ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΧΡΕΟΚΟΠΗΜΕΝΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Κασσάνδρα 2022 για νέο εργαζόμενο

 

Του Κωνσταντίνου V. Νικολόπουλου

Καθηγητή Οικονομικών και Κοινωνικής Πολιτικής.

- Μόλις έπιασες δουλειά;  

Είσαι τυχερός για την ηλικία σου1 και θα έχεις καλό κάρμα αφού δεν έφυγες με τις ορδές του brain drain. Τέντωσε την παλάμη σου να σου διαβάσω το οικονομικό σου μέλλον.

Θα αντιμετωπίσεις ευέλικτες μορφές απασχόλησης στο εργασιακό σου περιβάλλον2, ενώ οι διαπραγματεύσεις σου με τους εργοδότες και το κράτος θα είναι περισσότερο εξατομικευμένες παρά συλλογικές. Για να προσαρμοστείς στην "ευελιξία" της εργασίας δεν θα επαναπαύεσαι στις πρώτες ακαδημαϊκές σου σπουδές, που θα απαξιώνονται, αλλά θα πρέπει συνέχεια να επιμορφώνεσαι και να αποκτάς νέες δεξιότητες, αντιμετωπίζοντας την πρόκληση της δημιουργικής καταστροφής ως εργαζόμενος3.

Η χώρα που κατοικείς δύσκολα θα καταφέρει να σου προσφέρει αξιοπρεπές διαθέσιμο εισόδημα και να δημιουργήσει υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ4, μιας και στα δύο βρίσκεται πολύ χαμηλά σε σχέση με τους εταίρους της. Μπορεί σήμερα το υψηλό δημόσιο χρέος της χώρας σου να αξιολογείται ως διαχειρίσιμο, αλλά αυτό σημαίνει ότι η γενιά μου έχει συμφωνήσει να το εξοφλήσεις εσύ5! 

Ως μισθωτός, σε περίοδο πληθωρισμού, όπως και σήμερα6, θα είσαι από τους πρώτους που θα υποστούν μείωση της αγοραστικής τους δύναμης, επομένως στη διεκδίκησή σου για αύξηση μισθού, προκειμένου να αντεπεξέλθεις, θα έχεις χαμηλή διαπραγματευτική ικανότητα, ειδικά όταν ο κλάδος σου έχει μεγάλο ποσοστό ανεργίας, όπως συμβαίνει τα τελευταία χρόνια.

Αν αποφασίσεις να κάνεις οικογένεια, οι τάσεις δεν ευνοούν στο να αποκτήσεις πολλά παιδιά, ενώ παράλληλα θα ζεις σε περιβάλλον με λιγότερους συγκατοίκους σου και περισσότερο ηλικιωμένους από όσο σήμερα7.

Αν θελήσεις να βελτιώσεις το μέλλον των παιδιών σου, θα πρέπει να αποταμιεύεις συστηματικά σε προγράμματα που θα σου προσφέρει η αγορά8, τόσο για τις σπουδές τους όσο και για την υγεία τους, τουλάχιστον, καθώς η δημόσια υγεία και παιδεία θα συρρικνώνονται ποιοτικά και ποσοτικά.

Αφού επέλεξες να κατοικήσεις στην Αθήνα, να ξέρεις ότι ο αέρας που αναπνέεις έχει χαμηλή ποιότητα9 και δεν ανήκει στις καλύτερες πόλεις για να ζει κανείς10.

Οι συναλλαγές σου θα γίνονται με τεχνολογία CRM, ενώ δεν θα έχεις επιλογές άλλου τύπου αν δεν προσαρμόζεσαι· όμως βλέπω ότι θα τα πας καλά σ’ αυτό. 

Όσα σου αναφέρω θα συμβαίνουν σε καθεστώς αβεβαιότητας και κινδύνου, με πολλές εναλλαγές στον εργασιακό σου βίο, με συχνότερες κρίσεις και υφέσεις στον οικονομικό περίγυρο και θα διαρκέσουν έως τα 72 σου χρόνια11. Τότε θα μπορείς να βγεις στη σύνταξη αποκτώντας ένα συρρικνωμένο εισόδημα (χαμηλότερο ποσοστό αναπλήρωσης σε σχέση με σήμερα) που μετά βίας θα μπορείς να επιβιώνεις.

Βέβαια, θα έχεις μια επικουρική παροχή από το ΤΕΚΑ (Ν.4826/21 και ό,τι άλλο τον συμπληρώσει), που αφορά κεφαλαιοποιητικό σύστημα, του οποίου οι αποδόσεις εξαρτώνται επίσης από την αγορά και από τη δική σου επενδυτική επιλογή, που λίγο έως πολύ οφείλεις να γνωρίζεις από τώρα.

