ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Υπάρχουν και οι Θοδωρήδες

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Tης Χριστινας Κοψινη

Ποιος κόσμος θα επικρατήσει; O κόσμος του Λιάπη ή ο κόσμος του Ειδικού Φρουρού ; O κόσμος ενός πολιτικού με νοοτροπία φεουδάρχη που δεν το ’χει σε τίποτε να περάσει την όχθη της παραβατικότητας για να γλιτώσει τα 500-1.000 ευρώ από τα δημόσια ταμεία ή ο κόσμος του 26χρονου Ειδικού Φρουρού που μην αντέχοντας τη σκέψη πως τραυμάτισε θανάσιμα μια ηλικιωμένη γυναίκα δίνει τέλος στη ζωή του;

Ποιος θα υπερισχύσει; O ανάλγητος που νομίζει ότι του χρωστά η κοινωνία ή αυτός που δεν μπορεί να αντέξει τη βάσανο ενός δυστυχήματος που προκάλεσε;  

Aυτήν την αντίθεση ανέδειξε με την αυτοκτονία του ο νεαρός φρουρός που ενδεχομένως, είτε λόγω κακής ορατότητας είτε λόγω ταχύτητας τραυμάτισε θανάσιμα την ηλικιωμένη γυναίκα το βράδυ της Κυριακής στο Χαλάνδρι.

Η είδηση είναι γνωστή: μόλις ο Θόδωρος Π. (πουθενά δεν αναγράφεται επίθετο) διαπίστωσε τι συνέβη αυτοπυροβολήθηκε θανάσιμα με το υπηρεσιακό του όπλο. Κι ας ήταν σχεδόν βέβαιο πως ανθρωποκτονία εξ αμελείας θα επέσυρε μεν καταδίκη αλλά με αναστολή. Το σωματείο των Ειδικών Φρουρών εξέδωσε μια συγκινητική ανακοίνωση στην οποία κάνει λόγο για «υπέρμετρη ευαισθησία του χαρακτήρα του» ενώ ο υπουργός Δημόσιας Τάξης μίλησε για βραδιά «φυσικής συντριβής». 

Μήπως, όμως, αυτό το «υπέρμετρον» δεν είναι είναι που κάνει τη μεγάλη διαφορά σε αυτήν την τόσο μετρήσιμη, σε μίζες, περιουσίες, αρπαχτές, μετριότητα που μας περιβάλλει εδώ; 

Αυτό το «υπέρμετρον» δεν είναι που δίδει νόημα σε μια αντίθεση που δεν έχει να κάνει ούτε με την πολιτική ούτε με τις εγκεφαλικές αναλύσεις συντηρητικών ή αριστερών αναλυτών και πολιτικών της ατάκας;

Αλήθεια, πώς μεγάλωσε ο Θόδωρος Π.; 

Τι σηματοδοτούσαν γι’ αυτόν οι έννοιες καθήκον, υποχρέωση, συνέπεια; 

Πώς ένιωθε όταν άκουγε να τον αποκαλούν «μπάτσο»; 

Γιατί επέλεξε τα Σώματα Ασφαλείας και όχι μια οποιαδήποτε άλλη δουλειά; 

Τι όνειρα είχε;  

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Οι ζωές των μελών

Tης Χριστινας Κοψινη

Η εσωτερική ζωή των κομμάτων είθισται να γίνεται είδηση όταν εκδηλώνονται διαφωνίες από μέλη και στελέχη τους. Αυτό ούτε διαστροφή αποτελεί ούτε μπορεί να ενταχθεί σε μια «συγχορδία του ιδεολογικού μηχανισμού του αστικού κράτος» όπως είπε η Γ. Γ. του κόμματος με αφορμή την έκταση που πήραν οι διαφωνίες στον δημόσιο διάλογο ενόψει του Συνεδρίου του.

Η διατάραξη της εσωτερικής ισορροπίας στο ΚΚΕ είναι γεγονός. Αλλά το ερώτημα σχετίζεται με το υπόστρωμα των διαφωνιών και το πώς αυτό συνδέεται, όχι γενικώς και αορίστως με τις ιδέες και την εξουσία, αλλά με τον άνθρωπο τον οποίο υποτίθεται ότι πρέπει να εξυπηρετούν αυτές οι ιδέες.  

Η ζωή όλων των κομματικών μηχανισμών διακρίνεται από μια σχετική κυκλικότητα. Το ίδιο ισχύει και για το κόμμα της κ. Παπαρήγα. Οταν οι άνθρωποι φτάνουν σε ένα σημείο όπου διαψεύδεται η προσδοκία χρόνων, αρχίζουν να μιλάνε εκτός διαδικασιών. Η δυναμική της διαφωνίας εξαρτάται από το πόσο κράτησαν η αυτολογοκρισία και ο αυτοπεριορισμός επιθυμιών. Από αυτό που τόσο έντονα περιγράφει η Μαργκερίτ Ντιράς όταν μιλά για ένα «καθεστώς που φοβάται ορισμένες ελεύθερες δυνάμεις... Το φαντασιακό, η ποίηση, ακόμη και ο έρωτας - που αν δεν καθοδηγηθούν σωστά μπορούν, κατά κάποιο τρόπο, να υποσκάψουν τα θεμέλιά του». Ενα καθεστώς «που εφάρμοσε πάντα ένα είδος λογοκρισίας της εμπειρίας, της επιθυμίας» («Μετέωρο Πάθος», εκδόσεις Ολκος 2013). 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: To IKA ως τιμωρός των αθώων!

Tης Χριστινας Κοψινη

«Τι να κάνω κυρία μου, ήμουν σε αναρρωτική, αλλά ήλθα να βοηθήσω τη συνάδελφο γιατί είμαστε μόνο δύο άτομα», απάντησε η προϊσταμένη. Και με μια κίνηση έκανε πίσω το μαλλί για να μου δείξει την τομή από το πρόσφατο χειρουργείο. 

«Μα, γιατί δεν φεύγετε; ...Σε τέτοια κατάσταση;»

 «Δύο μερούλες, και μετά...» (έκανε το νεύμα το αποχωρισμού με το χέρι, εννοώντας σύνταξη ή διαθεσιμότητα κι ας μην την κάνω ούτε πενήντα πέντε). 

ΙΚΑ Νέου Κόσμου.Κτίριο παλιό και μουντό. Ισα που προλαβαίνω. Η ανακοίνωση, σαφής: «Λόγω συγχώνευσης με το κατάστημα της Αμφιθέας, οι υπηρεσίες δέχονται μόνο μέχρι τις 12».

Στην ουρά, λοιπόν. Με μητέρες που πήγαν το παιδί για εμβόλιο στον πρώτο όροφο, αλλά διαπίστωσαν ότι η καρτέλα δεν είχε ΑΜΚΑ και τώρα τρέχουν. Με υποψήφιους συνταξιούχους που τόλμησαν να παρακάμψουν τον δικηγόρο γιατί δεν ήθελαν να δώσουν τα 3 κατοστάρικα (λένε κάποιοι ότι το ένα από αυτά πάει στον υπάλληλο που επισπεύδει τον έλεγχο) και τώρα περιμένουν ενάμιση χρόνο να προσμετρηθούν τα ένσημα για τη διαδοχική σύνταξη. «Α, δεν πήρατε την πρόωρη;», αναρωτιέται κάποιος.

Στεντόρεια η φωνή της: «Κανείς δεν θα μπει χωρίς νούμερο. Είπα τέλος. Βιαζόμαστε, o κόσμος μετακομίζει κι εμείς πρέπει να καθαρίσουμε τα γραφεία». Φωνάζει, εξετάζει αιτήσεις, μπαινοβγαίνει και αναζητεί μονίμως στυλό ανάμεσα σε στοίβες χαρτιών για να υπογράψει μια βεβαίωση που πρέπει να προσκομίσει ασφαλισμένος στον ΟΑΕΔ.

«Δεν θα έπρεπε όλα αυτά να είναι μηχανογραφημένα;» 

«Μα σε ποια Ελλάδα ζεις; Εμείς το ξεκινήσαμε, το υποστηρίξαμε, αλλά αυτοί το παράτησαν στο έλεος του Θεού. Να, δες αυτόν τον υπολογιστή, τον έφερα από το σπίτι μου γιατί με το καβουρντιστήρι (μου δείχνει ένα άλλο παρατημένο) δεν μπορώ να δουλέψω», εξηγεί και πετάγεται έξω να αποστομώσει έναν απείθαρχο που επιμένει να εισέλθει στα ενδότερα χωρίς αριθμό προτεραιότητας.

Ξεχωρίζω λέξεις: επίδομα, ένσημα, ανεργία, μητρότητα, πλασματικά, ποσό εξαγοράς...  

«Θα περιμένετε. Ολα εδώ είναι με σειρά προτεραιότητας. Παίρνω δελτία από τη διαδοχική, μετά από την πρόωρη», δηλώνει η υπάλληλος που ασχολείται με την ανακεφαλαίωση των ενσήμων. 

«Μα σας τα κατέθεσα πριν από ένα χρόνο», διαμαρτύρεται κάποιος άλλος, «δώστε μου μια ένδειξη για το πότε».

