και προβάλλονται από την Εκκλησία σε μεγάλες εορτές.

Εκ πρώτης όψεως το αντίθετο της ειρήνης θεωρείται ότι είναι ο πόλεμος. Είμαι πεπεισμένος ότι το αντίθετο της ειρήνης είναι κατά βάθος ο εγωκεντρισμός, με τις ποικίλες μορφές του, αλαζονεία, υπερηφάνεια, εγωπάθεια, μεγαλομανία⸱ αυτός καταστρέφει τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων και των λαών και υποδαυλίζει τις μικρές και μεγάλες συγκρούσεις. Μέσα στο φως της Γεννήσεως του Χριστού διευκρινίζεται επίσης ότι ο εγωκεντρισμός υπερνικάται με την αγάπη και την ταπεινοφροσύνη, που αποτελούν θεμελιώδη    προαπαιτούμενα για την εδραίωση της ειρήνης.


Η καρδιά του χριστιανικού μηνύματος είναι ότι: «Οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ’ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον» (Ιω. 3:16). Οι εκφράσεις της αγάπης που προσδιορίστηκαν από τη χριστιανική πίστη αδιάκοπα ακτινοβολούν στο πρόσωπο του Ιησού Χριστού και εκείνων, που με αφοσίωση Τον ακολουθούν. Όπως ο Άγιος Μάξιμος ο ομολογητής επιμένει: «Πολλοί έχουν πει πολλά περί αγάπης, αν όμως την αναζητήσεις, θα την βρεις μόνο στους μαθητές του Χριστού, επειδή μόνον αυτοί είχαν την αληθινή Αγάπη δάσκαλο της αγάπης» (Περί ἀγάπης Δ΄ Ἑκατοντάς, 100).

Ο Υιός και Λόγος του Θεού δεν έγινε άνθρωπος, για να μας δώσει μια γενική αόριστη θεωρία περί αγάπης, αλλά για να την αποκαλύψει μένοντας ανάμεσά μας. Να καταυγάσει με το φως της θεογνωσίας την αλήθεια ότι: «Ὁ Θεὸς ἀγάπη ἐστί, καὶ ὁ μένων ἐν τῇ ἀγάπῃ ἐν τῷ Θεῷ μένει καὶ ὁ Θεὸς ἐν αὐτῷ.» (Α΄ Ιω. 4:16). Η δέσμη φωτός της αγάπης εμπεριέχει όλο το φάσμα των αρετών. Τη δικαιοσύνη, την αγαθωσύνη, τη συχωρητικότητα, την αλήθεια, βασικά προαπαιτούμενα για την στερέωση της ειρήνης.

Ο Παντοδύναμος και Απερινόητος Υιός και Λόγος του Θεού, προσλαμβάνει, κατά το άπειρο έλεός Του, την ανθρώπινη φύση, για να την εξυψώσει με τρόπο ασύλληπτο στον ανθρώπινο νου στην κατά χάριν θέωση. 

Ο Θεάνθρωπος ήρθε ως βρέφος, ως αθώο παιδί και με την όλη ζωή και θυσία Του, προτρέπει: «Μάθετε ἀπ᾿ ἐμοῦ, ὅτι πρᾷός εἰμι καὶ ταπεινὸς τῇ καρδίᾳ, καὶ εὑρήσετε ἀνάπαυσιν ταῖς ψυχαῖς ὑμῶν.» (Μτ 11:29).

«…Ὅθεν θεογνωσίας, πρὸς φῶς ὁδηγηθέντες…».

Με αισθήματα ευγνωμοσύνης για το εκπληκτικό φως θεογνωσίας, που μας χαρίζει με τη Γέννησή Του ο Κύριός μας Ιησούς Χριστός, ας Τον δοξολογήσουμε αναπτύσσοντας την ειρήνη, με τον εαυτό μας, με τους συνανθρώπους μας, με τον Θεό, και ας αγωνιζόμαστε να είμαστε συνεργοί Του, κατά την εντολή: 

ΠΑΣΧΑ - ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: Ανάσταση! H αγάπη τελικά θα νικήσει το μίσος (Το Πασχαλινό μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου)

Του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου 

 

Χριστός Ανέστη!

Απαλύνοντας τον πόνο και τις πληγές, η αγάπη τελικά θα νικήσει. Το παρήγορο αυτό μήνυμα εκπέμπει διαχρονικά η λαμπροφόρος εορτή της Αναστάσεως του Χριστού.

Κορυφαία γεγονότα αγάπης μέσα στην παγκόσμια ιστορία προβάλλουν η έλευση του Υιού και Λόγου του Θεού στον κόσμο, η πρόσληψη της ανθρωπίνης φύσεως και η ανύψωσή της με το Πάθος και την Ανάστασή Του. Η χριστιανική πίστη στηρίζεται σε μια θεμελιώδη αλήθεια: «Ο Θεός αγάπη εστί, και ο μένων εν τη αγάπη εν τω Θεώ μένει και ο Θεός εν αυτώ» (Α’ Ιω. 4:16). 

Ανάσταση και αγάπη αλληλοπεριχωρούνται. Η κατά του θανάτου νίκη με την Ανάσταση του Χριστού συντελείται με την αγάπη: «ημείς οίδαμεν (γνωρίζουμε καλά) ότι μεταβεβήκαμεν εκ του θανάτου εις την ζωήν, ότι αγαπώμεν τους αδελφούς·» (Α’ Ιω. 3:14). Η μετάβαση από τον θάνατο στη ζωή συντελείται με την αγάπη.

Το εύρος και το βάθος της χριστιανικής αγάπης προσδιορίζονται στα βιβλικά κείμενα και αποκαλύπτονται στην πληρότητά τους, στη μορφή του σαρκωθέντος Υιού και Λόγου του Θεού, του Ιησού Χριστού. Αυτός είναι η ενσάρκωση της αγάπης. «Διήλθεν ευεργετών και ιώμενος», συγκρούστηκε με την αδικία και τη δολιότητα, με το ψεύδος και το μίσος, αντιμετώπισε την εχθρότητα και τις συκοφαντίες. Αποκάλυψε τη μεγαλοσύνη της αγάπης, συγχωρώντας και τους σταυρωτές Του. Με την Ανάστασή Του διακήρυξε τον θρίαμβο της αγάπης.

Η άπειρη αγάπη του Θεού συνυφάνθηκε με άμετρη ταπεινοφροσύνη, πόνο, με «κένωση». Ο Ιησούς Χριστός ο Υιός του Θεού «εαυτόν εκένωσεν μορφήν δούλου λαβών…». Και καθώς ήταν πραγματικός άνθρωπος, εκούσια ταπεινώθηκε μέχρι θάνατο σταυρικό. Γι’ αυτό και ο Θεός Τον υπερύψωσε και του χάρισε το ανώτερο από κάθε άλλο όνομα, ώστε εις το όνομα του Ιησού να κάμψη κάθε γόνυ …και κάθε γλώσσα να ομολογήσει ότι ο Ιησούς Χριστός είναι Κύριος εις δόξαν του Θεού Πατρός» (Φιλ 2: 6-11).

Για τη χριστιανική συνείδηση Σταυρός και Ανάσταση αποτελούν μια ενότητα οργανική. Όπως και άλλοτε έχουμε επισημάνει, η Ανάσταση δεν έρχεται μετά τον Σταυρό. Η Ανάσταση βρίσκεται μέσα στον Σταυρό, όταν τον αποδεχόμαστε, όπως ο Χριστός από αγάπη προς τον Θεό και τους συνανθρώπους μας. Όσοι Τον ακολούθησαν και έγιναν μέλη του μυστικού σώματός Του γνωρίζουν ότι ο Σταυρός και η Ανάσταση καθορίζουν την πορεία της εν Χριστώ ζωής. Εύγλωττα συνοψίζει ο ‘Αγιος Κοσμάς ο Αιτωλός, «ο πανάγαθος και πολυέλεος Θεός έχει πολλά και διάφορα ονόματα. Λέγεται και Φως, και Ζωή και Ανάστασις. Όμως το κύριο όνομα του Θεού μας είναι και λέγεται Αγάπη».

Στις ημέρες μας, που η θλίψη, ο πόνος και η σύγχυση από τον αδελφοκτόνο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας κατακλύζουν τη σκέψη και την ψυχή μας, ίσως φανεί παράξενο να αναφερόμαστε στην αγάπη. Ο επιθετικός πόλεμος αποτελεί την τραγικότερη και σκληρότερη προσβολή και άρνησή της. Στις οδυνηρές, όμως, αυτές συνθήκες είναι φυσικό η προσοχή μας, αναζητώντας διέξοδο, να στρέφεται προς τις θεμελιώδεις αξίες της πίστεώς μας. Συγχρόνως με την καταδίκη των εγκλημάτων, επείγει γενικότερα να ενισχυθεί η πάντα νουν υπερέχουσα δύναμη της αγάπης μέσα μας και γύρω μας. Μόνο αυτή τελικά μπορεί να νικήσει την αλαζονική δύναμη της εξουσίας και να εξασφαλίσει τον δεσμό μας με τον Θεό της ειρήνης και της καταλλαγής.