Επειδή η σύνταξη δε θα σου φτάνει και προκειμένου να αποκτήσεις επαρκές εισόδημα έως το τέλος της ζωής σου, μπορείς να καταβάλεις πρόσθετες εισφορές στα ΤΕΑ – Ταμεία Επαγγελματικής Ασφάλισης (που είναι επίσης κεφαλαιοποιητικά προγράμματα και η απόδοσή τους εξαρτάται επίσης από την αγορά, χωρίς κρατική εγγύηση) ή σε άλλα ασφαλιστικά προϊόντα του ιδιωτικού τομέα. Βέβαια, αυτό προϋποθέτει περαιτέρω αποταμίευση κατά τη διάρκεια της εργασιακής σου ζωής.

Όπως καταλαβαίνεις θα πρέπει να δουλεύεις πολύ χωρίς η αμοιβή σου να είναι ανταποδοτική τού κόπου σου και να είσαι σε εγρήγορση γνώσεων και δεξιοτήτων, επειδή η απώλεια της εργασιακής σου σχέσης μπορεί να σε καταστήσει φτωχό και να σε αποκλείσει κοινωνικά12.

Αυτά έλεγε το δικό σου χέρι και μοιάζει με των περισσοτέρων, που έχω διαβάσει, αλλά όχι με όλων. Έχω δει και χειρότερα, έχω δει και καλύτερα, και στην Ευρώπη και στον υπόλοιπο κόσμο. Διάβασα πολλά στις γραμμές του χεριού σου και φαίνεται ότι πρέπει συνεχώς να μαθαίνεις, όμως εγώ σε συμβουλεύω να ξεκλέβεις χρόνο για να σκέφτεσαι!

- Δεν πιστεύω στην χειρομαντεία αλλά είπα να μη σας προσβάλλω. Παρ’ όλα αυτά, με εντυπωσίασαν όλα όσα μαντέψατε. Ξέρετε πολλά για ένας απλός χειρομάντης!

- Νεαρέ, σπούδασα οικονομικός αναλυτής, αλλά δεν κατάφερα να δουλέψω στην ειδικότητά μου13. Εντούτοις, εάν κάτι δεν σου άρεσε από όσα άκουσες, μπορείς να το αλλάξεις, όμως αν το δοκιμάσεις σκέψου και τους άλλους σαν κι εσένα.

- Είπατε ότι μπορώ να τα αλλάξω; Να αλλάξω τις γραμμές του χεριού μου; Πώς γίνεται αυτό;

- Γίνεται! Γίνεται επειδή...

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Επάγγελμα: Επιδοτούμενος από την πολιτεία!

 

Του Κωνσταντίνου  Νικολόπουλου

Καθηγητή Οικονομικών και Κοινωνικής Πολιτικής

Τους αποκαλούσαμε άεργους και σήμερα διαμορφώνουν ένα μετρήσιμο ποσοστό που τακτικά αναφέρεται στις στατιστικές απασχόλησης και απορροφά πόρους για μέτρα περιορισμού του. Είναι μέρος της ομάδας των NEET (Not in Education, Employment, or Training) και των NLFET rate (Neither in the Labour Force nor in Education or Training). Καταγράφονται και μελετώνται συστηματικότερα εδώ και 14 χρονιά από ΟΟΣΑ, Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Διεθνή Οργάνωση Εργασίας στατιστικές υπηρεσίες και στην Ελλάδα και από τη ΓΣΕΕ.

Το 2017 (Eurostat), η Ελλάδα είχε τον 3ο υψηλότερο δείκτη στην Ευρώπη (23%) στο ποσοστό των νέων ηλικίας 20 έως 24 ετών, οι οποίοι ούτε εργάζονται, ούτε εκπαιδεύονται, ούτε απασχολούνται, ενώ στο ηλικιακό εύρος 20-34 το ποσοστό διαμορφωνόταν σε 30,5%. Οι μοναδικές χώρες που ξεπερνούσαν την Ελλάδα ήταν η Ιταλία με 29,1% και η Ρουμανία με 23,6%.

Το πανδημικό 2021, περισσότεροι από το 17% των Ευρωπαίων μεταξύ των 20-34 ετών ανήκαν σε ΝΕΕΤ κατηγορία ώστε 1 στους 6 νέους να μην έχουν ενταχθεί στην αγορά εργασίας απέχοντας και από την πανεπιστημιακή εκπαίδευση με χειρότερα ποσοστά.

Στις ΗΠΑ το 20% των νέων, σε απόλυτο μέγεθος 3,8 εκατ., ούτε δουλεύει ούτε σπουδάζει, σύμφωνα με το Κέντρο Οικονομικής Πολιτικής και Έρευνας- ΗΠΑ, (Ιούλιος, 2021).

