ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: 250 χρόνια από τον Πλούτο των Εθνών: Το βιβλίο που απελευθέρωσε τον κόσμο

Τέτοια μέρα, πριν 250 χρόνια ο Σκώτος οικονομολόγος και φιλόσοφος Άνταμ Σμιθ εξέδωσε στην Γκλασκώβη το κλασσικό πλέον έργο "Ο πλούτος των εθνών".
Θα έπρεπε να να το βάλουμε στα Δημοτικά ως υποχρεωτικό μάθημα μπας και ξεκολλήση ο Έλληνας από την οικονομική αμορφωσιά του. pic.twitter.com/RsIbarIph6

— Κουφοκώτσιος Μάλαμας (@GdtlJ3lAQ0TA5fW) March 9, 2026

 

Γράφει ο Αλέξανδρος Σκούρας

Όταν ο Άνταμ Σμιθ εξέδωσε τον Πλούτο των Εθνών στις 9 Μαρτίου 1776, ο κόσμος ήταν σχεδόν παντού φτωχός. Οι περισσότεροι άνθρωποι ζούσαν κοντά στο όριο της επιβίωσης. Οι κυβερνήτες πίστευαν ότι ο πλούτος γεννιέται στα θησαυροφυλάκια, στα μονοπώλια, στους δασμούς και στην ασφυκτική επιτήρηση του εμπορίου.

Ο Σμιθ τόλμησε να πει κάτι σχεδόν αδιανόητο για την εποχή του: ότι ένα έθνος δεν πλουτίζει όταν το κράτος στοιβάζει χρυσό, αλλά όταν οι άνθρωποι είναι ελεύθεροι να παράγουν, να καταναλώνουν, να ανταλλάσσουν και να επινοούν.

Λίγα βιβλία άλλαξαν τόσο βαθιά τον τρόπο με τον οποίο η ανθρωπότητα κατανοεί την ευημερία.

Η μεγάλη του ανακάλυψη δεν ήταν ένα τεχνικό μοντέλο αλλά μια νέα οπτική για την κοινωνία.

Ο Σμιθ είδε ότι ο πλούτος δεν είναι λάφυρο της εξουσίας αλλά αποτέλεσμα συνεργασίας. Στο περίφημο παράδειγμα του εργοστασίου καρφιτσών έδειξε πως ο καταμερισμός της εργασίας εκτοξεύει την παραγωγικότητα, επειδή επιτρέπει στους ανθρώπους να εξειδικεύονται, να μαθαίνουν και να γίνονται καλύτεροι σε αυτό που κάνουν.

Είδε επίσης ότι το εμπόριο δεν είναι πόλεμος με άλλα μέσα. Είναι αμοιβαίο όφελος. Δύο άνθρωποι ανταλλάσσουν μόνο όταν και οι δύο πιστεύουν ότι θα βγουν κερδισμένοι. Αυτό ήταν επαναστατικό. Σήμαινε ότι η ευημερία δεν εξαρτάται από τη βούληση του υπουργού ή του βασιλιά αλλά από εκατομμύρια καθημερινές, εθελοντικές συναλλαγές μεταξύ απλών ανθρώπων.

Από εκεί και πέρα, η ιστορία δεν έγινε αμέσως φιλελεύθερη, αλλά άρχισε να κινείται προς τα εκεί. Σταδιακά, η Ευρώπη και οι Ηνωμένες Πολιτείες απομακρύνθηκαν από τον μερκαντιλισμό, άνοιξαν περισσότερο το εμπόριο, ανέχθηκαν περισσότερο τον ανταγωνισμό και έδωσαν μεγαλύτερο χώρο στην ιδιωτική πρωτοβουλία.

Το αποτέλεσμα ήταν αυτό που οι οικονομικοί ιστορικοί ονομάζουν σήμερα Μεγάλο Εμπλουτισμό. Μέσα σε δυόμισι αιώνες, τα εισοδήματα εκτινάχθηκαν, η ακραία φτώχεια υποχώρησε δραματικά και το προσδόκιμο ζωής αυξήθηκε από επίπεδα κάτω των 40 ετών πριν από δύο αιώνες σε πάνω από 70 παγκοσμίως στις αρχές του 21ου αιώνα. Εκεί όπου άλλοτε η πείνα, η παιδική θνησιμότητα και η αθλιότητα ήταν η κανονικότητα, εμφανίστηκαν η αφθονία, η μαζική πρόσβαση σε αγαθά και μια πρωτοφανής τεχνολογική πρόοδος.

Ο Σμιθ δεν προκάλεσε μόνος του αυτή τη μεταμόρφωση. Βοήθησε όμως να γίνει κατανοητή. Έδωσε στις ελεύθερες κοινωνίες το λεξιλόγιο και την αυτοπεποίθηση να εμπιστευθούν την ανθρώπινη δημιουργικότητα.

Γι’ αυτό και ο Σμιθ παραμένει επίκαιρος. Ακόμα συζητούμε αν η ευημερία έρχεται από την αυτάρκεια ή από το άνοιγμα των αγορών, από την κρατική καθοδήγηση ή από την επιχειρηματικότητα, από την προστασία των κατεστημένων ή από τον ελεύθερο ανταγωνισμό. 

 

#τσιπρας : παρέμβαση για Οικονομία και
προοδευτική διακυβέρνηση.#Σινουαρ#συριζα_πραξικοπημα #Συνεδριο_τωρα #Ειμαι_εδω #Ελλάδα #εσυ#ΣΥΡΙΖΑ_ΠΣ #δολοφονια #Λίβανο #Καναπες_challenge #Κασσελακης_τελος #γκλετσος #Μητσοτακης #Με_τον_Κασσελακη #Survivor pic.twitter.com/tGrPFL4Gb3

— Balodimos Demeter (@balosd) October 21, 2024

 

Η απάντησή του δεν ήταν ότι οι αγορές είναι τέλειες. Ήταν ότι καμία κυβέρνηση δεν μπορεί να συγκεντρώσει τη γνώση, τη φαντασία και τις τοπικές πληροφορίες που διαθέτουν εκατομμύρια πολίτες όταν δρουν ελεύθερα. Όταν το κράτος προσπαθεί να μικροδιαχειριστεί την οικονομία, πνίγει ακριβώς εκείνη τη διάχυτη ευφυΐα που παράγει πρόοδο. Όταν αφήνει χώρο στην πρωτοβουλία, στην εξειδίκευση και στην ανταλλαγή, απελευθερώνει δυνάμεις που κανένας σχεδιαστής δεν θα μπορούσε να προβλέψει.