«Ο ουν κτησάμενος την αγάπην αυτόν τον Θεόν εκτήσατο, επειδή ο Θεός αγάπη εστί»: Ο άνθρωπος, λοιπόν, που απέκτησε την αγάπη, απέκτησε τον ίδιο τον Θεό, διότι ο Θεός είναι αγάπη. (Μαξίμου του Ομολογητού, Κεφάλαια περί αγάπης, Δ΄, 100).

Συχνά διατυπώνεται η ευχή να είμαστε στη σωστή πλευρά της ιστορίας. 

Η αναστάσιμη ευχή...

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Το χριστουγεννιάτικο μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου: Ήρεμη αντοχή-Δεν είμαστε μόνοι

 

ΠΑΣΧΑ ΕΛΛΗΝΩΝ - ΠΙΣΤΗ - ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ: Το πασχαλινό μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου: Ελευθερία από το μίσος και τις μεταλλάξεις του

Από το ζωντανό στολίδι της Ορθοδοξίας μας Αρχιεπίσκοπο Αλβανίας ΑΝΑΣΤΑΣΙΟ

 

 Ευφρόσυνα η ολόφωτη εορτή του Πάσχα μάς καλεί να λάμψουμε από χαρά, ελευθερωμένοι από την αιχμαλωσία των θανατηφόρων παθών, από κάθε σκοτεινό στοιχείο που κρύβεται στον βυθό του εγώ μας.

Τα γεγονότα της σταυρώσεως του Χριστού δεν σχετίζονται μόνο με φρικτό πόνο, κατάφωρη αδικία, απύθμενη δολιότητα, αλλά κυρίως με ένα αβυσσαλέο μίσος της θρησκευτικής ηγεσίας, που κινητοποίησε μία ανεξέλεγκτη εχθρότητα του όχλου. Όλα, όμως, αυτά ανατράπηκαν με την Ανάσταση του Χριστού. Χωρίς εκκωφαντικό θόρυβο, ειρηνικά.

Η Ανάσταση διαλαλεί μια πολυσήμαντη νίκη πάνω στον θάνατο, στους πονηρούς σχεδιασμούς και τα θανατηφόρα πάθη: τον φθόνο, το ψεύδος και κυρίως το μίσος με τις ποικίλες μεταλλάξεις του, τη μνησικακία, την εκδικητικότητα, τη δολιότητα, που παραμένουν ανθεκτικά σε όλες τις εποχές και σε όλες τις κοινωνίες. Το μίσος μολύνει τη ζωή των ανθρώπων στην οικογένεια, στον θρησκευτικό και πολιτικό βίο, στις σχέσεις των εθνών, δημιουργώντας απρόβλεπτες διαμάχες. Και σήμερα, μέσα στη ανησυχητική ατμόσφαιρα που έχει δημιουργήσει η πανδημία, εμφανίζεται συχνά στα διάφορα περιβάλλοντα ένα ιδιότυπο μίσος, με ποικίλες μεταλλάξεις, από τα πιο απλά συμπτώματα– εκνευρισμούς, αντιπάθειες, επιθετικότητες έως τα πιο σοβαρά, πολώσεις, βία και διχόνοιες.

Το αποτελεσματικό εμβόλιο για την αντιμετώπιση του μίσους και των διαφόρων μορφών του μάς το αποκάλυψε ο σταυρωθείς και αναστάς Χριστός: είναι η εκούσια προσφορά συγγνώμης. Στη σύντομη προσευχή, που άφησε στους μαθητές Του, έβαλε στα χείλη όλων των μελών της Εκκλησίας Του μια συμφωνία: «καί ἄφες ἡμῖν τὰ ὀφειλήματα ἡμῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς ἀφίεμεν τοῖς ὀφειλέταις ἡμῶν» (Ματθ. 6:12). Τονίζοντας το μεγαλείο και την ευρύτητα της αγάπης, που φανέρωσε με τη διδασκαλία και το έργο Του, κήρυξε μια ειρηνική επανάσταση. Κάλεσε όσους τον ακολουθούν να συγχωρούν και να αγαπούν τους εχθρούς τους: «Ἐγὼ δὲ λέγω ὑμῖν, ἀγαπᾶτε τοὺς ἐχθροὺς ὑμῶν,…, καλῶς ποιεῖτε τοῖς μισοῦσιν ὑμᾶς…» (Ματθ. 5:44). Ακόμη, με μια αιφνιδιαστική προειδοποίηση τούς προετοίμασε: «μακάριοί ἐστε ὅταν μισήσωσιν ὑμᾶς οἱ ἄνθρωποι... ἕνεκα τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου» (Λουκ. 6:22). Και τελικά σφράγισε τη θεμελιώδη αυτή χριστιανική αρχή με την τελευταία δέησή Του πάνω στον Σταυρό: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. 23:34). 

Η συγχωρητικότητα έκτοτε, έγινε βασικό χρωμόσωμα της ζωής του συνειδητού χριστιανού.

Συνήθως, πολλοί προσπαθούμε να αποφύγουμε αυτή τη βασική ευαγγελική αρχή και εντολή. Επιμένουμε στο δίκαιό μας και επικαλούμεθα την αξιοπρέπειά μας και τον κίνδυνο από εκείνους που μας πολεμούν. Παρά ταύτα, δεν υπάρχει μεγαλύτερη ελευθερία από τη συγχώρηση.

Όμως, δεν είναι αρκετό να ελευθερωθούμε εμείς προσωπικά από τις παρενέργειες του μίσους. Επιβάλλεται να συμβάλλουμε διαρκώς στη μείωση των εντάσεων γύρω μας, στην αποκλιμάκωση των πολώσεων, των συγκρούσεων, των ποικίλων μεταλλάξεων μίσους. Μακάριοι όσοι κατορθώνουν με τον λόγο και τη ζωή τους να αμβλύνουν διχασμούς, αντιθέσεις, εχθρότητες, καλλιεργώντας τη συμφιλίωση. Ευλογημένοι όσοι εμπνέονται από τη συγγνώμη, η οποία ανέτειλε από τον τάφο του Χριστού. Εκείνος πρώτος πήρε την πρωτοβουλία να δώσει την ζωή Του «λύτρον αντί πολλών» (Ματθ. 20:28). Αυτοί αναδεικνύονται πράγματι «τέκνα αναστάσεως».

«Ἀναστάσεως ἡμέρα, καὶ λαμπρυνθῶμεν» με το πασχαλινό φως της αγάπης, που νικά κάθε τύπο μίσους, χαρίζοντάς μας πνευματική ελευθερία. Αυτός ο ύμνος επαναλαμβάνει τα λόγια του αγίου Γρηγορίου του Θεολόγου, ο οποίος συμπληρώνει, «τοῖς μισοῦσιν ἡμᾶς, καὶ μὴ ὅτι τοῖς δι' ἀγάπην τι πεποιηκόσιν, ἢ πεπονθόσι· (εκείνους που μας μισούν όχι μόνο εκείνους οι οποίοι από αγάπη μάς έχουν ευεργετήσει ή έχουν ευεργετηθεί από εμάς), «συγχωρήσωμεν πάντα τῇ ἀναστάσει», (PG 35, 397). Και έτσι θα έχουμε την δυνατότητα και το δικαίωμα να ψάλουμε το «Χριστός Ανέστη!».

Αντλώντας έμπνευση και δύναμη από την ολόλαμπρη εορτή του Πάσχα, την κατ’ εξοχήν εορτή της συμπαντικής καταλλαγής, ας προσπαθήσουμε να ειρηνεύουμε προσωπικά, συγχωρώντας ακόμη και αυτούς που μας μισούν, έστω και αν αυτό φαίνεται δύσκολο.

Η Ανάσταση του Χριστού, διακηρύσσοντας τη νίκη της ζωής κατά του θανάτου και όλων των φθοροποιών παθών, μάς καλεί να...

 

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Το μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου (Το εμβόλιο έρχεται στη ζωή μας σαν ιδιότυπο χριστουγεννιάτικο δώρο)

Από το ΔΙΑΜΑΝΤΙ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ , τον Αρχιεπίσκοπο Tιράνων, Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας ΑΝAΣΤΑΣΙΟ

 «Το όνομα αυτού… μεθ’ ημών ο Θεός» (Μτ. 1:23)

Φέτος τα Χριστούγεννα θα τα εορτάσουμε χωρίς εξωτερικούς πανηγυρισμούς, χωρίς πολυπληθείς οικογενειακές ή φιλικές συγκεντρώσεις, αλλά ακόμη και χωρίς καθολική συμμετοχή των πιστών στις λατρευτικές εκδηλώσεις. Συγχρόνως, όμως, οι περιορισμοί, λόγω της πανδημίας, θα έχουν και μερικές θετικές παρενέργειες. 