Στην Ελλάδα θέλει να εργαστεί, αλλά δεν αναζητά δουλειά το 22,5% των Ελλήνων (Eurostat, Ιούνιος 2022).

Σε πρώτη ματιά αναρωτιόμαστε αν η τάση είναι συγκυριακή, ανάλογα με τις διακυμάνσεις του ποσοστού απασχόλησης, ή συνιστά ομάδα του πληθυσμού που θεσμικά "εξυπηρετεί" και "εξυπηρετείται" από την κατάσταση.

Εστιάζοντας στις προηγμένες οικονομικά χώρες, στους ΝΕΕΤ και NLFET περιλαμβάνονται και ειδικές ομάδες πληθυσμού όπως Ρομά, μετανάστες, αλλά και ποσοστό του εγχωρίου εργατικού δυναμικού. Κατά άλλους, τα αυξημένα ποσοστά οφείλονται σε μια θεσμική διευκόλυνση επιδοματικής πολιτικής, ιδίως στην Ευρώπη, σε συνδυασμό με τη "μαύρη", αδήλωτη εργασία, κυρίως σε χώρες με αδυναμία ελέγχου της παράνομης απασχόλησης (κάτι που χαρακτηρίζει και την Ελλάδα, μολονότι λαμβάνονται μέτρα όπως η ψηφιοποίηση ΑΠΔ-ΗΔΙΚΑ, η ηλεκτρονική κάρτα - παρότι ήδη οι παραβιάσεις στο πρόσφατο μέτρο είναι δηλωτικές), προκειμένου να απολαμβάνουν επιδόματα.

Το ζήτημα είναι ότι στα ποσοστά αυτά, η αδήλωτη εργασία, είτε άλλης μορφής παράνομη επιχειρηματική δράση, δεν αποτελούν την πλειονότητα. Υπάρχει επομένως μέρος του εν δυνάμει ενεργού οικονομικά πληθυσμού που απλώς "στέκεται" δίχως εισόδημα, χωρίς προοπτική ευημερίας, χωρίς αναζήτηση απασχόλησης, ανεξάρτητα από τις ευκαιρίες της μεγέθυνσης του ΑΕΠ και φυσικά χωρίς φορολόγηση, εισφορές και αποταμίευση;

Μπορεί αυτό το φαινόμενο να εξελίσσεται σε θεσμό;

Εξαιρώντας την ειδική επιδοματική πολιτική στην ΕΕ, στις ΗΠΑ κ.ά. κατά την πανδημική κρίση, στη συνέχειά της ως συμβολή στο ενεργειακό πληθωριστικό κόστος και ενδεχομένως στην επερχόμενη επισιτιστική κρίση, η μορφή αυτών των free-riders επιδρά σε άσκηση άδικης κοινωνικής πολιτικής, σε άστοχες δημοσιονομικές στρατηγικές, σε υψηλή φορολογία και αίσθημα αδικίας.

Μήπως η τάση αυτή αποτελεί μια νέα κοινωνική εκδοχή;

Τον Αύγουστο του 2020, στη Γερμανία ζητήθηκε από εθελοντές να λαμβάνουν 1.200 ευρώ τον μήνα χωρίς να εργάζονται επί 3 χρόνια, χάριν ερευνητικής μελέτης του Γερμανικού Ινστιτούτου Οικονομικών Ερευνών (DIW) του Βερολίνου, καθώς επίσης και του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ. Υποβλήθηκαν πάνω από 2 εκατ. αιτήσεις για 122 "προνομιούχες" θέσεις "απραξίας"! Ανάλογο "πείραμα" έχει διεξαχθεί στη Φινλανδία και ημιτελώς στον Καναδά.

Την ίδια περίοδο, επίσης στη Γερμανία, το Πανεπιστήμιο Καλών Τεχνών του Αμβούργου ανακοίνωσε τρεις υποτροφίες ύψους 1.600 ευρώ, ως "υποτροφίες απραξίας", απευθυνόμενο σε φοιτητές αρκεί να βρίσκονται σε "ενεργητική αδράνεια".

Κοιτάζοντας στην αγορά προϊόντων (2020), η Nike σχεδίασε και παρουσίασε "αντιαθλητικό παπούτσι" για όσους χαλαρώνουν χωρίς να κάνουν τίποτα!

Τα παραπάνω είναι ενδεικτικά.

