ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Τα γραμμάτια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ

Toυ ΠΑΣΧΟΥ ΜΑΝΔΡΑΒΕΛΗ

Ο​​ι «κακοί του δικομματισμού», έστω εκόντες άκοντες, κάτι έκαναν για το λαθρεμπόριο καυσίμων. Πέρασαν νόμους, υπέγραψαν υπουργικές αποφάσεις, ψήφισαν την υποχρεωτική εγκατάσταση συστημάτων GPS στα βυτιοφόρα, έτσι ώστε το αφορολόγητο ναυτιλιακό πετρέλαιο να πηγαίνει σε πλοία και όχι σε βενζινάδικα. Το 2009 έγινε υποχρεωτική η εγκατάσταση συστήματος εισροών - εκροών στα πρατήρια, το 2012 δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ η υποχρέωση εγκατάστασης GPS στα βυτιοφόρα με πρόβλεψη να ολοκληρωθεί μέχρι 31.7.2013.


Η εγκατάσταση ακόμη δεν έχει ολοκληρωθεί (!) και ως αντιπολίτευση είχε δίκιο ο ΣΥΡΙΖΑ, όταν κατήγγελλε την αβελτηρία των κυβερνήσεων να καταπολεμήσουν το λαθρεμπόριο, το οποίο ομολογουμένως είναι μεγάλο: το 2013 η Γενική Γραμματεία Διαφάνειας και Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων υπολόγισε ότι το ελληνικό Δημόσιο χάνει έσοδα ύψους 1 δισ. ευρώ ετησίως.  


Τότε οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ εξέδιδαν σωρηδόν καταγγελίες του στυλ «είναι άξιο απορίας, αφενός μεν η κυβέρνηση να αρνείται τη μείωση του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης με το πρόσχημα της πάταξης του λαθρεμπορίου, αφετέρου δε να αφήνει ανοικτές τις βασικές διόδους δράσης του μεγάλου λαθρεμπορίου καυσίμων...» (19.9.2013). 


Ο κ. Αλέξης Τσίπρας, από τη μεριά του, υποσχόταν ότι θα «προστατέψουμε το 99% της κοινωνίας... προκειμένου να πληρώσει το 1% που συστηματικά φοροδιαφεύγει και παρανομεί με το λαθρεμπόριο στα καύσιμα...» κ.ά. (22.1.2016).


Τελικώς, μ’ αυτά και μ’ αυτά (δηλαδή με τα ψέματα), ο ΣΥΡΙΖΑ έγινε κυβέρνηση και, αντί να πατάξει το λαθρεμπόριο, μείωσε τους ελέγχους.  


Το 2014 διενεργήθηκαν 27.365 έλεγχοι και το 2015 μειώθηκαν κατά 67,6% και έφθασαν τους 8.850 («Καθημερινή» 18.19.2016). Ισως πέρυσι να ήταν πολύ απασχολημένοι με την περήφανη διαπραγμάτευση –αυτή με τα πουκάμισα έξω– και δεν είχαν καιρό για καταπολεμήσουν τις παθογένειες της οικονομίας. Ομως το α΄ εξάμηνο του 2016 έγιναν ακόμη λιγότεροι έλεγχοι, δηλαδή 1.702. Με αυτόν τον ρυθμό, ζήτημα είναι αν θα ξεπεράσουν τους 4.000 ολόκληρο το έτος.


Κάποιος μπορεί να σκεφτεί ότι τα αποτελέσματα αυτά οφείλονται στην παροιμιώδη ανικανότητα των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ να χωρίσουν δυο γαϊδουριών άχυρα και δεν είναι πληρωμή κάποιων γραμματίων προς τα μεγάλα συμφέροντα τα οποία τάχαμου κατήγγελλαν. 


Ερχεται όμως ένα περίεργο νομοσχέδιο στη Βουλή που πρέπει να βάλει ψύλλους στα αυτιά ακόμη και των πιο καλοπροαίρετων:  


Αυτά που, με χίλια βάσανα και περισσότερες καθυστερήσεις, έκαναν οι «κακοί του δικομματισμού», για τοποθέτηση συστήματος GPS στα βυτιοφόρα, αναβάλλονται μέχρι νεωτέρας υπουργικής απόφασης. Και όλοι ξέρουμε τι σημαίνει στην Ελλάδα «αναβολή». 


Διαβάζουμε λοιπόν ότι: 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: H «χαρά των λαθρεμπόρων»

Των Μαρίας Βουργάνα και Λεωνίδα Λιάμη

«Πάρτι» δισεκατομμυρίων ευρώ έχουν στήσει οι λαθρέμποροι στα σύνορα της χώρας, με τα κυκλώματα να δρουν ανενόχλητα τουλάχιστον επί μια δεκαετία.

