Πολύ αργά, πολύ λίγα

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Για τους επαναστάτες της Βεγγάζης, του Τομπρούκ, της Ντέρνα και της υπόλοιπης ανατολικής Λιβύης θα είναι πολύ αργά, θανάσιμα αργά, όταν το, αργοκίνητο πάντοτε, Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ πάρει την απόφαση που όλοι περιμένουν με κομμένη την ανάσα. Οταν δηλαδή, αποδεχθεί και υιοθετήσει την, εξίσου καθυστερημένη, πρόταση -υποτιθέμενη έκκληση- του Αραβικού Συνδέσμου και επιβάλλει απαγόρευση πτήσεων των (λιβυκών πολεμικών) αεροπλάνων στους ουρανούς της Λιβύης. Αναθέτοντας, φυσικά, στο ΝΑΤΟ, ίσως και μόνο στον 6ο Αμερικανικό Στόλο, που υποτίθεται ότι καραδοκεί στη Σούδα, την εφαρμογή της απόφασης. Αν γίνει αυτό, μάλλον θα είναι πολύ αργά και αυτό που θα μπορεί να επιτύχει θα είναι πολύ λίγο. Το σίδερο κολλά μόνο στη φωτιά και τώρα αυτή η περίφημη εξέγερση - επανάσταση οδηγείται προς το αναπόφευκτο πικρό τέλος της.

Συνθλίβεται… ανέτως κάτω από τις ερπύστριες των 2.000 τανκς του Καντάφι και των άγριων βομβαρδισμών των 300 αεροπλάνων του. Και θα απομείνει απλώς το παράδοξο ενός τροπαιούχου στρατιωτικά, τον οποίο απλώς θα έχει αποκηρύξει, περίπου ως λεπρό, η υπόλοιπη Ανθρωπότητα. Σιγά που θα καταλάβει τίποτε από αυτό ο περίπου ημιπαράφρων Καντάφι. 

Ολα αυτά, φυσικά, υπό την κάλυψη τηλεοπτικών συνεργείων, με τους καλύτερους δημοσιογράφους της Γης να έχουν μεταβληθεί σε πολεμικούς ανταποκριτές αλλά με πλήρη απουσία μιας αντίστοιχης και αντίπαλης δυναμικής, αμερικανικής ή έστω νατοϊκής, αεροπορικής παρουσίας. 

Και μην κοιτάτε που η φοβερή καταστροφή στα ιαπωνικά νησιά μετατόπισε το κέντρο του παγκόσμιου ειδησεογραφικού ενδιαφέροντος στην Απω Ανατολή. Αν την περασμένη Παρασκευή ο Εγκέλαδος και το τσουνάμι δεν είχαν αναλάβει δράση εκεί κάτω, ξέρουμε τι θα συνέβαινε. Ολων τα μάτια και η προσοχή θα εξακολουθούσαν να είναι στραμμένα στην έρημο της Κυρηναϊκής και στην παράδοξη εξέγερση, επανάσταση, κατάληψη της μισής χώρας από νεαρούς που δεν ήξεραν καν τη χρήση των όπλων που είχαν αποκτήσει ξαφνικά. Οι οποίοι σπαταλούσαν τα μάλλον σπάνια πυρομαχικά τους, απλώς για να τραβούν πλάνα οι καμεραμάν. Πολλοί έχουν πεθάνει ήδη εκεί και πολλοί περισσότεροι θα πεθάνουν τις επόμενες ημέρες σε μια από τις πιο ηρωικές, αλλά και πιο παράδοξες, εξεγέρσεις αυτών των χρόνων...

Δεν βαρέθηκαν να μας σώζουν;

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Αυτό το φετίχ και η μανία τους να τα τέμνουν όλα σε «εκατονταμόρια» θα ήταν αστεία, αν δεν την πληρώναμε εμείς - πανάκριβα τις περισσότερες φορές. Iσως επειδή το φετίχ αυτού του αριθμού στο τέλος θα βρικολακιάσει, όπως τα όνειρα που καταλήγουν εφιάλτες. 