Αυτό είναι ίσως το πιο αισιόδοξο στοιχείο του βιβλίου. Ο Πλούτος των Εθνών δεν είναι τελικά ένα βιβλίο μόνο για τα οικονομικά. Είναι ένα βιβλίο για…

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Θάτσερ, Ρίγκαν, Μιλέι

Αυτό που είπε χθες στο WEF στο Νταβός της Ελβετίας ο Πρόεδρος της Αργεντινής @JMilei είναι όλη η ουσία: Ακούστε τον! pic.twitter.com/lZTy64HZai

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) January 22, 2026

 

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ... 

Του Αλέξανδρου Σκούρα

Ο Χαβιέρ Μιλέι έχει κάνει το Νταβός προσωπικό του πεδίο μάχης.

Δεν πάει εκεί για να χαμογελάσει σε φωτογραφίες, ούτε για να ψιθυρίσει ευγενικά γενικότητες σε πάνελ.

Πηγαίνει για να συγκρουστεί με τη θρησκεία του κρατισμού που κυριαρχεί στο πολιτικό mainstream της εποχής. Και, όπως φαίνεται, το κάνει με την άνεση ανθρώπου που δεν είναι απλώς πολιτικός, αλλά καταρτισμένος, μεθοδικός και, κυρίως, αποφασισμένος να εφαρμόσει αυτά που λέει.

Στην ομιλία του, μίλησε σαν άνθρωπος που γνωρίζει ότι η κρίση της Δύσης δεν ξεκινά από τα επιτόκια ή τις τιμές του πετρελαίου, αλλά από τις ιδέες. Περιέγραψε μια παρακμή που, κατά τη δική του ανάγνωση, έρχεται όταν ο πολιτισμός παραιτείται από τα θεμέλιά του και τα ανταλλάσσει με μια ηθικολογία επιδοτήσεων, ρυθμίσεων και συλλογικών δικαιωμάτων χωρίς υποχρεώσεις.

Το ενδιαφέρον δεν είναι αν συμφωνεί κανείς με κάθε πολιτισμικό του πυροτέχνημα. Το ενδιαφέρον είναι ότι, σε μια αίθουσα όπου η γλώσσα συνήθως νανουρίζει, εκείνος επιμένει να μιλά με ορισμούς.

Και εδώ έρχεται το ελληνικό στοιχείο που αξίζει να σταθούμε.

Ο Μιλέι δεν ντύθηκε απλώς με αγγλοσαξονική ρητορική. Επέστρεψε στα θεμέλια, μιλώντας για φιλοσοφία ελληνική, ρωμαϊκό δίκαιο και ιουδαιοχριστιανικές αξίες ως τον κώδικα που έκανε τη Δύση δημιουργική, παραγωγική, ελεύθερη και σπουδαία.

Δεν το είπε για να κολακέψει. Το είπε για να θυμίσει ότι χωρίς μια ηθική της ατομικής ευθύνης, την παράμετρο του φυσικού δικαίου, και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, η οικονομία γίνεται λογιστική απάτη.

Ακόμη πιο καίριο ήταν το κλείσιμο του ματιού στον Ξενοφώντα. Σε μια εποχή όπου οι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες μιλούν για «μοντέλα», εκείνος θυμίζει ότι ο πρώτος που έγραψε σοβαρά για αποδοτικότητα, διοίκηση, κίνητρα και ορθολογική οργάνωση του βίου ήταν ένας Αθηναίος στρατιώτης και συγγραφέας. Ο Ξενοφών δεν έγραψε «μακροοικονομία», έγραψε όμως κάτι πιο επικίνδυνο για κάθε κράτος: έγραψε για το πώς ευημερεί ο άνθρωπος όταν αφήνεται να πράξει, να μετρήσει, να ρισκάρει και να κερδίσει.

Αυτή η επιμονή στην ιστορία των ιδεών είναι που τον τοποθετεί καθαρά στην ένδοξη γραμμή πολιτικών ηγετών που ήταν παράλληλα και ιδεολογικοί σταυροφόροι, όπως η Θάτσερ και ο Ρήγκαν. Η παρομοίωση δεν γίνεται ως στυλιστική αναφορά, αλλά ως πολιτική μέθοδος.

Πρώτα λες την αλήθεια για το κράτος, ότι δεν «δίνει», αλλά παίρνει.

Μετά κόβεις το κράτος και τα πλοκάμια του.

Μετά αντέχεις την υστερία.

Και τέλος κερδίζεις χρόνο για να δουλέψει και να πλουτίσει η κοινωνία.

Ο Μιλέι έχει, σε αντίθεση με πολλούς «φιλελεύθερους» της ηπείρου και της χώρας μας, την αρετή της συνέπειας: δεν χρησιμοποιεί την αγορά ως διακόσμηση, αλλά ως πυρήνα.

Γι’ αυτό και οι Έλληνες φιλελεύθεροι οφείλουν να τον μελετήσουν. Όχι επειδή η Αργεντινή είναι η Ελλάδα, δεν είναι. Αλλά επειδή το δικό μας πρόβλημα είναι πνευματικό πριν γίνει δημοσιονομικό.

Εδώ ο φιλελευθερισμός συχνά ζητά συγγνώμη που υπάρχει. Κάνει ένα βήμα προς την ελευθερία και δύο προς τη σοσιαλδημοκρατία, για να μη θυμώσει το πάνελ. Μιλά για «μεταρρυθμίσεις», αλλά τρέμει τη λέξη «περιορισμός του κράτους». Θέλει ανταγωνισμό, αλλά με επιτροπές. Θέλει ανάπτυξη, αλλά με άδειες.

Ο Μιλέι έκλεισε τον κύκλο της ομιλίας του με μια φράση που έμοιαζε με βλάσφημη τελετουργία για τους επαγγελματίες του κυνισμού: «ο Μακιαβέλι είναι νεκρός, ας τον θάψουμε».