Καύσιμα, αλκοολούχα ποτά, τσιγάρα, χρυσός, πανάκριβα χειροποίητα χαλιά, δερμάτινα είδη, είδη ένδυσης αλλά ακόμη και φορτία με τσιμέντο, πλακάκια και ολόκληρες συνθέσεις κουζίνας περνάνε παράνομα από τους τελωνειακούς σταθμούς, για να διοχετευθούν στη συνέχεια στην ελληνική αγορά και να θησαυρίσουν οι λαθρέμποροι.

 «Μιλάμε για σύνορα ''σουρωτήρι''» παραδέχεται ανώτερο στέλεχος του Σώματος Δίωξης Οικονομικού Εγκλήματος.

Την ώρα που το οικονομικό επιτελείο αγωνίζεται να κλείσει με την τρόικα το επώδυνο πακέτο μέτρων ύψους 13,5 δισ. ευρώ για τη διετία 2013-2014 που φέρνει αιματηρές μειώσεις στις συντάξεις, τους μισθούς και τα επιδόματα αλλά και νέους φόρους, το Δημόσιο χάνει τεράστια ποσά εσόδων από το λαθρεμπόριο. Οι ελεγκτικοί μηχανισμοί αδυνατούν να αντιμετωπίσουν τη «μαφία» των λαθρεμπόρων και οι κυβερνήσεις όλα αυτά τα χρόνια δεν έχουν κάνει σχεδόν τίποτα για να περιορίσουν το πρόβλημα.

Είναι χαρακτηριστικό ότι μια σειρά από μέτρα για τον έλεγχο και την περιστολή του λαθρεμπορίου στα καύσιμα - όπως τα GPS στα βυτιοφόρα, η εφαρμογή συστημάτων εισροών - εκροών σε όλους τους κρίκους της αλυσίδας, από τα διυλιστήρια στα πρατήρια, οι ιχνηθέτες- τα οποία ψηφίστηκαν με νόμο τον περασμένο Απρίλιο, παραμένουν ακόμη στο συρτάρι!

Από το λαθρεμπόριο καυσίμων χάνεται πάνω από 1 δισ. ευρώ ετησίως, ενώ οι παράνομες εισαγωγές εμπορευμάτων από Βουλγαρία, Ιταλία και Τουρκία στερούν από τα κρατικά ταμεία τουλάχιστον 6 δισ. ευρώ τον χρόνο.

Τα περιστατικά παράνομης δραστηριότητας, που τροφοδοτούν τη δράση των κυκλωμάτων του παρεμπορίου, είναι κραυγαλέα ως προς το εύρος της φαντασίας όσων τα σκαρφίζονται, αλλά και επιβεβαιωτικά των εκτιμήσεων που ανεβάζουν τον τζίρο του στην αγορά σε επίπεδα ακόμη και άνω των 20 δισ. ευρώ σε πανελλαδική κλίμακα.

 

Οι βασικές πύλες εισόδου
Στους τελωνειακούς σταθμούς της χώρας με τη Βουλγαρία, και την Ιταλία εντοπίζονται, κατά κύριο λόγο, οι βασικές πύλες εισόδου για τα προϊόντα και τις υπηρεσίες που προορίζονται για το παρεμπόριο. Η διακίνηση εμπορευμάτων και φυσικών προσώπων στα χερσαία και στα θαλάσσια σύνορα της χώρας με τα γειτονικά κράτη -χωρίς ιδιαίτερες διατυπώσεις, αφού αποτελούν κι οι τρεις μέλη της Ευρωπαϊκής Ένωσης- σε συνδυασμό με τις αδυναμίες των εγχώριων ελεγκτικών μηχανισμών, λειτουργούν σαν θερμοκήπιο για τη γιγάντωση του προβλήματος.

Αποτέλεσμα; Οι παράνομες εισαγωγές κάθε λογής προϊόντων γνωρίζουν... πιένες, σε σημείο που, όπως επισήμανε, στην αρχή της εβδομάδας, ο πρόεδρος του Εμποροβιομηχανικού Επιμελητηρίου της Θεσσαλονίκης Δημήτρης Μπακατσέλος, «το παρεμπόριο της τσάντας στα πεζοδρόμια των μεγάλων αστικών κέντρων, μοιάζει με παρωνυχίδα». Σύμφωνα με καταγγελίες που έχουν γίνει στις υπηρεσίες και τη διοίκηση του Επιμελητηρίου, στον κύκλο του παρεμπορίου περιλαμβάνονται από απλές λαθραίες εισαγωγές τσιγάρων ή αλκοολούχων ποτών και φθάνουν έως κουζίνες, πλακάκια, καύσιμα κι ολόκληρες νταλίκες με τσιμέντο, που διοχετεύονται στην αγορά σχεδόν ανενόχλητα.