Πριν τελειώσουν εκείνες οι πρώτες εκατό ημέρες που προσδιόριζαν, τον περασμένο Οκτώβριο, ως αποφασιστικές, κρίσιμες και σωτήριες για την ελληνική οικονομία, τώρα, μεσούντος του Ιανουαρίου, προέκυψαν οι επόμενες, πάλι 100 ήμερες, μιας άλλης σωτηρίας... Αυτή τη φορά, λέει, για τη σωτηρία, της Αθήνας. Και, να, συσκέψεις επί συσκέψεων, με συμμετοχή και του μεγάλου μαρκησίου της γαλλικής φινέτσας και ευγένειας, αλλά και αντιπροέδρου αυτής της κυβέρνησης, και σχέδια επί σχεδίων που καταρτίζονται σαν σωσίβιο για την Αθήνα. Την Αθήνα, που πλέον βρίσκεται στον επιθανάτιο ρόγχο της, ως πόλη, ως πρωτεύουσα, ως κέντρο του Ελληνισμού, και όπως αλλιώς τη χαρακτηρίσεις. 

Φυσικά, ουδείς από αυτούς θέλει να θυμηθεί εκείνες τις φοβερές πρώτες 100 ήμερες της «δημιουργίας και της σωτηρίας» που είχε τάξει ο πατέρας του σημερινού πρωθυπουργού, πρωθυπουργός και ο ίδιος, όταν εξαπατούσε το πλήθος και έπαιρνε την εξουσία τον Οκτώβριο του 1981. Και απλώς έφερε αντί δημιουργίας τον αμοραλισμό και την κατεδάφιση κάθε αξίας και αντί της σωτηρίας οδήγησε στον τωρινό αφανισμό, με τη διαλυτική πολιτική των παροχών, που εκείνος εγκαινίασε ! 

Τι ανάγκη όμως έχεις από το παρελθόν, το έστω αμαρτωλό και αποκαλυπτικό, όταν εδώ βοά αυτό το… ρομάντζο των φρέσκων 100 ημερών της παράδοξης σύσκεψης της περασμένης εβδομάδας. Οταν οι επτά υπουργοί με παρόντα, αλλά όχι προεδρεύοντα, τον της εγνωσμένης γαλατικής ευγένειας αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και νεόκοπους, αλλά άσχετους, αδαείς και αφελείς, δημάρχους μάς λένε -χωρίς να μας λένε στην ουσία τίποτε- ότι αυτοί θα σώσουν τη Αθήνα, προφανώς όπως έσωσαν την Ελλάδα. 

Κάτι πάντως πρέπει να συμβαίνει, ανεξαρτήτως όλων αυτών, με τον αριθμό 100. Μπορεί απλώς να τους θυμίζει τη μεσοβασιλεία του Ναπολέοντα, μετά την απόδρασή του από την Ελβα - και τις 100 ακριβώς ημέρες που μεσολάβησαν μέχρι το Βατερλώ!

Ο έχων δύο χιτώνας

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Είχαν πει κάποτε ότι η μεγαλύτερη μετά Χριστόν ειρωνεία υπήρξε εκείνη η ρήση «Επί γης ειρήνη». 

Τώρα όμως, βοηθούσης και της σημασίας που έχει αποκτήσει η οικονομία, με αυτά που βλέπουμε και με αυτά που μας συμβαίνουν αλλά, προπάντων, με όσα ύποπτα μας σερβίρει αυτή η κυβέρνηση και ο αρχηγός της, πάλι τις τελευταίες ημέρες, πρέπει να αλλάξουμε τοποθέτηση. Γιατί, πλέον, η μεγαλύτερη ειρωνεία είναι εκείνο το άλλο βιβλικό: Ο έχων δύο χιτώνας να δίδει τον ένα.  