Πριν από όλα είναι ευκαιρία να εκτιμήσουμε πόσο τεράστια σημασία έχουν στην πνευματική και κοινωνική μας ζωή τα αυτονόητα για τους πιστούς, η δυνατότητα να μεταβαίνουμε όποτε αποφασίζουμε στους ιερούς ναούς, για να προσευχηθούμε, για να συμμετάσχουμε στις λατρευτικές εκδηλώσεις, στα ιερά μυστήρια της Εκκλησίας. Αυτή τη φορά πρόκειται για ένα άλλο είδος πνευματικής «νηστείας» και ασκήσεως, που επιβάλλεται από εξωτερικές συνθήκες.

Φέτος ίσως μειωθούν από τη μεγάλη αυτή εορτή τα παράτερα επιχρίσματα, ο περιττός εκκωφαντικός θόρυβος και τα άσχετα στοιχεία που έχουν διεισδύσει, με κύριο σκοπό το κέρδος και τη ματαιοδοξία, αλλοιώνοντας το αληθινό νόημα της μοναδικής εορτής. Θα γιορτάσουμε με απλότητα, στέρηση αλλά και πόνο γι’ αυτούς που απεβίωσαν ολομόναχοι και γι’ αυτούς που επεβίωσαν μέσα στη θλίψη και την αμηχανία, ταλαιπωρημένοι από τις ποικίλες δυσκολίες.

Παρ’ όλη την αποξένωση και την ερημιά που μας απειλεί, στην εορτή των Χριστουγέννων δεσπόζει πάντοτε το μοναδικό γεγονός, ο ερχομός και η παρουσία του Υιού και Λόγου του Θεού.  

Ο Χριστός δεν έρχεται σαν επισκέπτης να μας χαιρετήσει ευγενικά και κατόπιν αθόρυβα να φύγει. Έρχεται, για να μείνει μαζί μας. Αυτό δηλώνει το όνομα Εμμανουήλ, που σημαίνει «μεθ’ ημών ο Θεός».  

Δεν έρχεται σαν δυνάστης, να μας αφαιρέσει την ελευθερία, επιβάλλοντας το θέλημά του. Έρχεται σαν βρέφος συμμεριζόμενος τη στέρηση, την ξενιτειά και μ’ ένα αδιόρατο χαμόγελο ειρήνης και ελπίδος έρχεται να μείνει μαζί μας. Θα αντιμετωπίσει ο ίδιος δοκιμασίες, προσβολές, εχθρότητες, που θα κορυφωθούν στο Πάθος, συμμετέχοντας στην οδύνη της ανθρωπότητος. 

Έρχεται, για να μείνει μαζί μας, αμφισβητούμενος, διωκόμενος, να μας στηρίξει, να μας παρηγορήσει με την αναστάσιμη υπόσχεσή του: «και ιδού εγώ μεθ’ υμών ειμι πάσας τας ημέρας έως της συντελείας του αιώνος» (Μτ 28:20).  

Είναι μαζί μας όχι μόνον στις γαλήνιες φάσεις των επιτυχιών, της καλής υγείας και των αρμονικών σχέσεων με τους άλλους. Παραμένει μυστικά μαζί μας και στις θολές περιόδους, όταν η θλίψη, η αποτυχία, η ασθένεια καταπονούν την ύπαρξή μας.

Κυρίως η καθοριστική αυτή παρουσία πρέπει να είναι συνειδητή και συνεχής στη διαμόρφωση και τον έλεγχο των σκέψεων, των ιδεών, των αποφάσεων και των ενεργειών μας. Δεν μπορούμε να ικετεύουμε να είναι παρών στις δύσκολες ώρες της ζωής μας και να αδιαφορούμε για το θέλημά του ή να το παραθεωρούμε στη νοοτροπία και τη συμπεριφορά μας στην καθημερινή μας ζωή. Η διαρκής συναίσθηση της παρουσίας του είναι η μόνη ικανή να μας οδηγήσει σωστά στις περιπέτειες του βίου μας.

Την πολύπλευρη αυτή παρουσία καλούμεθα να ζήσουμε εντονότερα, αυτή τη φορά με λιγότερη έπαρση για την ανθρώπινη γνώση, τις ικανότητες και τη δύναμή μας. Με περισσότερη αναζήτηση για τις προτεραιότητες του ανθρώπινου γένους και αλληλεγγύη σε τοπικό και παγκόσμιο επίπεδο. Με περισσότερη ελπίδα.

 Είναι συμβολικό ότι το εμβόλιο, που αναμένεται να δώσει διέξοδο στην πολύπλευρη αιχμαλωσία μας από τον κορονοϊό, έρχεται στη ζωή μας σαν ιδιότυπο χριστουγεννιάτικο δώρο.

Μέσα σε αυτήν την ατμόσφαιρα της περίεργης απομόνωσης που μας έχει επιβάλει η πανδημία, στη μοναξιά, την αγωνία και τον φόβο, ας αντισταθούμε, αδελφοί μου, γιορτάζοντας τα φετινά Χριστούγεννα με προσήλωση κυρίως στη λυτρωτική παρουσία του ακτίστου Υιού και Λόγου του Θεού, ο οποίος εισέρχεται στην κτιστή δημιουργία, διατηρώντας τον τελευταίο λόγο στην πορεία της ζωής μας και ολοκλήρου της κτίσεως.

Στην απροσδιόριστη, απρόσμενη μοναξιά που μας παγώνει, η μυστική παρουσία του Χριστού ζεσταίνει τη σκέψη και ζωογονεί τους πνεύμονες. Αυτό το αισιόδοξο άγγελμα των Χριστουγέννων, καθαρό σαν διαμάντι, χωρίς ποικίλα στολίδια, χρυσόσκονη και εντυπωσιακά περιτυλίγματα, πρέπει φέτος ιδιαίτερα να αναδειχθεί και να βιωθεί. Όχι σαν απλή ανάμνηση ενός αξιαγάπητου βρέφους, αλλά ως καθοριστικό μήνυμα ελπίδος, ως η μοναδική έκφραση της αγάπης, της παντοδυναμίας του Πατρός, του Κυρίου και Δημιουργού του σύμπαντος, ως εγγύηση του γεγονότος ότι δεν είμαστε μόνοι στην προσωπική και παγκόσμια περιπέτειά μας ούτε στην πρόσφατη πανδημία.

Αυτή την καθοριστική εμπειρία οφείλουμε όχι μόνο να την ενισχύσουμε μέσα μας, αλλά να τη μεταδώσουμε ως πνευματικά αντισώματα στους γύρω μας. Με στοργή, με ταπείνωση, με τον λόγο, με τη σιωπή, χωρίς προκλητική οίηση. Δεν είναι μόνον ο κορονοϊός που μεταδίδεται αθόρυβα και δραστικά. Πολύ περισσότερο, η πίστη σε αυτή τη λυτρωτική παρουσία μεταδίδεται ήρεμα και αποτελεσματικά από πιστό άνθρωπο σε άνθρωπο και από ομάδα σε ομάδα.

Το πιο ουσιαστικό, λοιπόν, χριστουγεννιάτικο δώρο, αδελφοί μου, που μπορούμε να προσφέρουμε στον εαυτό μας αλλά και στους γύρω μας είναι...

 

ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΣΜΟΣ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: «Θεὸς εἰρήνης»

Γράφει ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

Ἡ ἑλληνική λέξη «εἰρήνη», πού δεσπόζει στήν Καινή Διαθήκη καί στή μετάφραση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης τῶν Ἑβδομήκοντα, ἀντιστοιχεῖ κατά ἕνα μόνο μέρος στήν ἑβραϊκή λέξη «σαλώμ» (salom). 

Ἡ ὑπέρτατη Πραγματικότητα, ὁ «ὄντως Ὤν», ὁ δημιουργός καί προνοητής τοῦ σύμπαντος, ἀποκαλύπτεται μέσα ἀπό τά βιβλικά κείμενα ὡς «Θεὸς εἰρήνης».

Ἡ εἰρήνη δέν εἶναι κάτι πού μπορεῖ νά κατακτήσει ὁ ἄνθρωπος μόνος του, μέ δικές του ἀποφάσεις καί ἐνέργειες. Παραμένει τελικά δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ἕνα δῶρο ὅμως πού γιά νά δοθεῖ ἀπαιτεῖται ἡ ἀνάλογη στάση τοῦ ἀνθρώπου.  

Ἐν πρώτοις χρειάζεται ὁ ἴδιος ὁ ἄνθρωπος νά συνειδητοποιήσει ποιά εἶναι ἡ ἀληθινή πηγή τῆς εἰρήνης − μέ τή γεμάτη ἐμπιστοσύνη ἐπικοινωνία του μέ τόν Θεό, μέ τήν προσευχή, τή λατρεία, τή συμμόρφωση στό θέλημά Του. «Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν, εἰρήνην δὸς ἡμῖν» (Ἠσ. 26:12).