 

Οι «χρυσοφόρες» διαδρομές των λαθραίων καυσίμων

Ελλάδα, Τουρκία, Βουλγαρία, Αλβανία, Σκόπια και Μαυροβούνιο είναι οι διαδρομές που ακολουθεί η «μαφία» του «μαύρου χρυσού» για να κερδίζει εκατομμύρια ευρώ από τις εικονικές εξαγωγές καυσίμων. Τεράστιες ποσότητες καυσίμων αξίας εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων εξάγονται εικονικά στις γειτονικές βαλκανικές χώρες σύμφωνα με τα στοιχεία του ΟΗΕ για το διασυνοριακό εμπόριο. Χαρακτηριστικό είναι αυτό που συμβαίνει εδώ και χρόνια με τα Σκόπια, όπου η Ελλάδα δηλώνει ότι εξάγει πολλαπλάσιες ποσότητες από αυτές που δηλώνουν ότι εισάγουν εκείνα από εμάς. Ειδικότερα, το διάστημα 2001-2010 δηλώθηκαν εξαγωγές καυσίμων αξίας 530 εκατ. δολαρίων προς τα Σκόπια, τα οποία το ίδιο διάστημα δήλωσαν εισαγωγές από Ελλάδα μόλις 192 εκατ. δολαρίων! Τους τρόπους διασυνοριακού λαθρεμπορίου με τις εικονικές εξαγωγές καυσίμων περιγράφει χαρακτηριστικά σε μελέτη του ο καθηγητής Δημ. Μαρδάς:

• Ο Έλληνας οδηγός του βυτιοφόρου βενζινών δηλώνει το προς εξαγωγή ποσό στα σύνορα και κατόπιν αντί να βρεθεί στα απέναντι φυλάκια της γειτονικής χώρας, κάνει μια στροφή και επιστρέφει στη βάση του στην Ελλάδα με ένα φορτίο που δήθεν εξήχθηκε.
• Ένα απλό επιβατικό αυτοκίνητο σταματά στα σύνορα, σφραγίζει τα τιμολόγια του εικονικού φορτίου των καυσίμων που δήθεν εξάγονται και ο οδηγός επιστρέφει στο σπίτι του.
• Το βυτιοφόρο δηλώνει στα ελληνικά σύνορα την αξία των καυσίμων προς εξαγωγή που αντιστοιχούν σε ένα πλήρες φορτίο, ενώ μεταφέρει τη μισή ποσότητα, η οποία δηλώνεται ακολούθως στο απέναντι φυλάκιο.
• Το βυτιοφόρο δηλώνει την αξία των καυσίμων προς εξαγωγή που πράγματι φέρει και κατόπιν ο οδηγός κατευθύνεται στο γειτονικό τελωνείο. Ενδιάμεσα το βυτιοφόρο εξαφανίζεται.
• Μεταφορές transit. Μια μεταφορά transit καυσίμων προς το Μαυροβούνιο δηλώνεται στην Ελλάδα ως «εξαγωγή», ενώ στη ΠΓΔΜ δηλώνεται ως «transit» και όχι ως εισαγωγή.

Τα ποτά και τα τσιγάρα
Ανοικτή πληγή για τα δημόσια έσοδα, με κίνδυνο και για τη δημόσια υγεία, αποτελούν οι λαθραίες εισαγωγές οινοπνευματωδών ποτών και τσιγάρων, που φαίνεται να έχει λάβει τεράστιες διαστάσεις, αν λάβει κανείς υπόψη του το γεγονός ότι σχεδόν καθημερινά οι διωκτικές αρχές έχουν να επιδείξουν και από μία επιτυχία στο ενεργητικό τους. Στη γειτονική Βουλγαρία ένα μπουκάλι ουίσκι τιμάται στα περίπου 8 ευρώ, όταν στη χώρα μας η αντίστοιχη ετικέτα είναι στα 18 ευρώ, με συνέπεια να είναι πολλοί εκείνοι που δείχνουν επιρρέπεια και τολμούν να αναλάβουν το ρίσκο της εμπλοκής τους στην έκνομη δραστηριότητα.

