ΚΟΜΜΟΥΝΙΣΜΟΣ - ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ: Όταν η ΕΣΣΔ «πάρκαρε» τα τανκς στην Πράγα

 

Γράφει ο Ξενοφών Α. Μπρουντζάκης

Το 1968 τα νεολαιίστικα κινήματα σαρώνουν τον κόσμο και κάθε τους εκδήλωση αποτελεί τεράστιο γεγονός. Σ’ αυτό το κλίμα, με αιχμή του δόρατος τη μουσική, έχουμε την Τζόαν Μπαέζ να τραγουδά στους χιλιάδες του Γούντστοκ το «Joe Hill», ένα τραγούδι για τους αγώνες των βιομηχανικών εργατών, και τους μοναδικούς Doors να επισημαίνουν στο κατεστημένο της εξουσίας ότι «εσείς έχετε τα όπλα, αλλά εμείς το πλήθος»!

Μια σειρά τραγουδιών αποκτούν παγκόσμια απήχηση και εκφράζουν αντιρατσιστικά αισθήματα, όπως το «Hurricane» του Ντύλαν και το «I feel like Ι’m fixin’ to die rag» του Country Joe McDonald που εξευτελίζει την αμερικανική εξωτερική πολιτική. Είναι ημέρες έντασης και οργής που εμπνέουν τον μεγάλο Τζον Λένον να συνθέσει το τραγούδι της ουτοπίας, το λατρεμένο «Imagine»…

Την ίδια εποχή στην Πράγα, το Κομμουνιστικό Κόμμα της Τσεχοσλοβακίας, υπό την ηγεσία του Αλεξάντερ Ντούμπτσεκ, προσπάθησε να εφαρμόσει ένα πρόγραμμα φιλελευθεροποίησης και εκδημοκρατισμού στη χώρα.

Η Άνοιξη της Πράγας έμεινε στην ιστορία ως η προσπάθεια ενός λαού να δώσει «ανθρώπινο πρόσωπο» στον λενινιστικό «υπαρκτό» σοσιαλισμό, με αποτέλεσμα στις 21 Αυγούστου να εισβάλουν τα τανκς του αλήστου μνήμης Συμφώνου της Βαρσοβίας στην πόλη, καταπνίγοντας το «αντιδραστικό κριτικό πνεύμα» του λαού της Τσεχοσλοβακίας.

Τα θλιβερά αυτά γεγονότα διαδραματίζονται σε μια περίοδο γενικότερου αναβρασμού που επικρατούσε: μέσα στο κλίμα του Ψυχρού Πολέμου, στον Μάη του ’68 στη Γαλλία, στις φοιτητικές διαδηλώσεις κατά του πολέμου στο Βιετνάμ και στη χούντα των συνταγματαρχών στην Ελλάδα, τον Απρίλη του ’67.

Η Άνοιξη της Πράγας ανέδειξε τον «σοσιαλισμό των τανκς», ενώ ταυτόχρονα δημιούργησε ένα κύμα έντονης αμφισβήτησης του σοβιετικού μοντέλου διακυβέρνησης στις χώρες τού Σιδηρού Παραπετάσματος.

Η σοβιετική επέμβαση προκάλεσε τότε την παγκόσμια κατακραυγή. 

Έντονες υπήρξαν και οι δημόσιες διαμαρτυρίες ανθρώπων των γραμμάτων – όπως του Αμερικανού συγγραφέα Άρθουρ Μίλλερ (που είχε επιτύχει την παγκόσμια αναγνώριση με το κλασικό έργο του «Ο Θάνατος του Εμποράκου»), ο οποίος υπήρξε θύμα διώξεων στη θλιβερή εποχή του Μακαρθισμού στις ΗΠΑ.

Γράφει ο Άρθουρ Μίλλερ

Όταν πρωτογνώρισα την Πράγα, στο τέλος της δεκαετίας του ’60, οι Ρώσοι είχαν μόλις εισβάλει με τα στρατεύματά τους.  