Ἡ ἀποφασιστική φάση στή θεία ἀποκάλυψη ἔρχεται, σύμφωνα μέ τό Εὐαγγέλιο, μέ τή σάρκωση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Στό πρόσωπό Του πραγματοποιεῖται ἡ προφητεία τοῦ Ἠσαΐα γιά τόν «ἄρχοντα εἰρήνης» (9:6) καί τόν «πάσχοντα δοῦλο» (53:5). Πιστός στήν παλαιοδιαθηκική παράδοση, πού ἔβλεπε τήν παρουσία τοῦ Θεοῦ ἀνάμεσα στόν λαό Του ὡς τό ὕψιστο ἀγαθό τῆς εἰρήνης (Λευιτ. 26:12· Ἰεζεκ. 37:26), ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης θεωρεῖ τήν παρουσία τοῦ Ἰησοῦ ὡς τήν πηγή τῆς εἰρήνης: «Εἰρήνην ἀφίημι ὑμῖν, εἰρήνην τὴν ἐμὴν δίδωμι ὑμῖν» (Ἰω. 14:27), βεβαιώνει ὁ Χριστός τούς μαθητές Του πρίν ἀπό τό Πάθος Του.

Καί μετά τήν Ἀνάστασή Του τούς προσφέρει μιά νέας ποιότητος εἰρήνη: «Εἰρήνη ὑμῖν… Λάβετε Πνεῦμα Ἅγιον…» (20:19-23). Μιά εἰρήνη πού στηρίζεται στή νίκη Του ἐπάνω στόν θάνατο. Λαμβάνοντας τό Ἅγιο Πνεῦμα ἀποκτοῦν μιά νέα ἐξουσία γιά τήν ὑπέρβαση τῆς ἁμαρτίας, πού ἀδιάκοπα ὑπονομεύει τήν εἰρήνη μέσα στή ζωή τῆς ἀνθρωπότητος.

Ὁ ἀπόστολος Παῦλος στίς ἐπιστολές του συνδέει σταθερά χάρη καί εἰρήνη, δηλώνοντας ἔτσι τήν προέλευση τῆς τελευταίας καί τόν ἄμεσο δεσμό της μέ τή σωτηρία. Ὁ Χριστός εἶναι «ἡ εἰρήνη ἡμῶν» (Ἐφεσ. 2:14· πρβλ. Κολ. 1:18-20). Ἔτσι, ὁ Χριστός ὑψώνεται ὡς ὁ αἰώνιος πρωταγωνιστής τῆς καταλλαγῆς καί τῆς εἰρήνης στίς προσωπικές, στίς τοπικές καί στίς παγκόσμιες διαστάσεις.

Ἡ σταθερή λοιπόν ἔμπνευση τῶν χριστιανῶν γιά τήν καταπολέμηση τῆς βίας, γιά τή συμφιλίωση καί τήν εἰρήνη, πηγάζει ἀδιάκοπα, ὄχι ἁπλῶς ἀπό τή συλλογιστική ἀναφορά στόν ἱστορικό Ἰησοῦ, ἀλλά ἀπό τήν ὑπαρξιακή, προσωπική σχέση μέ τόν συνεχῶς παρόντα Κύριο, πού εἶναι «χθὲς καὶ σήμερον ὁ αὐτὸς καὶ εἰς τοὺς αἰῶνας» (Ἑβρ. 13:8). Καί ἡ Ἐκκλησία −τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ στόν κόσμο− ἀκατάπαυστα δέεται: «ὑπὲρ τῆς ἄνωθεν εἰρήνης», «ὑπὲρ τῆς εἰρήνης τοῦ σύμπαντος κόσμου».

Συμμέτοχοι στό εἰρηνοποιό ἔργο τοῦ Θεοῦ. Ὅσο περισσότερο χωρίζεται ὁ ἄνθρωπος ἀπό τόν Θεό, τόσο ἀπομακρύνεται ἀπό τήν εἰρήνη. Καί ἀντιστρόφως, ὅσο ἀπομακρύνεται ἀπό τήν εἰρήνη, τόσο χωρίζεται ἀπό τόν Θεό. Αὐτή ἡ συναίσθηση τοῦ ἀδιάρρηκτου δεσμοῦ Θεοῦ καί εἰρήνης δέν ὁδηγεῖ τόν πιστό σέ μιά παθητική ἀναμονή τῶν θείων ἐπεμβάσεων γιά τήν ἐπικράτηση τῆς εἰρήνης στή γῆ. Ἀντίθετα, παρακινεῖ σέ μιά ὁλόψυχη προσπάθεια συμμετοχῆς στό εἰρηνοποιό ἔργο τοῦ Θεοῦ. Ὅσοι ἔχουν εὐλογηθεῖ μέ τήν ἐσωτερική εἰρήνη ἔχουν τήν εὐθύνη νά γίνουν εἰρηνοποιοί καί νά συμφιλιώνουν αὐτούς πού βρίσκονται σέ ἐχθρότητες.

Χαρακτηριστικά ὁ Μ. Βασίλειος ἐπισημαίνει: «Οὐ δύναμαι πεῖσαι ἑαυτὸν ὅτι ἄνευ… τοῦ… εἰρηνεύειν πρὸς πάντας δύναμαι ἄξιος κληθῆναι δοῦλος Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Ἐπιστολὴ 203, Τοῖς παραλιώταις ἐπισκόποις, Migne, PG 32, 737Β) [«Δέν μπορῶ νά πείσω τόν ἑαυτό μου ὅτι χωρίς νά εἰρηνεύω μέ ὅλους εἶμαι ἄξιος νά καλοῦμαι δοῦλος Ἰησοῦ Χριστοῦ»].

Εἰρήνη καί δικαιοσύνη

Ψευδοπροφῆτες κάθε ἐποχῆς ἐπιχειροῦν νά καθησυχάσουν τούς ἰσχυρούς τῆς γῆς μέ αὐθαίρετες ὑποσχέσεις εἰρήνης. Ὅμως ὁ λαός τοῦ Θεοῦ πρέπει νά εἶναι «λαὸς φυλάσσων δικαιοσύνην καὶ φυλάσσων ἀλήθειαν, ἀντιλαμβανόμενος ἀληθείας καὶ φυλάσσων εἰρήνην» (Ἠσ. 26:2-3).

Ἀπό τούς πρώτους αἰῶνες ἡ χριστιανική σκέψη ταύτισε τήν εἰρήνη μέ τή δικαιοσύνη. Κατά τήν ἔκφραση τοῦ Κλήμεντος Ἀλεξανδρέως, οἱ χριστιανοί εἶναι «εἰρηνικὸν γένος» (Παιδαγωγός, Migne, PG 8, 428B), γι᾽ αὐτό ὁ Θεός τούς θέλει καί τούς χρησιμοποιεῖ ὡς «εἰρηνικοὺς στρατιώτας» (Προτρεπτικὸς πρὸς Ἕλληνας, Migne, PG 8, 236B). Γνήσιος πόθος γιά εἰρήνη σέ τοπικό καί παγκόσμιο ἐπίπεδο σημαίνει ἀληθινή ἐπιθυμία καί ἀγώνα γιά δικαιοσύνη. Πρόκειται γιά μιά βασική θρησκευτική ἀρχή γιά τήν εἰρηνική συμβίωση τῶν ἀνθρώπων, πού κανείς δέν εἶναι δυνατόν νά παραθεωρήσει.

Ἡ βιβλική διδασκαλία ἐπιμένει ὅτι ἡ εἰρήνη πρέπει νά ἀρχίζει ἀπό μέσα μας: «Εἰρηνεύετε ἐν ἑαυτοῖς» (Α’ Θεσ. 5:13). «Ἡ εἰρήνη τοῦ Θεοῦ ἡ ὑπερέχουσα πάντα νοῦν φρουρήσει τὰς καρδίας ὑμῶν καὶ τὰ νοήματα ὑμῶν ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (Φιλ. 4:7). «Εἰρηνεύετε· καὶ ὁ Θεὸς τῆς ἀγάπης καὶ τῆς εἰρήνης ἔσται μεθ᾽ ὑμῶν» (Β´ Κορ. 13:11). Ἀκόμα καί ὅταν ζοῦμε σέ περιβάλλοντα πού ἀντιτίθενται στήν εἰρήνη. Ὅσον ἐξαρτᾶται ἀπό μᾶς, ὀφείλουμε νά διατηροῦμε σχέσεις εἰρηνικές πρός ὅλες τίς κατευθύνσεις, «εἰ δυνατόν, τὸ ἐξ ὑμῶν μετὰ πάντων ἀνθρώπων εἰρηνεύοντες» (Ρωμ. 12:18). Ἡ ἐσωτερική εἰρήνη ἀκτινοβολεῖ ὡς σεβασμός στήν ἀξιοπρέπεια τοῦ κάθε ἀνθρώπινου προσώπου ὡς δημιουργήματος τοῦ Θεοῦ, ἀνεξαρτήτως τοῦ τί πιστεύει ἤ ἄν πιστεύει.