Ο επιδοτούμενος πληθυσμός ταιριάζει σε μια κουλτούρα ανισοτήτων; Είναι ηλικιακό χαρακτηριστικό καθώς αφορά την γενιά Ζ και όσους ανήκουν στα απόνερα της Υ;

Αναφερόμενοι σε δυτικότροπες και ανεπτυγμένες οικονομίες (όχι σε χώρες και κοινωνίες που αδυνατούν λόγω απόλυτης φτώχειας, ούτε στη φυσιογνωμία της Άπω Ανατολής με τα ακραία φαινόμενα τύπου "Karoshi", "guolaosi", στον αντίποδα), οι ειδικοί εστιάζουν στο "μπορώ/ικανότητα" εξού και επικεντρώνονται σε προγράμματα κατάρτισης και στο εκπαιδευτικό σύστημα. Όμως τι συμβαίνει με το "Θέλω/βούληση" και την επιλογή των ατόμων; Τι διαμόρφωσε την κουλτούρα του "απέχω από το εργατικό δυναμικό" μολονότι είμαι ικανός και επιζητώ τη συμπαράσταση της πολιτείας;

Η κουλτούρα της απραξίας: Υφίσταται όντως η τάξη των σε διάρκεια επιδοτούμενων, που δημιουργεί δικαίωμα χωρίς υποχρέωση; 

Είναι θέμα περιορισμού της διανομής του πλούτου; 

Είναι...

Η Ενστικτώδης Συμφωνία

Γράφει ο Γρηγόρης Νικολόπουλος

Υπάρχει μεταξύ των πολιτικών μια άτυπη συμφωνία. Μια συμφωνία που δεν έχει συζητηθεί, δεν έχει περιγραφεί, δεν έχει μπεί σε χαρτί. Η συμφωνία αυτή αφορά τη διατήρηση του κρατισμού στην οικονομία. Ο πολιτικός κόσμος θέλει να παραμείνει η οικονομία και η κοινωνία υπο τον ασφυκτικό έλεγχο της Βουλής και των κομμάτων. Ή μάλλον ανάποδα: Υπο τον έλεγχο των κομμάτων πρωτίστως και της Βουλής δευτερευόντως, αφού η Βουλή είναι υποχείριο των κομμάτων.

Η συμφωνία αυτή είναι μια «συμφωνία ενστίκτου». Επαναλαμβάνω οτι δεν έχει ποτέ συναφθεί επισήμως αλλά δεν χρειάζεται να συναφθεί. Δεν χρειάζεται συνωμοσία για να επιτευχθεί. Οι πολιτικοί, ενστικτωδώς λειτουργώντας, εναντιώνονται πάντα στη συρρίκνωση του δημοσίου τομέα, στην απελευθέρωση των αγορών, στις αποκρατικοποιήσεις, στον περιορισμό της γραφειοκρατίας και της διαφθοράς. Εναντιώνονται διότι σε αυτά βασίζεται η δική τους ισχύς.

Σήμερα που το πράγμα έχει φτάσει στο απροχώρητο, επιμένουν να διαπληκτίζονται στη Βουλή και στα τηλεοπτικά παράθυρα αντί να συμφωνήσουν σε κάποια απαραίτητα μέτρα για να σωθεί η χώρα. Προτιμούν να διαλυθεί η μοναδική προοπτική που διαθέτει η χώρα – και που είναι η ανάπτυξη για πρώτη φορά ενός υγιούς και ισχυρού ιδιωτικού τομέα – παρά να απωλέσουν το «κεκτημένο δικαίωμα τους» στο μοίρασμα της πίττας.

Με απλά λόγια:

Απο το 1821 και μετά η Ελλάδα ζεί με δανεικά, στηρίγματα και επιδοτήσεις απο το εξωτερικό. Όλα τα λεφτά προέρχονται απο το εξωτερικό αφού η χώρα ποτέ δεν κατάφερε να παράγει, να δημιουργήσει αποδοτική γεωργία, ισχυρή βιομηχανία, να αξιοποιήσει τον φυσικό της πλούτο, να δημιουργήσει μια εθνική οικονομική και εμπορική ταυτότητα – με εξαίρεση τη ναυτιλία που επειδή δραστηριοποιείται εκτός Ελλάδος κατάφερε να ξεφύγει απο τον θανατηφόρο εναγκαλισμό του πολιτικού συστήματος.