Πολλοί έχουν πιστέψει στην αφέλεια ενός κηρύγματος που είναι τελείως αντίθετο προς την αρπακτική βουλιμία του ανθρώπινου γένους. Αλλά αυτό που παίζεται στην Αθήνα εδώ και τρεις εβδομάδες και φθάνει στο αποκορύφωμά του από προχθές, από μία ενορχηστρωμένη πρωθυπουργική ορχήστρα και ακούει στο όνομα ευρωομόλογα, μοιάζει με ωμό αστείο. Με το οποίο ουδείς Ελλην, με ολίγας φρένας ακόμη και οι πιο φανατικοί πράσινοι, είναι πλέον διατεθειμένος να γελάσει. Αντίθετα, του προκαλεί οργή. Αυτή η κακότεχνη προσπάθεια της κυβέρνησης Παπανδρέου, με μαέστρο τον ίδιο τον πρωθυπουργό, να μας πείσει ότι η πρότασή του για δημοψήφισμα και για συλλογή ενός εκατομμυρίου υπογραφών πρόκειται να πείσει όλους όσοι είναι (ακόμη) εύποροι ή έστω έχουν δύο χιτώνας να μας δώσουν τον ένα, μέσω αυτού του μηχανισμού.

Η ΙΣΤΟΡΙΑ είναι, περίπου, ζήσε Μάη μου, να φας τριφύλλι. Αν δεν βρεθεί άλλος τρόπος να τα βγάλουμε πέρα, σε τρία τέρμινα που αυτή η βραδυκίνητη Ευρώπη των Βρυξελλών ίσως πει κατ’ αρχήν ένα ναι σε αυτόν το θεσμό που απλώς θα βγάζει το χιτώνα από εκείνον που έχει πέντε τέτοιους για να τον δώσει στον πένητα και γυμνό Ελληνα, απλώς η Ελλάδα του ΠΑΣΟΚ δεν θα υπάρχει ως κράτος οργανωμένο για να τη σώσουν οι υπογραφές που θα μαζέψει, λέει, ο κ. Παπανδρέου. 

Το ερώτημα είναι: Πώς διάβολο μας φαντάζονται; Οτι τρώμε κουτόχορτο και θα καθίσουμε φρόνιμα, περιμένοντας τις υπογραφές; Κανένας άνεργος δεν επέζησε τρώγοντας υπογραφές στα τσιτάτα του κ. Παπανδρέου και κανένα σπίτι δεν ζεστάθηκε ρίχνοντας, απλώς, στη σόμπα αυτές τις μεγαλοστομίες.

Ελάχιστες ώρες πριν, 436 μήνες μετά

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Επειδή σε ελάχιστες ώρες από τώρα φεύγει και ο δέκατος χρόνος του 20ού αιώνα, αλλά και επειδή έχουν συμπληρωθεί ήδη 436 μήνες από τη γνωστή μας Μεταπολίτευση, ίσως είναι καιρός να πούμε κάποια πράγματα με το όνομά τους. Για να ξέρουμε όχι απλώς τι λέμε και τι λέγαμε, αλλά ποιοι ακριβώς είμαστε, πού καταλήξαμε – ή πού καταντήσαμε. Πώς φτάσαμε σε αυτό το σημείο, σε αυτήν τη σημερινή πικρή, αλλά και ερμαφρόδιτη κατάσταση, που μοιάζει με δρόμο χωρίς επιστροφή. 

Τι ακριβώς έγινε ετούτα τα 37 χρόνια. Επειδή Μεταπολίτευση δεν ήταν, δεν είναι, μόνο η αποκατάσταση της Δημοκρατίας και ένα πολυσυλλεκτικό Κοινοβούλιο. Πέραν αυτών, μάλλον υπεράνω αυτών, τελικά, είναι πάρα πολλά άλλα, εξίσου σημαντικά και, από μία άποψη, πολύ πιο καταλυτικά (και, ενίοτε, καταστροφικά) για την πορεία του τόπου. 