Το θεμέλιο τῆς εἰρηνικῆς συνυπάρξεως

Ἡ χριστιανική ἐμπειρία κυρίως ἐπιμένει ὅτι τό οὐσιαστικά ἀντίθετο τῆς εἰρήνης δέν εἶναι ὁ πόλεμος, ἀλλά ὁ ἐγωισμός, ὁ ἀτομικός, ὁ συλλογικός ἐγωκεντρισμός, πού ἐπιδιώκει τό δικό του συμφέρον − τό προσωπικό, τό κοινοτικό, τό θρησκευτικό. Καί πού ὁδηγεῖ στήν υποτίμηση τῶν ἄλλων, στήν περιφρόνηση τοῦ διαφορετικοῦ, ἀλλά καί σέ μιά ἐσωτερική ἀναταραχή. 

Τό μόνο ἀποτελεσματικό ἀντίδοτο στόν ἐγωισμό εἶναι...

ΠΑΣΧΑ: Το μήνυμα του αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστασίου για την εορτή του Πάσχα

«Τη ελπίδι χαίροντες» αναβοώμεν Χριστός Ανέστη!

Απροσμέτρητη ελπίδα, αδελφοί μου, προσφέρει η Ανάσταση. Ελπίδα βασισμένη στη χαρμόσυνη είδηση ότι νικήθηκε ο αδυσώπητος εχθρός του ανθρώπου, ο θάνατος. Τον καταπάτησε ο Χριστός: «Πού σου, θάνατε, το κέντρον; Πού σου, άδη, το νίκος; Ανέστη Χριστός, και συ καταβέβλησαι» αναφωνεί ο Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος και μαζί του όλη η Ορθόδοξη Εκκλησία «...Ανέστη Χριστός, και ζωή πολιτεύεται... Χριστός γαρ εγερθείς εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων εγένετο? αυτώ η δόξα και το κράτος εις τους αιώνας των αιώνων. Αμήν».

Το γεγονός της Αναστάσεως του Χριστού καταυγάζει όλη την ανθρώπινη ζωή με ζωογόνο φως.  

Ακόμη και στις πιο δύσκολες συνθήκες μάς στηρίζει η αναστάσιμη εμπειρία: «ίνα μη πεποιθότες ώμεν εφ' εαυτοίς, αλλ' επί τω Θεώ τω εγείροντι τους νεκρούς» (B΄ Κορ. 1:9). 

Ο ανθρώπινος νους δεν χωράει το θαύμα. Η καρδιά, όμως, διαισθάνεται την αλήθεια αυτή και σκιρτά ψάλλοντας το Χριστός Ανέστη. Συγχρόνως η Ανάσταση δυναμώνει την ελπίδα ότι θα εξουδετερωθεί κάθε ενέργεια θανατηφόρα που συνθλίβει τη ζωή μας. Ενισχύει την ελπίδα ότι τελικά θα νικηθούν η αδικία, ο φθόνος, η διαφθορά, τα σκοτεινά συμφέροντα που συμβαδίζουν συνήθως με το δόλιο ψέμα και την αδίστακτη αλαζονεία και θανατώνουν την ειρήνη οδηγώντας την κοινωνία στην εξαθλίωση και στην παρακμή. 

 Ως λυτρωτική φωτοχυσία η ελπίδα διαχέεται ιδιαίτερα κατά την υπέρλαμπρη εορτή του Πάσχα προς όλες τις κατευθύνσεις. Καταυγάζει την ύπαρξη των πιστών, αγγίζει μυστικά και τις καλοπροαίρετες ψυχές που κινούνται στις παρυφές της πίστεως.

Η χριστιανική ελπίδα δεν προέρχεται από ακαθόριστη αισιοδοξία, δεν σχετίζεται με ψευδαίσθηση ουτοπιστική.

 Στηρίζεται στη βεβαιότητα ότι υπάρχει Θεός Παντοδύναμος, Δημιουργός του παντός και Προνοητής. Προσωπικός Θεός αγάπης, ο οποίος ούτως ηγάπησεν τον «κόσμον, ώστε τον υιόν αυτού τον μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται, αλλ' έχη ζωήν αιώνιον» (Ιω. 3:16). 

Η αναστάσιμη ελπίδα δεν αναφέρεται σε κάποια αόριστη ιδέα, αλλά είναι συνδεδεμένη με ένα Πρόσωπο, τον Θεάνθρωπο Ιησού Χριστό, ο οποίος εκουσίως υπέστη φρικτά βασανιστήρια, σταυρώθηκε νικώντας τον θάνατο. Η αναφώνηση Χριστός Ανέστη δεν δηλώνει ότι ανέστη ο Θεός -η θεότητα δεν πεθαίνει- αλλά ανέστη ο Θεάνθρωπος Χριστός και συνανέστησε την ανθρώπινη φύση, την οποία προσέλαβε «εκ Πνεύματος Αγίου και Μαρίας της Παρθένου».

Ο Απόστολος Παύλος επεξηγεί: «η αλήθεια είναι πως ο Χριστός έχει αναστηθεί, κάνοντας την αρχή για την ανάσταση όλων των νεκρών. Γιατί όπως ο θάνατος ήρθε στον κόσμο από έναν άνθρωπο, έτσι από έναν άνθρωπο ήρθε και η ανάσταση των νεκρών. Όπως πεθαίνουν όλοι εξαιτίας της συγγενείας με τον Αδάμ, έτσι, χάρις στη συγγένεια με τον Χριστό όλοι θα ξαναπάρουν ζωή». («Νυνί δε χριστός εγήγερται εκ νεκρών, απαρχή των κεκοιμημένων εγένετο. επειδή γαρ δι? ανθρώπου θάνατος, και δι΄ανθρώπου ανάστασις νεκρών. ώσπερ γαρ εν τω Αδάμ πάντες αποθνήσκουσιν, ούτως και εν τω Χριστώ πάντες ζωοποιηθήσονται») (Α΄ Κορ. 15: 20-22).

Με αυτή την χωρίς όρια ελπίδα προχωρεί η Εκκλησία ψάλλοντας τον αναστάσιμο παιάνα: «Χριστός ανέστη εκ νεκρών, θανάτω θάνατον πατήσας και τοις εν τοις μνήμασι ζωήν χαρισάμενος». Με δοξαστική αγαλλίαση επαναλαμβάνει: «Ευλογητός ο θεός και πατήρ του κυρίου ημών Ιησού Χριστού, ο κατά το πολύ αυτού έλεος αναγεννήσας ημάς εις ελπίδα ζώσαν δι' αναστάσεως Ιησού Χριστού εκ νεκρών» (Α΄ Πετρ. 1:3). 

Αυτή η ελπίδα ενισχύει τα μέλη της -όλους εμάς- στον καθημερινό μας αγώνα, για να αντέχουμε στις πολύμορφες θλίψεις, τις συκοφαντίες, τις αρρώστιες, τις αποτυχίες, την ανέχεια, τον βαθύ πόνο που προκαλεί η εκδημία των αγαπημένων μας προσώπων. Μάς στηρίζει επίσης και μας παρηγορεί η πασχαλινή ελπίδα ότι με τον φωτισμό του σταυρωθέντος και αναστάντος Χριστού θα ευρεθούν λυτρωτικές διαβάσεις στα ποικίλα πολιτικά, εκκλησιαστικά, προσωπικά και κοινωνικά αδιέξοδα, που μάς ταλαιπωρούν. Προχωρούμε λοιπόν «τη ελπίδι χαίροντες, τη θλίψει υπομένοντες, τη προσευχή προσκαρτερούντες (Ρωμ. 12:12)».

Υπάρχουν, βεβαίως, συγκεκριμένες προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση αυτής της ελπίδας. 

Πρώτη είναι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Οι θρησκευτικές κοινότητες στην Αλβανία μέχρι την ίδρυση κράτους

Γράφει ο Αρχιεπίσκοπος Αλβανίας Αναστάσιος

    Η εἰρηνική συμβίωση τῶν θρησκευτικῶν κοινοτήτων μπορεῖ γενικά νά προέλθει ἀπό δύο ἀντίθετες ἀφετηρίες. Εἴτε ἀπό τήν ἀδιαφορία γιά τη θρησκευτική ἐμπειρία, εἴτε ἀπό τή συνειδητή βίωση τῆς βαθύτερης οὐσίας τῆς θρησκείας, ὅπως προβάλλει στή ζωή πολλῶν ἐξαιρετικῶν προσωπικοτήτων ὅλων τῶν θρησκειῶν. 

Ἀντιστρόφως, ἡ θρησκευτική μισαλλοδοξία καί ἡ ἐχθρότητα ἀνάμεσα σέ συνυπάρχουσες θρησκευτικές κοινότητες εἶναι δυνατόν να ἀναπτυχθοῦν εἴτε ἀπό σπέρματα θρησκευτικοῦ τύπου, ἕναν ἀκραῖο φανατισμό, εἴτε ἀπό μή θρησκευτικές ρίζες, π.χ. παράγοντες πολιτικούς, ἐθνικιστικούς ἤ αἰτίες ψυχολογικές, ἰδιοτελεῖς, πού ζητοῦν να χρησιμοποιήσουν τή θρησκεία γιά ἄλλες ἐπιδιώξεις.

