ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Σημεία των καιρών μας: Άνδρας το «ζητούμενο»!...

 

Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

     Προσβολές και θεατρινισμοί επιπέδου παλιμπαιδισμού, νταηλίκια εκ του ασφαλούς, και στον γενικότερο ορυμαγδό η επωδός πόνου και χαμένων «ανδρικών» μεγαλείων με  γυναίκες εμφανέστατα επιθετικές, με άνδρες προφανέστατα παθητικούς, με «gayparades» στην Ελλάδα, την Ευρώπη, την Υφήλιο και με ελάχιστους πλέον «αρσενικούς» να βιώνουν τον πατροπαράδοτο στο πέρασμα των αιώνων ρόλο του «κυνηγού».

     «΄Ανδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον…»

     Για το λεξικογράφο (Τεγόπουλος – Φυτράκης) ο  «άνδρας» είναι αρσενικός και ενήλικος άνθρωπος, ο «σύζυγος» για το σπίτι και την οικογένεια του, ο «στρατιώτης» για το διοικητή της στρατιωτικής του μονάδας.  

     Για τον Υπουργό Εμπορίου, εάν έμπαινε στον κόπο να ρίξει μια ματιά στην καθημερινότητα που βιώνουμε στον 21ο αιώνα, ο «άνδρας» αποτελεί πλέον «αγαθό σε ανεπάρκεια» που μάλλον χρειάζεται να υπαχθεί στη λίστα «διατιμημένων».

    Εάν, όμως, στην καρέκλα του Υπουργού Εμπορίου καθόταν μια φεμινίστρια φοβάμαι ότι μάλλον θα αμφισβητούσε την αναφορά σε «αγαθό!..»

     Για τις μισές των εκπροσώπων του μοντέρνου  φεμινιστικού κινήματος ο σύγχρονος άνδρας αποτελεί πλέον απλά και μόνο «σκιά του παρελθόντος του» και για τις υπόλοιπες του συνόλου των φεμινιστριών ένα ακόμη απλό αλλά προσπελάσιμο εμπόδιο στη δική τους ανοδική πορεία σε ψηλότερους θώκους εξουσίας!

     Κοινωνικό-ψυχολογικά οι πρώτες «μισές» έχουν δίκιο καθώς το χθεσινό πρότυπο του άνδρα «πατριάρχη» που με τη χειρωνακτική ή πνευματική του εργασία ήταν ο ζωοδότης της οικογένειάς του και ως αυτοδημιούργητος παράγοντας κυριαρχούσε στο κοινωνικό-οικονομικό στερέωμα έχει εκλείψει προ πολλού καθώς η αγορά εργασίας διεκδικήθηκε και κερδήθηκε από τεράστιους αριθμούς γυναικών σε όλα τα επίπεδα της κατοχής δεξιοτήτων και γνώσεων.

     Στα Πανεπιστήμια πολλές πρωτιές κερδίζονται πια από θυγατέρες και εγγονές μας και ακόμη και στις Στρατιωτικές και Αστυνομικές Σχολές πολλές πρωτιές τις κέρδισαν γυναίκες! 

     Σήμερα σε Ευρώπη και Αμερική σχεδόν μία στις δύο οικογένειες έχουν την εργαζόμενη γυναίκα, σύζυγο, μητέρα να κερδίζει περισσότερα από τον εργαζόμενο άντρα, σύζυγο, πατέρα!

     Το πρόβλημα με την οικονομική διάσταση του «ανδρισμού» ήταν ότι ενώ από τη μια πλευρά παρείχε στον άνδρα εξουσία, υπεροχή, αυτονομία, κινητικότητα από την άλλη τον τύλιγε σε άγχος, ανησυχία, μοναξιά. Αυτά τα προβλήματα τα έχουν τώρα πια και οι εργαζόμενες γυναίκες και ιδιαίτερα εκείνες που ανήκουν στην κατηγορία των «στελεχών» πέρασαν πλέον και στο γυναικείο στρατόπεδο.

     Είναι δεδομένο γεγονός ότι υπάρχει το ανάλογο τίμημα που καταβάλλει το γυναικείο φύλο συμμετέχοντας πλέον ενεργά στις στρεσογόνες καταστάσεις που απαιτεί ο ρόλος «της εργαζόμενης» η οποία υπόκειται σε αγχωτικές αντιδράσεις, νευρώσεις και έλκη του δωδεκαδακτύλου και του πυλωρού μέχρι και έκθεση σε καρδιόπαθειες και…εγκεφαλικά!

     Χωρίς, ειλικρινά, καμία απολύτως ειρωνική πρόθεση καλώ να «καλωσορίσουμε» τις θυγατέρες και εγγονές μας στον απαιτητικό κόσμο της επαγγελματικής και οικονομικής καθημερινότητας.

     Στην εποχή μας η μαζική είσοδος των γυναικών σε όλες τις κοινωνικές - οικονομικές δραστηριότητες έφερε...

 

ΥΓΕΙΑ: Ερευνα ενοχοποιεί τη γραβάτα για βλάβες στην υγεία !!!

Η επαγγελματική ένδυση απαιτεί σε ορισμένους κλάδους από τους άνδρες να φορούν γραβάτα. Άλλοι την ανέχονται, παρότι τη βρίσκουν άβολη και άλλοι θεωρούν ότι είναι ανούσιο αξεσουάρ. Στους τελευταίους συγκαταλέγεται και ο εκκεντρικός δισεκατομμυριούχος Ρίτσαρντ Μπράνσον, ο οποίος έχει επανειλημμένως αναφέρει ότι τα κοστούμια και οι γραβάτες δεν προσφέρουν τίποτα στον εργασιακό χώρο.

Ωστόσο, πέραν της αισθητικής και του στοιχείου της χρησιμότητας, υπάρχουν ενδείξεις ότι η γραβάτα μπορεί και να επιβαρύνει την υγεία. 

Ειδικότερα, σύμφωνα με το περιοδικό επιστημονικών και ερευνητικών ειδήσεων New Scientist, η γραβάτα μπορεί να επιβραδύνει τη ροή του αίματος προς τον εγκέφαλο.  

Στην έρευνα που διεξήχθη, παρατηρήθηκε η ροή του αίματος μέσω μαγνητικού τομογράφου σε 15 άνδρες που φορούσαν γραβάτα και σε 15 ακόμη που δεν φορούσαν. Το πόρισμα ήταν ότι οι άνδρες με γραβάτα είχαν κατά μέσον όρο 7.5% μειωμένη ροή αίματος σε σχέση με τους υπόλοιπους. Οι επιστήμονες συνέδεσαν την περιορισμένη ροή με την πίεση που ασκεί η γραβάτα στην καρωτίδα. Η μείωση της ροής του αίματος κατά 7,5% μπορεί να έχει καθοριστική σημασία για άτομα με επιπλέον προβλήματα υγείας. Εάν για παράδειγμα έχουν υψηλή πίεση, είναι καπνιστές ή μεγάλης ηλικίας ενδέχεται να έχουν πονοκεφάλους ή να ζαλιστούν φορώντας γραβάτα.

Εκτός αυτού, σύμφωνα με διαφορετική έρευνα που δημοσιεύθηκε στο British Journal of Ophthalmology, η πίεση που ασκεί η γραβάτα στη σφραγίτιδα φλέβα και την καρωτίδα μπορεί να περιορίσει τη ροή του αίματος και κατά συνέπεια να αυξήσει την πίεση του ματιού. Η αυξημένη πίεση στο μάτι είναι συνδεδεμένη με τη σειρά της με την εμφάνιση ή επιδείνωση γλαυκώματος και καταρράκτη.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει και έρευνα του Texas A&M Health Science Center College of Medicine, συμφωνα με την οποία...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΝΕΟΤΑΞΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ και ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τί είναι η Πατριαρχία που τόσο μισεί ο Φεμινισμός;

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΨΩΝΑΡΟ-ΚΟΥΛΤΟΥΡΙΑΡΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΟ-ΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Περι γοητείας (και ανδρών παλαιάς κοπής)

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του Γιώργου Σκαμπαρδώνη

 Ο δανός (πρώιμος) υπαρξιστής φιλόσοφος Σαίρεν Κίρκεγκωρ (1813-1855) έχει γράψει το διασημότερο βιβλίο για τη τεχνική της γοητείας με τίτλο «Το ημερολόγιο ενός διαφθορέα». 

Πρόκειται για μια νουβέλα όπου ένας διανοητικός Δον Ζουάν χρησιμοποιεί τους πιο ευφυείς (και ευγενείς) τρόπους, στη βάση μιας απόλυτα ελεγχόμενης πνευματικής στρατηγικής, για να γοητεύσει μια γυναίκα που επέλεξε και τον εμπνέει - προφανώς έχει ελάχιστη σχέση με τις χάι τεχνικές Χαϊκάλη.

Πάνω στο βιβλίο του Κίρκεγκωρ έγραψε κατόπιν και ο Γκουαταρί τη «Γοητεία», μια θεωρητική μελέτη για την επιδέξια τεχνική της ερωτικής αποπλάνησης, με την έννοια της περίπλοκης τεχνικής του γοητεύειν. 