 

«Ο κύκλος εργασιών είναι τεράστιος και οι ζημίες για τα μέλη μας που διεξάγουν νόμιμα τη δουλειά τους κολοσσιαίες», τονίζει ο πρόεδρος του ΕΒΕΘ και προσθέτει πως για την αντιμετώπιση του φαινομένου, το Επιμελητήριο έχει προτείνει -μεταξύ άλλων- τη διενέργεια ελέγχων όχι μόνο στα σύνορα, αλλά και κατά μήκος αρκετών χιλιομέτρων από τα τελωνεία, εντός της ελληνικής επικράτειας, με κινητά συνεργεία. Στην ίδια λογική επισήμανε την ανάγκη να εξοπλιστούν τα τελωνεία με το ειδικό μηχάνημα ακτινών Χ, που μπορεί να «σκανάρει» το εσωτερικό των εμπορευματοκιβωτίων κατά τη διακίνησή τους στα λιμάνια και των οχημάτων στους χερσαίους μεθοριακούς σταθμούς, ώστε να περιοριστεί η δυνατότητα εισόδου λαθραίων εμπορευμάτων στη χώρα, αλλά και της συνεργασίας με τις δύο γειτονικές χώρες στο επίπεδο της ανταλλαγής πληροφοριών, ώστε οι ελεγκτικές αρχές να είναι πιο αποτελεσματικές.

Έπιπλα κουζίνας από τη Βουλγαρία ρούχα από την Ιταλία

Φορτία με ολόκληρες συνθέσεις κουζίνας συνοδευόμενες μάλιστα από τους... εργάτες που θα τις εγκαταστήσουν στο σπίτι του Έλληνα πελάτη, μπαίνουν παρανόμως στη χώρα μας από τη Βουλγαρία. «Έχουν καταγγελθεί εισαγωγές από τη Βουλγαρία ακόμη και ολόκληρων συνθέσεων κουζίνας, τις οποίες συνοδεύουν τα συνεργεία των εργατών που τις εγκαθιστούν στο σπίτι του πελάτη», τόνισε ο κ. Μπακατσέλος, εξηγώντας πως από αναφορές επιχειρήσεων μελών του ΕΒΕΘ προκύπτει, επίσης, πως ανάλογα κρούσματα έχουν διαπιστωθεί και με συστήματα κουφωμάτων αλουμινίου. «Έρχονται στα χωριά της μεθορίου, παίρνουν μέτρα στις οικοδομές και ύστερα από λίγες μέρες επιστρέφουν με τα κουφώματα και τα τοποθετούν», εξηγεί ο ίδιος. Την ίδια στιγμή, Έλληνες έμποροι ένδυσης, με μικρά φορτηγά (τύπου «βαν»), ταξιδεύουν μέχρι την Ιταλία, φορτώνουν τα ρούχα, που στο επόμενο διάστημα θα πουλήσουν επί ελληνικού εδάφους, και στη συνέχεια επιστρέφουν ανενόχλητοι στην Ελλάδα μέσω της Ηγουμενίτσας.

Πως η εξίσωση των φόρων στο πετρέλαιο άνοιγει αντι να κλεινει τις δουλειές των λαθρεμπόρων

ΤΟΥΡΚΙΑ: Eνα μάθημα προς την χρεοκοπημένη μπανανία μας για την καταπολέμηση του λαθρεμπορίου ποτών και τσιγάρων

Toυ Ανδρεα Δρυμιωτη

​​

Είναι ευνόητο ότι κάθε νέα κυβέρνηση ξεκινά με όρεξη και θέληση να διορθώσει τα κακώς κείμενα και να βάλει τάξη στο χάος που λέγεται Ελλάδα. Να όμως που οι καλές προθέσεις δεν φτάνουν και χρειαζόμαστε επειγόντως αποφασιστικότητα και έργα, τα οποία αν δεν γίνουν στην αρχή, δεν γίνονται ποτέ. «Στη βράση κολλάει το σίδερο», λέει ο λαός μας και έχει πολύ δίκαιο.

Διαβάζοντας, λοιπόν, στον Τύπο ότι μελετάται η «ιχνηλασία» (tracking) των τσιγάρων και των ποτών ώστε να περιοριστεί το λαθρεμπόριο, σκέφτηκα ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο στη νέα πολιτική ηγεσία του υπουργείου Οικονομικών να της αφηγηθώ τι έκανε η κυβέρνηση Παπανδρέου στο θέμα αυτό, μήπως επισπεύσει τις διαδικασίες.