 

Ὅλες αὐτές οἱ ρίζες ὑπῆρξαν ἰσχυρές στό παρελθόν καί παραμένουν εὔρωστες στήν Ἀλβανία σήμερα. Βάση κοινῆς ἀποδοχῆς γιά τήν εἰρηνική συνύπαρξη τῶν θρησκευτικῶν κοινοτήτων, ἀλλά καί τῶν μή θρησκευτικῶν κύκλων στη σύγχρονη Ἀλβανία, νομίζω ὅτι πρέπει νά ἀποτελέσει ἡ ἐλευθερία της θρησκευτικῆς συνειδήσεως καί γενικότερα ὁ ἔμπρακτος σεβασμός τῶν ἀνθρωπίνων δικαιωμάτων. Η ἱστορία δέν συσχετίζεται μόνο μέ τό παρελθόν, ἀλλά συνιστᾶ και το ὑποσυνείδητο τοῦ παρόντος.

 

Τό θέμα ἔχει, νομίζω, σημασία καί γιά τόν εὐρύτερο χῶρο τῆς Βαλκανικῆς, ἀλλά καί γενικότερα για τή σύγχρονη διεθνῆ θρησκευτική πραγματικότητα, δεδομένου ὅτι ὁ Χριστιανισμός καί το Ἰσλάμ εἶναι οἱ δύο μεγαλύτερες θρησκεῖες τοῦ κόσμου, οἱ ὀπαδοί τῶν ὁποίων ὑπερβαίνουν το ἥμισυ τοῦ πληθυσμοῦ τῆς γῆς καί ἐπηρεάζουν πολύτροπα καί καθοριστικά τήν παγκόσμια κοινωνία.

 

Ἀλβανοί ἱστορικοί καί πολιτικοί ὑπογραμμίζουν μέ ἱκανοποίηση ὅτι «ἡ Ἀλβανία, παρὅλο πού ἦταν χωρισμένη σέ τρεῖς θρησκεῖες ἐχθρικές ἡ μιά γιά την ἄλλη, δέν γνώρισε θρησκευτικούς πολέμους στην ἱστορική της πορεία». Μήπως ὅμως ἡ διατύπωση αὐτή ἀποτελεῖ ἁπλούστευση μιᾶς πολυσύνθετης πραγματικότητος;

 

Τό ἐνδεχόμενο θρησκευτικῶν πολέμων προϋποθέτει τήν ὕπαρξη διαφόρων θρησκευτικῶν κοινοτήτων, τή σχετικῶς ἀνάλογη δύναμή τους καί τή δυνατότητα συγκρούσεων. Στόν χῶρο πού μᾶς ἀπασχολεῖ, τέτοιες συνθῆκες δέν ὑπῆρχαν στή διάρκεια τῆς πρώτης χιλιετίας μετά Χριστόν. Μέχρι τήν ἐποχή τοῦ Μεγάλου Σχίσματος τῆς Χριστιανοσύνης ἡ θρησκευτική ἑνότητα τῶν Ἀλβανῶν ἦταν κατά τό μᾶλλον ἤ ἧττον δεδομένη.

 

Ἕως τίς ἀρχές τοῦ 8ου αἰώνα, τό Ἀνατολικό Ἰλλυρικό −ὅπου ἀνῆκε ἡ περιοχή πού μᾶς ἐνδιαφέρει− ὑπαγόταν ἐκκλησιαστικῶς στή Ρώμη καί στή συνέχεια, το ἔτος 732-733, ἐντάχθηκε στή δικαιοδοσία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Μετά τόν 13ο αἰ. διαμορφώθηκαν δύο μεγάλες θρησκευτικές ζῶνες, στίς ὁποῖες δέσποσαν ἀντίστοιχα ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία στόν Νότο καί ἡ Ρωμαιοκαθολική Ἐκκλησία στόν Βορρᾶ.

 

Στήν πρώτη, λοιπόν, αὐτήν περίοδο, πού ἐκτείνεται ἀπό τούς ἀποστολικούς χρόνους μέχρι τά τέλη τοῦ 15ου αἰώνα, οἱ Ἀλβανοί δεν εἶχαν ἐσωτερικές συγκρούσεις ἤ ἀντιπαραθέσεις, ἔστω καί ἄν οἱ ἐπιδράσεις ἦταν ἔντονες καί ἀπό τήν Ἀνατολή καί ἀπό τή Δύση. 

Στή δεύτερη περίοδο, τήν ἐποχή τῆς ὀθωμανικῆς κυριαρχίας, παρατηρήθηκε συνεχής αἱμορραγία τῶν χριστιανικῶν κοινοτήτων πρός ὄφελος τῆς μουσουλμανικῆς. Οἱ ἐξισλαμισμοί κορυφώθηκαν στόν 16ο και 17ο αἰώνα.
 

Τάση εξισλαμισμού

 

Ἔτσι διαμορφώθηκαν τελικά, παράλληλα μέ τίς δύο χριστιανικές Ἐκκλησίες, καί οἱ ἰσλαμικές κοινότητες τῶν σουννιτῶν καί τῶν μπεκτασήδων, καθώς καί μερικῶν ἀκόμη αἱρετικῶν σηιτικῶν ὁμάδων. Μεταστροφή μουσουλμάνων στόν χριστιανισμό δεν ἦταν δυνατή, ἐφόσον ἡ ἰσλαμική νομοθεσία ἀπαγόρευε αὐστηρῶς στούς μουσουλμάνους, ἐπί ποινῇ θανάτου, τήν ἀλλαγή θρησκείας. Καί βεβαίως δέν ὑπῆρχαν περιθώρια θρησκευτικῶν πολέμων ἤ συγκρούσεων μέσα στήν Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία.
 
 

Μεταξύ τῶν Ἀλβανῶν παρατηρήθηκε ἐντονότερη ροή πρός τό Ἰσλάμ, ἀπό ὅ,τι σέ ἄλλες ἐθνότητες τῶν Βαλκανίων. Ὁ Teki Seleniça, στό βιβλίο του “Ἡ Ἀλβανία τοῦ 1927”, γράφει: «Οἱ Τοῦρκοι βρῆκαν στους Ἀλβανούς τούς συντρόφους και οἱ Ἀλβανοί βρῆκαν στούς Τούρκους ἕναν Ἀφέντη, ὁ ὁποῖος τούς ἄνοιξε ἐλεύθερο πεδίο γιά νά πραγματοποιήσουν ὅσα ἐπιθυμοῦσε ἡ καρδιά τους. Ἡ Τουρκία τούς ἔδινε ὁτιδήποτε ἤθελαν: περιουσίες, τιμές, ἄρματα».

 

Ὡς βασικοί λόγοι τῶν εὐρείας κλίκακος ἐξισλαμισμῶν ἔχουν ἐπισημανθεῖ: τό ἐνδιαφέρον ὁρισμένων πλουσίων νά διατηρήσουν τήν εὐμάρειά τους, τό παιδομάζωμα, οἱ ἐθνικοί καί πολιτικοί ἀνταγωνισμοί, ἡ προσηλυτιστική δράση ἐνθουσιωδῶν μουσουλμάνων, κυρίως δέ ἡ ἐπιθυμία τῶν καταπιεζομένων χριστιανῶν νά ἀπαλλαγοῦν ἀπό τήν ἰδιότητα τοῦ «ραγιᾶ» −πού συνεπαγόταν βαριές φορολογίες καί ταπεινώσεις− γιά νά ἐνταχθοῦν στήν προνομιοῦχο τάξη.

 

Ἐκτός ἀπό τούς γενικούς λόγους πού ἔχουν προσδιορισθεῖ γιά τους ἐξισλαμισμούς χριστιανῶν διαφόρων ἐθνοτήτων, μιά ἐπιπρόσθετη καί πολύ σημαντική αἰτία, πού ἕως σήμερα δέν ἔχει δεόντως ἐπισημανθεῖ, ὑπῆρξε, νομίζω, τό γεγονός ὅτι οἱ Ἀλβανοί στερήθηκαν ἕνα ἰσχυρότατο ἔρεισμα πού διέθεταν ἄλλοι γειτονικοί λαοί. Μιά χριστιανική γραμματεία στή μητρική τους γλώσσα.
 