«Το ξέρω, αλλά δεν μπορώ να κάνω τίποτα. Μπορεί να πάρει ακόμη ένα χρόνο», απαντάει εκείνη.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Το μάγμα της Κοζάνης

Tης Χριστινας Κοψινη

Τα «κακομαθημένα» παιδιά των βορείων προαστίων (γιατί είναι πιο εύκολο να βρίζεις τους πλούσιους σε καιρούς ανέχειας). Τα «παραμελημένα» παιδιά των αστών (γιατί η εργατική τάξη πάει πάντα στον παράδεισο). Η αδιάφορη μητέρα (γιατί πάντα υπάρχει μια γυναίκα που φταίει για όλα). Τα πλουσιόπαιδα που δεν έφαγαν ποτέ ξύλο (γιατί κάποιοι από μας έφαγαν). Το έγκλημα του Κολωνακίου (γιατί, απλώς, πουλάει το μυστήριο).  

Με τέτοιες κοινότοπες, ανόητες και επικινδύνως ανιστόρητες ερμηνείες επιχειρείται και πάλι, από πολλούς, να ερμηνευτεί το ιστορικά προσδιορισμένο και επαναλαμβανόμενο- από τη Λατινική Αμερική ώς τη βαθιά Ανατολή- φαινόμενο της βίας. Αυτό των νεαρών που συνελήφθησαν για τη διπλή ληστεία των «Πυρήνων της φωτιάς» στην Κοζάνη. Και πάλι νομίζουμε ότι με διαπιστωτικές κρίσεις θα λύσουμε το πρόβλημα, θα το απομακρύνουμε, θα το ξορκίσουμε ή θα δικαιολογήσουμε το κακό ρετουσάρισμα της αστυνομίας μετά τον ξυλοδαρμό των τρομοκρατών. Ομως, η βία δεν είναι μια φωτογραφική στιγμή, θέμα ρητορικής ή πολιτικής αυτοδέσμευης. Δεν είναι ιός να τον κολλήσεις. Ηταν, είναι και θα είναι ιστορικά προσδιορισμένο φαινόμενο. Η λογική του «δεν μας ενδιαφέρει να το αναλύσουμε, αλλά μόνο να το καταδικάσουμε» δεν αποτρέπει.

Πίσω από αυτά τα παιδικά πρόσωπα των νεαρών, που δεν ξέρεις αν πηγαίνουν ακόμη γυμνάσιο ή λύκειο, αν βγήκαν από ταινία του Χάρι Πότερ ή αν χτύπησαν το ματάκι τους παίζοντας μπάσκετ στην αυλή του σχολείου, υπάρχουν γεγονότα και συνθήκες που αγγίζουν όλα τα παιδιά. 

Πάντα κινδυνεύουν τα πιο ευαίσθητα. Αυτά που πέφτουν από τα ψηλά, απροετοίμαστα για το ταξίδι στη ζωή με τα πάνω και τα κάτω της, στην κρίση που επιτάχυνε την πορεία εκείνου του εκρηκτικού μάγματος που συσσωρευόταν εδώ και χρόνια στο εσωτερικό της κοινωνίας.  

ΕΛΛΑΔΑ ΤΗΣ ΕΛΠΙΔΑΣ : Γυναίκες της Κάρπαθος

Της ΧΡΙΣΤΙΝΑΣ ΚΟΨΙΝΗ

Καθόταν χάμω στη γη και κοπάνιζε τον καρπό που είχε θερίσει. Εκεί μέσα στο μικρό αλώνι, κάτω από τον καυτό ήλιο, χωρίς μαντίλι, με την παραδοσιακή της ποδιά, η Μαγγαφούλα σε λίγο θα ξεχέριαζε τη φάβα για να μείνει καθαρός ο καρπός από την ενέργεια του αέρα. Τη συναντήσαμε στην Αυλώνα, σε ένα μικρό, στεγνό οροπέδιο, όπου σχεδόν από πάντα ήταν οι κήποι, τα μποστάνια και οι στάβλοι των κατοίκων της Ολύμπου, του πιο βορινού χωριού της Καρπάθου. Μακριές πλεξούδες, φρύδια άβγαλτα, χέρια δουλεμένα.  

«Τι να φοβηθώ το χειμώνα μόνη μου εδώ; Eχει πάντα πολλή δουλειά να γίνει κι ούτε που καταλαβαίνω πώς βραδιάζει» λέει καθώς μας πιάνει να απορούμε για τον μοναχικό της χειμώνα σε αυτό το ερειπωμένο μέρος.

Στην Αυλώνα φτάσαμε για να δούμε το σπίτι που ζούσαν η γιαγιά Βασταρκούλα και ο παππούς. Σύνηθες, τότε, να μεγαλώνουν οι παππούδες τα παιδιά των ξενιτεμένων τους στην Αυστραλία. Και οι παππούδες μεγάλωσαν την Αννα και την Τούλα, κι όταν έπρεπε να βοσκήσουν τα ζώα στη Βουρκούντα, τα κοίμιζαν κάτω στα χράμια μέσα στους αρχαίους, από χρόνια, συλημένους τάφους, κάτω από τα αστέρια. Αλλά όταν επέστρεφαν στην Αυλώνα -σε ένα μονόχωρο σπίτι, εκεί όπου «όλα ήταν στη θέση τους και τίποτε περιττό δεν υπήρχε»- ερχόταν ο ξάδελφος και στήνανε γλέντια με τη λύρα και με τις μαντινάδες του.

«Πως είσ’ από την Ολυμπο, Αννα μου ξεχωρίζεις, ε και να ’ξερες ξαδέλφη μου πόσο μου τη θυμίζεις» της τραγούδησε το ίδιο βράδυ που τον συναντήσαμε τυχαία, στον χορό της μακαρούνας στο χωριό Μενετές, ο ξάδελφος, ο Ζωγραφίδης Μιχάλης, από τους πιο γνωστούς λυράρηδες και τραγουδιστές μαντινάδας.

Αλλά δεν είναι μόνο τα λαογραφικά στοιχεία του τόπου, τα σμιχτά μαύρα φρύδια και ο δυναμισμός των γυναικών της Ολύμπου, που σε κάνουν να νιώθεις ότι συναντήθηκες μετά χρόνια με την παλιά Ελλάδα του λιτού και απέριττου. Και όπως συμβαίνει με τα πιο ωραία συναπαντήματα, για τη συνάντηση με την κυρία Πόπη Παπουτσάκι ήμασταν παντελώς ανυποψίαστοι. Και όμως αυτή η 85χρονη κυρία, κόρη Μακρή, ιδρύτρια και ψυχή μεγάλης ξενοδοχειακής μονάδας στο λιμάνι, ήταν η ίδια όψη αυτών των δυνατών γυναικών της Καρπάθου κι ας έμοιαζε διαφορετική. Τρεις φορές ξενητεύτηκε στην Αυστραλία, τρεις φορές ξανάρχισε να χτίζει τη ζωή.

Μνημόνιο, σε ευχαριστώ

Tης Χριστινας Κοψινη

Η πρώτη και μοναδική προσφορά του Μνημονίου ήταν, εν τέλει, η εξουδετέρωση πολλών από τους κορυφαίους που σφράγισαν με τις επιλογές και πρακτικές τους το πολιτικό μας σύστημα την τελευταία 30ετία.  

Ο οστρακισμός πολλών από εκείνους που ευθύνονται για τα προβλήματα της ελληνικής κοινωνίας, η απώθησή τους εκτός σκηνικού, και μάλιστα με δημοκρατικό τρόπο, πρέπει να πιστωθεί στον θυμό που προκάλεσε η επιλεκτική εφαρμογή εκείνων των ρυθμίσεων του Μνημονίου που διέλυαν τον κοινωνικό ιστό, κατέστρεφαν το εργατικό δίκαιο, χειροτέρευαν τη ζωή της ελληνικής κοινωνίας και έκαναν την Αθήνα ακόμη πιο ανυπόφορη, με εκατοντάδες αστέγους και επαίτες στους δρόμους.

Εάν δεν ήταν τόσο κυνικοί οι εφαρμοστές του, όλα θα είχαν –και πάλι– ξεχαστεί. Και ούτε που θα φανταζόταν κανείς ότι θα μπορούσε η κ. Διαμαντοπούλου να τιμωρηθεί διά του αποκλεισμού της από τη Βουλή, διότι άφησε τους μαθητές χωρίς βιβλία για ένα έτος.  

Η πολιτική ζωή αρχίζει να ξεκαθαρίζει και τίποτε, όσο δύσκολο και αν αποδειχθεί μέχρι την ανάδειξη μιας σταθερής κυβέρνησης, δεν μπορεί να είναι χειρότερο από τα πρόσωπα που, ενώ κατεδάφιζαν το σύμπαν, επέμεναν να εμφανίζονται ως σωτήρες. Το τελικό ξεκαθάρισμα θα γίνει με τη δεύτερη εκλογική αναμέτρηση, αρκεί να προλάβει και να εκτεθεί στα μάτια της κοινωνίας το σκοτάδι που συνοδεύει τη Χρυσή Αυγή.