Την είπε στην αρχή και την επανέλαβε στο τέλος, όχι για να αποκηρύξει τη σκληρότητα της πολιτικής, αλλά για να αποκηρύξει το άλλοθί της. Γιατί ο μακιαβελικός μύθος έχει γίνει το καταφύγιο όσων βαφτίζουν την αρπαγή “ρεαλισμό” και την αναποτελεσματικότητα «ευαισθησία».

Ο Μιλέι έκανε το αντίθετο: υποστήριξε ότι ο καπιταλισμός και οι αρετές μιας ελεύθερης κοινωνίας δεν συγκρούονται με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. Είναι η προϋπόθεσή τους. Και, ακόμη πιο αιχμηρά, είναι ηθικά ανώτεροι από κάθε σύστημα που χρειάζεται εξαναγκασμό για να «δουλέψει».

Η ελευθερία δεν είναι πολυτέλεια που την πληρώνεις με χάος.

Είναι …

 

25η ΜΑΡΤΙΟΥ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΥΡΙΖΟΑΡΙΣΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Τρεις φιλελεύθερες αναφορές της Επανάστασης

Του ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΥ ΣΚΟΥΡΑ

Τώρα που φάγαμε μπακαλιάρο σκορδαλιά, είδαμε τον Παπαφλέσσα στην τηλεόραση και απολαύσαμε τα νιάτα της πατρίδος στις παρελάσεις, μπορούμε να αναζητήσουμε βαθύτερα την έμπνευση των αγωνιστών για την ελευθερία της Ελλάδας στις φιλελεύθερες ρίζες της Επανάστασης και του νεοελληνικού Διαφωτισμού . 

Για του λόγου το αληθές, ακολουθεί ένα top-3 θεμελιωδών φιλελεύθερων κειμένων:  

Ο Ύμνος εις την Ελευθερίαν, που υιοθετήθηκε ως ο εθνικός μας ύμνος, είναι ένα έργο που αποκαλύπτει ολοφάνερα το φιλελεύθερο πρόταγμα της ελληνικής επανάστασης και μάλιστα πέρα από τις δύο πρώτες στροφές που συνήθως παιανίζουμε. Ο φιλελευθερισμός για παράδειγμα έχει την τιμητική του στην έκτη στροφή “Καὶ ἀκαρτέρει καὶ ἀκαρτέρει φιλελεύθερη λαλιά / ἕνα ἐκτύπαε τ’ ἄλλο χέρι ἀπὸ τὴν ἀπελπισιά” και στην 86η στροφή “Μὲς στὰ χόρτα, τὰ λουλούδια, τὸ ποτήρι δὲν βαστῶ· / φιλελεύθερα τραγούδια σὰν τὸν Πίνδαρο ἐκφωνῶ.” 

 Πέραν όμως του φιλελευθερισμού, ο Διονύσιος Σολωμός δεν ξεχνά και την πιο σημαντική, φιλελεύθερη επανάσταση που είχε γνωρίσει ο κόσμος μέχρι τότε: “Γκαρδιακὰ χαροποιήθει καὶ τοῦ Βάσιγκτον ἡ γῆ / καὶ τὰ σίδερα ἐνθυμήθει ποὺ τὴν ἔδεναν κι αὐτή” μας λέει αναφερόμενος στην Αμερικανική Επανάσταση.  

Μιλώντας για την Αμερική, δεν γίνεται να ξεχάσουμε τις συγκινητικές επιστολές που αντάλλαξε ο 3ος πρόεδρος των ΗΠΑ Τόμας Τζέφερσον με τον σπουδαίο Έλληνα διαφωτιστή Αδαμάντιο Κοραή. Ο Τζέφερσον, που γνώριζε καλά την αρχαία ελληνική γλώσσα και ιστορία, εκθείασε την επιρροή της Ελλάδας στον παγκόσμιο πολιτισμό και πρόσφερε στον κορυφαίο ίσως Έλληνα διανοητή της εποχής πολλές και σημαντικές συμβουλές για την επιτυχία του επαναστατικού εγχειρήματος. Στον επίλογο της τρίτης επιστολής μεταξύ των δύο αυτών γιγάντων, ο Τζέφερσον αναφέρει: “Σε περίπτωση κατά την οποία [οι προτάσεις μου] θα Σας παράσχουν έστω και μία μόνον ιδέα που θα μπορεί να τους χρησιμεύσει, θα το θεωρήσω απότιση φόρου τιμής στα πνεύματα του Ομήρου, του Δημοσθένους και του λαμπρού αστερισμού των σοφών και ηρώων που το αίμα τους ακόμη εξακολουθεί να τρέχει στις φλέβες Σας και που οι αρετές τους παραμένουν ακόμη σαν ένα βαρύ χρέος πάνω στους ώμους των σημερινών και των μελλοντικών φυλών της ανθρωπότητας.” 

 Η πιο ατράνταχτη και συναρπαστική επιρροή του φιλελευθερισμού στην Επανάσταση εντοπίζεται στα ιδρυτικά κείμενα της νέας Ελλάδας. Είναι γνωστό ότι το πρώτο Σύνταγμα του νεοσύστατου ελληνικού κράτους που ψήφισαν οι Έλληνες Επαναστάτες τον Ιανουάριο του 1822 ήταν ένα από τα πλέον φιλελεύθερα και δημοκρατικά πολιτειακά κείμενα της εποχής του. Είχε όλα τα βασικά θεμέλια μίας φιλελεύθερης δημοκρατίας: Καταργούσε τη δουλεία, προέβλεπε τη διάκριση των εξουσιών και την ανεξαρτησία της δικαστικής εξουσίας, επέβαλλε την ισονομία μεταξύ όλων των κατοίκων του ελλαδικού κράτους, και κυριότερα αναγνώριζε ως βασική προτεραιότητα την προστασία της περιουσίας των πολιτών.  

Στο ίδιο μήκος κύματος ήταν φυσικά και η Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας που αναφέρει ότι: “O κατά των Tούρκων πόλεμος ημών, [...] είναι πόλεμος εθνικός, πόλεμος ιερός, πόλεμος, του οποίου η μόνη αιτία είναι η ανάκτησις των δικαίων της προσωπικής ημών ελευθερίας, της ιδιοκτησίας και της τιμής, τα οποία, ενώ την σήμερον όλοι οι ευνομούμενοι και γειτονικοί λαοί της Eυρώπης τα χαίρουσιν, από ημάς μόνον η σκληρά και απαραδειγμάτιστος των Oθωμανών τυραννία επροσπάθησεν με βίαν να αφαιρέσει, και εντός του στήθους ημών να τα πνίξη.” 