Ασθενής θρησκευτική αντίσταση

 

Ἡ ἀπουσία ἀνεπτυγμένου γλωσσικοῦ ὀργάνου μείωσε τή θρησκευτική ἀντίσταση τῶν Ἀλβανῶν, οἱ ὁποῖοι ἦταν ὑποχρεωμένοι, ἐκτός ἀπό τή δική τους γλώσσα, πού παρέμενε ἄγραφη, νά χρησιμοποιοῦν καί μιά δεύτερη ἤ καί τρίτη· οἱ μουσουλμάνοι τήν ἀραβική καί τήν τουρκική, ἐνῶ οἱ ὀρθόδοξοι τήν ἑλληνική καί οἱ ρωμαιοκαθολικοί τή λατινική καί τήν ἰταλική. Ἄν εἶχε ἐγκαίρως διαμορφωθεῖ μία γραπτή ἐθνική ἀλβανική γλώσσα καί εἶχε μεταφρασθεῖ σ᾽ αὐτή μέρος ἔστω ἀπό τόν πλοῦτο τῶν χριστιανικῶν κειμένων, ὅπως συνέβη μέ ἄλλους βαλκανικούς λαούς, πράγμα πού θά βοηθοῦσε στήν ἀνάπτυξη σταθερῆς χριστιανικῆς συνειδήσεως, ἡ θρησκευτική ἐξέλιξη θά ἦταν ἴσως διαφορετική.

 

Ὅταν, ἀργότερα, ἄρχισαν τά ἀπελευθερωτικά κινήματα μέσα στήν ὀθωμανική αὐτοκρατορία, ἀρκετές φορές οἱ ὀρθόδοξοι Ἀλβανοί συμμάχησαν μέ ἄλλους ὀρθοδόξους τῆς Βαλκανικῆς, ἐνῶ οἱ μουσουλμάνοι Ἀλβανοί σέ πολλές περιπτώσεις πολέμησαν στό πλευρό τῶν κυβερνώντων Ὀθωμανῶν.  

Ἀναφέρονται...

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: Aντίδοτο στην ανασφάλεια

Του  Αρχιεπισκόπου Tιράνων Δυρραχίου και πάσης Αλβανίας Αναστάσιου
 

«Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε…

Χριστός επί γῆς, ὑψώθητε».

(Καταβασίες Χριστουγέννων)

 

Διάχυτη ανασφάλεια, σαν σκόνη πυρηνική, απλώνεται στη σύγχρονη κοινωνία, προκαλώντας ανησυχητική δύσπνοια. 

Πολλοί προσπαθούν να την αντιμετωπίσουν συσσωρεύοντας κάθε είδους υλικό πλούτο. Αλλοι αναζητούν φίλους ισχυρούς, πολιτικούς ή οικονομικούς παράγοντες. Μερικοί καταφεύγουν σε περίεργες θρησκευτικές ιδεολογίες ασιατικής προελεύσεως. Με ποικίλους τρόπους επιδιώκουν οι άνθρωποι την ασφάλειά τους.

 

Η εορτή των Χριστουγέννων έρχεται να προσφέρει το θεραπευτικό αντίδοτο στον ιό της ανασφάλειας. Να ζωντανέψει στον νου και τη συνείδησή μας μια αλήθεια συχνά λησμονημένη: ότι «ὁ Θεός μεθ" ἡμῶν». Αυτό ακριβώς σημαίνει το όνομα του ερχομένου Λυτρωτού: «Εμμανουήλ!». Ο Λόγος του Θεού «σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν,» (Ιω. 1:14).

 

Αυτό αποτελεί την κατεξοχήν εμπειρία της Εκκλησίας: Ο Θεός, ο άπειρος και απερινόητος δεν εγκατέλειψε τον κόσμο έρμαιο στις δυνάμεις του μίσους και του εγωκεντρισμού. Ο Υιός και Λόγος του Θεού προσέλαβε την ανθρώπινη φύση. Κατά τη διατύπωση του Μεγάλου Βασιλείου, ήλθε  στη γη «ίνα επαναγάγῃ πάσαν τήν ἀνθρωπότητα πρός ἑαυτόν», για να επανασυνδέσει την ανθρωπότητα με τον δημιουργό της: τον προσωπικό Θεό «ὅστις αγάπη εστί».

 

Πολλοί απορρίπτουν την εν Χριστώ αποκάλυψη υποστηρίζοντας ότι το σύμπαν κυβερνάται από μια απρόσωπη Ανώτερη Διάνοια και Δύναμη. Διανοητικές ικανότητες διαθέτει και ο άνθρωπος, το τελειότερο δημιούργημα στον κόσμο. Ομως ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του είναι η αυτοσυνειδησία του, ότι είναι πρόσωπο. Γιατί λοιπόν, όσοι αναφέρονται αόριστα σε μια Ανώτερη Δύναμη, τη θέλουν απρόσωπη; Γιατί αρνούνται ότι αυτή η Υπέρτατη Πραγματικότητα είναι συγχρόνως ένα Πρόσωπο, με αυτοσυνειδησία, που βεβαιώνει ότι είναι, κατά τη βιβλική έκφραση, «ο Ων», «ο Υπάρχων»;

 

Οι Χριστιανοί πιστεύουμε ότι ο Δημιουργός και Κύριος του σύμπαντος, δεν είναι μια απρόσωπη, αόριστη δύναμη, αλλά είναι ο Ζων Θεός, ο οποίος αποκαλύπτεται εκουσίως και συνάπτει με τον άνθρωπο σχέση αγάπης.  

Η Εκκλησία δεν ζητεί να επιβάλει αυτή την αλήθεια. Κατά τη μεγάλη εορτή των Χριστουγέννων κατεξοχήν την κηρύσσει δοξαστικά, καλώντας μας να την προσεγγίσουμε ουσιαστικά με πίστη θερμή και γνήσια αγάπη.

 

«Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε… Χριστός ἐπί γῆς, ὑψώθητε». Η εν Χριστώ πνευματική ανύψωση δεν συντελείται αυτόματα. Προϋποθέτει καταρχήν πίστη. Και η εορτή των Χριστουγέννων ζητεί να μας αφυπνίσει ώστε να δεχθούμε προσωπικά τον Ιησού Χριστό, ως Σωτήρα, ως Οδηγό, ως Εμπνευστή των σκέψεων, των συναισθημάτων, των αποφάσεων και των ενεργειών μας.

 

Η συναίσθηση της συνεχούς παρουσίας Του ειρηνεύει και ενθαρρύνει, «εἰ ὁ Θεὸς ὑπὲρ ἡμῶν, τίς καθ᾿ ἡμῶν;» (Ρωμ. 8:31). Αυτή η βεβαιότητα εξουδετερώνει κάθε αίσθημα ανασφάλειας προσφέροντας παρηγοριά, αντοχή και ελπίδα. Και ο πιστός επαναλαμβάνει γαλήνια τον ψαλμό: «Ἐὰν γὰρ καὶ πορευθῶ ἐν μέσῳ σκιᾶς θανάτου, οὐ φοβηθήσομαι κακά, ὅτι σὺ μετ᾿ ἐμοῦ εἶ» (Ψαλμ. 22).

 

«Χριστός ἐπί γῆς, ὑψώθητε». Ο Ιησούς Χριστός δεν ήλθε ως απλός Προφήτης να επισηµάνει τα κακώς κείµενα, να αναγγείλει ένα νέο σύστηµα ιδεών και αρχών. Ήλθε να µας ανυψώσει, να µας κάνει παιδιά του Θεού: «ἵνα τὴν υἱοθεσίαν ἀπολάβωμεν» (Γαλ. 4:5). Και αυτό  ακριβώς συντελείται δια της πίστεως: «πάντες γὰρ υἱοὶ Θεοῦ ἐστε διὰ τῆς πίστεως ἐν Χριστῷ ᾿Ιησοῦ» (Γαλ. 3:26). Οπως συγκλονιστικά συνοψίζει ο Ευαγγελιστής Ιωάννης αναφερόµενος στην έλευση του Μεσσία «οὕτω γὰρ ἠγάπησεν ὁ Θεὸς τὸν κόσμον, ὥστε τὸν υἱὸν αὐτοῦ τὸν μονογενῆ ἔδωκεν, ἵνα πᾶς ὁ πιστεύων εἰς αὐτὸν μὴ ἀπόληται, ἀλλ᾿ ἔχῃ ζωὴν αἰώνιον.» (Ιω. 3:16).

 

Ουσιαστικά η σχέση με τον Χριστό είναι σχέση αγάπης, η οποία διαμορφώνει μια γενικότερη στάση ζωής. Ο Ιησούς  προ του πάθους Του την καθόρισε: «ὁ ἔχων τὰς ἐντολάς μου καὶ τηρῶν αὐτάς, ἐκεῖνός ἐστιν ὁ ἀγαπῶν με· ὁ δὲ ἀγαπῶν με ἀγαπηθήσεται ὑπὸ τοῦ πατρός μου, καὶ ἐγὼ ἀγαπήσω αὐτὸν καὶ ἐμφανίσω αὐτῷ ἐμαυτόν.» (Ιω. 14:21). Καλές οι εξωτερικές εκφράσεις ευλάβειας και λατρείας, αλλά η ουσιαστική σχέση αγάπης μαζί Του σημαίνει συμμόρφωση προς το είδος αγάπης, που Εκείνος αποκάλυψε με τον λόγο, τη ζωή και τη θυσία Του. Σχολιάζοντας ο Αγ. Ιωάννης ο Χρυσόστομος τον ύμνο του Αποστόλου Παύλου «τίς ἡμᾶς χωρίσει ἀπὸ τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ;» (Ρωμ. 8:31-39) καταλήγει με τη γνωστή του τόλμη: «Τοῦτον γάρ ἁπάντων μεῖζον τό τόν Χριστόν ἐρώμενον ἔχειν ὁμοῦ καί ἐραστήν».