Προϋπήρξε το περίφημο βιβλίο «Επικίνδυνες σχέσεις» του Laclos όπου θίγονται ανάλογα θέματα - όλα αυτά, βέβαια, ουδεμία σχέση έχουν με τους γνωστούς των τελευταίων ημερών, με τη βαναυσότητα, τα χυδαία SMS, την κατάχρηση μικροεξουσίας, τη χοντροκομμένη αγένεια, τον λεκτικό σαδισμό, μέχρι και τους πιθανούς βιασμούς (μένει να αποδειχτεί) που έκαναν ενδεχομένως ορισμένοι παριστάνοντας τον «Τσε Γκεβάρα» του έρωτα και που είναι στρεβλή εκδοχή των «Γενναίων της ηδονής» του Καβάφη.

Κι ούτε, ποτέ, ο «παλαιάς κοπής» άντρας συμπεριφερόταν με επιθετικότητα και σκληρότητα - αυτό είναι μια παρεξήγηση, μια φαλκίδευση εκείνου του στυλ, που απαιτούσε επιδεξιότητα, ευγένεια, υπομονή, σεβασμό στη γυναίκα, έναν κάποιο ρομαντισμό, κομψότητα στην προσέγγιση, να είσαι καλός στην πρόζα (ρητορική), να έχεις ευφυία, χιούμορ, έλεγχο και επίγνωση της κάθε κίνησης και της κάθε στιγμής. Εκτός κι αν ως «παλαιάς κοπής» εννοούμε τον Νεάντερταλ που βαρούσε με το ρόπαλο τη γυναίκα και την έσερνε αναίσθητη απ' τα μαλλιά στη σπηλιά για να τη βιάσει.

Είναι παρεξήγηση ο όρος «παλαιάς κοπής». Διότι, παλιά, το αστικό (τουλάχιστον) φλερτ ήταν ολόκληρο τελετουργικό από εκλεπτύνσεις, υπαινιγμούς, λουλούδια, ραβασάκια, δυσκολία προσέγγισης, ευφυείς κινήσεις τεχνικής. Μια ολόκληρη στρατηγική της αράχνης στις πολύ καλές εκδοχές του - πάντως δεν ήταν SMS στο οποίο αποκαλείς «μου….ρα μου» ένα κορίτσι που γνωρίζεις ελάχιστα και θες να γοητεύσεις. Αυτό είναι μάλλον βλαχιά και χοντροκοπιά, όχι μόνο καθεαυτή, αλλά και από άποψη τεχνικής της προσέγγισης - ποια αμφιταλαντευόμενη, έστω, γυναίκα θα αντιδρούσε θετικά σε μια τέτοια άξεστη προσφώνηση που ξεπερνάει ακόμα και τη λεγόμενη «βαλκανική κατάχρηση οικειότητας»;

Πρέπει να διακρίνεται κανείς για αγαρμποσύνη και πλήρη άγνοια της γυναικείας ευαισθησίας σε σχετικά θέματα ώστε να προσφωνήσει έτσι, φόρα παρτίδα, ένα κορίτσι που του αρέσει, ελπίζοντας πως με αυτά τα λόγια θα το γοητεύσει. Αλλά είναι και εντυπωσιακό, πάντα, το πώς μερικές εκ φύσεως αντι-ερωτικές παρουσίες θέλουν να υποδυθούν με το ζόρι και τους σφόδρα εραστές. Εχε επίγνωση, κύριέ μου, και κινήσου στα όρια που θα σου επέτρεπε η αυτογνωσία, μετερχόμενος ανάλογες, υποκριτικές, έστω, τακτικές και που, μέσω ενός και φιλόφρονος λόγου, θα σε φιλοτεχνούσαν ίσως γοητευτικότερο απ' ό,τι είσαι στην πραγματικότητα. (Συνήθως όποιος δεν έχει το προνόμιο του κάλλους, ή της νεότητας, μετέρχεται ανώτερα και πολύ εξευγενισμένα συστήματα προσέγγισης για να αναπληρώσει). Οπως λέει ένας φίλος: δεν είμαι νέος, ούτε όμορφος, είμαι όμως πολύ καλός στο σπρέχεν.

Ολα, λοιπόν, τα προδίδει όχι μόνο η σωματική επιθετικότητα, αλλά και η βάναυση χρήση των λέξεων, του Λόγου. Οταν, δηλαδή, σε δημόσιο (κι όχι ιδιωτικό λόγο) δηλώνει κάποιος «ας μου τύχει η καψούρα, κι ας πάει στον διάολο η αξιοπρέπεια», ε, από εκεί και πέρα τι περιμένεις - πέραν του ότι η φράση είναι κλεμμένη απ' τον Ντίνο Χριστιανόπουλο που έγραψε «Οταν η καύλα βαρέσει στο μυαλό, καλύτερα η προστυχιά, παρά η τρέλα». Ο Ντίνος ήταν βέβαια πεπερασμένα μέτριος ποιητής με ροπή προς την επιδειξιομανή, θεατρινίστικη πρόκληση (κάτι πολύ συνηθισμένο), γι' αυτό και ποτέ δεν θα γινόταν Καβάφης, όσο και να το ήθελε, διότι δεν είχε εκείνη τη βαθύτερη ευγένεια, την αίσθηση της δίεσης, της μετωνυμίας, του μισοκαλυμμένου υπαινιγμού και των ιριδισμών και των αποχρώσεων της γλώσσας. (Πολλά ζητάς).

Μην μπερδεύουμε την απλότητα, ή την αμεσότητα, με τη χυδαιολογία - δηλαδή, πες μου, αν η φράση «Μ' ένα Λουκά και μ' ένα Νίκο ξασφάλισα λουκάνικο» είναι ποίημα.

 Αν, ναι, τότε κι ο Μπρεχτ έγραψε το «Ο Καυκασιανός κύκλος με τον Κιμούλη».

Τεχνικά, η πιο απαράδεκτη αντίφαση βρίσκεται ακριβώς εκεί: ενώ υποτίθεται ότι το θέατρο έχει και παιδαγωγική διάσταση, πώς συμβαίνει και κάποιοι διάκονοί του δεν διδάχτηκαν, τόσα χρόνια, τίποτε απ' αυτό;  

Κι όχι μόνο, αλλά φαίνεται πως η αναπόφευκτα ιεραρχική του δομή (σκηνοθέτης, πρωταγωνιστής, παλαιότητα, κ.λπ.), αποχαλίνωσαν μερικούς που ίσως είχαν από πριν χαρακτηριολογική αστοχία υλικού, κι αντί να τους καλυτερεύσουν τα θεατρικά κείμενα, τους άφησαν εντελώς ανέγγιχτους. (Τζάμπα έκαιγε η λάμπα).

Γενικώς υπάρχει η γλυκερή αυταπάτη πως η Τέχνη βελτιώνει ηθικά και αισθητικά τον άνθρωπο - ίσως κατ' εξαίρεση, ίσως λίγους, αν σκεφτείς πόσοι στον καλλιτεχνικό χώρο έχουν (ακόμα) ολοκληρωτικές ιδεολογίες που στραγγάλισαν το θέατρο και την Τέχνη. Ή, πώς οι Ναζί εξανάγκαζαν εβραίους κρατούμενους να παίζουν Μότσαρτ, ενώ οδηγούσαν ταυτόχρονα τους ομοθρήσκους των στα διπλανά κρεματόρια.

Πού η Τέχνη, λοιπόν, και πού η γοητεία; 

Και, αν το δούμε στενά, στον χώρο των ερωτικών σχέσεων, τότε...

 

ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Αρσενικά παλαιάς κοπής

Του ΣΑΚΗ ΜΟΥΜΤΖΗ

 Και ξαφνικά μάς προέκυψαν τα αρσενικά της «παλαιάς κοπής». Προσέξτε τη λέξη. Όχι άνδρες, αλλά αρσενικά. Τίποτα δεν είναι τυχαίο.  

Ποια είναι αυτά τα αρσενικά; 

Όπως αυτοπροσδιορίζονται, οι άνδρες αυτής της συνομοταξίας, αφού φάνε τη «χυλόπιτα», σύμφωνα με την εφηβική μας ορολογία, δεν πτοούνται και συνεχίζουν την πολιορκία, όπως λένε. Μόνο που αυτή η πολιορκία τού «αρσενικού» έχει μετατραπεί πλέον σε παρενόχληση.  

Δε γνωρίζω τι είχε στο μυαλό του ο κ. Χαϊκάλης όταν κατέφευγε σε αυτό το επιχείρημα για να υπερασπιστεί τον εαυτό του, αλλά κάποιος να του πει μερικά απλά πράγματα.

1. Δεν υπάρχουν αρσενικά παλιάς και νέας κοπής. Υπάρχουν μόνον άντρες που σέβονται την προσωπικότητα των γυναικών και τις αποφάσεις τους και άντρες που τους αρέσει να τις προσβάλουν και να τις μειώνουν. Τα αρσενικά παλιάς κοπής «που δεν καταλαβαίνουν τίποτα» είναι επινόηση του κ. Χαϊκάλη. Επ' αυτού θα είχε ενδιαφέρον ο κ. πρώην υπουργός να μας πει ποια είναι τα χαρακτηριστικά των αρσενικών νέας κοπής, για να έχουμε σφαιρικότερη αντίληψη των απόψεων του.

2. Είναι απλό. Όταν μια γυναίκα σε απορρίπτει, τα μαζεύεις και φεύγεις. Η περαιτέρω επιμονή είναι παρενόχληση. Αν θίγεται ο εγωισμός σου δοκίμασε την τύχη σου σε άλλη γυναίκα ή ρίξτο στο πιοτό για να ξεχάσεις. Οφείλεις όμως να ξέρεις, ω άνδρα της παλιάς κοπής, πως και η απόρριψη είναι μέσα στη ζωή. Αντί να επιμένεις και να θυμώνεις, να κοιτάξεις αν κάτι έκανες λάθος ώστε να προσπαθήσεις να βελτιωθείς.