Η αναφορά στα δίκαια της προσωπικής ελευθερίας, της ιδιοκτησίας και της τιμής αντηχούν τα παρόμοια λόγια του πατέρα του φιλελευθερισμού Τζον Λοκ, καθώς και του ίδιου του Τόμας Τζέφερσον που ανέφερε περίπου τα ίδια στη αντίστοιχη Διακήρυξη της Ανεξαρτησίας των ΗΠΑ.  

Καιρός είναι λοιπόν όσοι αποκαλούν “γερμανοτσολιάδες” τους ιδεολογικούς απογόνους της Επανάστασης να αντιληφθούν ότι...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΗΦΗΝΟΡΑΓΙΑΔΟΚΡΑΤΙΣΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ψηφοφόροι υποχρεωτικοτήτων καλά σας ξυπνητούρια!

EΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Toυ ΘΑΝΟΥ ΤΖΗΜΕΡΟΥ

 10 χρόνια τώρα προσπαθώ να εξηγήσω ότι η ερώτηση "τι θα κάνατε εσείς σ' αυτή την περίπτωση;" είναι εξ ορισμού άκυρη.  

Αν θα κάναμε, θα κάναμε ως κυβέρνηση - και η κυβέρνηση δεν εκλέγεται για ΜΙΑ μόνο περίπτωση. Ειδικά μάλιστα όταν η εν λόγω περίπτωση εντάσσεται σε ένα πλαίσιο άσκησης πολιτικής αντιδιαμετρικά αντίθετο από αυτό που προτείνει η ΔΗΜΙΟΥΡΓΙΑ.

Παράδειγμα: δεν στέκει η ερώτηση "εσείς πώς θα εκπαιδεύατε την Πανεπιστημιακή Αστυνομία". Εμείς δεν θα φτιάχναμε ειδικό άοπλο σώμα για τα πανεπιστήμια. Θα τα αστυνόμευε η κανονική Αστυνομία όπως και κάθε μέρος της ελληνικής επικράτειας.

Χρησιμοποίησα αυτό το παράδειγμα για να καταλάβετε καλύτερα τα περί κορονοϊού. Έχω εξηγήσει με δεκάδες εκπομπές, συνεντεύξεις, άρθρα, τι ΣΥΝΟΛΙΚΑ θα κάναμε αν ήμασταν κυβέρνηση.  

Για όσους εννοούν να μην καταλαβαίνουν: η φιλελεύθερη αντίληψη την οποία πρεσβεύουμε από το 2011 έχει ως επίκεντρό της τον ελεύθερο αλλά υπεύθυνο άνθρωπο. Ελεύθερο στο να επιλέγει τα του βίου του, υπεύθυνο όμως ως προς τις συνέπειες.  

Το "κάνω ό,τι γουστάρω αλλά, αν δεν μου βγει, τη χασούρα θα την πληρώσει ο άλλος" δεν έχει θέση στο αξιακό μας σύμπαν.  

Δεν έχει επίσης θέση το "σε υποχρεώνω να κάνεις αυτό για το καλό σου". Το καλό μου εγώ θα το αποφασίσω. Ακόμα κι αν κάνω λάθος.

Διαμαρτύρονται λοιπόν για το πρόστιμο των 100 ευρώ και την υποχρεωτικότητά του εμβολιασμού όσοι ψηφίζουν μια ζωή δαγκωτό τα κόμματα που σε ΥΠΟΧΡΕΩΝΟΥΝ για τα πάντα. Σε υποχρεώνουν να γνωρίζεις την νομοθεσία (άγνοια νόμου απαγορεύεται) όταν την αλλάζουν 3 φορές τη μέρα, σε υποχρεώνουν να πληρώνεις φόρο για ανύπαρκτα εισοδήματα που ονομάζουν τεκμαρτά, σε υποχρεώνουν να πληρώνεις ΦΠΑ πάνω στον φόρο, σε υποχρεώνουν να ασκείς ένα επάγγελμα με τον τρόπο που ένας κρατικός χαρτογιακάς ορίζει, σε υποχρεώνουν να μην υπερασπίζεσαι τη ζωή σου και την περιουσία σου, σε υποχρεώνουν να χρηματοδοτείς τους εισβολείς της χώρας, σε υποχρεώνουν να χρησιμοποιείς συγκεκριμένες εκφράσεις, ποινικοποιώντας όσες δεν τους αρέσουν, σε υποχρεώνουν, σε υποχρεώνουν, σε υποχρεώνουν και φυσικά σε υποχρεώνουν, με την απειλή της φυλάκισης, να ασφαλιστείς στη χρεοκοπημένη ασφαλιστική εταιρεία "Κράτος" χωρίς να ξέρεις ως αντισυμβαλλόμενος ποια είναι τα δικαιώματά σου.

Όλοι αυτοί όμως, που ψηφίζουν 800 υποχρεωτικότητες, το δικό μας μοντέλο "ατομικής επιλογής" το θεωρούν... ανάλγητο διότι συνοδεύεται και από το "ατομικής ευθύνης". Θέλουν όλα να γίνονται με τα λεφτά του άλλου. 

Αυτό όμως προϋποθέτει ένα κράτος νταβατζή που θα παίρνει ΥΠΟΧΡΕΩΤΙΚΑ τα λεφτά από τον άλλον και θα τα δίνει σε σένα.  

Τώρα τα παίρνει και από σένα, καθώς ΕΣΥ το εξουσιοδότησες να σε υποχρεώνει. 