Οι συγγραφείς (όλοι τους σχεδόν αυτο-ανακηρυγμένοι Μαρξιστές – αν και όχι μέλη του Κόμματος) ήταν ακόμα αβέβαιοι για την τύχη τους κάτω από τη νέα κατάσταση, και όταν καμιά τριανταριά ή σαράντα απ’ αυτούς μαζεύτηκαν στο γραφείο του περιοδικού «Liszty» για να μου πάρουν «συνέντευξη», μπορούσα να οσφρανθώ τον φόβο τους. Και πραγματικά, πολλοί απ’ αυτούς ήταν γραφτό να διαφύγουν σύντομα στο εξωτερικό, άλλοι έμελλε να φυλακιστούν, και σ’ άλλους δεν έμελλε να επιτραπεί ποτέ να ξαναδημοσιεύσουν στη μητρική τους γλώσσα. Είναι απίστευτο, μα όλα αυτά έγιναν πριν από δέκα χρόνια σχεδόν.

Επειδή το πρώτο σοβαρό πλήγμα στη γαλήνη της σκέψης μου ήταν η νίκη του ναζισμού – πρώτα στη Γερμανία και αργότερα στην υπόλοιπη Ευρώπη –, «οι εικόνες της καταπίεσης είναι αναπόφευκτα χυμένες σε φασιστικά καλούπια». Την εποχή εκείνη, ο κομμουνιστής ήταν πάντα το βασανισμένο θύμα και ο Ερυθρός Στρατός ορθωνόταν ως η ελπίδα του ανθρώπου, ως σωτηρία. Έτσι, λοιπόν, για να τα πούμε με λόγια απλά και σωστά, φρονώ πως η κατοχή στην Τσεχοσλοβακία αποτέλεσε τη φυσική απόδειξη πως ο Μαρξισμός δεν ήταν παρά ακόμα μια προσπάθεια αυτο-εξαπάτησης για ν’ αποφύγει κανείς να δει κατά πρόσωπο την πραγματική φύση της εξουσίας και την πρωτόγονη διαφθορά που προκαλεί σ’ εκείνους που την κατέχουν.

Με μια λέξη, ο Μαρξισμός αποδείχτηκε ένα είδος αισθηματισμού της ανθρώπινης φύσης, και αυτό έχει και την κωμική του πλευρά. Στο κάτω-κάτω, αρχικά δεν ήταν παρά ένα σκάλισμα στις πιο οδυνηρές πληγές της καπιταλιστικής αλαζονείας. Ήταν επιστημονικός και αναλυτικός. Στην πραγματικότητα, εκείνο που έκαναν οι Ρώσοι στην Τσεχοσλοβακία ήταν ν’ αποδείξουν πως σ’ ένα περιβάλλον δυτικού πολιτισμού, εκείνο που αποκαλούσαν σοσιαλισμό, δεν μπορούσε ν’ ανεχθεί ούτε την πιο συμβολική ελεύθερη κριτική, πόσο μάλλον μιαν αντιπολίτευση. Το πνεύμα της κριτικής δεν είναι ανεκτό – και στη γενέτειρα του Κάφκα και του παραλόγου στην πιο ευφυή του έκφραση, ο παραλογισμός πηγάζει από τη ρωσική κατοχή, σαν κάποιο αέριο που σε κάνει ταυτόχρονα να κλαις και να γελάς.

Αμέσως μετά την επιστροφή μου από την πρώτη μου αυτή επίσκεψη στην Πράγα έτυχε να συναντήσω έναν Σοβιετικό πολιτικό επιστήμονα σε ένα συνέδριο υψηλού επιπέδου, στο οποίο εκπροσωπούσε τη χώρα του. Σε μια από τις συναντήσεις κλήθηκα να μιλήσω και να εκθέσω τις απόψεις μου για τα εμπόδια στη βελτίωση των πολιτιστικών σχέσεων ανάμεσα στα δύο έθνη. Απογοητευμένος ακόμα από τις εμπειρίες μου στην Τσεχοσλοβακία, ήταν φυσικό ν’ αναφερθώ στην εισβολή της χώρας σαν μια πιθανή αιτία δυσπιστίας των Αμερικανών προς τους Σοβιετικούς, όπως και στην επιθετική στάση των ΗΠΑ στο Βιετνάμ – από την άποψη και πάλι της ύφεσης.