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: 7 εκατομμύρια ημέρες αδείας

Tης Χριστινας Κοψινη

Γνωρίζετε πόσες αιτήσεις για συνταξιοδότηση έχουν υποβληθεί στο ΙΚΑ και πόσοι υποψήφιοι συνταξιούχοι περιμένουν την απόφαση με την οποία θα ξεκινήσει η απρόσκοπτη(;) καταβολή της σύνταξής τους;  

Περίπου 220.000 αιτήσεις. 

Πώς είναι δυνατό τόσες χιλιάδες άνθρωποι να περιμένουν πάνω από ένα χρόνο (αυτήν την περίοδο οι υπηρεσίες του Ιδρύματος εξετάζουν τις αιτήσεις που υπεβλήθησαν τον Απρίλιο του 2011) και να μην έχουν επαναστατήσει; Υπάρχει άλλη χώρα με τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα αναμονής για τόσο χαμηλές συντάξεις;  

Oση προσπάθεια και αν καταβάλλω να βρω τις απαντήσεις μου στον περίφημο περίσσευμα υπομονής που έχει ο Ελληνας, δεν τα καταφέρνω. Αλήθεια, πότε απέκτησε την υπομονή όταν δεν μπορεί να περιμένει σε μια ουρά πάνω από 10 λεπτά αδιαμαρτύρητα και δεν σηκώνει δευτερόλεπτο καθυστέρησης όταν οδηγεί το Ι.Χ. του.

Για ένα τόσο μαζικό φαινόμενο κι ένα τόσο σοβαρό πρόβλημα όπως είναι οι καθυστερήσεις στις συντάξεις του ΙΚΑ, μόνο μία αιτία μπορεί να λειτουργήσει κατασταλτικά στη δικαιολογημένη αγανάκτηση: το εισοδηματικό απόθεμα, το κομπόδεμα ή τα κρυφά έσοδα από ενοίκια, μερίσματα και άλλες πηγές. 

Οι δύο Ελλάδες των ποιητών

Tης Χριστίνας Κοψίνη

Ο όρος «Μνημόνιο» θα καταγραφεί, μεταξύ άλλων, ως ακόμη μία προσπάθεια εκσυγχρονισμού ή «εκσυγχρονισμού» της ελληνικής κοινωνίας. Με τον χρόνο των αγορών να έχει τελειώσει και τα περιθώρια σταδιακών αλλαγών να έχουν χαθεί, ο εκσυγχρονισμός αυτός, με ή χωρίς εισαγωγικά, συντελείται απότομα, βίαια και προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη βία. Είτε πρόκειται για τα αποκαΐδια που άφησαν πίσω τους οι ορδές των μπαχάλων στην κατεστραμμένη Σταδίου είτε δούμε την εικόνα των δυνάμεων καταστολής που με άπλετο καπνογόνο απωθούσαν οικογενειάρχες της Αθήνας και του Πειραιά, οι οποίοι διαδήλωναν μπροστά από τη Βουλή, η αίσθηση είναι η ίδια: η πόλη μυρίζει μπαρούτι.

Η χώρα έχει ζήσει μεγάλες εκσυγχρονιστικές απόπειρες και μάλιστα σε πολύ δύσκολες συνθήκες. 

Ο Μεσοπόλεμος ήταν μια τέτοια περίοδος, όταν έπρεπε να κλείσουν οι πληγές του Μικρασιατικού και να επιβιώσουν πάνω από ένα εκατομμύριο πρόσφυγες. «Με την πορεία που πήρε ο κόσμος, μετατοπιστήκαμε ξαφνικά από μια θέση τοπικού ενδιαφέροντος σε μια θέση ενδιαφέροντος γενικού και είμαστε ένα από τα επίκεντρα της παγκόσμιας κρίσης», έγραφε ο Σεφέρης το 1936, επισημαίνοντας ότι «αυτή η απότομη μεταβολή υποχρεώνει τον λαό μας να απορροφά αλλότριες επιδράσεις σε βαθμό μεγαλύτερο από ό,τι θα έπρεπε και με τρόπο υπερβολικά βιαστικό».

Αυτόν τον κίνδυνο της απότομης αλλαγής του κοινωνικού ήθους αγγίζει και το 1958, δηλαδή η δεύτερη σημαντική περίοδος εκσυγχρονισμού της μετεμφυλιακής Ελλάδας, στην οποία έχουν ήδη εισρεύσει τα δολάρια από το σχέδιο Μάρσαλ. 

Σε συνέντευξή του που δίδει το 1958 ο Ελύτης, ο δημοσιογράφος Ρένος Αποστολίδης τον ρωτά: «Ποια θα ονομάζατε “πρώτη μάστιγα” της νεοελληνικής ζωής;», κι εκείνος απαντά: 

Με τρόπο ελληνικό

Tης Χριστινας Κοψινη

Από τα μέσα της δεκαετίας του ’80 άρχιζε να επαληθεύεται αυτό που ήδη βίωναν οι αναπτυγμένες οικονομίες. Οι μισθοί άρχισαν να απογειώνονται κατακόρυφα, αρχικώς στις τράπεζες και δη στις ξένες που δέσποζαν στο χρηματοπιστωτικό στερέωμα της Ελλάδας, αλλά και σε δημόσιες επιχειρήσεις, καθώς και σε μεγάλες πολυεθνικές εταιρείες που δραστηριοποιούνταν στον κλάδο της μεταποίησης. 

Η αύξηση των αποδοχών και σε μεγάλες βιομηχανικές μονάδες, όπως π.χ. στον «Τιτάνα», δεν ήταν απόρροια των συνδικαλιστικών επιρροών, όπως καθ’ υπερβολή διατείνεται το μύθευμα που λέει ότι για όλα τα κακά της χώρας φταίνε τα συνδικάτα.

Aποτελούσε τη λογική συνέπεια της αυξανόμενης παραγωγικότητας και των τεχνολογικών προσαρμογών που προηγήθηκαν σε εκείνους τους κλάδους «ηγέτες» όπως είθισται να αποκαλούνται οι τομείς που μπορούν να συμπαρασύρουν προς τα πάνω την οικονομική ανάπτυξη μιας χώρας. 

Αυτή η άνοδος των μισθών επιβεβαιώθηκε και στη συνέχεια, μέχρι και τα μέσα της δεκαετίας του 2000 με όλες τις υπερβολές που διαπιστώσαμε στις τράπεζες και ακόμη περισσότερο σε ΔΕΚΟ όπως στη ΔΕΗ και στον ΟΤΕ, αλλά και σε επιχειρήσεις όπως τα ΕΛΠΕ, όπου οι εργαζόμενοι λαμβάνουν και σήμερα 17,8 μισθούς. Βεβαίως, από την άνοδο των μισθών σε αυτούς τους ηγεμονικούς κλάδους και τις επιχειρήσεις ευνοήθηκε το σύνολο του ιδιωτικού τομέα, εν τέλει, καθώς συμπαρασύρθηκαν προς τα πάνω και τα κατώτατα όρια ακόμη και σε κλάδους που από τα μέσα της δεκαετίας του ’90 άρχισαν να παρακμάζουν.

Ο Ρατσισμός της πολιτείας απέναντι στους αναπήρους

Tης Χριστινας Κοψινη

Οι ακρότητες στον νέο κανονισμό για τον προσδιορισμό του ποσοστού αναπηρίας, που είδαν το φως της δημοσιότητας, αποδεικνύουν ότι, επιτέλους, κάπου πρέπει να υπάρξει ένα όριο σε αυτήν την απλουστευτική οριζόντια κατανομή βαρών της κρίσης σε όλους και σε όλα. Και το όριο αυτό δεν μπορεί να είναι άλλο από την οικονομική δυσπραγία των αναπήρων.

Η ανάγκη να εξοικονομηθούν 600 εκατομμύρια ευρώ μέχρι το 2015 περιορίζοντας στο 10% τις αναπηρικές συντάξεις (σήμερα είναι 15%) δεν σημαίνει ότι η μείωση του ποσοστού πρέπει να γίνει με την ενεργοποίηση ενός ιδιότυπου μαλθουσιανισμού. Μπορεί να μην ήταν αυτή η πρόθεση του υπουργείου Εργασίας. Μπορεί οι υπερβολές να έγιναν υπό το κράτος του πανικού της εξοικονόμησης δαπανών πριν από την επίμαχη συνάντηση με την τρόικα. Στην πολιτική, όμως, μετράει πάντα το αποτέλεσμα. Και το αποτέλεσμα του νέου κανονισμού είναι ακατανόητο. Με πλέον ακραία τη μείωση του ποσοστού αναπηρίας για τους 350 ηπατομεταμοσχευθέντες. Γι’ αυτήν την κατηγορία, ο νέος κανονισμός αναγνωρίζει 80% αναπηρία για τον πρώτο χρόνο, 10% για τον δεύτερο και μόνο εάν απορριφθεί το μόσχευμα επαναφέρει το 80%. Στα τελευταία στάδια δίδεται πλήρες ποσοστό και για τους οροθετικούς, ενώ από το 80% στο 50% μειώνεται και το ποσοστό αναπηρίας για τους νεφροπαθείς.