Και ξαφνικά...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΧΡΕΟΚΟΠΗΜΕΝΟΣ ΚΗΦΗΝΟΑΡΙΣΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Το φιλελεύθερο πρόγραμμα για την υγεία και τις συντάξεις των πολιτών

Γράφει ο Γιάννης Νικολής 

Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη

Αρκετοί φίλοι κατά καιρούς μου έχουν θέσει το ερώτημα:

-Τι προτείνεται εσείς οι φιλελεύθεροι για το ΑΣΦΑΛΙΣΤΙΚΟ και το ΣΥΝΤΑΞΙΟΔΟΤΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ;    

Προφανώς οι παρακάτω σκέψεις δεν μπορούν να θεωρηθούν ένα "πλήρες" ΦΙΛΕΛΕΥΘΕΡΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ για την ΥΓΕΙΑ ΚΑΙ ΤΙΣ ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ των πολιτών. Μπορούν όμως να θεωρηθούν ως οι βάσεις ενός φιλελεύθερου προγράμματος για την απελευθέρωση των Ελλήνων πολιτών από την κρατική σκλαβιά στην υγεία και την κοινωνική ασφάλιση.

Ας επιχειρήσουμε να το "δούμε" σε κάποια εκδοχή του:

Προοίμιο: Το φιλελεύθερο πρόγραμμα για την ασφάλιση υγείας και τις συντάξεις των πολιτών βασίζεται στην ελεύθερη επιλογή, την πρωτοβουλία και την υπευθυνότητα του κάθε πολίτη. Θέτει εκτός λειτουργίας την "σκλαβωτική" παρέμβαση του κράτους και καλεί τους πολίτες να ερευνήσουν, να συγκρίνουν και να επιλέξουν το καλύτερο για τους ίδιους, αναλαμβάνοντας την ευθύνη της ζωής τους.

Στο προκείμενο, το "φιλελεύθερο πρόγραμμα" για την υγεία και τις συντάξεις των πολιτών αποτελείται από οκτώ άρθρα και δυο μεταβατικές διατάξεις και έχει ως ακολούθως:

Α. Οι εργαζόμενοι πολίτες απαλλάσσονται απολύτως και πλήρως από οποιαδήποτε εισφορά των ίδιων ή των εργοδοτών τους σε κρατικά ασφαλιστικά ταμεία, ταμεία πρόνοιας και ό,τι άλλο υποχρεωτικά πληρώνουν μέχρι τώρα. Δηλαδή, ο εργαζόμενος για 4ωρη εργασία που σήμερα παίρνει "νομίμως" περί τα 300 ευρώ καθαρά, θα πάρει άμεσα αύξηση 50% φθάνοντας στα 450 ευρώ. Χρήματα που ούτως ή άλλως καταβάλλονται από τον εργοδότη. (Εξυπακούεται ότι εκ παραλλήλου καταργείται και η αθλιότητα του κρατικά οριζόμενου κατώτατου μισθού).

Β. Οι πολίτες καλούνται να επιλέξουν για το τι είδους ασφαλιστικές και συνταξιοδοτικές εισφορές προτίθενται να πληρώνουν και τι παροχές θα έχουν συνάπτοντας σχετικά συμβόλαια με τις εταιρείες που θα συμβληθούν.

Γ. Η δημιουργία εταιρειών παροχής υπηρεσιών υγείας και παροχής σύνταξης είναι ελεύθερη. Όπως ελεύθερη είναι και η επιλογή τους από την πλευρά των πολιτών.

Δ. Η αξιοπιστία και η φερεγγυότητα των εταιρειών παροχής υπηρεσιών Υγείας και Σύνταξης είναι μείζον θέμα και αφορά την ευημερία και ασφάλεια των πολιτών. Για τον λόγο αυτό καθιερώνεται 6μηνιαίος αυστηρός έλεγχος των εταιρειών συνταξιοδότησης και ασφάλισης για όλες τις εταιρείες που υπάρχουν ή θα δημιουργηθούν. Τα αποτελέσματα των ελέγχων δημοσιοποιούνται και ο κάθε πολίτης θα έχει εικόνα και γνώμη για την κατάσταση της εταιρείας με την οποία συμβάλλεται.

Ε. Τους ελέγχους, στις εταιρείες παροχής υπηρεσιών υγείας και σύνταξης, δεν τους πραγματοποιούν κρατικές επιτροπές ή κρατικοί υπάλληλοι για την επάρκεια των οποίων έχουν γνώση όλοι οι Έλληνες. Την πραγματοποιούν ομάδες ελέγχου που συγκροτούνται (με υπουργική απόφαση) από εκπροσώπους των ανταγωνιστριών εταιρειών και οι οποίες έχουν κάθε λόγο να αποκαλύψουν κάθε πρόβλημα, έλλειμμα ή ανεπάρκεια της ανταγωνίστριας εταιρείας. Η αποκάλυψη και δημοσιοποίηση του κάθε ελλείμματος ή προβλήματος της ελεγχόμενης εταιρείας συνεπάγεται άλλωστε περισσότερους πελάτες στην εταιρεία η οποία τους όρισε ως ελεγκτές.

ΣΤ. Τυχόν απόκρυψη ή συγκάλυψη στοιχείων αποτελεί κακουργηματική πράξη στην οποία θεωρείται ότι αυτοδικαίως συμμετέχει και ο υπουργός που όρισε την επιτροπή (από τους εκπροσώπους των ανταγωνιστριών εταιρειών). Το σχετικό κακούργημα εκδικάζεται κατ’ απόλυτη προτεραιότητα και τελεσιδικεί το αργότερο εντός ενός έτους.

Ζ. Όσοι εκ των πολιτών αποφασίσουν να μην συνάψουν σχετικά συμβόλαια (υγείας και Σύνταξης) και άρα να μην προνοήσουν και να μην ξοδέψουν χρήματα για ζωτικά θέματα της ζωής τους, είναι ελεύθεροι να το κάνουν. Προφανώς, όμως, δεν θα μπορούν να έχουν και τις ίδιες παροχές με αυτούς που φροντίζουν, προνοούν και πληρώνουν.

Για τους πολίτες αυτούς θα παρέχεται κρατική βοήθεια για την κάλυψη των αναγκών υγείας και σύνταξης η οποία θα προέρχεται από τα χρήματα όσων πληρώνουν. Στους ίδιους θα εξηγείται, αναλυτικά και εγγράφως από κρατικό υπάλληλο ειδικά επιφορτισμένο γι’ αυτήν την εργασία, ότι οι παροχές που λαμβάνουν δεν προκύπτουν από καταβληθείσες εισφορές ή συμβόλαια αλλά από την γενναιοδωρία άλλων πολιτών που πλήρωσαν και γι’ αυτούς.