 

Ο συνεπής μαθητής του Χριστού δεν περιορίζεται να ασχολείται με τον εαυτό του. Αισθάνεται παράλληλα το χρέος να αγωνίζεται για τη δικαιοσύνη, την αλήθεια, τη συμφιλίωση και την ειρήνη στο άμεσο και ευρύτερο περιβάλλον του, συμβάλλοντας στην ασφαλή κοινωνική συνοχή. Δεν περιορίζεται στα εξωτερικά θρησκευτικά καθήκοντα. Δεν λησμονεί ότι: «ποιεῖν δίκαια καὶ ἀληθεύειν ἀρεστὰ παρὰ Θεῷ μᾶλλον ἢ θυσιῶν αἷμα.» (Παροιμ. 21:3). Είναι πασίγνωστο ότι η αναταραχή και η αβεβαιότητα, που δηλητηριάζουν το κοινωνικό γίγνεσθαι, συντηρούνται από την πολύμορφη διαφθορά, την οποία τροφοδοτούν τα ψέματα, η πλεονεξία, ο εγωκεντρισμός, η αλαζονεία. Αυτά ακριβώς ήλθε να ανατρέψει με την παρουσία Του ο ενανθρωπήσας Υιός και Λόγος του Θεού. Ο συντονισμός μας με τις αρχές, που ο Εκείνος καθόρισε, αποτελεί τη μεγαλύτερη εγγύηση για την  ασφάλεια της ζωής μας και γενικότερα της κοινωνίας.


«Χριστός γεννᾶται, δοξάσατε…» αδελφοί μου, «Χριστός ἐπί γῆς, ὑψώθητε». Ο Χριστός παραμένει μαζί μας όχι μόνο στις ώρες της κατανύξεως και της λατρείας, αλλά και στις θολές ημέρες της αμφιβολίας και της αδυναμίας. Η συνείδηση της παρουσίας του σαρκωθέντος Λόγου του Θεού διαλύει τη νέφωση της αβεβαιότητος, κάθε φόβο και ανησυχία.

 

Ας Τον υποδεχθούμε με αναζωογονημένη πίστη και αγάπη.  

Ας...

ΠΑΣΧΑ: "Μια εκπληκτική πρόσκληση" (Το πασχαλινό μήνυμα του Αρχιεπισκόπου Αναστάσιου)

Toυ (πάντα εξαιρετικού)  Αρχιεπισκόπου Αλβανίας Αναστάσιου



«Καθώς απέσταλκέ με ο πατήρ, καγώ πέμπω υμάς.» (Ιω. 20:21)

Η λατρευτική ζωή των Ορθοδόξων κορυφώνεται στην ολόλαμπρη εορτή της Αναστάσεως του Χριστού. Χωρίς την Ανάσταση, το κήρυγμα του Ευαγγελίου καταλήγει σε μια ισχνή δεοντολογία. Με τόλμη ο Απόστολος Παύλος επισημαίνει την αλήθεια αυτή: «Ει δε Χριστός ουκ εγήγερται, κενόν άρα το κήρυγμα ημών, κενή δε και η πίστις υμών» (Α΄ Κορ. 15:14). Η δυναμική του χριστιανικού μηνύματος συμπυκνώνεται στο «Χριστός Ανέστη!». Η Ανάσταση του Χριστού διατρανώνει την υπέρβαση του θανάτου: «Συνετάφημεν ούν αυτώ διά του βαπτίσματος εις τον θάνατον, ίνα ώσπερ ηγέρθη Χριστός εκ νεκρών διά της δόξης του πατρός, ούτω και ημείς εν καινότητι ζωής περιπατήσωμεν» (Ρωμ. 6:4). (Με το βάπτισμα έχουμε ταφεί μαζί με τον Χριστό, ώστε, όπως αναστήθηκε ο Χριστός από τους νεκρούς με την ενέργεια του Πατέρα, έτσι κι εμείς να πορευθούμε σε μια νέα ζωή). Ο Αναστάς Χριστός, ο οποίος συνέτριψε του θανάτου το κράτος, συνεχίζει να διαλύει κάθε θανατηφόρα πνοή φόβου, αδικίας, μίσους, απογοητεύσεως.

Αυτή την αλήθεια, η Ορθόδοξος Εκκλησία δεν επιδιώκει να την επιβάλει με στείρα επιχειρηματολογία. Την κάνει γιορτή, την χαίρεται, τη ζει, την αναγγέλλει: «Ανέστη Χριστός εκ νεκρών, λύσας θανάτου τα δεσμά, ευαγγελίζου γη χαράν μεγάλην, αινείτε, ουρανοί, Θεού την δόξαν» (Ιωάννης Δαμασκηνός). Με ρυθμό δοξαστικό καλεί τις ψυχές των πιστών να ανανεώνονται, να αναθάλλουν, να αυξάνουν τις εσωτερικές τους δυνάμεις, να επιτείνουν τον πνευματικό τους αγώνα.

Η εορτή όμως δεν περιορίζεται στην αναγγελία. Προχωρεί σε μία εκπληκτική πρόσκληση: Αυτή την διατύπωσε ο ίδιος ο Χριστός στην πρώτη, μετά την Ανάστασή Του, συνάντηση με τους μαθητές του: «Καθώς απέσταλκέ με ο πατήρ, καγώ πέμπω υμάς» (Ιω. 20:21). 

Οι μέρες που είχαν προηγηθεί ήταν γεμάτες πόνο και αβεβαιότητα. Οι μαθητές είχαν οδηγηθεί σε κατάθλιψη και απόγνωση. Παρά ταύτα ο Αναστάς Χριστός δεν περιορίζεται να τους αναγγείλει τη νίκη Του πάνω στην αδικία, το μίσος, τον ίδιο τον θάνατο, αλλά τους καλεί σε κάτι μοναδικό: να συμμετάσχουν στο έργο Του, στον αγώνα για να επικρατήσουν η δικαιοσύνη, η καταλλαγή, η αξιοπρέπεια, η αλληλεγγύη.

Αυτή η πρόσκληση, η εντολή και η υπόσχεση απευθύνονται στους Αποστόλους, σε ολόκληρη την Εκκλησία. Τα λυτρωτικά γεγονότα του Σταυρού και της Αναστάσεως πρέπει να αναγγελθούν σε όλη την οικουμένη: «Πορευθέντες ούν, μαθητεύσατε πάντα τα έθνη» (Ματθ. 28:19). Στην Εκκλησία, το Μυστικό Σώμα Tου, ανατίθεται μέσα στους αιώνες αυτή η πολυδιάστατη αποστολή: «Καθώς απέσταλκέ με ο πατήρ, καγώ πέμπω υμάς».

Έκτοτε η «Μία Αγία Καθολική και Αποστολική Εκκλησία», στην οποία ανήκουμε, δεν ζει αποκλειστικά για τον εαυτό της. Ό,τι είναι, ό,τι κατέχει, ό,τι προσφέρει, προορίζεται για ολόκληρη την ανθρωπότητα, για την ανύψωση και την ανακαίνιση του κόσμου.  

Η Εκκλησία δεν δικαιούται να γίνει μία κλειστή θρησκευτική κοινότητα «ευλαβών», που απολαμβάνουν αποκλειστικά τα δώρα του Θεού. Παραμένει διαχρονικά η ευχαριστιακή κοινότητα των πιστών στον Χριστό, που ακτινοβολώντας το δικό Του φως εορτάζει την εμπειρία της Αναστάσεως, της νίκης πάνω στον θάνατο. Με αυτή την αλήθεια νοηματοδοτεί, ζωογονεί και μεταμορφώνει τη ζωή της ανθρωπότητος με ελευθερία και αγάπη.

Όλα τα κύτταρα του εκκλησιαστικού Σώματος, όλοι οι πιστοί, καλούμεθα να συμμετάσχουμε στη θεόσδοτη αυτή αποστολή, ανάλογα με τις δυνατότητες, τα χαρίσματα και τις συνθήκες στις οποίες ζούμε. Το αναστάσιμο έθιμο να μεταδίδουμε τη φλόγα της πασχαλινής λαμπάδας και σε άλλους, υπενθυμίζει το καθήκον της προσφοράς, της αλήθειας και της ελπίδος του Χριστού στους συνανθρώπους μας.

«Καθώς απέσταλκέ με ο πατήρ, καγώ πέμπω υμάς». Η λέξη «καθώς» προσδιορίζει τον τρόπο, το όλο ήθος των μαθητών του Χριστού στην επιτέλεση του χρέους μας. Όχι με την ισχύ της κρατικής ή οικονομικής εξουσίας, αλλά...