3. Αν τώρα ο κ. Χαϊκάλης όταν μιλά για αρσενικό παλιάς κοπής, εννοεί τον άντρα με τις παραδοσιακές αρχές και τις εξουσιαστικές αντιλήψεις, τότε...

 

ΕΘΝΙΚΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Να μας λείπουν τέτοια αρσενικά!

 

Της ΛΙΛΑΣ ΣΤΑΜΠΟΥΛΟΓΛΟΥ

Ο Παύλος Χαϊκάλης άκουσε την ιστορία της Ηλιάνας Αραβή που δημοσιοποιήθηκε, στην οποία περιέγραφε το πέσιμο που της έκανε ο καθηγητής της, στη δραματική σχολή, και αναγνώρισε το πρόσωπό του. Και βγήκε δημοσίως στην εκπομπή «Eλα, χαμογέλα», γιατί, όπως είπε, «…δεν ήθελα να κρυφτώ πίσω από το δάχτυλό μου».  

Βέβαια, ο κ. Χαϊκάλης ξε-κρύφτηκε απ’ το δάχτυλό του, τώρα που η ιστορία έγινε πρωτοσέλιδο. Αν δεν γινόταν, μάλλον θα ήταν ακόμα κρυμμένος. Εκτός αν δεν έβρισκε κάτι κακό σε ό,τι συνέβη τότε, οπότε δεν κρυβόταν πουθενά. Δεν πειράζει, όμως, ας του αναγνωρίσουμε ότι βγήκε τώρα και μίλησε ευθέως.  

Ας πάρουμε τα πράγματα απ’ την αρχή κι ας είμαστε ειλικρινείς. 

Οι καθηγητές γουστάρουν φοιτήτριες, εκδηλώνονται, την πέφτουν. Κάποιες φορές, θέλουν και οι φοιτήτριες τους καθηγητές τους. Συμφωνώ ότι όποιος έχει τον ρόλο του εκπαιδευτή πρέπει να κρατάει μια στάση που να τιμάει τη θέση και τους μαθητές του. Και, ίσως, το ιδανικό είναι ν’ αποφεύγει να μπλέκει μαζί τους ερωτικά και να επικεντρώνεται στον ρόλο του. Από την άλλη, όμως, ενήλικοι άνθρωποι είναι μέσα στις σχολές και μπορούν να εκδηλώνονται και να συνάπτουν και ερωτικές σχέσεις, αν θέλουν. Δεν μπαίνει τροχονόμος σ’ αυτά τα πράγματα. Εκεί, βέβαια, που ένας τροχονόμος θα βοηθούσε, είναι στους ανθρώπους που αρχίζουν να φλερτάρουν χωρίς να συνειδητοποιούν πότε αρχίζουν να ενοχλούν τον άλλο. Οχι παρενόχληση, εδώ μιλάμε για σκέτη ενόχληση. Η οποία συμβαίνει όταν ο άντρας ή η γυναίκα ή όποιος σου την πέφτει, τέλος πάντων, δεν έχει τακτ και δεν καταλαβαίνει πού να βάλει τελεία. 

Δεν είναι ποινικό αδίκημα, αλλά δεν είναι και ωραίο, πώς να το κάνουμε; Οταν λες «στοπ» και ο άλλος δεν το καταλαβαίνει, σε φέρνει σε δύσκολη θέση.  

«Ημουν ερωτευμένος μαζί της. Τη φλέρταρα διακριτικά στην αρχή, όπως είπε και η ίδια. Της το εξήγησα ευγενικά». Μέχρι εδώ, καλά. Πήγε και της είπε ότι του αρέσει και τη φλέρταρε. Δεν είναι κακό. Μπορεί να της άρεσε κι εκείνης. Οπως, όμως, καταλαβαίνω κι από τα λεγόμενα του κ. Χαϊκάλη, το φλερτ που έκανε στη φοιτήτριά του δεν έβρισκε γόνιμο έδαφος: «Εκείνη ήταν κυρία. Απέφευγε ευγενικά. Είμαι όμως και αρσενικό παλιάς κοπής, οπότε, όταν μια γυναίκα μου λέει το “όχι”, εγώ επιμένω. Δεν τα παρατάω εύκολα. Μιλούσαμε στο τηλέφωνο. Ολον αυτό τον καιρό δεν την είχα προσβάλει ποτέ ως γυναίκα».  

Κατ’ αρχάς, τι σημαίνει αρσενικό παλαιάς κοπής;  

Ενα τέτοιο αρσενικό δεν δέχεται το «όχι» μιας γυναίκας και επιμένει; Ναι, αλλά μέχρι πού; Και πώς; Γιατί είναι άλλο να σου στέλνει, ας πούμε, ένα μπουκέτο λουλούδια, κι άλλο να σε παίρνει τηλέφωνο και να αυτοϊκανοποιείται από την άλλη άκρη της γραμμής, λέγοντάς σου διάφορα. Που καθόλου κακό δεν είναι κι αυτό, βεβαίως, αρκεί και το άτομο που το σηκώνει από την άλλη και να θέλει να σε ακούει.

 «Φτάνουμε στο περιβόητο τηλεφώνημα. Εκφράστηκα έντονα συναισθηματικά. Οταν μιλάς σε μια γυναίκα και της λες για τον πόθο σου… τότε μπορεί να ξέφυγα», «Να δεχτώ το λάθος στην έκθεση του ερωτισμού μου, αλλά δεν θα χρεωθώ την πτώση του Βυζαντίου», «Να βρούμε τα όρια του φλερτ και της σεξουαλικής παρενόχλησης» κατέληξε ο Παύλος Χαϊκάλης. 

Συμφωνώ, κ. Χαϊκάλη, να βρούμε τα όρια μεταξύ φλερτ και σεξουαλικής παρενόχλησης. Να βρούμε, όμως, και...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Όπως πάμε, Άνδρας το «ζητούμενο»!..

Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

     Προσβολές και θεατρινισμοί επιπέδου παλιμπαιδισμού, νταηλίκια εκ του ασφαλούς, και στον γενικότερο ορυμαγδό η επωδός πόνου και χαμένων «ανδρικών» μεγαλείων με  γυναίκες εμφανέστατα επιθετικές, με άνδρες προφανέστατα παθητικούς, με «gay parades» στην Ελλάδα, την Ευρώπη, την Υφήλιο και με ελάχιστους πλέον «αρσενικούς» να βιώνουν τον πατροπαράδοτο στο πέρασμα των αιώνων ρόλο του «κυνηγού».

«΄Ανδρα μοι ἔννεπε, Μοῦσα, πολύτροπον…»

     Για το λεξικογράφο (Τεγόπουλος – Φυτράκης) ο  «άνδρας» είναι αρσενικός και ενήλικος άνθρωπος, ο «σύζυγος» για το σπίτι και την οικογένεια του, ο… «στρατιώτης» για το διοικητή της στρατιωτικής του μονάδας.  

     Για τον Υπουργό Εμπορίου, εάν έμπαινε στον κόπο να ρίξει μια ματιά στην καθημερινότητα που βιώνουμε στον 21ο αιώνα, ο «άνδρας» αποτελεί πλέον «αγαθό σε ανεπάρκεια» που μάλλον χρειάζεται να υπαχθεί στη λίστα «διατιμημένων».

     Εάν, όμως, στην καρέκλα του Υπουργού Εμπορίου καθόταν μια φεμινίστρια φοβάμαι ότι μάλλον θα αμφισβητούσε τη διάσταση του…αγαθού!

     Για το πρώτο «μισό» των εκπροσώπων του μοντέρνου  φεμινιστικού κινήματος ο σύγχρονος άνδρας αποτελεί πλέον απλά και μόνο ‘σκιά του παρελθόντος του’ και για το δεύτερο «μισό» του συνόλου των φεμινιστριών ένα ακόμη απλό αλλά προσπελάσιμο εμπόδιο στη δική τους ανοδική πορεία σε ψηλότερους θώκους εξουσίας!

     Κοινωνικό-ψυχολογικά οι πρώτες «μισές» έχουν δίκιο καθώς το χθεσινό πρότυπο του άνδρα «πατριάρχη» που με τη χειρωνακτική ή πνευματική του εργασία ήταν ο ζωοδότης της οικογένειάς του και ως αυτοδημιούργητος παράγοντας κυριαρχούσε στο κοινωνικό-οικονομικό στερέωμα έχει εκλείψει προ πολλού καθώς η αγορά εργασίας διεκδικήθηκε και κερδήθηκε από τεράστιους αριθμούς γυναικών σε όλα τα επίπεδα της κατοχής δεξιοτήτων και γνώσεων.

     Σε Πανεπιστήμια ιδρύματα πολλές πρωτιές κερδίζονται πια από θυγατέρες και εγγονές μας και ακόμη και στις Στρατιωτικές και Αστυνομικές Σχολές πολλές πρωτιές τις κέρδισαν γυναίκες! 

     Σήμερα σε Ευρώπη και Αμερική σχεδόν μία στις δύο οικογένειες έχουν την εργαζόμενη γυναίκα, σύζυγο, μητέρα να κερδίζει περισσότερα από τον εργαζόμενο άντρα, σύζυγο, πατέρα!