Οι παροχές υγείας σ’ όσους δεν πλήρωσαν ασφαλιστικές εισφορές θα είναι με παλαιότερα αλλά αξιόπιστα φάρμακα (π.χ. 5ετίας) και το κόστος νοσηλείας τους δεν θα υπερβαίνει το 70% του κόστους νοσηλείας της κατώτερης βαθμίδας των συμβολαίων που υπάρχουν στην Ελεύθερη Αγορά.

Οι αντίστοιχες συνταξιοδοτικές παροχές για όσους δεν συνήψαν σχετικά συμβόλαια θα είναι επίσης ένα ποσοστό (π.χ. 50%) του κατώτατου συμβολαίου της αγοράς. Εξυπακούεται και πάλι ότι ειδικά επιφορτισμένος κρατικός υπάλληλος θα πληροφορεί εγγράφως ότι οι σχετικές παροχές πληρώνονται από την γενναιοδωρία άλλων πολιτών.

Η. Οι πολίτες έχουν το δικαίωμα και τη δυνατότητα να αρνηθούν να παρακρατείται από τα συμβόλαιά τους το μικρό ποσοστό για την παροχή υπηρεσιών υγείας και σύνταξης που προορίζεται για τους ενδεείς και εμπερίστατους συμπολίτες μας. Τότε το ποσοστό των διαθεσίμων ποσών για τη φροντίδα των ενδεών συνανθρώπων μας μειώνεται ανάλογα.

Είναι όμως ευχή και προσδοκία οι ενεργοί και εργαζόμενοι πολίτες να έχουν τη γενναιοδωρία αλλά και την πρόθεση να φροντίσουν, διά των δικών τους χρημάτων, και όσους δεν είχαν τη ζωή και την τύχη με το μέρος τους. 

Μεταβατικές Διατάξεις

Α. Για τους υπάρχοντες συνταξιούχους δεν μπορεί να υπάρξουν δραστικές αλλαγές. Διατηρούνται τα ποσά των συντάξεων που λαμβάνουν και οι παροχές που έχουν. Για όσους θεωρούν ότι έχουν πληρώσει πολλές εισφορές (στο πρώην ΙΚΑ, ΟΑΕΕ κ.λπ.) και λαμβάνουν μικρές συντάξεις εν σχέσει με όσους προέρχονται από το πρώην "Δημόσιο" είναι δυνατόν να επανεξεταστεί η σύνταξή τους και οι παροχές που λαμβάνουν ώστε να υπάρξει σχετική εξομάλυνση, δηλαδή βελτίωση.

Β. Για τους εργαζόμενους που έχουν ήδη κάποια χρόνια ασφάλισης, οι σχετικές εισφορές που πλήρωσαν θα αποδοθούν με κρατική δαπάνη στις ασφαλιστικές εταιρείες τις οποίες θα επιλέξουν. Θα σχηματίσουν έτσι το δικό τους ασφαλιστικό κεφάλαιο για τη συνταξιοδότησή τους. Φυσικά και μπορούν να λάβουν τα χρήματα τους πίσω ή να μην πληρώνουν ασφαλιστικές εισφορές, "εντασσόμενοι" στους ενδεείς συμπολίτες μας οι οποίοι θα λαμβάνουν υπηρεσίες υγείας και σύνταξης κατά πως περιγράφεται στο παραπάνω σημείο Ζ.

-----
    
Διαβάζοντας τα παραπάνω "σκληρά", οι μεν κολεκτιβιστές και κρατιστές θα πουν για δες που θέλει να μας οδηγήσει ο "νεοφιλελευθερισμός".  

Οι δε γιαλαντζί φιλελεύθεροι (ονομάζονται και φο-φιλελεύθεροι) θα πουν ότι εδώ δεν μας ψηφίζουν όταν τα λέμε στρογγυλεμένα, θα μας ψηφίσουν αν τα πούμε έτσι σκληρά και σαφώς;

Η απάντηση είναι στοιχειώδης. 

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΝΕΟΤΑΞΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η δημοκρατία κινδυνεύει από τη δημοκρατία!

 

Του ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Είναι πολύ δύσκολο να είναι κανείς αισιόδοξος για τη φιλελεύθερη δημοκρατία. Η καρδιά της είναι το άτομο, ο πολίτης, και ο σεβασμός της προσωπικότητας και των δικαιωμάτων του (βλ. κομβικό βιβλίο για το θέμα, του Larry Siedentop «Inventing the Individual: The Origins of Western Liberalism», Penguin, 2014). 

Για χρόνια καταπιεστικά καθεστώτα, ναζιστικά, φασιστικά, στρατιωτικές δικτατορίες ή κόμματα μάζας (σε Αφρική και Λ. Αμερική) περιφρονούσαν τις δημοκρατικές αξίες και τη λογική του σεβασμού του πολίτη και των ελεύθερων επιλογών του.

Με το ξεκίνημα της δεκαετίας του ’70 κι έπειτα, η δημοκρατία άρχισε να θριαμβεύει. Στρατιωτικές δικτατορίες και οι επίγονοί τους κατέρρεαν, η Ανατολική Ευρώπη αποτίναξε τα ολοκληρωτικά της δεσμά, η ΕΣΣΔ αποσυνετέθη, οι χώρες της Λατινικής Αμερικής, αλλά και πολλές στην Αφρική, άρχισαν να προσεγγίζουν δημοκρατικές πρακτικές με θάρρος κι ενθουσιασμό.  

Ο κόσμος είχε αρχίσει να αλλάζει. Ο Φουκουγιάμα είδε «το τέλος της Ιστορίας», σαν έκφραση της αντιπαλότητας ελευθερίας και ολοκληρωτισμού. Η ανθρωπότητα έμπαινε σε περίοδο αισιοδοξίας και δημοκρατικής ομαλότητας – με στήριγμα την ελευθερία και την οικονομία της αγοράς.