Αυτό είχε συμβεί το πρωί. Το ίδιο βράδυ, σε μια δεξίωση που δόθηκε για όλους τους συνέδρους (οι μισοί ήταν Αμερικανοί), βρέθηκα αντιμέτωπος με τον ίδιο αυτόν Σοβιετικό, που ο θυμός του ήταν ασυγκάλυπτος. «Είναι απίστευτο», είπε, «εσείς – ιδίως εσείς που είσαστε Εβραίος – να εκφράζεστε εναντίον των ενεργειών μας στην Τσεχοσλοβακία»…

Ενώ είμαι συνήθως πανέτοιμος ν’ ανταποκριθώ σε σχεδόν κάθε απόηχο της εβραϊκής παρουσίας στην πολιτική ζωή της εποχής μας, βρέθηκα, χωρίς να το περιμένω, σε πλήρη σύγχυση μ’ αυτή την παρατήρηση και του ζήτησα να μου εξηγήσει τι εννοούσε. 

«Μα, είναι προφανές», απάντησε, και το πρόσωπό του είχε γίνει τώρα κατακόκκινο από τον θυμό που τον είχε κυριέψει. «Εισβάλαμε για να τους προστατέψουμε από τους δυτικογερμανούς φασίστες!»…

Ομολογώ πως αποστομώθηκα! Φανταστείτε! Να προελαύνουν όλα τα στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας για να προστατέψουν τους λιγοστούς Εβραίους που είχαν απομείνει στην Τσεχοσλοβακία! Σπάνια αντιμετωπίζει κανείς μια τέτοια φαντασίωση που να την πιστεύει τόσο ακράδαντα ένας έξυπνος άνθρωπος. Μπροστά σε μια τέτοια αποκάλυψη,...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΑΡΙΣΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Άντε και στα δικά μας!

Γράφει ο Απόστολος Κρητικόπουλος

Διδάκτωρ Πληροφορικής (twitter: @kritikopoulos)

Μια αναπάντεχη χαρά πήρα , αφού τα εκλογικά αποτελέσματα στις κοινοβουλευτικές εκλογές της Τσεχίας ουσιαστικά αποτέλεσαν την «ταφόπλακα» για την Αριστερά στη χώρα αυτήν της κεντρικής Ευρώπης.

Συγκεκριμένα, για πρώτη φορά στην πολιτική ιστορία της Τσεχίας, το κομμουνιστικό κόμμα δεν κατάφερε να μπει στη Βουλή της, και πλέον είναι εξωκοινοβουλευτικός πολιτικός οργανισμός. Με το 3,6% των ψήφων που κατάφερε να συγκεντρώσει δεν πιάνει το όριο του 5% και αποκλείεται από τη Βουλή. Καταστροφή για ένα κόμμα που στις εκλογές του 2017 είχε πιάσει το υπερδιπλάσιο ποσοστό.

Η χαρά μου ήταν διπλή, αφού ούτε το σοσιαλιστικό κόμμα κατάφερε να μπει στο Κοινοβούλιο με το 4,7% των ψήφων.

 Για να δώσω ένα παράδειγμα σε δικά μας δεδομένα, είναι σαν να μην καταφέρνουν στην Ελλάδα να μπουν στη Βουλή το ΚΚΕ και το ΚΙΝ.ΑΛ.

Η μεγάλη μας διαφορά, βέβαια, με τους Τσέχους είναι πως η πατρίδα μας ήταν από τους πολύ τυχερούς του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, αφού στη Διάσκεψη της Γιάλτας ο Αγγλος Τσόρτσιλ και ο Αμερικανός Ρούζβελτ με νύχια και με δόντια προστάτεψαν τη χώρα μας από την όρεξη του κομμουνιστή Στάλιν, που, λόγω βαλκανικής επίδρασης της τότε ΕΣΣΔ, προσπάθησε να μας προσθέσει στα τρόπαιά του.

Όλες οι γειτονικές χώρες από ξηρά συνθλίφτηκαν κάτω από την μπότα του κομμουνισμού, ενώ εμείς γλιτώσαμε. Οπότε, εμείς ως λαός δεν γνωρίζουμε τι σημαίνει να ζεις σε κομμουνιστικό καθεστώς, να μην έχεις ιδιοκτησία, να μην αποφασίζεις για το μέλλον σου, να ζεις στην ανέχεια και τη φτώχεια, να μην έχεις ελευθερία έκφρασης, χωρίς κανένα δημοκρατικό δικαίωμα, να εξαφανίζονται ανεπιστρεπτί σε μια νύχτα τα μέλη της οικογένειάς σου και οι γείτονές σου επειδή μπήκαν στο μάτι κάποιας σκοτεινής κυβερνητικής υπηρεσίας.