Τον Απρίλιο του 2010 κλιμάκιο του υπουργείου Οικονομικών επισκέφθηκε την Τουρκία προκειμένου να δει πώς λειτουργεί ένα συγκεκριμένο σύστημα ιχνηλασίας των ενσήμων ταινιών φορολογίας. Η λειτουργία του συστήματος παρέχεται στις Αρχές ως υπηρεσία και όχι ως προμήθεια. Αντιγράφω από την έκθεση του κλιμάκιου: «Σε κάθε εργοστάσιο παραγωγής καπνικών προϊόντων, οινοπνευματωδών ποτών και σε κάθε γραμμή παραγωγής, τοποθετείται από την εταιρεία XYZ, ειδικό μηχάνημα το οποίο εκτελεί, χωρίς να εμποδίζει την παραγωγική λειτουργία, τις εξής εργασίες: “διαβάζει”, καταμετρεί και ενεργοποιεί κάθε ταινία που είναι επικολλημένη σε κάθε είδος (πακέτο τσιγάρων ή μπουκάλι ποτού κ.λπ.). Πληροφορεί άμεσα την κεντρική μονάδα παρακολούθησης που βρίσκεται στο υπ. Οικονομικών της Τουρκίας στην Αγκυρα, η οποία ενημερώνεται σε πραγματικό χρόνο για το πόσες ταινίες πέρασαν ανά σειρά παραγωγής σε κάθε εργοστάσιο (...) Συνολικά, λειτουργεί σε 56 εργοστάσια και σε 193 γραμμές παραγωγής (...) Το σύστημα XYZ εκτυπώνει ένσημες ταινίες, με ειδικά μελάνια, ίδια με αυτά που χρησιμοποιούνται στα χαρτονομίσματα (π.χ. στο ευρώ), ενώ οι ταινίες έχουν μια σειρά από ασφαλείς ενδείξεις που δυσκολεύουν την παραχάραξη (εμφανή, ημιεμφανή και κρυφά σημεία ασφαλείας) και φέρουν έναν και μοναδικό κωδικό αριθμό αναγνώρισης. Στη διάθεση των ελεγκτικών υπηρεσιών υπάρχουν ειδικά μηχανήματα scanner ελέγχου με τα οποία γίνεται ο έλεγχος γνησιότητας των ταινιών ή των εκτυπωμένων ενδείξεων στα κουτάκια της μπίρας. Τα μηχανήματα αυτά λειτουργούν με παρόμοιο τρόπο με τα κινητά τηλέφωνα και δίνουν με SMS την πληροφορία ότι το συγκεκριμένο πακέτο τσιγάρων ή το μπουκάλι με το ποτό ελέγχθηκε, την ώρα και τον τόπο όπου έγινε ο έλεγχος αυτός, με τέτοιο τρόπο, ώστε να είναι δυνατός και ο έλεγχος των ελεγκτών...».

Η έκθεση καταλήγει ότι το σύστημα λειτουργεί πολύ ικανοποιητικά με μοναδικό μειονέκτημα το κόστος, το οποίο είναι 0,02 ευρώ αντί του σημερινού κόστους της ταινίας που είναι 0,01 ευρώ. Αξίζει όμως να σημειωθεί ότι στο κόστος αυτό περιλαμβάνονται όλες ανεξαιρέτως οι υπηρεσίες, οι κεντρικές μονάδες (database), οι ταινίες, τα εκτυπωτικά μηχανήματα σε κάθε γραμμή παραγωγής, τα φορητά scanners αλλά και το κόστος μετάδοσης των μηνυμάτων από και προς την κεντρική μονάδα.

Προσωπικά δεν βρίσκω την επιβάρυνση του 0,01 ευρώ απαγορευτική. Πιθανότατα θα μπορούσε να καλυφθεί από τις ίδιες τις βιομηχανίες προκειμένου να διασφαλίσουν την ποιότητα των προϊόντων τους. Πάντως δεν είναι αυτό το θέμα μας. Εδώ έχουμε μια περίπτωση όπου αναγνωρίσαμε το πρόβλημα, διερευνήσαμε λύσεις, βάλαμε τη δυνατότητα ιχνηλασίας στον φορολογικό νόμο της 31/3/2011 και μετά, τίποτα. Για να είμαι απολύτως ακριβής, έγινε μια πρόσκληση ενδιαφέροντος μέσα στο 2011 για να εξετάσουν και άλλες προτάσεις, αλλά τίποτε περισσότερο.