Η ιστορία όμως ποτέ δεν παραμένει αδρανής. Οι εξελίξεις βρίσκουν άλλους δρόμους εκδήλωσης. Το σήμα κινδύνου έδωσε ο Σάμουελ Χάντινγκτον μιλώντας για «σύγκρουση πολιτισμών» (Ισλάμ εναντίον των άλλων). Που θα αντικαθιστούσε την παραδοσιακή αντιπαλότητα ελευθερίας με τον ολοκληρωτισμό.  

Αρχισε δηλαδή η κατηφόρα προς τον αυταρχισμό (backsliding). 

Η ισλαμική αναβίωση, με όλες τις ανατρεπτικές της συνέπειες (τρομοκρατία κ.λπ.), έδωσε το εναρκτήριο λάκτισμα. Που συνεχίστηκε με το άδοξο – και αυταρχικό – τέλος της Αραβικής Ανοιξης και την εμφάνιση παγκόσμια ενός ρεύματος λαϊκισμού (Βρετανία, ΗΠΑ, Βραζιλία, Μεξικό, Σαλβαδόρ κ.ά.). Μαζί και με την Πειθαρχημένη Δημοκρατία του Βλαντίμιρ Πούτιν στη Ρωσία, τον Σοσιαλισμό της Αγοράς στην Κίνα, και τα κέρδη του Αριστερού ή Δεξιού Λαϊκισμού παντού – ακόμα και στην καρδιά της Ευρώπης – οι προοπτικές της φιλελεύθερης δημοκρατίας άρχισαν να κλονίζονται.

Σήμερα πλέον, στο ξεκίνημα της δεύτερης δεκαετίας του 21ου αιώνα, οι κίνδυνοι για τις ελευθερίες – πολιτικές κυρίως αλλά και οικονομικές – είναι ευδιάκριτες. Και προέρχονται από καθεστώτα που σέβονται θεωρητικά τη δημοκρατία. Πραγματοποιούν εκλογές και δεν υπάρχει αστυνομικό κράτος. Δεν σέβονται όμως πάντα τα σε ευρεία έννοια ατομικά δικαιώματα. Και συχνά περιφρονούν τους θεσμούς. Υπάρχει δημοκρατία, αλλά δεν είναι φιλελεύθερη! 

Ο αυταρχισμός δεν ξεπηδά από την κάννη κάποιου όπλου. Αλλά από τη λαϊκή ετυμηγορία που εκφράζεται μέσω εθνικών εκλογών. Ο Μπολσονάριο στη Βραζιλία κι ο Ντουέρτε στις Φιλιππίνες είναι προϊόντα ελεύθερης λαϊκής βούλησης. Οι εκλογές δεν αποτελούν πλέον ασπίδα κατά του αυταρχισμού (βλ. σχετ. Pippa Norris, «Voters Against Democracy: The Roots of Autocratic Resurgence». Foreign Affairs, Μάιος/Ιούνιος 2021 και Stephan Haggard & Robert Kaufman, «Backsliding: Democratic Regress in the Contemporary World», Cambridge, 2021).

Δεν είναι εύκολο να προστατευθούν οι δημοκρατίες από τον εαυτό τους. Αν οι ίδιοι οι πολίτες επιλέγουν να κυβερνηθούν αυταρχικά, πολύ λίγα μπορούν να γίνουν για τη διάσωση της ελευθερίας. Είναι βασικά ζήτημα προσφοράς και ζήτησης. Οταν βρίσκονται σε αδιέξοδο οι πολίτες επιλέγουν αυτό που περισσότερο ελκυστικά προσφέρεται. Κι ο λαϊκισμός ακούγεται συχνά ελκυστικός. 

Κάποιοι αναλυτές προτείνουν δημοκρατικότερα κίνητρα για τους λαϊκιστές. Ωστε αυτό που προτείνουν να είναι λιγότερο επικίνδυνο για τη φιλελεύθερη δημοκρατία (λ.χ. Backsliding, ο.α. και Pippa Norris & Ronald Inglehart, «Cultural Backclash: Tramp, Brexit and Authoritarian Populism», Cambridge, 2019). Δεν το βλέπω όμως αυτό ιδιαίτερα αποτελεσματικό.

Εκείνο που θα πρέπει να φροντίσουν όσοι ανησυχούν για τη δημοκρατία είναι...

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟ-ΣΟΒΙΕΤΟ-ΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Στη χώρα της φαιδράς εργασιοδενδρέας

Του ΘΑΝΟΥ ΤΖΗΜΕΡΟΥ

 Τους ρόλους του εργοδότη και του εργοδοτούμενου (και όχι "εργαζόμενου", καθώς και οι δύο είναι εργαζόμενοι), δεν τους δίνει ο Θεός με τις 10 εντολές. Τους επιλέγεις εσύ.

Κανένας δεν σε υποχρεώνει, αν ένας ρόλος δεν σου αρέσει ή δεν αποδίδει, να παραμείνεις σ΄αυτόν. Κάνε κάτι άλλο.  

Εργοδότης και εργοδοτούμενος είναι δύο ενήλικες οι οποίοι μπορούν να συμφωνήσουν μεταξύ τους σε οτιδήποτε. Το κράτος δεν έχει ΚΑΝΕΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑ να παρεμβαίνει και να λέει "εγώ δεν συμφωνώ με τη συμφωνία σας". ΔΕΝ ΤΟΥ ΠΕΦΤΕΙ ΛΟΓΟΣ! 

 Όλη η φασαρία για το εργασιακό νομοσχέδιο ξεκινάει από μια τερατώδη διαστροφή που την θεωρούμε κανονικότητα διότι με αυτή γεννηθήκαμε και γαλουχηθήκαμε: ότι το κράτος “προστατεύει" τον αδύναμο, στο γήπεδο της εργασίας.  

Δεν υπάρχει εξ ορισμού δυνατός και αδύναμος. Αν έπρεπε οπωσδήποτε να ορίσουμε κάποιον ως αδύναμο, αυτός θα ήταν ο εργοδότης ο οποίος, ειδικά όταν ξεκινάει μια δουλειά, και ειδικά στην Ελλάδα, έχει να παλέψει με χίλιους δαίμονες.