Δυστυχώς, βέβαια, στην Ελλάδα, οι πολιτικοί απόγονοι των κατσαπλιάδων που προσπάθησαν κατά τον συμμοριτοπόλεμο να χαρίσουν την Ελλάδα στον Στάλιν και να κόψουν τη Μακεδονία μας στα δύο...

 

ΕΘΝΙΚΗ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ και ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΏΣ ΟΡΘΗ ΝΕΟΤΑΞΙΚΗ ΞΕΦΤΙΛΑ: Οι Πολωνοί και Τσέχοι ΔΕΝ γονάτισαν στην πολιτική ορθότητα - Υπάρχουν ακόμη ευρωπαϊκοί λαοί με εθνική αξιοπρέπεια...

 

Σεβασμός ναι, προσκύνημα όχι. Αυτό είναι το μήνυμα που εστάλη από την εθνική ομάδα ποδοσφαίρου της Πολωνίας, η οποία, σε αντίθεση με την Αγγλία , δεν γονάτισε στην πολιτική ορθότητα. 

 Στο Wembley , πριν από την έναρξη του αγώνα για τους προκριματικούς του Παγκοσμίου Κυπέλλου του 2022, οι Άγγλοι παίκτες γονάτισαν με στυλ Black Life , ενώ οι Πολωνοί παίκτες παρέμειναν όρθιοι. 

Η άρνηση εκτέλεσης αυτού του τελετουργικού θεωρείται «ρατσισμός».  

Οι «λευκοί αετοί», στην πραγματικότητα, περιορίστηκαν στην ένδειξη του εμβλήματος"Respect" («Σεβασμός») στο μανίκι της στολής τους.

Εν όψει του  αγώνα, ο πρόεδρος της πολωνικής ομοσπονδίας, Zbigniew Boniek (παλιά δόξα του πολωνικού ποδοσφαίρου και της Γιουβέντους), απάντησε σε  συγκεκριμένη ερώτηση: «Δεν ξέρω αν θα γονατίσουμε με τους Άγγλους. Μέχρι στιγμής αυτό το θέμα δεν έχει αντιμετωπιστεί στις προπονήσεις μας. Υπήρχαν πιο σημαντικά και πιο επείγοντα: αυτό είναι το τελευταίο θέμα που μας ενδιαφέρει». 

Ένας άλλος θρύλος του ποδοσφαίρου της Πολωνίας, ο πρώην τερματοφύλακας Jan Tomaszewski, είχε επίσης μιλήσει πριν από τον αγώνα της Αγγλίας κατά της Πολωνίας, διευκρινίζοντας ότι το να γονατίσουμε είναι μια άχρηστη πολιτική χειρονομία. «Δεν θέλω να πω πώς πρέπει να συμπεριφέρονται οι παίκτες μας», είπε σε ραδιοφωνική εκπομπή. «Μπορώ να πω μόνο με πλήρη ευθύνη ότι δεν θα γονατίσω. Έχω έναν αετό στο στήθος μου και αυτό δεν με απασχολεί».

Στη συνέχεια, η πολωνική ομοσπονδία ποδοσφαίρου δήλωσε ότι ήθελε να πάρει μια "ουδέτερη και απολιτική θέση απέναντι στην πρωτοβουλία Black Lives Matter", ενώ, όπως σημειώνει, κρατάει αποστάσεις από οποιαδήποτε εκδήλωση ρατσισμού στο ποδόσφαιρο.  

 

Παρόμοια στάση κράτησαν  οι παίκτες της Τσεχικής Δημοκρατίας στον αγώνα εναντίον της Ουαλίας, με τους Τσέχους παίκτες να αρνούνται να γονατίσουν και να επιδεικνύουν το Respect στις φανέλες τους.