Εάν αυτά τα δραστικά μέτρα -γιατί μείωση του ποσοστού αναπηρίας σε σοβαρές ασθένειες συνεπάγεται όχι μόνο διακοπή της σύνταξης, αλλά και μείωση παροχών, ακόμη και ιατροφαρμακευτικής περίθαλψης- λαμβάνονται για να πιαστούν στη φάκα οι 50.000 συντάξεις-μαϊμού, ας μας πει η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας γιατί δεν προχωρεί σε μία ομαδική επαναξιολόγηση, να τελειώνουμε και με αυτούς τους μύθους που μας στοιχειώνουν. Διότι υπερτονίζοντας τις ψευδοαναπηρικές συντάξεις -που κανείς δεν γνωρίζει και δεν έχει καταμετρήσει- και επιβάλλοντας αδιακρίτως οριζόντια μέτρα στις παροχές των ανθρώπων με αναπηρίες, τους στερούμε και το έλασσον, την οικονομική βοήθεια με την οποία χρόνια τώρα εξαγοράζουμε τη σιωπή τους για την περιθωριοποίηση που υφίστανται.

Η ζωή πέρα από τη φαντασία

Tης Χριστινας Κοψινη

Η ύφεση αποδεικνύεται ο καταλύτης των εργασιακών σχέσεων. Ηδη, μία στις δύο συμβάσεις εργασίας που υπεγράφησαν μέσα στο α΄ εξάμηνο του 2011 είναι μερικής ή προσωρινής απασχόλησης. Η εργασία πλήρους απασχόλησης υποχώρησε δραματικά και οι συμβάσεις που εκφράζουν αυτό το καθεστώς βεβαιότητας υπολογίζονται πλέον στο 56% των συνολικών.

Ο καταλύτης γι’ αυτήν την αλλαγή δεν ήταν, εν τέλει, οι αλλαγές στην εργατική νομοθεσία λόγω Μνημονίου. Η ύφεση και τα υψηλά ποσοστά ανεργίας που τη συνοδεύουν οδηγούν αναπόφευκτα στην κατάλυση όλων των βασικών δεδομένων που χαρακτήρισαν το μεταπολεμικό εργασιακό μοντέλο της χώρας: τον συνδυασμό πλήρους και σχετικά σταθερής απασχόλησης, τουλάχιστον για τα επαγγέλματα μεσαίας και υψηλής ειδίκευσης, με τη σιγουριά μιας μελλοντικής σύνταξης από το κοινωνικό ασφαλιστικό σύστημα. Κανένας από αυτούς τους δύο πόλους δεν είναι πλέον σίγουρος.

Ιστορία μιας γενιάς

Tης Χριστινας Κοψινη

Eξι μήνες προσπαθούσε να βρει δουλειά ο Αργύρης. Γι’ αυτό και αποφάσισε να φύγει. Προσπαθούσε; Δεν ξέρω. Γιατί πολλοί από τους νέους, ακόμη κι όταν υπήρχαν δουλειές, δεν ήξεραν πού να τις αναζητήσουν. Μέσα από τον ΟΑΕΔ; Δεν προσφέρει παρά μόνον σε αυτούς που έχουν ένσημα και μπορούν να πάρουν επίδομα. Μέσω γνωστών; Δεν είχε δα και σπουδαίο κύκλο η οικογένεια. Η Σχολή; Σιγά μην ενδιαφερθούν οι καθηγητές, όταν δεν είσαι αστέρι για να σε ξεχωρίσουν. Ποτέ δεν ήταν άριστος για να τον βραβεύσουν. Απλώς, ένας απόφοιτος των ΤΕΙ, ένας από τους 800.000 ανέργους.

Σπούδασε μια ειδικότητα από αυτές με το ωραίο όνομα και ανύπαρκτη πρόσβαση στην αγορά εργασίας. Και αμέσως μετά, έσπευσε να κλείσει την υποχρέωση προς την πατρίδα. Τέλειωσε το στρατιωτικό και άρχισε να ψάχνεται. Μέχρι και ουζερί άνοιξε, αλλά δεν φανταζόταν πόσο γρήγορα χρεοκοπείς όταν συνέχεια κερνάς τις παρέες. Και τότε, σκέφτηκε την Ολλανδία. 

Oχι, δεν είχε πάει ποτέ του. Δεν είχε ταξιδέψει ποτέ στην Ευρώπη. Κι ας ήταν ήδη 23 ετών. Αλλά στο μυαλό του η Ολλανδία ήταν πάντα συνυφασμένη με ελευθερίες και ευκαιρίες. Μη νομίσετε πως σκεφτόταν τα τσιγαριλίκια. Κάθε άλλο. Ποτέ δεν κάπνισε χασίς ή κάτι συναφές και μόνο η φυσική περιέργεια θα τον οδηγούσε να επισκεφθεί τα περίφημα coffee shops, για να έχει να λέει ότι πήγε κι εκεί.

Είπε, λοιπόν, «θα φύγω τη Δευτέρα». Κι έφυγε. Με 800 ευρώ και με εισιτήριο αεροπορικής εταιρείας χαμηλού κόστους, αφίχθη μεσάνυχτα στο Aμστερνταμ. Ακόμη και η επιλογή δρομολογίου ήταν λάθος. Και τότε ήταν που τον έπιασε η κρίση πανικού. Αλλά ο Αργύρης, πείσμων και ξερόλας όπως οι Ελληναράδες, ούτε γι’ αυτό δεν είχε προνοήσει. «Ψυχάκιας είμαι να πάρω χημικά;», έλεγε κάθε φορά που τον προέτρεπε η φίλη του να επισκεφθεί ένα ψυχίατρο για τα ψυχοσωματικά του. Eτσι, όταν εκείνο το πρώτο βράδυ κατακυριεύθηκε από κρίση πανικού, ήταν παντελώς απροστάτευτος.

Δεν ήταν μόνο το άγνωστο στο οποίο καλό είναι να φτάνεις με φως, αλλά το ξάφνιασμα από την αστυνομία του αεροδρομίου που τον ρωτούσε επίμονα και με ειρωνεία πού πάει, σε ποιον θα μείνει, πόσα λεφτά έχει μαζί του... Στέγνωσε το στόμα του. Σαν να ξέχασε και τα αγγλικά που ήξερε. Κι έπειτα έφτασε σε εκείνο το φρικτό Hostel, όπου όλοι κάπνιζαν και οι μυρωδιές ήταν ανυπόφορες. Χρειάστηκε να περάσουν ακόμη δύο ημέρες για να εξοικειωθεί με την ιδέα της επιστροφής και να αποφασίσει πως πρέπει να βγάλει ένα εισιτήριο με ανοιχτή επιστροφή.

H ιστορία εξελίσσεται. Ας δώσει, λοιπόν, ο καθένας τη συνέχεια που θέλει... Aλλωστε, έχει ελάχιστη σημασία η εξέλιξη όταν από την αφετηρία ξεκινάει κάποιος τόσο αγύμναστος. Γιατί τα παιδιά μας είναι αγύμναστα. Χορτάτα, ανεκπαίδευτα στις δυσκολίες και στις αβεβαιότητες θα πονέσουν, να αποδεχθούν ότι σε λίγο θα λένε «Ελληνες» και θα τους ταυτίζουν με τους άλλους Aνατολικοευρωπαίους μετανάστες της Βαλκανικής.

Η φυγή των αοράτων

Tης Χριστινας Κοψινη

Η Σόνια με ενημέρωσε ότι πέρασε από διαδικτυακή συνέντευξη για την αίτηση διδακτορικού που είχε κάνει στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ. Και μόλις χθες, περιχαρής, σε επικοινωνία από τις Βρυξέλλες, μου είπε ότι της προτάθηκαν μεταπτυχιακά επ’ αμοιβή μέχρι και το τέλος του 2014, από το γαλλόφωνο πανεπιστήμιο του Louvain. Απλώς είχε απαντήσει σωστά στη συνέντευξη.

Την ίδια περίοδο, μια άλλη φίλη, η Ιωάννα, έστειλε νέα από το Νότιγχαμ, όπου εργάζεται σε μια από τις καλύτερες ορθοπεδικές κλινικές στον κόσμο. Και γι’ αυτήν η επιλογή ήταν αναπάντεχη. «Το μόνο που έκανα ήταν να απαντήσω σωστά στις ερωτήσεις της συνέντευξης», μου εξηγούσε.

Τα κορίτσια χωρίζει ηλικιακά μια 15ετία, αλλά τα ενώνει μια κοινή ιδιότητα: Στην πατρίδα τους θεωρούνται σχεδόν αόρατες. Η Ιωάννα ολοκλήρωσε την ειδικότητά της στο Θριάσιο και λίγο πριν αναζητήσει την τύχη της στη Βρετανία έψαχνε στα 35 της μια πρόσβαση στο υπουργείο, γιατί όπως έλεγαν «η πλήρωση των θέσεων στο ΕΣΥ είχε ολοκληρωθεί πριν καν βγει η προκήρυξη». Αλλά οι ελπίδες μηδαμινές χωρίς «προσβάσεις».