Είναι, π.χ., η βαθμιαία απαξίωση κάποιων καίριων αξιών. Η αχαλίνωτη δημαγωγία πολλών και η παράδοξη κυριαρχία των λεγομένων Μαζών (των 150 ανθρώπων).

Η ΔΙΑΣΤΡΟΦΗ της αλήθειας και η κυριαρχία επικινδύνων θεωριών. Ο ουσιαστικός αφοπλισμός, αλλά και ο πραγματικός τρόμος του ελληνικού κράτους απέναντι σε καταστάσεις και κατηγορίες - ιδίως αν αυτές εκτοξεύονται από μια συγκεκριμένη πλευρά. 

Η ουσιαστική διάλυση της Παιδείας, ιδίως στην τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Η εξουθένωση κάθε ουσιαστικής αντίστασης σε αυτόν τον άθλιο κατήφορο, με τη ρετσινιά του «αντιδραστικού». Η ευθυνοφοβία, η ακηδεία και η ουσιαστική δειλία των λεγομένων Ταγών. Το θράσος των λίγων και η αντίστοιχη λιποταξία των πολλών. 

Αυτών των πολλών -και των όποιων ηγετών τους- οι οποίοι κατάντησαν απλοί θεατές -ενίοτε και χειροκροτητές- της πνευματικής κατάληψης αυτής της χώρας, από μία χούφτα μηδενιστών και τους επιγόνους τους, όλους της «Γενιάς του Πολυτεχνείου». Για να συμβεί το ακατανόητο στην Ελλάδα αυτών των 436 μηνών της περιώνυμης Μεταπολίτευσης: την Ιστορία των 70 τελευταίων χρόνων, από τον πόλεμο του 1940 και μετά, να την έχουν γράψει όχι οι νικητές, ή έστω αντικειμενικοί ιστορικοί, αλλά οι νικημένοι. 

Αυτό μπορεί να αποτελεί την εξήγηση πολλών πραγμάτων, ίσως όμως και να προσφέρει μία τελευταία ευκαιρία. Αντε, χρόνια πολλά.

Herman Neubacher 1941 / Paul Tomsen 2010

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Αντιλαμβάνομαι ότι είναι δύσκολο να εξηγήσω κάποια πράγματα σε ανθρώπους που δεν έζησαν τη γερμανική κατοχή. Ομως δικαιούμαι να κάνω κάποιες συγκρίσεις. Γιατί πολλά από αυτά που συμβαίνουν σήμερα καθιστούν τραγικά επίκαιρες και δραματικά χρήσιμες κάποιες γνώσεις εκείνου του άγριου παρελθόντος. 

Το 2010, συμβαίνουν στην Ελλάδα παρόμοια, σχεδόν παραπλήσια πράγματα με το μαύρο 1941. Ενας Δανός αυτή τη φορά, ο Πάουλ Τόμσεν, ως εκπρόσωπος των σημερινών εκπορθητών της ελληνικής ανεξαρτησίας, αφανίζει για λογαριασμό των αφεντικών του την Ελλάδα, την έχει μετατρέψει σε σάκο του μποξ, την καθιστά μια αφυδατωμένη και μισοπεινασμένη χώρα και την οδηγεί με μαθηματική ακρίβεια στον αφανισμό. 

Τι διαφορετικό είχε πράξει, πριν από 69 χρόνια, το 1941, ο περιβόητος Χέρμαν Νοϊμπάχερ, όταν έφτανε στην Ελλάδα. Η οποία όμως ήδη είχε καταληφθεί από τους χιτλερικούς. «Απλώς», τότε, υπήρξε μια ουσιώδης διαφορά: Καμιά ελληνική κυβέρνηση δεν τον είχε καλέσει, η χώρα μας είχε νικηθεί και καταληφθεί και κάθε παρακοή στα αποφάσεις του σήμαινε απλώς γερμανικό εκτελεστικό απόσπασμα.