«Πολλή συζήτηση προέκυψε για το αν οι Πολωνοί ποδοσφαιριστές θα πρέπει να γονατίσουν στο Wembley ως συγγνώμη για τη δουλεία, για τον ρατσισμό, για όλα τα φαινόμενα που έχουν βιώσει διάφοροι λαοί σε ολόκληρο τον κόσμο τους περασμένους αιώνες, ή ακόμα βιώνουν», δήλωσε την Τετάρτη ο Πολωνός βουλευτής του Εθνικού Κινήματος (Ruch Narodowy), Robert Winnicki. «Οι Πολωνοί δεν πρέπει να γονατίσουν. 

 

Οι Πολωνοί δεν πρέπει να ενταχθούν σε έθνη που ζητούν συγγνώμη για την αποικιοκρατική πολιτική τους και για το δουλεμπόριο, επειδή...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Εντάσεις μεταξύ Τσεχίας και Ρωσίας με αφορμή Τσέχικο νόμο με τον οποίο ανακηρύσσεται η 21η Αυγούστου Ημέρα Μνήμης των θυμάτων της Σοβιετικής εισβολής στην Τσεχοσλοβακία το 1968

Ο πρόεδρος της Τσεχίας Μίλος Ζέμαν χαρακτήρισε «απόλυτη αναίδεια» την αντίδραση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών στον νόμο που ψηφίσθηκε στην Τσεχία, σύμφωνα με τον οποίο η 21η Αυγούστου ανακηρύσσεται Ημέρα Μνήμης των θυμάτων της εισβολής στην Τσεχοσλοβακία το 1968 και της κατοχής που επακολούθησε από τα στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας.

Σε συνέντευξη του στον διαδικτυακό ιστότοπο Parlamentnilisty, ο Μίλος Ζέμαν δήλωσε ότι ενδέχεται να ακυρώσει την επίσκεψη του στη Μόσχα τον Μάιο του 2020 επ’ ευκαιρία της 75ης επετείου της Νίκης στον Μεγάλο Πατριωτικό Πόλεμο (Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος) μετά την εκτίμηση που διατύπωσε πρόσφατα η Ρωσία και συγκεκριμένα το ρωσικό υπουργείο Εξωτερικών για την εισβολή των στρατευμάτων του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία τον Αύγουστο του 1968.

«Πριν λίγο καιρό αποδέχθηκα την πρόταση του προέδρου Πούτιν να παραστώ στους εορτασμούς (στην Μόσχα) της 75ης επετείου της Νίκης… αλλά τώρα σκέφτομαι, να πάω ή να μην πάω εκεί γενικά, ή τουλάχιστον να κάνω κάτι άλλο, να πάω εκεί και να πω στους Ρώσους «τι θα λέγατε να γυρίσετε την σελίδα (της ιστορίας σας) και να σταματήσετε να μνημονεύετε αυτή την επέτειο (της Νίκης);», δήλωσε ο Ζέμαν.

Την αντίδραση του Τσέχου προέδρου προκάλεσε η ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών της 18ης Δεκεμβρίου, στην οποία αναφέρεται ότι ο πρόσφατα ψηφισθείς νόμος στην Τσεχία, που ανακηρύσσει την 21η Αυγούστου ως Ημέρα Μνήμης των θυμάτων της εισβολής και της κατοχής της Τσεχοσλοβακίας που επακολούθησε από τα στρατεύματα του Συμφώνου της Βαρσοβίας το 1968, είναι αμφίβολο αν θα συμβάλλει στην επιτυχή συνεργασία μεταξύ των δύο χωρών. Στην ίδια ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών επισημαίνεται ότι με «μεγάλη απογοήτευση» μάθαμε για τον νόμο που ψηφίσθηκε, καθώς μια τέτοια προσέγγιση αντιτίθεται στις συμφωνίες του 1993, με τις οποίες οι πλευρές διακήρυξαν την επιθυμία τους «να θέσουν τέλος στο ολοκληρωτικό παρελθόν».

Ο Ζέμαν, ο οποίος είχε υπογράψει τον νόμο στις 13Δεκεμβρίου, χαρακτήρισε την αντίδραση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών «απόλυτη αναίδεια».
 