Βλέπετε, στην οπισθοδρομική Τουρκία έβαλαν το σύστημα από τις αρχές του 2007, με 5ετή σύμβαση με την εταιρεία που τους παρέχει την υπηρεσία. Τα έσοδά τους από τους Ειδικούς Φόρους Κατανάλωσης μεταξύ του 2007 και του 2008 αυξήθηκαν κατά 31,54% στα καπνικά προϊόντα και 16,47% στα αλκοολούχα ποτά. Η αύξηση στα έσοδα μπορεί να οφείλεται και στη μερική αύξηση των φόρων, πάντως το σημαντικότερο μέρος οφείλεται στην ιχνηλασία. Το κυριότερο είναι ότι έβαλε τάξη στη διακίνηση των τσιγάρων και των ποτών. Εξίσου σημαντικό είναι και το γεγονός ότι κάθε έλεγχος καταγράφεται και ουσιαστικά ελέγχονται οι τελωνειακοί που πραγματοποιούν τους ελέγχους. Δηλαδή αν το σύστημα διαπιστώσει ότι ένα πακέτο τσιγάρα δεν προέρχεται από τη νόμιμη παραγωγή, ο ελέγχων δεν μπορεί να αποκρύψει την πληροφορία αυτή από την υπηρεσία του.

Και καταλήγουμε στη μόνιμη πλέον επωδό: 

ΕΛΛΑΔΑ: Η ζούγκλα του λαθρεμπορίου

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΙΟΥΣΗ

Χώρα-κόμβος για το παγκόσμιο λαθρεμπόριο άγριων ζώων και πουλιών είναι η Ελλάδα. Χρησιμοποιώντας τους διεθνείς δρόμους του παράνομου εμπορίου, οργανωμένα κυκλώματα διακινούν σπάνια και πανάκριβα ζώα, όπως τα ναρκωτικά ή τα όπλα.

Κουκουβάγια (Nyctea scandiaca) από χώρα της Ε.Ε., γεράκι του Χάρις (Harris hawk), κοχύλια και όστρακα, πρωτεύοντα θηλαστικά (μαϊμούδες, πίθηκοι) των ειδών Cebus capucinus, common Marmoset, Macaca sylvanus, Chrorocebus aethiops, xαμαιλέοντες του είδους Chamaeleo africanus.

Πρόκειται για μερικά από τα είδη του ζωικού βασιλείου που εντόπισαν και κατέσχεσαν πέρυσι η Διεύθυνση Δασών Αθηνών και το Ε' Τελωνείο Πειραιά.

Σπάνια φίδια, αφρικανικοί παπαγάλοι, νεροχελώνες, βουβαλοβάτραχοι, ιγκουάνα, αράχνες, σαύρες, κροκόδειλοι είναι πρώτα σε ζήτηση στην ελληνική αγορά, και οι ενδιαφερόμενοι πληρώνουν μεγάλα ποσα για να τ' αποκτήσουν. Το λαθρεμπόριο άγριας πανίδας συνιστά την τρίτη πιο κερδοφόρα «βιομηχανία» παγκοσμίως, μετά την παράνομη διακίνηση ναρκωτικών και όπλων.

Για τη νόμιμη, πιστοποιημένη εισαγωγή τους, με χαρτιά και εκτελωνισμό (αρμόδιο το Τμήμα Απαγορεύσεων και Περιορισμών του Τελωνείου Αθηνών), σύμφωνα με τις διεθνείς συνθήκες, δεν γίνεται λόγος. Η Σύμβαση CITES (Convention on International Trade in Endangered Species of Wild Fauna and Flora) ρυθμίζει το διεθνές εμπόριο ειδών της αυτοφυούς χλωρίδας και της άγριας πανίδας που απειλούνται με εξαφάνιση.

«Η Ελλάδα είναι μία από τις χώρες-κόμβους διακίνησης σπάνιων ειδών» μας λέει ο γενικός διευθυντής της οργάνωσης «Αρκτούρος», Λάζαρος Γεωργιάδης. Οι αρχές κάνουν ό,τι μπορούν για να ελέγξουν την κατάσταση, όμως δεν είναι εύκολο, δεν αρκεί το προσωπικό ίσως και να μην είναι ενημερωμένο. Σύμφωνα με όσα στοιχεία υπάρχουν, πολλά είδη έρχονται παράνομα μέσω Γιβραλτάρ, Ολλανδίας, Μάλτας, Τουρκίας».