     Το πρόβλημα με την οικονομική διάσταση του «ανδρισμού» ήταν ότι ενώ από τη μια πλευρά παρείχε στον άνδρα εξουσία, υπεροχή, αυτονομία, κινητικότητα από την άλλη τον τύλιγε σε άγχος, ανησυχία, μοναξιά. Αυτά τα προβλήματα τα έχουν τώρα πια και οι εργαζόμενες γυναίκες και ιδιαίτερα εκείνες που ανήκουν στην κατηγορία των «στελεχών» πέρασαν πλέον και στο γυναικείο στρατόπεδο.

     Είναι δεδομένο γεγονός ότι υπάρχει το ανάλογο τίμημα που καταβάλλει το γυναικείο φύλο συμμετέχοντας πλέον ενεργά στις στρεσογόνες καταστάσεις που απαιτεί ο ρόλος «της εργαζόμενης» η οποία υπόκειται σε αγχωτικές αντιδράσεις, νευρώσεις και έλκη του δωδεκαδακτύλου και του πυλωρού μέχρι και έκθεση σε καρδιόπαθειες και…εγκεφαλικά!

     Χωρίς, ειλικρινά, καμία απολύτως ειρωνική πρόθεση καλώ να ‘καλωσορίσουμε’ τις θυγατέρες και εγγονές μας στον απαιτητικό κόσμο της επαγγελματικής και οικονομικής καθημερινότητας.

     Στην εποχή μας η μαζική είσοδος των γυναικών σε όλες τις κοινωνικές - οικονομικές δραστηριότητες έφερε και τη μετάλλαξη της κλασικής έννοιας του «ανδρισμού» που οδηγεί σταθερά και μάλλον αμετάκλητα, όχι ακόμη αλλά στο εγγύς μέλλον, στην εξίσωση των ρόλων «άνδρας-γυναίκα».

     Αυτό, προσωπικά, δεν το θεωρώ αρνητικό, αν και έτσι το κρίνουν όσοι διαπιστώνοντας ότι μάλλον θα είναι αναπόφευκτο το τέλος της κλασικής ανδροκρατίας, θεωρούν ότι εμείς οι αρσενικοί «homo sapiens» καταντήσαμε «ανδρείκελα!»...

     Παρηγορητικά και, σίγουρα με μια δόση ευγενικής σάτιρας (μπορεί και είναι ευγενική και καλοπροαίρετη η Αριστοφανική ειρωνεία), στους επικριτές αυτούς θα προτείνω...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Η διαφοροποίηση της σεξουαλικής μας «ταυτότητας»

 Γράφει ο Καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος

     Οκτώβρης του 2020, ο covid-19 συνεχίζει το «βιολί» του διεθνώς και στην Πατρίδα μας, με οφθαλμοφανή επιβεβαίωση του κλασικού γνωστού εθνικού μας ‘ωχαδερφισμού’, συνεχίζουν να γεμίζουν οι πλατείες με μεγάλες παρέες.

     Σήμερα καλώ την προσοχή σας στο διαχρονικά σημαντικό θέμα των διαδικασιών προσδιορισμού της σεξουαλικής μας «ταυτότητας» που διαφοροποιούν ευκρινώς το ανδρικό και το γυναικείο φύλο.

     Από την αρχαιότητα 2 ήταν τα «φύλα» με βάση τη σωματική και οργανική μας ταυτότητα και τις επιλογές σεξουαλικών συντρόφων.

     Από τότε μέχρι και σήμερα υπήρχαν και συνεχίζουν να υπάρχουν με σωματικά και οργανικά κριτήρια «άνδρες» και «γυναίκες» τα οποία επιλέγοντας για σεξουαλικές συνευρέσεις και συναισθηματικούς δεσμούς με κριτήρια τις ψυχό-συναισθηματικές τους προτιμήσεις άτομα του ίδιου φύλου δημιουργούσαν την ανάγκη αναφοράς σε «τρίτο φύλο».

     Πολλά άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου, και στην «ταυτότητα» που διαφοροποιούσε όπως είπαμε ανέκαθεν τα δύο ευδιάκριτα φύλα προστέθηκε τελικά και εξαιτίας μεγάλου αριθμού ατόμων, των δυναμικών τους απαιτήσεων για αναγνώριση και των γνωστών διεθνώς όπως και στην Ελλάδα «παρελάσεων» (gayparades) και η αποκαλούμενη «τρίτη» ταυτότητα.

     Με τη σεξουαλική μας «ταυτότητα»  σχετίζεται ο ρόλος που θα διαδραματίσουμε στο κοινωνικό σύστημα μέσα στο οποίο συμβιώνουμε και επιβιώνουμε και στηρίζεται, μεταξύ άλλων, και στην υποκειμενική εκτίμηση που όλοι έχουμε για το σύνολο τόσο της σωματικής μας διάπλασης όσο και των ψυχοκοινωνικών χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς μας.

     Ο Βρετανός σεξολόγος DrHavelockEllis έγραψε τον περασμένο αιώνα ότι «οι πανίσχυρες διαδικασίες του σεξ είναι συνυφασμένες με την υπαρξιακή οντότητα κάθε άνδρα και κάθε γυναίκας, καθώς αποτελούν θεμελιακές σωματικές, οργανικές μας λειτουργίες, που είναι ίσως συνώνυμες και με την ίδια ακόμη τη διαδικασία της ζωής». Αυτό δεν σημαίνει ότι ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει δίχως σεξ, ενώ σίγουρα ο άνθρωπος δεν μπορεί να ζήσει χωρίς νερό, οξυγόνο ή τροφή.

     Κάθε παιδί μαθαίνει να ξεχωρίζει τα δύο φύλα γύρω στα 2 με 3 χρόνια της ζωής του, όπως ακριβώς μαθαίνει, π.χ., ότι το λαστιχένιο στρογγυλό αντικείμενο που χοροπηδά όταν το χτυπάμε το λέμε… μπάλα. Καθώς τα παιδιά μεγαλώνουν, προσθέτουν στην αρχική τους αντίληψη και κατανόηση της διαφοράς των δύο φύλων πέρα από τα σωματικά και άλλα ψυχοκοινωνικά χαρακτηριστικά. Συνειδητοποιούν, δηλαδή, με το πέρασμα του χρόνου και με οπτικοακουστικές αντιλήψεις ότι οι άνδρες είναι «σκληροί», ενώ οι γυναίκες είναι «ευαίσθητες».

     Σε μια πρωτοποριακή, πριν αρκετές δεκαετίες, κλασική πλέον έρευνα, ο Αμερικανός ψυχολόγος DrJeromeKagan, είχε διαπιστώσει ότι για τα παιδιά του νηπιαγωγείου «ο τίγρης είναι αρσενικός, ενώ σε αντιδιαστολή το κουνελάκι είναι θηλυκό».

     Μεγαλώνοντας σε οικογένειες όπου υπάρχουν δύο γονείς, τα παιδιά αναπτύσσουν μια έντονη, κοινωνική, ψυχολογική και «σωματική», ταύτιση με τον γονιό του ίδιου φύλου.     Δίνω ιδιαίτερη έμφαση στις οικογένειες όπου υπάρχουν δύο γονείς καθώς παγκοσμίως πλέον οι μονογονεϊκές οικογένειες αυξάνονται με ραγδαίους ρυθμούς, ενώ το ανάλογο ποσοστό στην πατρίδα μας πλησιάζει το 10%.

     Στην πορεία προς την ενηλικίωση, μέσα στην παρέα και στην κλίκα, τα παιδιά σφυρηλατούν την αντίληψη του φύλου με γνώμονα τις θέσεις της κοινωνικής ομάδας στην οποία ανήκουν.  Έτσι, για παράδειγμα, ένα παιδί υπέρβαρο ή με πολλές ευαισθησίες ενδέχεται να δημιουργήσει υποκειμενικές αμφιβολίες για τη σεξουαλική του ταυτότητα, εφόσον ζει σε μια γειτονιά όπου τα αγόρια ξεχωρίζουν από τα κορίτσια με κυρίαρχο κριτήριο τη σωματική τους διάπλαση και τις αθλητικές δεξιότητες. Αντίθετα, ένα τέτοιο αγόρι δεν θα αντιμετώπιζε παρόμοιο πρόβλημα μεγαλώνοντας μέσα σε παρέες όπου η αξία του ατόμου εστιάζεται σε εγκεφαλικούς προβληματισμούς και πνευματικές ανησυχίες.

     Για τον πατέρα της Ψυχανάλυσης DrSigmundFreud η διαφορά των κοινωνικών ρόλων ανδρών – γυναικών ήταν πρώτιστα βιολογική υπόθεση συγκεκριμένης ανατομικής κατασκευής.

      Αξιοσημείωτη είναι η θέση του ανθρωπολόγου DrLionelTiger που  διατείνεται ότι μεταξύ των ανδρών υπάρχει μια «άγραφη, άφωνη συμφωνία» σκοπιμότητας, επειδή σε σημαντικές κοινωνικές, πολιτισμικές, στρατιωτικές ή οικονομικές λειτουργίες η συνύπαρξη ανδρών γυναικών σε ίση βάση θα ήταν… καταστροφική!