Η ανακοίνωση του ρωσικού υπουργείου Εξωτερικών, είχε προκαλέσει και την έντονη αντίδραση του τσέχικου υπουργείου Εξωτερικών. Ο Τσέχος υπουργός Εξωτερικών Τόμας Πετρζίτσεκ στις 19 Δεκεμβρίου δήλωσε ότι η Δημοκρατία της Τσεχίας είναι κυρίαρχο κράτος και έχει δικαίωμα να τιμά την μνήμη εκείνων που σκοτώθηκαν κατά την επίθεση των στρατευμάτων του Συμφώνου της Βαρσοβίας στην Τσεχοσλοβακία, ενώ προτίθεται στις αρχές Ιανουαρίου του 2020 να συναντηθεί με τον Ρώσο πρεσβευτή στην Τσεχία Αλεξάντρ Ζμεγιέφσκι.

Τσέχοι ιστορικοί θεωρούν ότι κατά την περίοδο της παραμονής των σοβιετικών στρατευμάτων στο έδαφος της Τσεχοσλοβακίας...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ο δεκάλογος της ευτυχίας - Oι λόγοι που η Τσεχία είναι πιο πλούσια χώρα από εμάς. Κι ας ήμαστε εμείς στον πυρήνα της Ευρώπης όταν αυτοί είχαν σκληρή χούντα και κατοχή επί σαράντα ολόκληρα χρόνια. Κι ας είχαμε εμείς στα πόδια μας δισεκατομμύρια από ευρωπαϊκά προγράμματα όταν αυτοί πεινούσαν για μισό αιώνα και βάλε. Κι ας χτίζαμε εμείς Παρθενώνες όταν αυτοί μπλα-μπλα-μπλα.

Του Κυριάκου Αθανασιάδη

Ο πρώην υπουργός Επικρατείας Ηλίας Μόσιαλος, καθηγητής της Πολιτικής της Υγείας στο Imperial College of Science, Technology and Medicine και στο The London School of Economics and Political Science, τον οποίο υπολήπτομαι τρομερά και ακολουθώ στα social media, έκανε τις προάλλες την εξής ανάρτηση:

«Η Ελλάδα και η Τσεχία έχουν περίπου τον ίδιο αριθμό κατοίκων. Το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν είναι 22.468 δολάρια στην Τσεχία και 20.570 δολάρια στην Ελλάδα. Το κατά κεφαλή Ακαθάριστο Εγχώριο Προϊόν σε Ισοτιμία Αγοραστικής Δύναμης (Purchasing Power Parity) είναι 36.784 δολάρια στην Τσεχία και 29.090 δολάρια στην Ελλάδα. Η Τσεχία επομένως δεν είναι μόνο πιο πλούσια χώρα από εμάς. Οι Τσέχοι έχουν και πολύ μεγαλύτερη αγοραστική δύναμη, γιατί προφανώς πέτυχαν να ελέγξουν μονοπωλιακές και ολιγοπωλιακές καταστάσεις – όμως ούτε ήλιο, ούτε ούζο έχουν αυτοί. Αφήνω το φιλότιμο».

Τα πράγματα προφανώς έχουν έτσι. Δεν ξέρω, μόνο, αν ο λόγος που οι Τσέχοι τα κατάφεραν να μας ξεπεράσουν μέσα σε μια χούφτα χρόνια – γιατί η Τσεχία μέχρι και την αυγή του 21ου αιώνα ήταν μία πάμφτωχη χώρα, με μεγάλη υστέρηση στα πάντα και έξω από σχεδόν κάθε ευρωπαϊκό θεσμό, σε αντίθεση με την πάμπλουτη Ελλάδα, ιδρυτικό κράτος-μέλος τής ίδιας τής μεταπολεμικής σύγχρονης Ευρώπης–, δεν ξέρω, έλεγα, αν τα κατάφεραν οι Τσέχοι επειδή «πέτυχαν να ελέγξουν μονοπωλιακές και ολιγοπωλιακές καταστάσεις». Κάτι παραπάνω φυσικά ξέρει από μένα ο υπουργός.