Όσο είχαμε τη δραχμή τυπώναμε και πληρωνόμασταν μεταξύ μας με αποτέλεσμα να έχουμε ένα βιωτικό επίπεδο πολύ χαμηλότερο απο την Ευρώπη και τον υπόλοιπο δυτικό κόσμο. Με το ευρώ δεν μπορούμε πιά να τυπώνουμε ούτε να υποτιμούμε το νόμισμα μας. Αλλά τα ευρώ με τα οποία ανταλλάξαμε τις δραχμές μας τα ξοδέψαμε στο έλλειμμα του ισοζυγίου εξωτερικών συναλλαγών (εισάγοντας δηλαδή για να ανεβάσουμε το επίπεδο μας, χωρίς να εξάγουμε αφού δεν παράγουμε). Επειδή τα επιτόκια ήταν χαμηλά και οι ξένοι πιστωτές μας είχαν εμπιστοσύνη – κυρίως λόγω του ότι ανήκαμε στην ΕΕ και υποτίθεται οτι ελεγχόμασταν – μας δάνειζαν. Με ομόλογα. Τα λεφτά απο τα ομόλογα όπως και όλα τα άλλα λεφτά των ενισχύσεων και των δανείων που έπαιρνε η χώρα, τα έπαιρνε ο δημόσιος τομέας και τα μοίραζε. Έδινε ενα κομμάτι σε ημέτερους επιχειρηματίες αλλά το περισσότερο το χρησιμοποιούσε για τη μεγέθυνση του. Ένα άλλο κομμάτι πήγαινε και σε αυξήσεις μισθών και συντάξεων ώστε να συνεχίζει ο λαός να ψηφίζει τους βουλευτές και να μην διαμαρτύρεται.

Σε κάθε περίπτωση πάντως το χρήμα ερχόταν απο το εξωτερικό και το μοίραζαν οι πολιτικοί σε συνεργασία με την δημόσια διοίκηση. Αποτέλεσμα ήταν η υπερμεγέθυνση του κράτους και η δημιουργία ενός κρατικοδίαιτου ιδιωτικού τομέα που είχε μόνο έναν πελάτη, το ελληνικό δημόσιο. Εξ ου και η διαπλοκή και η διαφθορά και η σημερινή μας κατάντια.

Και ενώ φτάσαμε εδώ που φτάσαμε και δεν μας δανείζουν πια, ο πολιτικός κόσμος επιμένει να μείνουμε στο ίδιο μοντέλο. Αντί οι πολιτικοί να περιορίσουν τον δημόσιο τομέα και να ενισχύσουν τον ιδιωτικό, διαλύουν τον ιδιωτικό και προστατεύουν τον δημόσιο. Θέλουν να συνεχίσουν να μοιράζουν οι ίδιοι την πίττα και να έχουν τους πάντες εξαρτημένους. Θέλουν να διατηρήσουν τις πελατειακές σχέσεις με την ελληνική κοινωνία και με τον επιχειρηματικό κόσμο. Δεν θέλουν να αλλάξει τίποτα.

Προκειμένου να το πετύχουν αυτό, οι μεν αντιπολιτευόμενοι φωνασκούν υπέρ των κεκτημένων οποιουδήποτε και αντιδρούν σε οποιαδήποτε μεταρρύθμιση, οι δε κυβερνώντες αδρανούν και δεν προωθούν τις μεταρρυθμίσεις. Προσποιούνται βέβαια οτι τις προωθούν για να εξασφαλίσουν τις δόσεις των δανείων ώστε να μην πτωχεύσει η χώρα στα χέρια τους και τους μείνει η ρετσινιά. Όμως με το ένα χέρι προωθούν τις αλλαγές και με το άλλο τις παίρνουν πίσω. Και ούτε για αστείο δεν σκέπτονται να περιορίσουν το μέγεθος και την ισχύ του δημοσίου και να αφήσουν ελεύθερο τον ιδιωτικό τομέα να αναπτυχθεί.

Η τρόικα όμως φαίνεται οτι πήρε το μάθημα απο το πρώτο έτος της (μη ) εφαρμογής του μνημονίου. Δεν εμπιστεύεται πλέον ούτε την κυβέρνηση ούτε τον υπόλοιπο πολιτικό κόσμο. Και καθώς η Ευρώπη είναι εγκλωβισμένη και δεν μπορεί να μας αφήσει να πτωχεύσουμε, θα αυξήσει ασφυκτικά την πίεση στην κυβέρνηση. Και μακάρι να το κάνει διότι αλλιώς θα καταστραφούμε ολοσχερώς. Στο πλαίσιο αυτό, αργά ή γρήγορα θα φτάσουμε στην τοποθέτηση επιτρόπων στα υπουργεία. Θα μπούν δηλαδή ξένοι επίτροποι στα υπουργεία και θα βλέπουν αν ο υπουργός έκανε αυτό που πρέπει, αν είναι εφαρμόσιμο, τι κόστος και τι αποτέλεσμα θα έχει κλπ. Θα αντικαταστήσουν δηλαδή τις υπηρεσίες των υπουργείων αλλά και τους ίδιους τους υπουργούς προκειμένου να διασφαλίσουν οτι θα γίνουν τα συμφωνημένα. Ούτε αυτό τους πειράζει τους Έλληνες πολιτικούς. Θα παριστάνουν οτι κάνουν "αντίσταση εκ των έσω". Ότι δεν παίρνουν εκείνοι τα μέτρα αλλά οι ξένοι επίτροποι. Αρκεί να παραμείνουν οι ίδιοι στο παιχνίδι και να φαίνονται αρεστοί.