     Πολλά κοινωνικά συστήματα διαφοροποιούν τους ρόλους του άνδρα και της γυναίκας με βάση βιολογικά «ψευδή-ή-δήθεν χαρακτηριστικά», τα οποία, όμως δεν επιβεβαιώνονται όταν υποβληθούν σε προσεκτική ανάλυση και αξιολόγηση!

     Στις ευρωπαϊκές κοινωνίες, όπως και στην Ελλάδα, ο θηλυκός ρόλος έχει περισσότερα στοιχεία συναισθηματικής ευαισθησίας από τον ανδρικό ρόλο.

      Η ανθρωπολόγος DrMargaretMead τον περασμένο αιώνα ανέφερε στις μελέτες της ότι στη Νέα Γουινέα υπήρχε ταύτιση σε βασικά στοιχεία των ρόλων του άνδρα και της γυναίκας, ενώ ανάμεσα σε ορισμένες φυλές της Αφρικής και Ινδιάνων της Αμερικής οι γυναίκες θεωρούνται σεξουαλικά πιο ικανές από τους άνδρες και γίνονται περισσότερο επιθετικές, παίρνοντας πολλές σεξουαλικές πρωτοβουλίες.

     Στο θέμα της σεξουαλικής «επιθετικότητας», στην πατρίδα μας και άλλες δυτικές κοινωνίες, την πρωτοβουλία, μέχρι και πριν μερικά χρόνια, κατά κανόνα έπαιρνε ο άνδρας.      Στην τελευταία δεκαετία του 20ού αιώνα, όμως, και με ιδιαίτερη έμφαση στον 21ο αιώνα φαίνεται ότι αυτή η δοσμένη και αναμενόμενη πραγματικότητα έχει αρχίσει να αλλάζει σε σημαντικό και αξιοπαρατήρητο βαθμό καθώς τώρα κορίτσια και γυναίκες παρουσιάζονται περισσότερο «επιθετικές» ενώ αγόρια και άνδρες μοιάζει να έχουν χάσει τον αρχέγονο χαρακτήρα του… κυνηγού!

    Σίγουρα κάθε ρόλος έχει το δικό του κόστος. Οι άνδρες παραπονιόμαστε ότι ξοδεύουμε άσκοπα χρόνια στη στρατιωτική θητεία και αργούμε να εισπράξουμε τη σύνταξή μας, ενώ οι γυναίκες με τη σειρά τους κατηγορούν την κοινωνία ότι τις καθηλώνει στο σπίτι, μακριά από την καριέρα και επαγγελματικές ικανοποιήσεις με τις απαιτήσεις του ρόλου της μητρότητας.

     Η κλασική «Φροϋδική» θέση που ήθελε τη γυναίκα να διακατέχεται από «φαλλικό φθόνο» δεν φαίνεται να ισχύει και τόσο στις μέρες μας. Αν υπάρχει φθόνος στις γυναίκες, αυτός εστιάζεται περισσότερο στην κοινωνική ισχύ, την κοινωνική αναγνώριση (το prestige) και τους μεγαλύτερους μισθούς των ανδρών και λιγότερο στον ανδρικό «φαλλό»…

     Υπάρχουν σήμερα άνδρες που βλέπουν με καλό μάτι τις προσπάθειες εξίσωσης των ρόλων των δύο φύλων, καθώς διανύουμε την τρίτη δεκαετία του 21ου αιώνα, ενώ ταυτόχρονα υπάρχουν εκείνοι οι υπερασπιστές του ανδρικού ρόλου που αντιμάχονται με φανατισμό μια τέτοια ιδέα, όπως ακριβώς την υπερασπίζονται με φανατισμό κάποιες φεμινιστικές οργανώσεις.

     Αναμφίβολα βελτιώθηκε σημαντικά η θέση της σύγχρονης γυναίκας συγκριτικά με εκείνη μαμάδων και γιαγιάδων, αλλά...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Ο άνδρας την εποχή του #metoo

Γράφει ο Αλέξης Σταμάτης 

Συγγραφέας

«Ποτέ γυναίκα δεν κατάλαβε έναν άντρα»

Hamlet

Διεθνής Αμνηστία: Η πρόσβαση σε ασφαλείς αμβλώσεις είναι ανθρώπινο δικαιώμα

Τι γίνεται με τον άνδρα στην εποχή τού #metoo;  

Η άποψη ότι τόσο η ανδρισμός όσο και η θηλυκότητα είναι τελικά κοινωνικές δομές που περιέχουν πολλά μεικτά μηνύματα και αντιφάσεις έχει γίνει μέρος του καθημερινού θεραπευτικού λόγου. 

Ενα βασικό στοιχείο της επανεξέτασης της ταυτότητας του φύλου είναι το γεγονός ότι ενώ οι άνδρες μπορεί να μην εκφράζουν την ευαισθησία και την επιθυμία τους για οικειότητα με τον ίδιο τρόπο όπως οι γυναίκες, έχουν παρ’ όλα αυτά ένα συναισθηματικό βάθος που έχουν γαλουχηθεί έτσι ώστε να μην το φέρουν στην επιφάνεια.

Σε ένα άρθρο του «Guardian» ο δημοσιογράφος που βρέθηκε σε μια ομάδα ανδρών που εξερευνούσαν τις συμπεριφορές του φύλου τους αναφέρει ότι: «Από τα πρώτα πράγματα που ανακάλυψα στην ομάδα των ανδρών ήταν ότι οι περισσότεροι άνδρες φοβούνται τους άλλους άνδρες. Εδώ βρίσκονται 25 εκπρόσωποι της μητροπολιτικής ανδροπρέπειας που συγκεντρώθηκαν σε ένα στούντιο γιόγκα του Λονδίνου για να περάσουν το Σάββατο μαθαίνοντας πώς να «γίνουν ευάλωτοι» με τη βοήθεια της Rebel Wisdom. Στον σημερινό κόσμο για τους άνδρες, το να είναι ευάλωτοι και να μιλούν την αλήθεια τους είναι μια πράξη εξέγερσης, αναφέρει ο κομψός new age ιστοχώρος τους. «Υπάρχουμε για να τροφοδοτήσουμε αυτήν την εξέγερση».

Εξέγερση και των ανδρών λοιπόν; 

Εν πρώτοις ακούγεται κωμικό σε μια κοινωνία που υπήρξε πατριαρχική, όπου οι γυναίκες δηλαδή υφίσταντο την εξουσία των ανδρών από την αρχή της ιστορίας του ανθρώπινου γένους. Τον τελευταίο μισό αιώνα τα πράγματα έχουν αλλάξει δραματικά. Ενώ η αλλαγή της γυναικείας ταυτότητας συνεπάγεται αποδοχή της δύναμής της, η αντίστοιχη αλλαγή της ανδρικής ταυτότητας προϋποθέτει αποδοχή της ευαλωτότητάς του.  

Αυτό που διακυβεύεται στην περίπτωση είναι η έκφραση του συναισθήματος. Η γυναίκα θέλει να συζητήσει, να νιώσει, να αισθανθεί, ο άνδρας θέλει να πράξει, να ελέγξει, να λύσει θέματα. Σπανίως οι άνδρες εκφράζουν τα συναισθήματά τους, κάτι που θεωρείται προσόν της ανδροπρέπειας, ωστόσο κοστίζει αφάνταστα στο ίδιο μας το φύλο. Ο άνδρας νομίζει ότι αυτός είναι ο ρεαλιστής, αλλά πλανάται πλάνην οικτράν.

Θυμάμαι ένα κείμενο του Γιώργου Χειμωνά, με τίτλο «Η αβοήθητη μοναξιά του άντρα». Παραθέτω απόσπασμα: «Κι αφού η γυναίκα τον άντρα μονάχα να τον αγαπάει μπορεί και τίποτε άλλο, θα κάνω εγώ, ένας άντρας, το εγκώμιο γι’ αυτό το αυτοδημιούργητο θαύμα που είναι ο άντρας. Χαριστικά θα βάλω πρώτη στη σειρά τη συμβολή της γυναίκας, που σίγουρα βοηθάει να συντελέσει, κυρίως με το ανεκτίμητο (και κατ’ εξοχήν γυναικείο) χάρισμά της, που είναι ο αλάθητος ρεαλισμός της. Χωρίς αυτόν ο άντρας θα παράπαιε, ακόμα θα περιπλανιόταν, θα είχε χαθεί μέσα στις ομίχλες των επικών του φαντασιώσεων ένα χάρισμα που η γυναίκα, αν το θελήσει, μπορεί να το μεταποιήσει σε θανάσιμο ανδροκτόνο εργαλείο αν θελήσει να υπονομεύσει, χρησιμοποιώντας το, όλες τις ευσυγκίνητες μυθολογίες, που χάρη σ’ αυτές και αποκλειστικά μ’ αυτές ο άντρας επιβιώνει· ασκημένος από ένστικτο να επινοεί τεχνάσματα του κυνηγιού για την τροφή της ομάδας, να αγρυπνάει για τους κινδύνους· από γεννήσεως ανυπεράσπιστος, γιατί η φύση τού πήρε πίσω όλα τα όπλα του, έμεινε πάντα πολεμιστής, άοπλος και με χίλιους τρόμους γενναίος. Εκπνευμάτωσε τη φυσική του ρώμη και την έκανε δύναμη, κυρίως τόλμη, μυαλού και κραδασμό ιδεών».