Και της Σόνιας η διαδρομή μέχρι την «επιτυχία έξω» δεν ήταν ανώδυνη. Τέλειωσε το λύκειο με γενικό βαθμό 17. Ακολούθησε η εισαγωγή στον πανεπιστήμιο, στο Τμήμα Στατιστικής, το πτυχίο με «Λίαν Καλώς» και η αναζήτηση εργασίας, προκειμένου να μπορέσει να κάνει μεταπτυχιακά στο εξωτερικό. Οι προϋποθέσεις δεν υπήρχαν. Το οικογενειακό εισόδημα δεν ξεπερνούσε τα 7.000 ευρώ. Υποτροφία από τη σχολή δεν μπορούσε να πάρει, γιατί «ήταν καλή, αλλά όχι άριστη». Αρχισε να ψάχνει δάνειο για τα μεταπτυχιακά. Καμία τράπεζα δεν δεχόταν να χρηματοδοτήσει σπουδές με τόσο χαμηλό εισόδημα. Οι αρνήσεις βροχή - μέχρι που μία από τις τράπεζες δανειοδότησε τη Σόνια με 20.000 ευρώ. Στη συνέχεια, συνδύαζε σπουδές και δουλειές του ποδαριού, για να συμπληρώνει τα χρήματα που αντλούσε με το σταγονόμετρο από το δάνειο.

Οι ιστορίες των δύο εξηγούν γιατί καταγράφεται ένα ευδιάκριτο πια ρεύμα μετανάστευσης νέων στο εξωτερικό. Γιατί μερικά από τα «καλύτερα μυαλά» της χώρας την εγκαταλείπουν. Γιατί πολύ απλά στην ίδια τους τη χώρα είναι αόρατοι. Αν ο μπαμπάς δεν έχει χοντρό πορτοφόλι και καλές προσβάσεις, αν δεν έχεις τον κατάλληλο κύκλο που ελέγχει τις ευκαιρίες απασχόλησης και επιστημονικής εξέλιξης, αν δεν είσαι σε κάποια «αυλή», αν απλώς βομβαρδίζεις με βιογραφικά επιχειρήσεις ή το «open government», κανείς δεν σε παρατηρεί. Η αξιοκρατία είναι ένα πουκάμισο αδειανό. Οχι ότι έξω, στις χώρες του ευρωπαϊκού Βορρά, έχουν γκρεμιστεί όλα τα τείχη. Αλλά, τουλάχιστον, εκεί σε αξιολογούν γι’ αυτό που είσαι και γι’ αυτό που τους προσφέρεις. Χωρίς να σε περνούν από τεστ κομματικού, ιδεολογικού ή κοινωνικού DNA. ΄Η, καμιά φορά, από το κρεβάτι τους…

Γιατί αντιδρούν οι γιατροί

Tης Χριστινας Κοψινη

Πέρασε το εργασιακό, αλλά οι γιατροί σιώπησαν. Ψηφίστηκε το ασφαλιστικό, οι γιατροί κάτι ψέλλισαν και ξανα...σιώπησαν. Τώρα χάνουν τα προνόμια της αποκλειστικής συνταγογράφησης στο μεγαλύτερο ταμείο της χώρας, βλέπουν να έρχεται και στα δικά τους χωράφια η συρρίκνωση της αγοράς και αντιδρούν. Μόνο που δεν τους πολυκαταλαβαίνουμε.

To γιατί αντιδρά ο κ. Γ. Πατούλης, στέλεχος της Ν.Δ, δήμαρχος Αμαρουσίου και αντιπρόεδρος του ΙΣΑ, το γνωρίζουμε. Αλλωστε, είναι φανερό ότι προαλείφεται για βουλευτής και, ποιος ξέρει, ίσως και για μελλοντικός υπουργός Υγείας σε κυβέρνηση Σαμαρά.  

Το ερώτημα είναι πώς γίνεται να συμμετέχουν στην ίδια κατάληψη -όπου σύρονται ως επαίτες οι ασφαλισμένοι για μια συνταγή- ο αγαπημένος του τηλεοπτικού σταρ σίστεμ, με τους εκπροσώπους αριστερών κινήσεων στον χώρο της δημόσιας υγείας; Και για μεν τα δημόσια νοσοκομεία, το γεγονός ότι απεργούν μόνο οι εκπρόσωποι των παρατάξεων και όχι η μεγάλη δεξαμενή των ιατρών του ΕΣΥ κάτι δείχνει, αλλά για τον χώρο του ΙΚΑ, όπου η συμμετοχή των γιατρών στην απεργία είναι σημαντική, η κατάσταση είναι πιο σύνθετη.

Εδώ φαίνεται ότι το χρήμα ενώνει τους πάντες, ανεξάρτητα από ιδεολογικές ή άλλες αρχές. Διότι μπορεί τα αντικοινωνικά μέτρα που έχει λάβει η κυβέρνηση, τον τελευταίο χρόνο, να μην της παρέχουν ηθική νομιμοποίηση. Μπορεί ακόμη ο τρόπος που ανοίγει τα θέματα να φανερώνει συγκεκριμένη τακτική αποκλεισμού των κοινωνικών ομάδων. Αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι οι ρυθμίσεις στον χώρο της Υγείας είναι άδικες. Αλλωστε, γιατί να μην μπορούν οι ασφαλισμένοι να επιλέγουν τον γιατρό τους από μια μεγαλύτερη γκάμα ιατρών κι όχι αποκλειστικά και μόνο από τους συμβεβλημένους με το Ιδρυμα;  

Αφού επιτρέπεται η συνεργασία του ΙΚΑ με τα ιδιωτικά διαγνωστικά κέντρα, γιατί να μην επιτρέπεται και σε 5- 6 νέους γιατρούς να συστήσουν μια κοινοπραξία και να συνεργάζονται με όλα τα ταμεία; Γιατί οι γιατροί να μην αμείβονται κατά ιατρική πράξη και κατά περίπτωση με βάση τον αριθμό των ασφαλισμένων που θα εξετάζουν, όπως προτείνουν το Εργασίας και το Υγείας;  

Πράγματι, οι εισπράξεις θα μειωθούν, τα ενοίκια θα βγαίνουν πιο δύσκολα. Αλλά τι να κάνουμε, η ιατρική δεν είναι μόνο μπίζνα ή δεν πρέπει να είναι. Ας μειώσουν λίγο τα περιθώρια «κέρδους».

Η απεργία που πραγματοποιούν οι γιατροί θα άξιζε την κοινωνική ανοχή και υποστήριξη των ασφαλισμένων, εάν είχε μια αντιπρόταση που θα στόχευε στην ποιοτική αναβάθμιση των υπηρεσιών Υγείας. Αν, επί παραδείγματι, διατύπωναν το αίτημα να αποκτήσουν σχέση πλήρους και αποκλειστικής απασχόλησης στο Δημόσιο, αλλά χωρίς το ιδιωτικό τους ιατρείο, θα είχαν όλη την κοινωνία μαζί τους.  

Μέχρι να το κάνουν αυτό κι έως ότου να μας πείσουν ότι νοιάζονται για τον θεσμό της πρωτοβάθμιας φροντίδας Υγείας, η πρόταση της κυβέρνησης θα συνεχίζει να είναι καλύτερη από τη δική τους άρνηση. Δυστυχώς.

Γαλέρα "η ξεφτιλισμένη Ελλάς"...

Δυο αρθρα με αφορμή τον χαμό του Αιγύπτιου εργάτη στο Υπουργείο "Εργασίας" και τα αδιάφορα σφυρίγματα των ξεφτιλισμένων "αρμοδίων"... 

Συνέβη στο Εργασίας

Tης Χριστινας Κοψινη

Πόσες παρανομίες και πόση υποκρισία μπορεί να συμπυκνώνει ένας θάνατος; Ας δούμε μερικές. Ο 32χρονος Αιγύπτιος που έπεσε στο κενό επιχειρώντας να καθαρίσει, στον τρίτο όροφο, τα τζάμια γραφείων του υπουργείου Εργασίας δούλευε παράνομα σε υπηρεσία που υποτίθεται ότι καταπολεμάει -με κοινοτικά κονδύλια- την παρανομία στην αγορά εργασίας. Δούλευε χωρίς σύμβαση εργασίας στο κτίριο του υπουργείου που υποτίθεται θα νομοθετήσει σύντομα κατά της αδήλωτης εργασίας. Δούλευε Κυριακή, σε συνεργείο καθαριότητας ενός υπουργείου το οποίο υποτίθεται ότι ελέγχει την τήρηση της κυριακάτικης αργίας. Δούλευε με πλασματική σχέση εργασίας, ως υπεργολάβος, ενώ στην πραγματικότητα ήταν ένας υπό ευρεία εκμετάλλευση μισθωτός. Eχασε τη ζωή του, την Κυριακή 19 Δεκεμβρίου, αλλά το υπουργείο Εργασίας απέκρυψε το συμβάν, προσποιούμενο ότι δεν συνέβη ποτέ, αφού ό, τι δεν παίρνει δημοσιότητα είναι σαν να μην υπάρχει.

Η είδηση του θανάτου του μετανάστη, πατέρα 4 παιδιών, την ώρα που καθάριζε τα γραφεία του Ευρωπαϊκού Κοινωνικού Ταμείου στην Αθήνα (αρμοδιότητας του Εργασίας) έγινε γνωστή από επερώτηση βουλευτή και όχι από αυτόν που ανέθεσε την εργασία.