Αυτός θα είναι και ο έσχατος εξευτελισμός που θα υποστεί η χώρα. Θα είμαστε η πρώτη χώρα που οχι μόνο μπήκε υπο την εποπτεία της ΕΕ αλλά και υπο την άμεση διοίκηση της. Εκεί μας οδηγεί σήμερα ο πολιτικός κόσμος με την ανευθυνότητα του και την μικροπολιτική πελατειακή λογική του. Ολόκληρος. Ουδενός εξαιρουμένου.

nikolopoulos@reporter.gr

Το εθνικό μας ψέμα

Tου Κ. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ

Η µεταπολεµική Ελλάδα, η Ελλάδα του Αλβανικού Επους και της µεγαλειώδους Αντίστασης, δεν χάρηκε τα αγαθά για τα οποία αγωνίστηκε.

Οι ανεπαρκείς και ανίκανες ηγεσίες όλων των κοµµάτων, κατώτερες του ηρωικού λαού που εκπροσωπούσαν, έγιναν παίγνια στα χέρια των άσπονδων συµµάχων, των Αγγλων.

Κυβέρνησαν για χρόνια πολλά, µε ένα πολίτευµα κοινοβουλευτικής δικτατορίας. Βία, φόβος, πιστοποιητικά κοινωνικών φρονηµάτων. Ετσι ξεκίνησε τηνιστορία της η µεταπολεµική Ελλάδα.

Σε ένα οδυνηρό ψέµα στηρίχτηκαν τα θεµέλιά της. Η πυραµίδα των αξιών κατέρρευσε. Η απληστία του κέρδους κυριάρχησε.

Αρκετοί από τους αξιωµατούχους µε ελαστική συνείδηση πλούτισαν εις βάρος του λαού. Ε, και;

Μικρό το κακό. Πταίσµα.

Μέσα στην υποκρισία και το εθνικό ψέµα πορευτήκαµε.

Μαθηµατικώς βέβαιο ότι κάποτε θα φτάναµε στο σηµερινό κατάντηµα.

Πού να φανταζόµασταν εµείς, οι δάσκαλοι της γενιάς του 1950, γέροντες τώρα, ότι θα βλέπαµε την πατρίδα µας το 2010 σε αυτό το χάλι; Τότε νέοι και δυνατοί βάλαµε πλάτη για να ανορθώσουµε την κατεστραµµένη µας πατρίδα. Πλαισιώσαµε τα ρηµαγµένα χωριά.Ανοίξαµε κλειστά σχολεία. ∆ουλεύαµε σκληρά, µόνοι, µε 100-150 παιδιά κάτω από αντίξοεςσυνθήκες, που δεν µπορεί να φανταστεί ο σηµερινός Ελληνας. Κι όµως αντέξαµε. Σηκώσαµε κι εµείς µαζί µε άλλους τη ρηµαγµένη πατρίδα όρθια.

Τώρα φοβάµαι. ∆εν µε φοβίζει το χρέος. Με φοβίζουν οι συµπατριώτες µου. Αλλαξαν. Εγιναν αλλιώτικοι. Αρκετοί, ηλίθιοι επαναστάτες του “δεν πληρώνω”, δεν κάνουν την απλή λογική σκέψη ότι αν ακολουθήσουµε το παράδειγµά τους δεν θα έχουµε συγκοινωνία.

Και οι πρωταίτιοι της οικονοµικής καταστροφής, οι βουλευτές, περιφέρονται στα κανάλια και χωρίς τσίπα εξακολουθούν το µπλα µπλα τους, µε την ίδια κοµµατική εµπάθεια και συµπεριφορά. Η κοµµατική τους αναλγησία, τους κάνει να µη βλέπουν την πραγµατικότητα. Ντροπή τους!

Μέγα λάθος το επίδομα

Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ

Κανείς δεν μπορεί να είναι αντίθετος στην ενίσχυση των οικονομικά ασθενέστερων ομάδων και κυρίως των χαμηλοσυνταξιούχων. Η απόφαση όμως του Πρωθυπουργού να δώσει επίδομα 100-300 ευρώ σε χαμηλοσυνταξιούχους μπορεί αυτή τη φορά να έχει κόστος πολύ μεγαλύτερο από τα 100 εκατ. ευρώ που θα κοστίσει στον προϋπολογισμό. Διότι δείχνει ότι εν όψει εκλογών η κυβέρνηση χαλαρώνει το πρόγραμμα σταθεροποίησης για να αγοράσει ψήφους.  