Ο ΝΟΪΜΠΑΧΕΡ λοιπόν, για να μιλήσω με σύγχρονους όρους, ήταν η… μονοπρόσωπη τρόικα της γερμανικής κατοχής. Είχε σταλεί από το Βερολίνο για να δυναστεύσει οικονομικά τη χώρα μας και το λαό της. Πρώτα, άρπαξε τα τελευταία αποθέματα σε χρυσό που είχαν απομείνει (κακώς, κάκιστα) στα θησαυροφυλάκια της Τραπέζης της Ελλάδος, όταν έφυγε η κυβέρνηση Τσουδερού. Ο ρόλος του στην οικονομική διάλυση της χώρας μας υπήρξε καταστρεπτικός. Κάθε νόμος που προστάτευε οικονομικά και εργασιακά τον Ελληνα καταργήθηκε, ο πληθωρισμός διέλυσε τα πάντα, η ανεργία πήρε εφιαλτικές διαστάσεις, ό,τι έβγαζε και δεν έβγαζε αυτή η δύστυχη χώρα βρισκόταν στο έλεος αυτού του οικονομικού Γκαουλάιτερ, που πολλές φορές υπήρξε φοβερότερος και από τον ομοεθνή και ομοϊδεάτη του, το χιτλερικό στρατηγό Φον Στροπ, που τότε αιματοκυλούσε την Ελλάδα. Και έκανε άριστα τη δουλειά του. Μας εξανάγκασε με άμεσες απειλές και ακόμη πιο άμεσα αντίποινα να πληρώνουμε όλα τα έξοδα του στρατού κατοχής. Λήστευε ό,τι παραγωγή είχε η χώρα μας για να τη στέλνει στη Γερμανία. 

Να σας ξαναθυμίσω το όνομά του. Λεγόταν Χέρμαν Νοϊμπάχερ, δεν λεγόταν Πάουλ Τόμσεν ούτε καν Στρος-Καν ή Ολι Ρεν…

Του Ελληνος ο τράχηλος

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Μπορεί κάποιος να συμμαζέψει σε δέκα, σε είκοσι προσδιορισμούς-τσιτάτα, ακόμη και σε αφορισμούς, αυτό που συνθέτει την εθνική ταυτότητα και καθορίζει τη φυλετική μας ιδιοσυγκρασία - και όλα τα άλλα συμπαρομαρτούντα, όχι πια μιας φυλής, ενός ολόκληρου λαού; 

Φαίνεται ότι μπορεί. Τουλάχιστον αν πρόκειται για εμάς, αυτόν τον περιούσιο λαό του Κυρίου, που έχει κατά καιρούς υποστεί τα πάνδεινα από πολλούς, αλλά και έχει δημιουργήσει, δυσχερείς, ενίοτε και ακατανόητες, συνθήκες και καταστάσεις - όχι μόνον σε άλλους, εχθρούς και φίλους, αλλά και στον ίδιο τον εαυτό του. 

Ενας πραγματικός φίλος μας, ξένος φυσικά, Αγγλο-Ιρλανδός, το δοκίμασε και πέτυχε. Συνοψίζοντας σε γλαφυρούς ορισμούς την ταυτότητα της Ρωμιοσύνης, λίγο διαφορετική είναι η αλήθεια από αυτήν που μας τραγουδά ο Μίκης, στη δική του εκδοχή…

1) ΔΙΟΡΑΤΙΚΟΤΗΤΑ που μειώνεται από την ευπιστία, αλλά και τη φιλυποψία. 

2) Δυσπιστία απέναντι στο Νόμο. Πρόθυμη παράκαμψή του με κάθε λογής τερτίπια. 

3) Αποτίμηση των πάντων, σε υλικό επίπεδο. 

4) Ο έξω κόσμος είναι, απλώς, πεδίο προς εκμετάλλευση. 