Τι αξιοπιστία μπορεί να έχει οποιαδήποτε νομοθετική πρωτοβουλία αυτού του υπουργείου, όταν δεν μπορεί να αντιληφθεί ποιος και υπό ποιες συνθήκες δουλεύει στους χώρους του και πώς καταλήγει εξαιτίας αυτών των συνθηκών να χάσει τη ζωή του; 

Αλλά και τα συνδικάτα, η ΓΣΕΕ και το ΕΚΑ, μήπως πήραν είδηση ότι ακριβώς τις ίδιες ημερομηνίες που πριν από δύο χρόνια κινδύνεψε η ζωή της Κούνεβα, ένας άλλος αλλοδαπός, πάλι από εταιρεία καθαρισμού, έχασε τη ζωή του; Eντάξει, μικρό το κακό, θα σκεφτούν κάποιοι, «όταν οι Eλληνες κινδυνεύουν από την κρίση, δεν περισσεύει θλίψη γι' αυτούς που μπαίνουν παράνομα». Aλλωστε και τα συνδικάτα κουράστηκαν από το πολύ κίνημα και η υπεράσπιση της ασφάλειας των αλλοδαπών δεν είναι αυτήν την ώρα στην ατζέντα τους. Προέχουν άλλα.

Oμως κι αυτή η κυνική αντίληψη που δικαιολογεί την απουσία μέτρων ασφαλείας για την εργασία αλλοδαπών δεν είναι παρά η εικόνα που φτάνει από το μέλλον. Διότι αυτό το ελάχιστο δίχτυ ασφαλείας που στέρησε τη ζωή του Ασίζ Εμάντ είναι το δίχτυ ασφαλείας που αφαιρείται γενικώς από την εργασία. Σιγά σιγά, θα αντιλαμβανόμαστε όλο και πιο συχνά ότι ο ανθρωπισμός και των πολιτικών δεν κρίνεται από το εάν υπερασπίζονται τους θεσμούς γενικά -όπως π. χ. τον θεσμό των συμβάσεων στη διαπραγμάτευση με την τρόικα- αλλά και την ίδια την εφαρμογή των θεσμών εκεί όπου διακυβεύεται η ανθρώπινη ύπαρξη. Ναι, εκεί επιστρέφουμε, στις πρώτες και αυτονόητες αρχές. Δυστυχώς, εργασιακά, είμαστε όλοι εκτεθειμένοι στο κενό κι αυτό που σήμερα περιορίζεται μόνο στον χώρο των αλλοδαπών ίσως αύριο να αφορά τους πάντες. Oταν συμβαίνει στα γραφεία του υπουργείου Εργασίας, πολλά μπορούν να συμβούν.

Οι Αιγύπτιοι δεν έχουν ψυχή;

Του ΒΑΣΙΛΗ ΧΙΩΤΗ

Όταν αποκαλύφθηκε ότι ο πρώην υπουργός Εργασίας κ. Β. Μαγγίνας απασχολούσε στο εξοχικό του έναν αλλοδαπό ανασφάλιστο, έγινε πραγματικός σεισμός. Και σωστά έγινε. Γιατί δεν μπορεί ένας υπουργός που υποτίθεται ότι φροντίζει για την εφαρμογή της εργατικής νομοθεσίας, να την καταστρατηγεί ο ίδιος.

Αλλά τουλάχιστον εκείνος ο εργάτης δεν έπαθε τίποτα. Εν γνώσει του δέχθηκε να εργάζεται χωρίς ασφάλιση.

Στις 19 Ιανουαρίου, ένας αιγύπτιος πατέρας τεσσάρων παιδιών, εργαζόταν ανασφάλιστος στο υπουργείο Εργασίας καθαρίζοντας τα τζάμια του 3ου ορόφου. Έπεσε από τη σκαλωσιά και σκοτώθηκε.

Τι συνέβη από τότε;

Η ηγεσία του υπουργείου Εργασίας κράτησε την είδηση κρυφή επί δέκα ημέρες. Κι όταν ρωτήθηκε ο Γενικός Γραμματέας χθες από τον «vimafm» απάντησε ότι δεν υπάρχει κάποια νομική ή ηθική δέσμευση, να ανακοινώνονται τέτοια γεγονότα.

Και θα ρωτούσε κανείς τον υπερφίαλο Γραμματέα, αλλά και την προϊστάμενη του υπουργό:

-Θα κρατούσαν την είδηση κρυφή, αν ο εργάτης δεν ήταν αιγύπτιος, αλλά έλληνας;

-Θα την αποσιωπούσαν τα ίδια πρόσωπα, αν κυβερνούσε η Νέα Δημοκρατία;

-Θα τη μαθαίναμε ποτέ, αν δεν κατέθετε ερώτηση στη Βουλή ένας βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ και στη συνέχεια η κυρία Μπακογιάννη;

-Που κρύβονται σήμερα όλοι αυτοί που χάλασαν τον κόσμο για τα δικαιώματα των αλλοδαπών, όταν αποκαλύφθηκε η υπόθεση Μαγγίνα, ή η επίθεση στην Κωνστατίνα Κούνεβα;

Μήπως οι αιγύπτιοι δεν έχουν και αυτοι ψυχή;

Τα πρέπει των γιορτών

Εξαιρετικό άρθρο

Tης Χριστινας Κοψινη

«Το κοριτσάκι με τα σπίρτα» θαρρώ πως είναι το πιο αναξιόπιστο παραμύθι. Οχι γιατί μας έμαθε να συγχέουμε τη φιλανθρωπία με την αλληλεγγύη, αλλά κυρίως γιατί αποκρύπτει ότι η θλίψη των ημερών μπορεί να γίνει αισθητή κυρίως από ενήλικες και όχι από τα παιδιά.

Σίγουρα οι γιορτές, ακόμη και για τους ενήλικες, δεν είναι ποτέ ένα πράγμα, αλλά πολλά αισθήματα και ποικίλες σκέψεις μαζί. Είναι χαρά και νοσταλγία. Προσδοκίες και διαψεύσεις. Εκκρεμότητες που έρχονται από τον χρόνο που φεύγει και πίστωση νέου χρόνου.

Κυρίως, όμως, οι γιορτές είναι η «μαγεία» που έρχεται από το παρελθόν. Από εκείνη την αρχέγονη ανάγκη της κοινότητας να αποτυπώσει σε συγκεκριμένους ημερολογιακούς σταθμούς την αρμονία της με τη φύση. Να αναδείξει τους δεσμούς αλληλεγγύης των μελών της μέσα σ’ ένα πλαίσιο χωρίς περιορισμούς και συμβάσεις καθωσπρεπισμού.

Αυτή η πρωτόγονη ιστορία των γιορτών, που είναι συνάμα και η ιστορία εναρμόνισης του ανθρώπου με τη φύση, όταν μπαίνει στον κύκλο της αγοράς μετατρέπεται σε επιταγή. Εξαφανίζει τη μαγεία και μεταλλάσσεται σε ένα λογιστικό ισοζύγιο δίπλα σε εκείνα που περικυκλώνουν τους άλλους καθημερινούς λογαριασμούς μας. Και τότε οι γιορτές γίνονται πιστωτική κάρτα, γραμμάτιο, απόδειξη και χάνουν την ομορφιά τους.

Και ίσως σε αυτήν την αντιστροφή να βρίσκεται αυτό το είδος της θλίψης που νιώθουν στις γιορτές ακόμη και οι ενήλικες που έχουν «όλα τα καλά του Θεού», όπως λένε. Διότι ενώ, ως παιδιά, περιμέναμε πάντα το δώρο που θα μας χαριζόταν, χωρίς κανείς να ζητεί μια ανταπόδοση, σήμερα ξέρουμε ότι κάθε δούναι πρέπει να εξισορροπηθεί με ένα λαβείν. Αυτός είναι ο κόσμος των μεγάλων για τον οποίο ούτε που μπορούσαμε να διανοηθούμε ότι θα διέπεται από τέτοιους λογιστικούς κανόνες. Τότε που οι γιορτές και τα δώρα, μικρά ή μεγάλα, ήταν άμεσα συνδεδεμένα με τη λέξη «χαρίζω», με την ανιδιοτέλεια των μεγάλων για τους οποίους απλώς αρκούσε η ύπαρξή μας ως παιδιά.

Και δεν είναι μόνο η ηλικία που αλλάζει και κάνει τις μέρες να φαίνονται τόσο αντιφατικές. Ο ορθολογισμός της οικονομίας, με τις αγορές που περιμένουν να κάνουν τον μεγαλύτερο τζίρο του έτους, τα δώρα που περιμένουν, ήδη συσκευασμένα, να τα αγοράσουμε, δεν είναι παρά οι συμβάσεις μας από τις οποίες δύσκολα μπορούμε να απομακρυνθούμε. Τα μικρά και τα μεγάλα «πρέπει» που για να αντιμετωπιστούν χωρίς κρίσεις πανικού συνοδεύονται και από «αντιστρές οδηγό των γιορτών», ώστε να γίνει ανεκτή και η μεγάλη δόση κοινωνικότητας των ημερών για όλους όσοι δεν την αντέχουν.