Πρόσφατα, η Χάρις Κατάκη, πρόεδρος του Εργαστηρίου Διερεύνησης Ανθρωπίνων Σχέσεων και ψυχολόγος, και ο ψυχοθεραπευτής Χρήστος Ζιούβας κυκλοφόρησαν ένα βιβλίο με τίτλο: «Ανδρας: η σιωπηλή επανάσταση» (εκδόσεις Πατάκη, 2019). Πρόκειται για μια έξοχη μελέτη που μιλάει για τις θεμελιακές μεταβολές της ανδρικής ταυτότητας, γραμμένη από θεραπευτές που έρχονται καθημερινά σε επαφή με τον ανδρικό ψυχισμό και καταγράφουν, δεκαετίες τώρα, τη σιωπηρή επανάσταση του άνδρα, στην επιλογή και στην εκ νέου ιεράρχηση των κοινωνικών του ρόλων, των προσωπικών του αξιών και, εν τέλει, των επιδιώξεων που του δίνουν ένα νέο νόημα ζωής.

Λέει η Χάρις Κατάκη: «Τον αόρατο άγνωστο κόσμο των ανδρών λίγοι τον γνωρίζουν στην καθημερινότητα, αφού αυτό που προβάλλει είναι η στερεοτυπική μονοδιάστατη εικόνα του δυνατού άνδρα που κάνει αυτό που ένας άνδρας πρέπει να κάνει. Τόσο ο κλάδος της ψυχοθεραπείας αλλά και της ψυχολογίας γενικότερα μελετούν και προβάλλουν αυτό που είναι ορατό, αλλά μέχρι πρόσφατα δεν ασχολήθηκαν η επιστημονική σκέψη και η έρευνα με τα θέματα του άνδρα, αφού ο ίδιος δήλωνε και οι άλλοι επιβεβαίωναν, μέσα από την επαφή μαζί του, ότι δεν χρειάζεται να ψάξει κανείς να βρει κάτι που υποτίθεται ότι δεν υπάρχει. Σε αυτή τη φάση τα περισσότερα ντοκουμέντα αφορούν τη συνειδητοποίηση ότι ο άνδρας δεν είναι μόνο αυτό που δηλώνει και αυτό που δηλώνουν οι άλλοι γι’ αυτόν. Μέσα από τη μισάνοιχτη πύλη μπορεί κανείς να ρίξει πια ματιές στο εσωτερικό του κάστρου, του άφοβου, αυτάρκη οικοδεσπότη άρχοντά του. Οσο ανοίγει περισσότερο η μέχρι πρόσφατα εφτασφράγιστη πύλη, είτε με πρωτοβουλία του ίδιου του οικοδεσπότη, είτε με τους απ’ έξω που άρχισαν να υποψιάζονται πια ότι πρέπει να διερευνήσουν τον χώρο για να κατανοήσουν και να διαχειριστούν αυτόν τον άνδρα, αποκαλύπτουν πως έχει πολλά πρόσωπα που παρέμεναν κρυμμένα από τον ίδιο σε εσωτερικούς αραχνιασμένους χώρους που είχε και ο ίδιος ξεχάσει τι περιείχαν».

Στην εποχή μας το μόνο σταθερό που έχουμε είναι...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΦΛΩΡΟΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ίσως το πιο ατιμωτικό video για τον Ελληνα άνδρα που στα 35 του πάει για ψώνια με τη μάνα του

Aπό τον Βασίλη Μπόνιο

Toυς βλέπεις και τους λυπάσαι. Δηλαδή τους λυπούνται εκείνοι που μπορούν να καταλάβουν τι συμβαίνει.

Μιλάμε για άνδρες ακόμη και 35 χρόνων που πάνε να ψωνίσουν παντελόνια συνοδευόμενοι από τη μαμά τους.

Πολλοί από αυτούς έχουν οικογένεια. Δηλαδή ανέλαβαν την ευθύνη να μεγαλώσουν παιδιά.
 
Ανεξάρτητα εάν τα παιδιά τους είναι αγόρια ή κορίτσια η απουσία του ανδρικού προτύπου μέσα στην οικογένεια προκαλεί μόνιμη αναπηρία συμπεριφοράς.
 
Άνδρας σημαίνει δύναμη, σεβασμό, δικαιοσύνη, προστασία, ασφάλεια. Και για το αγόρι και για το κορίτσι. Γιατί και το κορίτσι θα κληθεί αύριο να επιλέξει τον άνδρα της ζωής της ανασύροντας το πιο κοντινό πρότυπο που δεν είναι άλλο από το πρότυπο του μπαμπά της.

Ναι το video από την επίθεση στην εφορία της Κοζάνης είναι τρομακτικό.

Είναι τρομακτικό γιατί μας δείχνει κατάμουτρα τη λειψανδρία που υπάρχει.
Και δεν μιλάμε για τους καφενόβιους άνδρες, τους αούα.

Ούτε φυσικά για τους ταρίφες που πουλάνε ανδριλίκι στις πιάτσες των ταξί (όχι όλοι φυσικά-υπάρχουν και πολύ αξιοπρεπείς ιδιοκτήτες ταξί) με τις γνωστές σεξιστικές ιστορίες τους.

Μιλάμε για την απουσία των πραγματικών ανδρών και όχι για τα κουτσαβάκια.

Μάλιστα το video από την επίθεση ήταν τόσο εξευτελιστικό για το ανδρικό φύλο που ο Εισαγγελέας έδωσε εντολή να διεξαχθεί έρευνα για το πως διέρρευσε.

Εάν σ΄αυτή τη χώρα υπήρχε ανδρική αξιοπρέπεια (δεν είναι θέμα δικαιοσύνης η διαρροή του) αυτό το video έπρεπε να προβάλλεται καθημερινά σε όλα τα σχολεία της χώρας αλλά και σε όλους τους δημόσιους χώρους αλλά και σε καταστήματα και επιχειρήσεις που έχουν συναλλαγές με το κοινό και στα οποία υπάρχει ελεύθερη πρόσβαση.

Αντ΄αυτού όμως ένας εισαγγελέας έδωσε εντολή να ερευνηθεί η διαρροή του.

Πράγματι. Γιατί είναι ντροπιαστική η απουσία ενός άνδρα-εκτός από τον ηρωικό διευθυντή της εφορίας-σ΄αυτή την επίθεση.

Ολοι το έβαζαν στα πόδια. Ακόμη και όταν ο διευθυντής πάλευε μόνος του οι περισσότεροι χανόντουσαν στο βάθος του διαδρόμου. Λες και δεν υπήρχε άλλος άνδρας εργαζόμενος στην εφορία Κοζάνης. Λες και δεν υπήρχε ούτε ένας άλλος άνδρας ανάμεσα στους πολίτες-επισκέπτες.

Ένας άνδρας και μία γυναίκα βοήθησαν για λίγο τον γενναίο διευθυντή αλλά οι περισσότεροι έτρεξαν να κρυφτούν στα φουστάνια της μαμάς τους.

Ναι αυτό το video θα έπρεπε να προβάλλεται παντού. Να το βλέπει κάθε ελληνόπουλο που έρχεται στο κόσμο και κάποια στιγμή θα κάνει οικογένεια ή θα κληθεί να υπηρετήσει την πατρίδα του και πιθανόν να πολεμήσει.

Τι σκατά πόλεμο να κάνουμε με τόση λειψανδρία; Τι ξεφτίλα είναι αυτή;

Και η δικαιοσύνη δεν είχε λόγο να παρέμβει εδώ. Αυτό το video είναι παράδειγμα συμπεριφοράς προς αποφυγή.

Αυτό το video πρέπει από εδώ και στο εξής να συμπεριληφθεί στο μάθημα της αγωγής.

Το να το απαγορεύσει ο Εισαγγελέας είναι σαν τη γάτα που κρύβει τις ακαθαρσίες της.
 
Πρόκειται για την απόλυτη υποκρισία σε μια χώρα έρμαιο της λειψανδρίας.

Και προσοχή: Δεν είναι ανδριλίκι να δέρνεις τη γυναίκα σου ή τα παιδιά σου.

Ανδριλίκι είναι...

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Σε εκείνην κάνεις δώρο τη ζωή σου

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΧΩΜΕΝΙΔΗ

Η πρόσφατη τραγωδία της Ρόδου συγκλόνισε το πανελλήνιο – πώς θα μπορούσε να συμβεί διαφορετικά; 

Μία κοπέλα δολοφονείται εν ψυχρώ επειδή δεν υποτάχθηκε σεξουαλικά. Δυo συνομήλικοί της αποκαλύπτονται ως τέρατα, πωρωμένα, στυγνά, στεγνά από κάθε ψήγμα ανθρωπιάς, ενσαρκώσεις του απόλυτου κακού. 

Και η κοινή γνώμη, ο καθένας από εμάς, να μην ξέρει τι να πρωτοαισθανθεί. Να θρηνήσει το θύμα; Να καταραστεί τους θύτες; Να συμπαρασταθεί – από απόσταση, νοερά έστω – στο πένθος των γονιών; Να τον πιάσει τρόμος για τα παιδιά, για τις γυναίκες, για όποιο αγαπημένο πρόσωπό του είναι – φύσει ή θέσει – ευάλωτο, κινδυνεύει να βρεθεί στη στροφή του δρόμου αντιμέτωπο με την άφατη φρίκη;

Κατά την εθνική μας συνήθεια, πέρα από όλα τα παραπάνω, προχωρήσαμε ευθύς και σε ενδελεχείς αναλύσεις. Αναζητήσαμε – με βάση την πείρα, τις ιδέες και τις εμμονές μας – τα αίτια της συμφοράς. Οι λέξεις μας κάλυψαν πάλι ολόκληρο το φάσμα ανάμεσα στην οξυδέρκεια και στην ανοησία. Κάποιοι επεσήμαναν – ορθά κατά την άποψή μου – πως τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μπορούν να καταστούν θανάσιμες παγίδες.  