5) Η Ευρώπη είναι η περιοχή των «Φράγκων». 

6) Καμία συμφωνία δεν είναι καλή χωρίς παζάρια. 

7) Πεποίθηση ότι κάθε Ελληνας είναι κατάλληλος για πρωθυπουργός. 

8) Ελλειψη ενδοιασμού, αν υπάρχει προσωπικό όφελος. 

9) Δαιμονική ικανότητα και έντονη προσπάθεια, υπό το έναυσμα ενθουσιασμού, φιλίας και πατριωτισμού. 

10) Αναβλητικότητα που οφείλεται στη μη συναίσθηση του χρόνου. 

11) Εμπιστοσύνη στον αυτοσχεδιασμό. 

12) Απελπισία και μελαγχολία, «αν δεν πάνε καλά τα πράγματα». 

13) Διευθέτηση των παγκόσμιων προβλημάτων πάνω από ατελείωτα φλιτζάνια καφέ. 

14) Πίστη στις θαυματουργές ιδιότητες ορισμένων εικόνων.

Μη βιαστείτε να πείτε «σπουδαίο το πράγμα». Γιατί είναι πραγματικά σπουδαίο και όχι μόνο για την ακρίβεια και τη γλαφυρότητα αυτών των προσδιορισμών. Αλλά και για έναν άλλο λόγο. 

Γιατί ο Πάτρικ Λι Φέρμορ, ναι, ο γνωστός ήρωας του πολέμου και της γερμανικής Κατοχής, έγραψε αυτό το κείμενο, όχι τώρα, αλλά πριν από 50 ακριβώς χρόνια, το 1960. Οποιος αμφιβάλλει ας ανατρέξει στο βιβλίο του «Η Ρούμελη», στη σελίδα 156.

Οι Φαρισαίοι των Αθηνών

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Τι μας περιμένει, ακόμη, άραγε τι προσπαθούν να καμουφλάρουν πίσω από το νέο προπαγανδιστικό ορυμαγδό που ενεφανίσθη από την περασμένη Παρασκευή; Τους πρώτους μήνες της εξουσίας τους έκαναν πως θύμωναν, πως οργίζονταν με αυτά που τους (μας) ζητούσε η κ. Μέρκελ, με τους ατελείωτους καταλόγους των θυσιών στις οποίες έπρεπε να υποβληθούμε για να μας πετάξουν το σωσίβιο-κόκαλο της οικονομικής διάσωσης. Οι άτιμοι οι γερμαναράδες, οι άλλοι του ΔΝΤ που ρουφάνε το αίμα των λαών, οι τέτοιοι, οι πoίξοι, οι δείξοι…

Ο ΛΟΒΕΡΔΟΣ απειλούσε με παραίτηση, επειδή, λέει, είχαν τολμήσει να του ζητήσουν να μειώσει συντάξεις, ο Παπουτσής, εν πληθούση Βουλή, μάλιστα, εξευτέλιζε, για τα μάτια του κόσμου, φυσικά και έσερνε τα εξ αμάξης σε ένα αθώο υφυπουργό, δέκατο τροχό της αμάξης των κυβερνητικών ευθυνών, ο αρχηγός τους πηγαινοερχόταν εις τας Ευρώπας, δημιουργώντας το άλλοθι μέχρι να έρθει στο σβέρκο μας, ο Ντομινίκ, ο ογκώδης αντιπρόεδρος, του έλεγε τα δικά του, χαριτωμένα και ενίοτε απειλητικά, ο θίασος είχε κουρδισθεί καλά για το έργο που ήδη είχαν ανεβάσει.