Η δασοπόνος Αναστασία Γαζή, της Διεύθυνσης Συντονισμού Επιθεώρησης Δασών Αττικής, μας λέει: «Από στοιχεία περί λαθρεμπορίας ειδών άγριας χλωρίδας και πανίδας στα διοικητικά όρια του νομού Αττικής για τα έτη 2009-2010, εκτός των παραπάνω ειδών είχαμε ακόμη την κατάσχεση μιας βαλσαμωμένης λεοπάρδαλης του είδους Panthera pardus από τις ΗΠΑ, η οποία παραδόθηκε στο Δασαρχείο Πειραιά και διατέθηκε, με απόφαση του ΓΓΠΑ, προς φύλαξη στο Μουσείο Γουλανδρή-Φυσικής Ιστορίας. Από το Διαδίκτυο έχουν υποπέσει στην αντίληψή μας παράνομες διακινήσεις ζωντανών προστατευόμενων χελωνών ενδημικών της ελληνικής πανίδας και κοάτι (θηλαστικό που μοιάζει με ασβό), που έχουν αποσταλεί στην Υπηρεσία Δίωξης ηλεκτρονικού εγκλήματος προς διερεύνηση.

Χωρίς τα απαραίτητα πιστοποιητικά CITES βρέθηκαν στη χώρα μας 11 δελφίνια στο Αττικό Ζωολογικό Πάρκο από τη Λιθουανία, τα οποία έχουν κατασχεθεί με μεσεγγυούχο τον ιδιοκτήτη του Πάρκου, λόγω έλλειψης κατάλληλου χώρου φιλοξενίας τους στην Ελλάδα και μέχρι εκδικάσεως του ποινικού μέρους της απόφασης».

«Το θέμα της λαθρεμπορίας είναι δύσκολο να εκτιμηθεί και να αποτιμηθεί διότι ούτε προσωπικό στα τελωνεία και στα δασαρχεία υπάρχει ούτε εξειδικευμένη γνώση διαθέτει, για τα είδη που είναι μέσα ή έξω από τον κατάλογο των ειδών των οποίων η εισαγωγή απαγορεύεται και χρειάζεται ειδική άδεια. Δεν έχουμε ακριβή εικόνα ούτε των ειδών ούτε των ποσοτήτων. Σύμφωνα με κάποια στοιχεία, εκθέσεις τελωνείων, της διεθνούς οργάνωσης Traffic κ.ά. τα πιο συνηθισμένα είδη λαθραίας εισαγωγής είναι οι παπαγάλοι, Αμαζονίου και αφρικανικοί, κάποια ερπετά, φίδια, σαύρες, ιγκουάνα, αράχνες. Από την Ασία, φίδια, πύθωνες, από την Αμερική βόες, από Αφρική μικρά ωδικά πτηνά. Επίσης, πολλά είδη έρχονται λαθραία με τη μορφή προϊόντων όπως δέρματα ή γούνες, ακόμα και φυτά. Μια άλλη παράνομα εισερχόμενη κατηγορία είναι κάποια είδη για τα οποία υπάρχει απαγόρευση εισαγωγής στην Ευρωπαϊκή Ενωση λόγω των οικολογικών προβλημάτων που δημιουργούν, όπως η αμερικανική νεροχελώνα και ο αμερικανικός βουβαλοβάτραχος ή ταυροβάτραχος. Πολλά από τα κατασχεθέντα είδη, ελεφαντόδοντο ολόκληρο ή τεχνουργήματα τα οποία απαγορεύονται και κέρατα αντιλόπης, περιέρχονται σε μουσεία».

«Αυτό που αξίζει να αναφερθεί είναι ότι όσοι θέλουν να προμηθευτούν ένα ζώο για κατοικίδιο θα πρέπει να απαιτούν από τους υπευθύνους των καταστημάτων ειδικό πιστοποιητικό, στο οποίο να αναφέρεται ότι το συγκεκριμένο είδος δεν έχει αποκτηθεί παράνομα και δεν απαγορεύεται η εμπορία του» μάς λέει η Ρούλα Τρίγκου, συντονίστρια Ενημέρωσης - Ευαισθητοποίησης Δράσεων Διατήρησης της Ελληνικής Ορνιθολογικής Εταιρείας.

«Σε όλο τον πλανήτη άγρια πλάσματα συλλαμβάνονται με βάναυσα μέσα, μεταφέρονται με τρόπους και μέσα που αποτελούν αιτία θανάτου για πολύ μεγάλο αριθμό απ' αυτά, διοχετεύονται παράνομα στις αγορές του κόσμου, και μάλιστα της Ευρώπης, που έχει υποτίθεται αυστηρότατη νομοθεσία για την αντιμετώπιση του λαθρεμπορίου αυτού» μας λέει η Μαρία Γανωτή, αντιπροέδρος του Συλλόγου Προστασίας Αγριας Ζωής ΑΝΙΜΑ.

Η ίδια τονίζει πως στην Ελλάδα, πέραν των ζώων που εισάγονται παράνομα κυρίως από τα λιμάνια αλλά και με άλλους τρόπους, συλλαμβάνονται και διοχετεύονται παράνομα στην αγορά εκατοντάδες χιλιάδες άγρια πουλιά, κυρίως, αλλά και χελώνες, φίδια, χαμαιλέοντες κ.ά.