«Συναντάς», «γνωρίζεις», «συναναστρέφεσαι» μέσα στο Διαδίκτυο ανθρώπους που συχνά φοράνε μάσκες. Ωραιοποιούν την εικόνα τους, καλύπτουν πονηρά οτιδήποτε θα μπορούσε να σε απωθήσει. Οταν φτάνει η ώρα τής διά ζώσης συνάντησης, έχεις ήδη φλερτάρει, ίσως και τσιμπηθεί ακόμα με το κατασκευασμένο είδωλο. Και αν η πραγματικότητα σε απογοητεύσει, πιθανόν να μην έχεις τα αντανακλαστικά να το βάλεις εγκαίρως στα πόδια…  

Κάποιοι άλλοι ενοχοποίησαν την πατριαρχία. Εξέλαβαν το φονικό στη Ρόδο σαν την ακραία εκδήλωση μιας κοινής αντρικής συμπεριφοράς. Βρήκαν την αφορμή για να αναθεματίσουν συλλήβδην τα αρσενικά. Παρουσιάστηκε – για να ριφθεί στο πυρ το εξώτερον – ο μέσος ετεροφυλόφιλος άντρας σαν ένας άξεστος λιγούρης, που απλώνει τα «κουλά» του όπου βρει, που δεν αποδέχεται την άρνηση της γυναίκας, που δεν διστάζει να βιάσει ή να εκβιάσει προκειμένου να εκτονώσει τις ορμές του. Ξεσπάθωσε η πολιτική ορθότης και η πιο ακραία έκφανση του «me too». Επεσε ο πέλεκυς επί δικαίων και αδίκων.

Εν γνώσει των συνεπειών τού να πηγαίνεις κόντρα στο ρεύμα, ορθώνω ανάστημα. Υπερασπίζομαι το φύλο μου.

Ελάχιστοι άντρες – βαριές ψυχοπαθολογικές περιπτώσεις – είναι εν δυνάμει βιαστές. Οχι επειδή όλοι οι υπόλοιποι διαπνέονται αναγκαστικά από πραότητα, ομνύουν στα ανθρώπινα δικαιώματα και στις κατακτήσεις του φεμινισμού. Μα απλούστατα διότι εκείνο που ονειρεύεται, λαχταράει ο καθένας μας – ασχέτως φύλου – είναι να γοητεύσει και να γοητευθεί. Να ερωτευθεί και να τον ερωτευθούν. 

Στον έναν ο οποίος εκδηλώνει βαναυσότητα, στον έναν που μεταχειρίζεται αθέμιτα, έκνομα μέσα προκειμένου να επιβάλει την επιθυμία του, αντιστοιχούν μυριάδες που ξεροσταλιάζουν στο κατώφλι της δέσποινας των λογισμών τους. Που αντιμετωπίζουν το κορίτσι σαν πρόγευση Παράδεισου. Σαν ρόδο του Ισπαχάν που θα ανοίξει τα πέταλά του μονάχα εφόσον το ίδιο θελήσει.  

Ευθύς μόλις συνειδητοποιήσει τον εαυτό του και μέχρι να του βγει η ψυχή, ο άντρας άλλο δεν πασχίζει παρά να αποδειχτεί άξιος του ερωτικού του ινδάλματος.  

Για μια Μαρία βαράει τρίποντα στην αυλή του σχολείου. 

Για μια Ελένη γρατζουνάει την κιθάρα στην πενταήμερη.  

Για μια Κατερίνα γράφει ποιήματα στη σκοπιά… 

Τα επιτεύγματα, οι κατακτήσεις του, θα έχαναν το νόημά τους εάν δεν απευθύνονταν στη γυναίκα, η οποία πιθανόν να αλλάζει πρόσωπα μα παραμένει εσαεί η έμπνευση. Το βαθύ κίνητρό του.

Δεν αρνούμαι ότι η κοινωνία μας είναι φαλλοκρατικά δομημένη, πως δίνει περισσότερα προνόμια και ευκαιρίες στα αρσενικά. Ούτε απαξιώνω κατ" ελάχιστον τις κατακτήσεις και τα φλέγοντα αιτήματα του γυναικείου κινήματος. Λέω απλώς πως αν κοιτάξεις πίσω από τους θεσμούς και τις πολιτικές κατασκευές, θα διακρίνεις την αρχέγονη θεά, Εύα ταυτόχρονα και Λίλιθ. Από εκείνην προέρχεσαι. Σε εκείνην κάνεις κάθε μέρα δώρο το είναι και το έχειν σου. Και αγωνιάς να σε δεχθεί στους κόλπους της.

Υπάρχουν ασφαλώς παντού και πάντα Ηρόστρατοι, δυστυχισμένα, μισερά πλάσματα που πυρπολούν ναούς – ο κάθε άνθρωπος είναι ένας ναός που βαδίζει. Που μην μπορώντας να αγαπήσουν και να αγαπηθούν, αναζητούν την ηδονή τους στην υποταγή, στη συντριβή του άλλου. Μα...

ΝΕΑ ΤΑΞΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Μα πού πήγαν όλοι οι άντρες;

Toυ ΑΝΤΩΝΗ ΚΑΡΠΕΤΟΠΟΥΛΟΥ

Δεν ξέρω ποια το είπε πρώτη, αλλά εδώ και μία δεκαετία το ακούω να επαναλαμβάνεται, σαν σουξέ από αυτά που δεν λένε να βγουν από τις λίστες των ραδιοφωνικών airplay: «Δεν υπάρχουν άντρες». 


Ακούγεται σαν συμπέρασμα, σαν χρησμός, σαν κραυγή κορυφαίας του Χορού σε αρχαία τραγωδία. Είναι συχνά η επικεφαλίδα μιας ολόκληρης διατριβής που ακολουθεί. «Εχουν χαθεί τα αληθινά αρσενικά». «Αυτοί που σήμερα δηλώνουν άντρες δεν έχουν τον τρόπο να σε κάνουν να τους προσέξεις». «Κανείς τους δεν ξέρει πώς να αναστατώσει μια γυναίκα». 


Τα ακούω συνέχεια - κυρίως από όσες την ίδια στιγμή αναρωτιούνται πώς είναι δυνατόν ακόμη και ο Τζουζέπε Τορνατόρε να αντιμετωπίζει κατηγορίες για σεξουαλική παρενόχληση.   

Η ιστορία του Γουάινσταϊν ήρθε σαν κερασάκι στην τούρτα των ανδρικών φοβιών, όχι γιατί ο κινηματογραφικός παραγωγός είναι αθώος, αλλά γιατί οι περιπέτειές του έρχονται να προσθέσουν ακόμη περισσότερες αρσενικές ανασφάλειες. 


Αρχικά η ιστορία ήταν αμιγώς και σκληρά αμερικανική. Οι πουριτανικές ΗΠΑ βλέπουν στο πρόσωπο του παραγωγού τον δαίμονα που επιβεβαιώνει όσα οι ίδιες πίστευαν για τον κόσμο του θεάματος: για τους ιεροκήρυκες της ηθικολογίας, ο Γουάινσταϊν αποτελεί την απόδειξη πως το Χόλιγουντ είναι ο τόπος που πρέπει να λάβει χώρα η Αποκάλυψη, ώστε να καεί συθέμελα από έναν εκδικητή Θεό και αγγέλους με πύρινες ρομφαίες. Η άλλη Αμερική, η προοδευτική, νιώθει την ανάγκη να συμπαρασταθεί στις γυναίκες που αποκάλυψαν όσα λέγονταν πίσω από κλειστές πόρτες και ενθαρρύνει όποιον έχει κάτι να πει: τον χτυπά στοργικά στην πλάτη, ώστε να κάνει την εξομολόγησή του δημόσια.

Ολα αυτά είναι πολύ αµερικάνικα, προβλέψιμα και απόλυτα κατανοητά. Οταν, όμως, αυτές οι ιστορίες παγκοσμιοποιούνται, όλα αρχίζουν να μπερδεύονται: αν στις ΗΠΑ οδηγηθεί στο δικαστήριο ο παραγωγός που μάλλον ήθελε να γίνει προαγωγός, το συμπέρασμα που βγαίνει στην υπόλοιπη οικουμένη είναι ότι ο άντρας πρέπει να μάθει πλέον να ζει προσέχοντας, πάνω από όλα, μην παρεξηγηθούν οι προθέσεις του. Αν δεν θέλει ενδεχομένως να έρθει αντιμέτωπος με προβλήματα, δεν χρειάζεται να τις εκφράζει: όταν αυτός αποθεώνει ένα γυναικείο κορμί, ό,τι πει μπορεί να χρησιμοποιηθεί εναντίον του.