Υπάρχει βέβαια και η άλλη λύση. Αφού δεν μπορούμε να γυρίσουμε πίσω τον χρόνο και να γίνουμε παιδιά, ας νιώσουμε τουλάχιστον στις γιορτές πραγματικά νέοι κι ας ακολουθήσουμε τον Ελύτη, όταν έλεγε στους νέους να πιάσουν το ΠΡΕΠΕΙ από το γιώτα και να το γδάρουν μέχρι το Π...

Περι Δημοσιογραφιας1: "Εχω sms από τον υπουργό"

Tης Χριστινας Κοψινη

Είναι στέλεχος στη δημόσια ραδιοτηλεόραση και πρέπει να επιλέξει ένα βιογραφικό, για να καλύψει μια οκτάμηνη σύμβαση. Συνειδητοποιεί ότι έχει στα χέρια της τον ανθό της μελλοντικής δημοσιογραφίας. Ξεφυλλίζει βιογραφικά και μελαγχολεί. Πολυσέλιδα. Με μεταπτυχιακά σε ΗΠΑ και Αγγλία. Λιγότεροι από Παρίσι και Γερμανία. Αλλά και απόφοιτοι των ΜΜΕ του Πανεπιστήμιου της Αθήνας. Στα 18.809 μόρια ήταν η βάση για τους φετινούς εισακτέους. Κι όλοι πολύγλωσσοι. Αυτή είναι η προσφορά των νέων υποψηφίων στην αγορά της δημοσιογραφίας σήμερα.

«Γράφει ωραία» επέμενε τις προάλλες μια φίλη που έψαχνε τρόπο για το επαγγελματικό ξεκίνημα του βλαστού της, μετά την επιστροφή του από πανεπιστήμιο της Ρώμης, όπου η οικογένεια επένδυε επί χρόνια σε όλο το πακέτο: προπτυχιακά, μεταπτυχιακά, διδακτορικό.Πού να το φανταζόταν πως αυτή φιλομάθεια και η έμφυτη περιέργεια που είχε θα ήταν χρόνια μετά στα αζήτητα της δημοσιογραφικής αγοράς. Μιας αγοράς που αποδείχτηκε άλλη μια φούσκα, όπως εκείνη του χρηματοπιστωτικού τομέα. Ο σημερινός 30άρης, που καμαρώναμε, πολύγλωσσο παιδάκι στα παιχνίδια της ετυμολογίας, να επιμένει πώς το ελληνικό «μέσο» ή messo στην Ιταλική, προέρχεται από το ρήμα mettere που σημαίνει τοποθετώ.

Τις τελευταίες ημέρες, η ελληνική δημοσιογραφία μετράει «πτώματα» Η «Απογευματινή» έκλεισε. Το καθημερινό «Βήμα» αποχαιρέτησε. Παντού γίνονται περικοπές μισθών, επιμισθίων και προσωπικού. Τα περισσότερα βδομαδιάτικα φύλλα με δυσκολία στέκονται, ενώ εμφανές είναι και το αδιέξοδο σε μεγάλους τηλεοπτικούς σταθμούς. Ο χώρος συρρικνώνεται και μαζί με αυτόν η απασχόληση, τα έσοδα για μελλοντικές συντάξεις, αλλά και οι ελπίδες για τις οικογένειες που επένδυσαν στις σπουδές των παιδιών τους.

Πώς βάζεις τα βιογραφικά στα συρτάρια όταν για χρόνια η κοινωνία ζούσε με την εντύπωση ότι τα μίντια θα αναπτύσσονται εσαεί και προς όλες τις κατευθύνσεις; Σαν ένα σύμπαν που μόνο... διαστέλλεται. 

Πώς μπορείς να πείσεις ότι το παιχνίδι των ΜΜΕ με την εξουσία τέλειωσε, όταν ακόμη και χθες σε κεντρικό δελτίο ειδήσεων ο δημοσιογράφος διάβαζε on air μήνυμα που μόλις είχε λάβει (όπως ισχυρίστηκε) από τον υπουργό Οικονομικών, σχετικά με την παράταση του χρόνου αποπληρωμής του δανείου και μάλιστα, εν μέσω συνεδρίασης Eurogroup. Μια εικόνα με σπουδαία σημειολογική βαρύτητα, που φωνάζει τη συνενοχή, αυτό το «όλοι μαζί κυβερνάμε γιατί ξέρουμε πώς να απαξιώνουμε την εργασία». 

Γιατί η αξία της εργασίας στο επάγγελμα του δημοσιογράφου δεν αποτιμάται ούτε με την επένδυση σε σπουδές που έχει ενσωματώσει μέσα της, ούτε με το βάθος της δημιουργικότητας που μπορεί να κρύβει κάθε ένας, αλλά με αυτόν τον χαρακτηριστικό ήχο που κάνει ο τηλεφωνητής, υπενθυμίζοντας τη σημασία που έχει για την επαγγελματική σου πορεία: να είσαι αυτός που θα νιώσει την ανάγκη να σου στείλει μήνυμα ο υπουργός... οn air.

Ουδείς γνώριζε τι υπέγραφε

Tης Χριστινας Κοψινη

Και τώρα όλοι κάνουν τον Ινδιάνο. Δεν ήξεραν τίποτε. Ούτε η ομοσπονδία των εργαζομένων ήξερε ούτε το σωματείο, που επικαλείται τεχνικό λάθος! «Συγγνώμη δεν ήξερα τι υπέγραφα» όπως έλεγε ο συγχωρεμένος Γιάννης Σκουλαρίκης το 1995, όταν από τη θέση του υπουργού Εργασίας προσπαθούσε να δικαιολογήσει την υπογραφή του σε μια επίμαχη υπουργική απόφαση, φυσικά κατόπιν εορτής και αφού ήρθε στο φως της δημοσιότητας από μη ελεγχόμενο ρεπορτάζ.

Στην περίπτωση της πρώτης επιχειρησιακής σύμβασης που ορίζει αυξήσεις 100 ευρώ χαμηλότερα από το κατώτερο κατώφλι της εθνικής γενικής συλλογικής σύμβασης φαίνεται ότι ουδείς ήξερε. Ούτε η επιχείρηση που συνδιαμόρφωσε τη σύμβαση με το σωματείο ήξερε. Μάλιστα η εταιρεία έσπευσε 24 ώρες μετά την αποκάλυψη της «Κ» να εκδώσει ανακοίνωση στην οποία αποφεύγει να πει ευθαρσώς εάν υπέγραψε όρους χαμηλότερους αυτής της εθνικής γενικής συλλογικής σύμβασης εργασίας. Και όμως, όπως ορθώς επιβεβαιώνει η ΓΣΕΕ αλλά και το ίδιο το κείμενο της σύμβασης που κατατέθηκε ήδη από τον Ιούνιο στην Επιθεώρηση Εργασίας -η οποία, παρεμπιπτόντως, δεν έχει αρμοδιότητα έγκρισης της νομιμότητας των συμβάσεων αλλά μόνο τήρησης της εφαρμογής τους- η σύμβαση αυτή σπάει για πρώτη φορά το φράγμα της εθνικής γενικής συλλογικής σύμβασης εργασίας. 

Εάν, όπως διατείνεται η επιχείρηση, με τη σύμβαση σκοπεύει στη διασφάλιση των θέσεων εργασίας και στη βιωσιμότητα της επιχείρησης στις δύσκολες συνθήκες, πού είναι το έγκλημα για να την αποποιούνται όλοι οι εμπλεκόμενοι με τόση ζέση;

Μήπως γιατί η συγκεκριμένη σύμβαση έγινε εν κρυπτώ από τους ανταγωνιστές που θα μπορούσαν να δώσουν χαμηλότερη προσφορά εάν η διαδικασία για τους... ΗΣΑΠ ήταν ανοικτή ως όφειλε να είναι σε κάθε δημόσια επιχείρηση; ΄

Η μήπως γιατί οι συχνές και ποικίλες παραβιάσεις αποτελούν κανόνα στις εταιρείες φύλαξης που τώρα φαίνεται ότι καθορίζουν διαφορετικούς όρους εργασίας για τους 120 που θα αμειφθούν με 640 ευρώ και διαφορετικά για όλο το υπόλοιπο προσωπικό;

Το πρόβλημα δεν είναι οι επιχειρησιακές συμβάσεις. Ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάκτυλό μας. Το πρόβλημα είναι η υποκρισία και ο φόβος να μιλήσουμε καθαρά και ξάστερα για το πώς θα δημιουργηθούν θέσεις εργασίας. Να διεκδικήσουμε με επιχειρήματα τις αλήθειες και να πάψουμε να κλείνουμε συμφωνίες κάτω από το τραπέζι για να βολέψουμε τον μικρό μας περίγυρο.  

Η κρίση και η απορρύθμιση των εργασιακών μάς δίνουν μια ευκαιρία: να μιλήσουμε για τις εργασιακές σχέσεις στο φως της ημέρας, να εκθέσουμε τα προβλήματα έτσι όπως είναι και να εκτεθούμε στην κριτική της διαφορετικής άποψης. 