«Στη συντριπτική τους πλειονότητα, τα λεγόμενα pet shop πωλούν και παρανόμως συλληφθέντα άγρια ζώα. Καρδερίνες, σκαρθιά, λούγαρα, σπίνοι, κοτσύφια, γαλιάντρες, κοκκινολαίμηδες, αλλά και γεράκια, κουκουβάγιες κ.λπ. θα βρει κανείς εύκολα στις συνοικίες, αλλά κυρίως στο κυριακάτικο υπαίθριο παζάρι του Σχιστού. Οπου, παρά τις καταγγελίες και τις οχλήσεις, η πολιτεία δεν δείχνει την παραμικρή διάθεση να επιβάλει τον νόμο.

Επειδή πάντως, παράλληλα με την καταστολή (την ανύπαρκτη) πρέπει να επενδύουμε και στην πρόληψη, ας μην ξεχνάμε ότι αγορά χωρίς ζήτηση δεν υπάρχει».

Τι προσέχουμε, όταν αγοράζουμε σπάνια ζώα

1 Αν η αγορά γίνεται από εμπορικά καταστήματα, πρέπει να αναγράφεται στο τιμολόγιο ή στην απόδειξη το επιστημονικό όνομα του είδους και ο αριθμός άδειας εισαγωγής στην Ελλάδα.

2 Ειδικότερα αν πρόκειται για παπαγάλους, ελέγχουμε εάν υπάρχει στο πόδι του δακτύλιος σήμανσης με τον προβλεπόμενο, σύμφωνα με την κοινοτική νομοθεσία, αριθμό.

3 Ολα σχεδόν τα μη θηρεύσιμα είδη υπάγονται στη σύμβαση CITES.

4 Σύμφωνα με την κοινοτική και την εθνική νομοθεσία (Ν.2637/1998), η αγοραπωλησία, η διατήρηση σε μη εγκεκριμένους χώρους ή η θανάτωση άγριων ειδών υπόκειται σε αυστηρές διοικητικές και ποινικές κυρώσεις.

5 Είναι πολύ σημαντικό επίσης να μην ξεχνάμε ότι από τα είδη που αιχμαλωτίζονται με σκοπό την εμπορική εκμετάλλευση, πολύ μικρό ποσοστό είναι αυτό που τελικά επιβιώνει μέχρι να φτάσει στην αγορά (ποσοστό θνησιμότητας της τάξεως του 70%).

7 δισ. ο παγκόσμιος τζίρος

Τεράστια παγκόσμια βιομηχανία που προσπαθεί να ικανοποιήσει πάσης φύσεως απαιτήσεις και πελάτες, πάμπλουτους συλλέκτες σπάνιων ειδών μέχρι Ασιάτες που παρασκευάζουν φίλτρα για φαρμακευτικούς σκοπούς, με κέρδη που αγγίζουν τα 7 δισ. ευρώ, αποτελεί σήμερα το λαθρεμπόριο άγριων ζώων.

Το 2008 η τιμή για τον μπλε παπαγάλο της Βραζιλίας, με μόλις 960 μέλη σε όλο τον κόσμο, ανερχόταν στα 90.000 δολάρια. Το κέρας του ρινόκερου φτάνει τα 34.000 δολάρια ανά κιλό. Το δέρμα μιας τίγρης μπορεί να στοιχίσει έως και 32.000 δολάρια.

Τα παραπάνω στοιχεία είναι μέρος έρευνας της Maryrose Fison στο βρετανικό «Independent» της περασμένης Κυριακής. Ετησίως υπολογίζεται ότι 20.000 ελέφαντες θανατώνονται για τα δόντια τους, θαλάσσιες χελώνες για το καβούκι τους κ.λπ., παρά τις διεθνείς συνθήκες, τη συγκρότηση ειδικών ομάδων της αστυνομίας ή τη δράση οικολογικών οργανώσεων. Μόνο στο Βιετνάμ, τα τελευταία 40 χρόνια, 12 είδη μεγάλων ζώων έχουν αφανιστεί, ενώ απώλειες υπάρχουν και σε ανθρώπινες ζωές, καθώς περίπου 100 Αφρικανοί δασοφύλακες σκοτώνονται κάθε χρόνο από τα πυρά λαθροκυνηγών. Αξίζει να σημειωθεί πως ο ετήσιος προϋπολογισμός της Interpol για θέματα που σχετίζονται με την προστασία της Φύσης ανέρχεται μόλις στα 300.000 δολάρια.

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