Η είδηση αυτή συνέβαλε στην αύξηση του επιτοκίου με το οποίο δανείζεται η χώρα από τις αγορές, αμέσως μόλις ανακοινώθηκε. Πέραν αυτού, όμως, δημιουργεί προσδοκίες και γεννά αίσθημα αδικίας, το οποίο ως τώρα δεν υπήρχε ή τουλάχιστον είχε καταπιεσθεί ώστε να μην εκδηλώνεται. 

Στην ιστορία αυτή συμμετέχουμε όλοι. Ολοι κάνουμε θυσίες, όλοι βλέπουμε το εισόδημά μας να μειώνεται και μέχρι στιγμής όλοι ανεχόμαστε αυτές τις θυσίες προκειμένου να στηρίξουμε την προσπάθεια της χώρας να βγει από τη δύσκολη θέση. Οταν ξαφνικά η κυβέρνηση δίνει επίδομα- ακόμη και σε ανθρώπους που στην πλειονότητά τους το χρειάζονται-, το κλίμα αλλάζει. Τι θα πει η κυβέρνηση σε αυτούς που περιέκοψε το επίδομα για να το παράσχει σε άλλους; Τι θα πει όταν και άλλες αδύναμες ομάδες ζητήσουν ανάλογα επιδόματα με το επιχείρημα ότι ήδη έδωσε στους χαμηλοσυνταξιούχους; Ο,τι και αν λέει τώρα η κυβέρνηση, όλοι αντιλαμβάνονται ότι πρόκειται περί προεκλογικής παροχής.

Η ανοχή όλων στα σκληρότατα μέτρα που έχουν ληφθεί ως τώρα αλλά και στα άλλα που έρχονται- αναγκαστικά και παρά τις διαψεύσεις- στηρίζεται στο ότι κανείς δεν εξαιρείται από αυτά. Στηρίζεται στην αποδοχή από όλους της αναγκαιότητας αυτής της προσπάθειας. Εφόσον αρχίσουν οι παροχές, ακόμη και οι μικρές, ακόμη και στους ασθενέστερους, όλοι θα αρχίσουν να ζητούν. Ολοι θα αρχίσουν να αμφισβητούν ότι το παιχνίδι είναι τίμιο. Και οι ξένοι, που παρακολουθούν από πάρα πολύ κοντά τις κινήσεις της κυβέρνησης και οι οποίοι ως τώρα της συμπαραστέκονται με δηλώσεις του τύπου ότι «πάτε καλά, συνεχίστε την προσπάθεια», θα αλλάξουν στάση. Η εμπιστοσύνη τους στην ελληνική προσπάθεια θα κλονιστεί και οι επιφυλάξεις τους θα αυξηθούν.

Η κατάσταση της ελληνικής οικονομίας και η θέση της χώρας η οποία έχει χάσει την εθνική της ανεξαρτησία, όπως έχει ομολογήσει ο ίδιος ο Πρωθυπουργός, δεν επιτρέπουν καμία προεκλογική παροχή. Η παραμικρή χαλάρωση θα οδηγήσει σε κατάρρευση της προσπάθειας. Και θα δημιουργηθεί η εντύπωση ότι η κυβέρνηση δεν είναι ισχυρή, ούτε έντιμη έναντι των πολιτών.

Νεόπλουτοι νεόπτωχοι

Του ΓΡΗΓΟΡΗ ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΥ

Προσπαθώντας να απαντήσουμε στο ερώτημα πώς φτάσαμε εδώ, βρισκόμαστε στις αρχές της δεκαετίας του ΄80, όταν συνέβησαν δύο σημαντικά γεγονότα. Πρώτον, ανέβηκε στην κυβέρνηση το ΠαΣοΚ και, δεύτερον, μπήκαμε στην ΕΟΚ.

Ο Ανδρέας Παπανδρέου οδήγησε (αυτό ήταν και το ζητούμενο της εποχής) σε μια μεγάλη κοινωνική αλλαγή υπέρ των πιο αδύναμων οικονομικά στρωμάτων. Ο Παπανδρέου παρέλαβε μια χώρα με λίγους ζάπλουτους (ευνοημένους από τα προηγούμενα καθεστώτα) και πάρα πολλούς πεινασμένους και καταπιεσμένους πολίτες. Ανοιξε τις κάνουλες του δημοσίου χρήματος, επέβαλε κοινωνική ισότητα και κάποια στιγμή έφτασε στην υπερβολή. Η εισοδηματική πολιτική οδήγησε σε ραγδαία αύξηση των εισοδημάτων, κρατικοποιήθηκαν πλήθος προβληματικές επιχειρήσεις, ενισχύθηκαν τα συνδικάτα και αυξήθηκαν σημαντικά τα δικαιώματα των εργαζομένων.