Όμως έχω και εγώ τις παραστάσεις μου από την παραμονή μας εδώ στην Πράγα – κλείνουμε χρόνο όπου να ’ναι –, και έχω καταλήξει πως οι Τσέχοι έγιναν ένα πλούσιο, ισχυρό κράτος (όχι με την έννοια της πολεμικής ισχύος: δεν έχουν στρατό εδώ όπως τον εννοούμε εμείς, μόνο 20.000 επαγγελματίες – δεν υπάρχει στρατιωτική θητεία) χάρη στα εξής:

1. Όσοι χρησιμοποιούν ποδήλατο για τις μετακινήσεις τους ή για αθλητισμό φορούν πάντα κράνη. Δεν θα δεις ασκεπή και απροστάτευτο ποδηλάτη στους δρόμους ή στα πάρκα. Δεν είναι θέμα στιλ, συνήθειας, ή συμμόρφωσης σε κάποιο νόμο. Είναι δείκτης σοβαρότητας, ωριμότητας, αίσθησης καθήκοντος.

2. Ακόμη και στις ώρες κυκλοφοριακής αιχμής, ποτέ κανείς Τσέχος οδηγός δεν θα κορνάρει. Το θεωρούν τριτοκοσμικό – όπως και είναι, άλλωστε. Ο μπροστινός σου θα φύγει όταν φύγει ο δικός του μπροστινός. Όλα τα υπόλοιπα παρέλκουν. (Δεν χρειάζεται να πούμε ότι δεν μπορεί να διανοηθεί κάποιος Τσέχος να πατήσει λίγο με το λάστιχό του τη ΛΕΑ).

3. Στις στάσεις, στα φέρι, στα μαγαζιά της μόδας, οπουδήποτε μπορεί να συγκεντρωθεί πολύς κόσμος, πάντα σχηματίζεται ουρά με ευλαβική προσήλωση στην προτεραιότητα του άλλου. Δύο από τα πιο εντυπωσιακά πράγματα που βλέπεις στην Πράγα είναι ο ναός του αγίου Βίτου και οι ουρές των ανθρώπων που περιμένουν ο ένας πίσω από τον άλλο, κρατώντας συχνά και ένα ήσυχο πιτσιρίκι από το χέρι.

4. Τα μαγαζιά είναι πάντα ανοιχτά. Δεν υπάρχει κουβέντα για το αν και πόσες Κυριακές πρέπει ή δεν πρέπει να ανοίγουν ή να αργούν. Είναι ανοιχτά, πάντα. Από τα χαράματα, ώς αργά το βράδυ. (Αργά το βράδυ = 10 μ.μ., από εκεί και πέρα κυκλοφορούν μόνο κάποιοι κλοσάρ και ελάχιστοι ξεχασμένοι τουρίστες. Η ημέρα ξεκινά από νωρίς το πρωί). Εννοείται, δε, πως ο τελευταίος Βιετναμέζος (μόνο Βιετναμέζοι έχουν τα μίνι μάρκετ εδώ) θα σου κόψει απόδειξη για οτιδήποτε, σχολαστικά και χωρίς να το συζητά.

5. Την 1η Ιουνίου του 2017 τέθηκε σε ισχύ ο Αντικαπνιστικός Νόμος, που απαγόρευε το κάπνισμα σε κάθε δημόσιο χώρο. Από το πρωί εκείνης της ημέρας και μέχρι σήμερα, ποτέ κανείς Τσέχος δεν κάπνισε σε δημόσιο χώρο. Ακόμη και τον χειμώνα, με απαγορευτικές θερμοκρασίες, σε ακραία μπαρ ή «καφενέδες», όπου συχνάζουν ηλικιωμένοι ντόπιοι ή μεθυσμένοι τουρίστες, καπνίζουν έξω. Είναι σοκαριστικό, το ξέρω.

6. Οι Τσέχοι καλημερίζονται, καλησπερίζονται και γενικώς χαιρετιούνται. Εννοώ, άγνωστοι μεταξύ τους άνθρωποι που τυχαίνει να συναντιούνται. Κυρίως, δε, λένε μονίμως και διαρκώς ευχαριστώ. Ακόμη και στις δημόσιες υπηρεσίες – το πιστεύετε; Δεν υπάρχει δημόσιος λειτουργός (ο υπάλληλος στο Ταχυδρομείο, ο αστυνομικός στο Τμήμα, ο νεαρός με το σκουλαρίκι στο φρύδι που εργάζεται στην Υπηρεσία Μετανάστευσης) που να μην πει όταν σηκώνεστε να φύγετε, «Σας ευχαριστώ πολύ που είχα την ευκαιρία να σας εξυπηρετήσω».