Πλέον ο άντρας οφείλει να αναρωτιέται διαρκώς για το ποια είναι τα όριά του, δηλαδή πόσο λιγότερο άντρας πρέπει να είναι, για να μη βρεθεί να απολογείται για την αθυροστομία του, τις πρωτοβουλίες του, τη ροπή του προς το κυνήγι του θηλυκού, τη λίμπιντό του. Δεν είναι τυχαίο πως αυτός ο μπαγαμπόντης ο Κέβιν Σπέισι, όταν ο Αντονι Ραπ τον κατηγόρησε ότι του την είχε πέσει βάρβαρα χωρίς να σεβαστεί ότι ήταν 14 χρόνων, εν είδει άμυνας διάλεξε να βγει από την ντουλάπα. «Είμαι gay» είπε, δηλαδή όχι άντρας. Και δεν θέλω να με κατηγορείτε για πράγματα που κάνουν οι άντρες, φώναξε. Ανενδοίαστα και υστερικά. Ετσι κι αλλιώς, κανείς άντρας δεν θα του φώναζε «σκάσε»: μπορεί κι αυτό να θεωρηθεί παρενόχληση, και μάλιστα βίαιη.

Δεν υπάρχουν άντρες, όσες το λένε έχουν τελικά δίκιο. Δεν υπάρχουν γιατί...

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Στον αστερισμό της γραβάτας

Της ΛΙΝΑΣ ΓΙΑΝΝΑΡΟΥ

Στη γνωστή ρήση του Οσκαρ Ουάιλντ «μια καλοδεμένη γραβάτα είναι το πρώτο σημαντικό βήμα στη ζωή ενός άνδρα» αντιτείνουμε το «η μεταξωτή γραβάτα που μου χάρισες, θηλιά θα γίνει και θα με πνίξει, αφού μ’ άλλον βρε μπαμπέσα με παράτησες». Ετσι ξεκινάει «Η γραβάτα», το τραγούδι του Χρήστου Νικολόπουλου που το 2001 είχε μελοποιήσει άγνωστους στίχους του Τσιτσάνη. Και συνέχιζε: «Τη μεταξωτή γραβάτα θα την κάνω κομματάκια, κι απ’ το νου θα σε βγάλω και γραβάτα άλλη θα βάλω και γραβάτα άλλη θα βάλω κι ας πνιγώ». 


«Εδώ» του καθόταν η γραβάτα τού Τσιτσάνη που ως γνωστόν δεν φόραγε ποτέ. «Συριζαίο πριν την ώρα του» τον χαρακτήρισε με το γνωστό σκωπτικό του ύφος ο Στάθης Παχίδης των Αγαμων Θυτών σε πρόσφατο άρθρο του στο Protagon, ένα από τα δεκάδες δημοσιεύματα για το ακανθώδες πλέον θέμα «γραβάτα».


Αλλά γι’ αυτό υπάρχουν τα τραγούδια, για να αποσυμφορίζεται η ατμόσφαιρα. «Ακουγα εσένα άκουγα, κάτι σαν αντίο ή παράκουγα, ύστερα είπες κι άλλα, αλλά δεν άκουγα, μονάχα θυμάμαι καθαρά μια ροζ γραβάτα» έγραφε ο Κραουνάκης για την Πρωτοψάλτη το 2002. Στην ιστορία έχει μείνει φυσικά ο «κοντός με τη γραβάτα», στίχος του Καρβέλα που τραγούδησε η Ρίτα Σακελλαρίου το 1986, αλλά και η αποστροφή της Αφροδίτης Μάνου στο «Χαιρετίσματα» (σ.σ. στην εξουσία), σουξέ του Βασίλη Παπακωνσταντίνου (1988): «Εγώ δεν θέλω τον αρμόδιο να παίξω, να αποφασίζω κεκλεισμένων των θυρών, είμαι απ’ αυτούς που πάντα μένουνε απ’έξω, γιατί δεν έχω ούτε γραβάτα ούτε παπιγιόν».


Σαν το δαχτυλίδι
Αχ αυτή η γραβάτα... Oπως και το δαχτυλίδι στα χέρια της γυναίκας, το υπ’ αριθμόν ένα ανδρικό αξεσουάρ χιλιοτραγουδήθηκε στο ελληνικό ρεπερτόριο, αλλάζοντας μορφή ανάλογα με τη σκοπιά του δημιουργού, από σύμβολο στάτους σε θηλιά και πάλι πίσω.


Η τάση μας για δραματοποίηση δεν ήταν δυνατό να στερέψει τώρα. «Θα βάλω γραβάτα όταν “κουρευτεί” το χρέος» είπε τον περασμένο Ιανουάριο ο Αλέξης Τσίπρας και έντεκα μήνες μετά, ακόμα τον κοιτάμε στον λαιμό: τελικά θα στολιστούμε ή θα κρεμαστούμε; Για να τα λέμε όλα, την τάση της μόδας είχε διαβλέψει ο Θεόδωρος Πάγκαλος ήδη από το ’12. «Σιγά σιγά, τα τελευταία χρόνια, ξεκινώντας από τον Συνασπισμό, διάφοροι εμφανίζονταν χωρίς γραβάτα, ελάχιστοι και χωρίς σακάκι» είχε γράψει σε άρθρο του στα «Νέα». «Δεν φοβόνταν κανέναν. Δεν υπήρχαν πια οι τρομεροί πρόεδροι, ο Αλευράς, ο Τσαλδάρης που θα σε ειρωνεύονταν από το ύψος της έδρας εξαναγκάζοντάς σε σε μια "ευπρεπή συμπεριφορά" που οπωσδήποτε περιελάμβανε ως πρώτο και αναντικατάστατο συστατικό τη γραβάτα». Και συνέχιζε: «Είναι τόσο μεγάλη η δίψα για τη νεωτερικότητα, είναι τόσο μεγάλο το μίσος για κάθε τι παλιό και καθιερωμένο ώστε ακόμα και πρώην υπουργοί με δεκαετείς και βάλε θητείες πέταξαν στον αέρα το ντεκολτέ τους για να μαζέψουν ψήφους». Ο ίδιος –λέει– απεχθανόταν πάντα τις γραβάτες αλλά ξεκίνησε να τις φοράει όταν βγήκε βουλευτής το ’81 ως ένδειξη σεβασμού σε αυτούς που τον είχαν στείλει εκεί. Δεν δείχνει πάντως εξ ορισμού έλλειψη στυλ.


Τα ράσα και ο παπάς
Ο άνθρωπος που έχει γράψει ιστορία στην ελληνική μόδα, ο μετρ Γιάννης Τσεκλένης, επίσης δεν φοράει ποτέ γραβάτα. «Δεν θεωρώ τη γραβάτα απαραίτητη, εδώ και 39 χρόνια δεν φοράω, για τον επιπρόσθετο λόγο ότι με ενοχλούσε όταν χειρουργήθηκα κάποια στιγμή σοβαρά» λέει . «Ενδυματολογικά είμαι εναντίον του κομφορμισμού. Το σακάκι του Βαρουφάκη, για παράδειγμα, με την κόκκινη ρίγα το θεωρώ πολύ ωραίο. Το παράπονό μου είναι ότι στο μεν δικαστήριο οι δικηγόροι δεν μπορούν να δικάσουν αν δεν είναι ευπρεπώς ντυμένοι, ενώ στη Βουλή που νομοθετεί πηγαίνουνε με τα γιλέκα. Η αφαίρεση της γραβάτας είναι ένδειξη αντικομφορμισμού, απείθειας στο κατεστημένο, το έχουν εκμεταλλευτεί γι’ αυτό τον συμβολισμό. Ο Αντρέας φορούσε το ζιβάγκο –λάθος λέξη για το ρούχο, αλλά τέλος πάντων–, αλλά όταν μπήκε στη Βουλή το έβγαλε. Δυστυχώς τα ράσα κάνουν τον παπά. Η στολή πειθαρχεί τις ομάδες, μπορεί να ’ναι χαλαρή αλλά τις πειθαρχεί, ενώ έτσι αναγνωρίζεις τον εργαζόμενο. Αν βγει ένας παπάς από το ιερό ντυμένος βατραχάνθρωπος, δεν θα πας να μεταλάβεις. Αν ο δικηγόρος σου φορά κίτρινο κοστούμι και ροζ παπιγιόν, πάει, την έχασες τη δίκη. Η ομοιογένεια διαταράσσεται όταν μπαίνει ο Τσίπρας στη Σύνοδο Κορυφής και είναι σαν τη μύγα μες στο γάλα».


Για όλα πάντως «φταίνε» οι Κροάτες. Ο μετρ της γλώσσας Νίκος Σαραντάκος (που σημειωτέον επίσης δεν φοράει γραβάτα) μας πληροφορεί: «Τον 17ο αιώνα, στη Γαλλία χρησιμοποιούσαν σώματα ελαφρού ιππικού από Κροάτες μισθοφόρους, π.χ. στον Τριακονταετή πόλεμο. Αυτοί οι Κροάτες ιππείς είχαν, ως εξάρτημα της στολής τους, και έναν λαιμοδέτη, ο οποίος φαίνεται πως έκανε εντύπωση. Τους μισθοφόρους τούς έλεγαν Cravates, δηλαδή Κροάτες (που ίσως είναι δάνειο κατευθείαν από το hrvat το κροατικό, ίσως όμως μεσολάβησε και το γερμανικό διαλεκτικό Krawat), κι έτσι ονομάστηκε cravate και ο λαιμοδέτης». Οπως γράφει, η γραβάτα ανήκει στη μεγάλη ομάδα λέξεων της ένδυσης που πήραν την ονομασία τους από κάποιο τοπωνύμιο, όπως το τζιν από τη Γένοβα ή η μουσελίνα από τη Μοσούλη (επίσης το ντένιμ από τη Νιμ της Γαλλίας).