Την ίδια στιγμή η είσοδός μας στην ΕΟΚ άνοιξε τις κάνουλες των κοινοτικών επιδοτήσεων, τις οποίες διαχειριζόταν ένα κράτος που ήδη είχε αρχίσει να βυθίζεται στη διαφθορά. Οι κοινοτικές επιδοτήσεις ξοδεύτηκαν για την ενίσχυση εισοδημάτων και όχι για παραγωγικές επενδύσεις, ενώ μεγάλο μέρος τους φαγώθηκε από διάφορους κομπιναδόρους.

Λίγα χρόνια αργότερα ήρθε ένας νόμος που εκτίναξε την κατανάλωση σε ένα νέο άλμα: η απελευθέρωση της προσωπικής πίστης, που επέτρεψε στις τράπεζες να χορηγούν κάθε είδους δάνεια σε ιδιώτες. Οι πιστωτικές κάρτες κατέκλυσαν την αγορά και ο καθένας ξόδευε αλόγιστα. Το ίδιο έγινε με τα καταναλωτικά δάνεια. Η απελευθέρωση των δανείων προς τους ιδιώτες, σε συνδυασμό με τις επιδοτήσεις και την πολιτική παροχών, συντήρησε τη βουλιμία των πεινασμένων Ελλήνων για κατανάλωση. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη εκτίναξε το δημόσιο χρέος και κατέρρευσε μέσα στα σκάνδαλα.

Στη συνέχεια ήρθαν το ευρώ και τα χαμηλά επιτόκια. Ο δανεισμός των ιδιωτών αυξήθηκε κατακόρυφα, αφού το επιτόκιο ήταν πλέον πολύ χαμηλό. Το ίδιο έγινε και με τον δανεισμό του Δημοσίου. Υπό την ομπρέλα της συμμετοχής στην ΟΝΕ, το ελληνικό κράτος μπορούσε να δανείζεται με επιτόκιο που ήταν μόνο 0,20% υψηλότερο από αυτό με το οποίο δανειζόταν η Γερμανία. Ετσι οι κυβερνήσεις κατέφευγαν συνεχώς στον δανεισμό για να ικανοποιήσουν με παροχές τη βουλιμία ενός λαού που δεν χόρταινε την πείνα πολλών δεκαετιών. Η κυβέρνηση Σημίτη θεώρησε ότι οι υποχρεώσεις της τελείωσαν με την ένταξη στην ΟΝΕ και δεν κατάφερε να αντιμετωπίσει τη διαφθορά. Η κυβέρνηση Κώστα Καραμανλή έδωσε τη χαριστική βολή. Διπλασίασε το δημόσιο χρέος, διέλυσε κάθε δομή του κράτους και πνίγηκε στα σκάνδαλα.

Αποτέλεσμα αυτής της σύντομης αλλά καταστροφικής ιστορίας είναι ότι βρισκόμαστε σήμερα, τριάντα χρόνια μετά την είσοδό μας στην ΕΟΚ, να είμαστε ουσιαστικά πτωχευμένοι με χρέη 300 δισ. ευρώ και χωρίς παραγωγική βάση, με τους ιδιώτες υπερχρεωμένους στις τράπεζες, χωρίς εξαγωγές, με πολλές εισαγωγές, με τη διαφθορά να μαστίζει δημόσιο και ιδιωτικό τομέα και με τους πιστωτές μας έξαλλους εναντίον μας.

Αυτό που συνέβη τελικά είναι ότι ένας πεινασμένος και καταπιεσμένος λαός βελτίωσε το βιοτικό του επίπεδο με δανεικά και φέρθηκε σαν νεόπλουτος.

Επίδειξη πλούτου, κατανάλωση, υπερχρέωση, αδιαφορία για την Παιδεία και την εργασία, επικράτηση του πλούτου ως μοναδικής αξίας στη ζωή.

Οι νεόπλουτοι όμως κάποια στιγμή πτωχεύουν και σε αυτό το σημείο βρισκόμαστε σήμερα.

Το ερώτημα είναι: Πώς φέρεται ο νεόπλουτος που γίνεται ξαφνικά νεόπτωχος; Στην αρχή αντιδρά με άρνηση της πραγματικότητας, στη συνέχεια την αποδέχεται και στο τέλος επανέρχεται στις παλαιότερες αξίες, δηλαδή τη μόρφωση και την εργασία, ως τρόπους βελτίωσης του κατεστραμμένου βιοτικού του επιπέδου. Μόνη ελπίδα λοιπόν ένα πτωχότερο μεν αλλά αισιόδοξο happy end.

πηγη REPORTER.GR