H Tσεχία εκτός αντιπυραυλικής ασπίδας των ΗΠΑ

ΠΡΑΓΑ. Η Τσεχία ανακάλεσε χθες τη συμμετοχή της στην αμερικανική αντιπυραυλική ασπίδα, διαμαρτυρόμενη για τον μειωμένο ρόλο που της επιφυλάσσει ο Λευκός Οίκος του Ομπάμα. Ο Μπαράκ Ομπάμα έχει υποβαθμίσει τα σχέδια του προκατόχου του για αντιπυραυλική ασπίδα πάνω από την Ευρώπη, λαμβάνοντας υπόψη τις ανησυχίες της Μόσχας.

Οι προτάσεις της κυβέρνησης Μπους προέβλεπαν την ανάπτυξη 10 αμυντικών πυραύλων στην Πολωνία και συστήματος προηγμένων ραντάρ στην Τσεχία.Τον Σεπτέμβριο του 2009 η κυβέρνηση Ομπάμα εγκατέλειψε το σχέδιο αυτό, αντικαθιστώντας το με άλλο, πιο περιορισμένο, στο οποίο όμως η προβλεπόμενη τσεχική συμμετοχή εξαντλείτο στην φιλοξενία κέντρου έγκαιρης προειδοποίησης. Δεδηλωμένος στόχος του συστήματος ήταν η αντιμετώπιση πυραυλικών επιθέσεων από το Ιράν, αλλά στη Μόσχα δεν είχε περάσει απαρατήρητη η διεύρυνση της αμερικανικής στρατιωτικής επιρροής στις χώρες του πάλαι ποτέ Συμφώνου της Βαρσοβίας. Η Μόσχα είχε μάλιστα απαντήσει ανακοινώνοντας σχέδια ανάπτυξης πυραυλικού συστήματος στον θύλακο του Καλίνινγκραντ, στα πολωνικά σύνορα. Το κέντρο θα είχε ως αποστολή την ανάλυση των δεδομένων των κατασκοπευτικών δορυφόρων και την εκτίμηση ενδεχόμενων κινδύνων για τις χώρες του ΝΑΤΟ.

Ο Τσέχος υπουργός Αμυνας Αλεξάντερ Βόντρα δήλωσε ότι η Τσεχία επιθυμεί να λάβει μέρος, «αλλά σίγουρα όχι κατ’ αυτόν τον τρόπο». «Μας έκαναν μια προσφορά και την αξιολογήσαμε», είπε ο Βόντρα. «Θα έλεγα ότι λύσαμε το θέμα με κομψό τρόπο».

Ο επίσημος λόγος για την τσεχική απόσυρση, όπως περιγράφηκε στην κοινή συνέντευξη Τύπου του Βόντρα με τον Αμερικανό αναπληρωτή υπουργό Αμυνας Γουίλιαμ Λιν, ήταν ότι το κέντρο αυτό δεν είναι πλέον απαραίτητο.  

«Η προσφορά που κάναμε ξεπεράστηκε από τα γεγονότα», δήλωσε ο Λιν. «Η σύνοδος (του ΝΑΤΟ) στη Λισσαβώνα άλλαξε τη φύση του πλαισίου στο οποίο λειτουργεί η αντιπυραυλική άμυνα. Παρόλο που θεωρώ ότι η προσφορά είναι καλή και ενδιαφέρουσα, δεν ταιριάζει πια ούτε στο πλαίσιο της αντιπυραυλικής ασπίδας ούτε στις ανάγκες της Τσεχίας».

Τι προβλέπουν τα νέα σχέδια

Τα αναθεωρημένα σχέδια του Λευκού Οίκου προβλέπουν την εγκατάσταση ραντάρ και αναχαιτιστικών πυραύλων στο έδαφος διάφορων ευρωπαϊκών χωρών, περιλαμβανομένης της Πολωνίας και της Ρουμανίας, εντός της προσεχούς δεκαετίας, καθώς και τη σταδιακή αναβάθμιση των συστημάτων αυτών. Το πρώτο στάδιο του σχεδίου υλοποιήθηκε τον Μάρτιο με τον κατάπλου στη Μεσόγειο του αμερικανικού «USS Monterey», σκάφους εξοπλισμένου για την ανίχνευση και την κατάρριψη πυραύλων.

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