Δύσκολο είναι να φέρεις στο φως της μέρας σχέσεις και συμφωνίες που κρατούσαμε καιρό στο σκοτάδι. Φορτισμένοι με τόσες ενοχές για τις συμφωνίες κάτω από το τραπέζι, εργοδότες και συνδικαλιστές πώς να μιλήσουν τώρα τη γλώσσα της αλήθειας στην Ελλάδα;

ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ

Ο παράγων «εργασία»

Tης Χριστινας Κοψινη

Το χειρότερο με το νέο «εργασιακό» δεν είναι ούτε ότι θα γίνουν πιο εύκολες και γρήγορες οι απολύσεις ούτε ότι οι επιχειρήσεις θα περικόψουν στο ήμισυ τις αποζημιώσεις, υλοποιώντας τη δυνατότητα που τους δίδει το μέχρι πρότινος σχέδιο Προεδρικού Διατάγματος που έγινε αιφνιδιαστικά, χθες, διάταξη του... ασφαλιστικού. Aλλωστε, οι επιχειρηματίες που ξέρουν τι σημαίνει να έχουν έμπειρο προσωπικό, παρά τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν, αποδεικνύονται (τουλάχιστον αρκετοί) και συγκρατημένοι και θορυβημένοι από τη ζέση των πολιτικών να τα αλλάξουν όλα εν μια νυκτί, βασιλικότεροι των αγορών.

Το χειρότερο με τις τελευταίες ρυθμίσεις είναι άλλο: Πρόσθεσαν στο ήδη βεβαρημένο ψυχολογικό φορτίο του Ελληνα εργαζόμενου ένα ακόμη βάρος. Τού απέσπασαν ακόμη μία σταθερά. Οχι ότι η ζωή και η εργασία κινούνται γραμμικά και πάντα προοδευτικά. Κάθε άλλο. Ομως, ο άνθρωπος, ο κάθε άνθρωπος, για να ισορροπεί και στην προσωπική του ζωή, έχει ανάγκη μια ελάχιστη σταθερά. Η απασχόληση, το μηνιάτικο, το επίδομα, ένα σταθερό εισόδημα, συνιστούν ορισμένες από τις σταθερές που σε βοηθούν να μην αποδιοργανωθείς όταν γύρω σου όλα αλλάζουν.

Ο τρόπος που ισοπεδώνεται σήμερα αυτή η ελάχιστη βεβαιότητα, που κλείνει μέσα της ακόμη κι αυτήν την προσδοκία μιας κάποιας αποζημίωσης ύστερα από 20 ή 25 χρόνια δουλειάς σε έναν εργοδότη, οδηγεί σε ψυχολογική αποδόμηση. Κι όταν είσαι 40, 50 ή 55 ετών, όταν νιώθεις μετέωρος επαγγελματικά ή ανασφαλής (τι πιο φυσιολογικό σε συνθήκες κρίσης και απουσίας οιασδήποτε αναπτυξιακής προοπτικής;) είναι μαθηματικά βέβαιο ότι αποδιαρθρώνεται και η προσωπική ζωή. Το σπίτι, η οικογένεια, η σχέση με τον ή τη σύντροφό, με τα παιδιά, γίνονται προέκταση των προβλημάτων της εργασίας.

Και η αλήθεια είναι ότι η κυβέρνηση με τις διαδοχικές πρωτοβουλίες της, στο ασφαλιστικό και πρόσφατα στο εργασιακό, κάνει τα πάντα για να οδηγήσει τμήματα της κοινωνίας στην ψυχολογική αποσταθεροποίηση.

Βεβαίως, δεν είναι όλα τα πράγματα υλική απόλαυση. Κι όπως ακούγεται όλο και πιο συχνά από ορισμένες ραδιοφωνικές εκπομπές, «υπάρχουν κι άλλα πράγματα στη ζωή, εκτός από τα λεφτά και τις καταθέσεις, την ύλη και τα πράγματα». Συνήθως αυτές οι παραινέσεις – για την ανακάλυψη της μετα-υλιστικής εποχής που απλώνεται μπροστά μας κι εμείς συνήθως δεν τη βλέπουμε, διατυπώνονται από ανθρώπους που έτρωγαν με χρυσά κουτάλια στην άνθηση της υλικής περιόδου της ελληνικής οικονομίας. Αλλά ας το δεχτούμε, πως ακόμη και η εργασία δεν είναι το άπαν. Είναι όμως η βάση. Είναι ο πυρήνας των κοινωνικών μας σχέσεων. Κι όταν αυτό αμφισβητείται, αδειάζουμε. Γινόμαστε πιο συγκρουσιακοί. Αλλοι πιο κυνικοί και επιθετικοί, ενώ οι ευφυείς αρχίζουν να αναμετρούνται με τις κρίσεις πανικού. Και τότε είναι που η κατάθλιψη εναλλάσσεται με την επιθετικότητα και η ζωή στεγνώνει

Συναυτουργία των τριών

Tης Χριστινας Κοψινη

Η ανακοίνωση εκδίδεται πάντα στην ώρα της. Είναι σύντομη. Μία, το πολύ δύο παράγραφοι. Ξεκινά πάντα με την ίδια φράση: «Η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Εργασίας και Κοινωνικής Ασφάλισης εκφράζει τα συλλυπητήρια και τη θλίψη της για τον θάνατο...».

To μόνο που αλλάζει είναι το όνομα και η υπηκοότητα του θύματος. Πότε Ελληνας, άλλοτε Αλβανός. Η αναλογία, σχεδόν 3 προς 2. Θάνατος από εργατικό ατύχημα του Μehmet Heta, 44 ετών, του Θεοχάρη Χρήστου, 42 ετών από τον Παλαμά Καρδίτσας, του Κυριάκου Φιλιππόπουλου, 55 ετών, του Μucobega Gjergi, 28 ετών, του Μωρογιάννη Βασιλείου, του Σακαράκη Χρήστου, 41 ετών, του Risto Arjan, 40 ετών...

Κι όλας 5 τα εργατικά δυστυχήματα από τις 3 έως τις 17 Μαΐου. Κάθε 3 μέρες κι ένας νεκρός στη δουλειά. Κι η τελευταία αναγγελία έγινε μόλις χθες. «Ο άτυχος εργαζόμενος συμμετείχε στην κατασκευή στέγης μεταλλικού κτιρίου στο Μεσόγειο Αστρος Αρκαδίας».

Η αρχή της ύφεσης, αλλά οι αναγγελίες των θανατηφόρων ατυχημάτων είναι τόσο πολλές, που μοιάζει σαν να ζει ακόμη η χώρα τον κατασκευαστικό οργασμό των ολυμπιακών έργων.

Ολα κι όλα, οι ταχύτητες της διοικητικής μηχανής όταν επικοινωνεί με τα Μέσα είναι άψογες. Η ανακοίνωση φτάνει εγκαίρως στο ηλεκτρονικό ταχυδρομείο και τα στοιχεία πλουτίζουν τις στατιστικές. Οι περισσότεροι, μεσήλικες, λίγο μετά τα 42 τους. Πού και πού κάποιος νεαρός. Και οι αιτίες, ίδιες. Πτώση από ύψος 7 μέτρων για τον πρώτο. Κατάπτωση κατά τη διάρκεια τοποθέτησης σκαλωσιάς 5 μέτρων για τον δεύτερο. Τραυματισμός θανάσιμος ακόμη κι από τον 1ο όροφο! Ή από φορητή σκάλα, «τοποθετημένη επί δαπέδου εργασίας σκαλωσιάς». Ακόμη και η απειλή ενός μεταλλικού αντικειμένου κατά «τη διάρκεια επισκευής κυλίνδρου σε τόρνο» μπορεί να αποδειχθεί μοιραία.

Ελάχιστα σπάνε τη «ρουτίνα» των τυποποιημένων ανακοινώσεων αυτές οι διαφοροποιήσεις. Διότι, αμέσως μετά, το κείμενο συμπληρώνεται με την κλασική υπόσχεση που «καθησυχάζει» την ανησυχία. «...Και η έκθεση αυτοψίας θα διαβιβασθεί στην αρμόδια εισαγγελική αρχή... Τα ακριβή αίτια του δυστυχήματος διερευνώνται από επιθεωρητές του ΚΕΠΕ Αθηνών...».

Κι όμως, γνωρίζουμε καλά ότι υπάρχει συναυτουργία σε αυτό το έγκλημα: το θύμα που είναι σχεδόν πρόθυμο να κάνει τα πάντα σε συνθήκες κρίσης και υποχωρεί ακόμη και από την αυτοπροστασία του. Ο εργοδότης που, ακόμη κι όταν δεν πιέζει για περισσότερη και φτηνότερη εργασία, ίσως και να θεωρεί πολυτέλεια κάποια πρόσθετη προστασία. Aλλά και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί, του Εργασίας, φαίνεται ότι έχουν παραιτηθεί από το στοιχειώδες, να περιφρουρούν τη ζωή. Γι’ αυτούς, ακόμα κι όταν αυξάνονται τόσο δραματικά τα εργατικά δυστυχήματα, φαίνεται πως δεν υπάρχει έγκλημα, ούτε ιδιώνυμο ούτε διαρκές. Είναι η λογική φορά των πραγμάτων σε συνθήκες κρίσης... όπως θα έλεγε και ο υπουργός.