Το παιχνίδι παιζόταν καλά, μέχρι να δεθεί ο βρόχος στερεά γύρω το λαιμό μας. Και τότε-τώρα, η λεοντή έπεσε. Προχθές, ως να μη συνέβαινε τίποτε, ο υπουργός Εργασίας (Απασχόλησης, το λένε τώρα) απλώς μας ανακοίνωσε ότι το σχοινί γύρω από το λαιμό μας θα σφιχτεί μέχρι στραγγαλισμού. Και προς παρηγορία μάς παραπέμπουν στη Δευτέρα Παρουσία και στην Αποκάλυψη του Ιωάννου, αλλιώς, σε τρία τέρμινα, όπως το λένε και μάγκικα.

Μεταπολίτευση, το πικρό τέλος

Γράφει ο ΑΓΑΜΕΜΝΩΝ ΦΑΡΑΚΟΣ

Μόνον ηλίθιοι δεν αντιλαμβάνονται ότι αυτή η φοβερή κρίση που μας διαπερνά, η κάθαρση μιας εποχής, η ανατροπή, όχι μόνον η οικονομική όπως νομίζουμε, αλλά και η πολιτική, που βλέπουμε να επέρχεται, στην πραγματικότητα αποτελούν το τέλος της Μεταπολίτευσης! Εκείνης της Μεταπολίτευσης που δεν επανέφερε μόνο τη Δημοκρατία, αλλά μας άνοιξε πλατύ τον δρόμο μιας πρωτόγνωρης ευρωπαϊκής ευημερίας.

Μας είχε προσφερθεί πλουσιοπάροχα μία εποχή, που τόσο μακρινή φαίνεται σήμερα, και αντί να τη φυλάξουμε και να την προστατεύσουμε, να τη διατηρήσουμε και να την εμπλουτίσουμε, να την καταστήσουμε άτρωτη, σπεύσαμε και αγωνιστήκαμε, με κάθε τρόπο, να τη σπαταλήσουμε, να την εξαντλήσουμε. Με την αδιαφορία μας, με την ασυδοσία μας, με την απρονοησία μας, ακόμη και με την ασπλαχνία μας. Θα έγραφα και με την ακηδία μας, αλλά φοβάμαι ότι και με το κατάντημα της ελληνικής Παιδείας –αυτά ακριβώς τα ίδια, τα μοιραία, τα σπάταλα χρόνια– ίσως πολλοί δεν θα μπορέσουν να τη… μεταφράσουν.

ΒΛΕΠΟΥΜΕ ΤΑ ΕΡΕΙΠΙΑ της ελληνικής οικονομίας, θυμώνουμε ή τρομάζουμε με την επέλευση του ΔΝΤ, μετράμε τα μετρητά που μας απέμειναν, αλλά δεν θέλουμε να δούμε τη δεύτερη, την εξίσου πικρή –και ίσως πιο επικίνδυνη– παρενέργεια, ενός πολιτικού θανάτου που επέρχεται όπως και αν το δει κανείς, όπως και αν το μετρήσει. Αυτός ο διπλός θάνατος είναι που πρέπει να μας τρομάζει.

Το ακόμη χειρότερο, όμως, είναι ότι δεν θέλουμε να το αντιληφτούμε. Κλαίμε επί των ερειπίων της ελληνικής οικονομίας και δεν βλέπουμε τον άλλο κίνδυνο. Ουδείς θέλει να το παραδεχθεί και ουδείς αναρωτιέται: Πώς σπαταλήθηκε τόσο εύκολα, τόσο ωμά, τόσο καταστρεπτικά, τόσο αδιάφορα εκείνο το σχεδόν μοναδικό κεφάλαιο, που είχαμε αποκτήσει, που, στην πραγματικότητα, είχαμε ξαναβρεί εκείνον τον φοβερό και μεγάλο Ιούλιο του 1974.

Το είχαμε ονομάσει, τότε, ίσως ευφυώς, μπορεί όμως και ηλιθίως, Μεταπολίτευση, εορτάσαμε οι πάντες και, όπως γίνεται συνήθως στην Ελλάδα, σπεύσαμε εν συνεχεία να το κατασπαράξουμε.