Κανένας εργοδοτούμενος δεν έζησε την αγωνία τού να στήσεις μια δουλειά, να βρεις τα λεφτά, να πάρεις το ρίσκο, να αντιμετωπίσεις τη γραφειοκρατία, τη δαιδαλώδη και αντιφατική νομοθεσία, να βρεις το πιστοποιητικό υπ’ αριθμ. 317 που λείπει από τον φάκελο, να αντέξεις τη φορολογία που σε σκίζει, τις εργασιακές εισφορές που σε ξανασκίζουν, να τρέχεις να βρεις πελάτες, να χτυπάς πόρτες, να κάνεις παρουσιάσεις, να ψάχνεις για αξιόπιστους προμηθευτές, να είσαι ανταγωνιστικός, να έχεις τα μάτια σου δεκατέσσερα μην γίνει καμμιά στραβή στην παραγωγή, στη συσκευασία, στη μεταφορά, να κάνεις κοστολόγηση, να σηκώνεις τηλέφωνα γιατί η κοπέλα στη ρεσεψιόν δεν μπορεί να ’ρθει σήμερα, να κάνεις και τον κούριερ γιατί ένας πελάτης ξέχασε πως χρειάζεται ένα banner και το θέλει μέχρι τις 12, να βρεις κεφάλαιο κίνησης με τις τράπεζες ζόμπι, να πληρώνεις τα σπασμένα, τα απρόοπτα, τα μηχανήματα που χαλάνε, το internet που πέφτει, τους λογαριασμούς, τα ενοίκια, τα κοινόχρηστα, τα αναλώσιμα, να πληρώνεις τα λάθη σου, τα λάθη των υπαλλήλων, τις εγκυμοσύνες των υπαλλήλων, τις 150 άδειες μετ’ αποδοχών, για 150 λόγους που έχει προβλέψει η “φιλεργατική” νομοθεσία, χωρίς να έχει προβλέψει ποιος θα κάνει τη δουλειά, να τρέμει το φυλλοκάρδι σου αν η επιταγή του Φούφουτου που οπισθογράφησε και σου έδωσε ο πελάτης σου θα πληρωθεί ή θα “σκάσει”, να θυμάσαι σαν τώρα τις στιγμές στο ταμείο της τράπεζας με τον υπάλληλο να σου λέει “η επιταγή είναι ακάλυπτη, θέλετε να τη σφραγίσουμε;” τα τηλέφωνα που άρχισες να παίρνεις κυνηγώντας τους “ακάλυπτους”, τη νομοθεσία που είναι πάντα με το μέρος του ακάλυπτου, εκεί που θα έπρεπε να στηρίξει τον καλυμμένο, τα φέσια που έφαγες τελικά, συν τις αμοιβές των δικηγόρων, συν το ΦΠΑ που πλήρωσες χωρίς να το εισπράξεις, συν τον φόρο που πλήρωσες για εισόδημα που ποτέ δεν απέκτησες, τις στιγμές που σκέφτηκες “να βάλω λουκέτο να ησυχάσω”, ΟΛΑ ΑΥΤΑ κανένας από όσους ξέρουν: 9-5 – μισθός – δώρο - τόσες αργίες - τόσες μέρες άδεια, δεν τα έχει ζήσει.  

Ποιος είναι τελικά ο δυνατός και ποιος ο αδύναμος; 

Και ποιες εταιρείες έχει στο μυαλό του ο νομοθέτης; Των 5-10 υπαλλήλων; Ή των 500 – 1000; 

Πόσες από τις πρώτες υπάρχουν στην Ελλάδα κι πόσες από τις δεύτερες για να ζητάει ηλεκτρονική κάρτα εργασίας από όλες;

Κι όταν τελικά τα καταφέρεις και βγάλεις και πέντε παράδες, να έρχεται κάθε επαγγελματίας επαναστάτης να σε κατηγορεί για ανάλγητο εκπρόσωπο του κεφαλαίου που εκμεταλλεύεται την υπεραξία του εργαζόμενου και κάθε επαγγελματίας πολιτικάντης, μπλε, πράσινος και κόκκινος, να σκέφτεται πατέντες “αναδιανομής του εισοδήματος”. 

 Αναδιανομή του ιδρώτα μπορείτε να κάνετε; Αναδιανομή των απογευμάτων; 

Μέχρι και ο όρος είναι λάθος. Δεν διανεμήθηκε το αρχικό εσόδημα για να αναδιανεμηθεί. Το έβγαλε, όποιος το έβγαλε, με κόπο σωματικό και πνευματικό, την ώρα που αυτός που δεν το έβγαλε έπινε φραπέ.

Το μεγαλύτερο λοιπόν λάθος του εργασιακού νομοσχεδίου είναι ΟΤΙ ΥΠΑΡΧΕΙ! Είναι ότι νομίζει ότι εκτός από το λεφτόδεντρο, στη χώρα του σοσιαλιστικού σουρεαλισμού ανθεί και εργασιόδεντρο. Ότι, αν το άρθρο Χ παράγραφος Ψ "προβλέπει" αυτές τις συνθήκες εργασίας, αυτό και θα γίνει.  

"Σήμερα η αγορά εργασίας είναι μια ζούγκλα" απεφάνθη σε “πρωϊνάδικο" μία κομψευόμενη βουλεύτρια, κόρη βουλευτού, εκπρόσωπος του ΠΑΣΟΚ, που άλλαξε ΑΦΜ και όνομα για να μην πληρώσει τα χρέη. 

Γιατί, δεσποσύνη; Γιατί δεν τα κατάφερε το υπάρχον νομικό πλαίσιο;  

"Διότι δεν λειτουργεί σωστά η επιθεώρηση εργασίας", συνεπέραναν ομοθυμαδόν οι υπόλοιποι πανελίστες. 

Και πώς θα λειτουργούσε σωστά, λεβέντες μου; Κάνοντας ντου σε χιλιάδες χώρους εργασίας για να διαπιστώσει αν τηρούνται όλες οι ανοησίες που σοφίζονται οι, χωρίς ούτε ένα ένσημο, χαρτογιακάδες της Βουλής; Αν τηρεί το 8ωρο αυτός που δουλεύει 3 μήνες την καλοκαιρινή σεζόν; Αν κάνει το προβλεπόμενο διάλειμμα στον προβλεπόμενο χρόνο, ο μάγειρας στο εστιατόριο που είναι “πήχτρα”; Αν στέλνει e-mail την Κυριακή το στέλεχος που δουλεύει από το σπίτι; Πόσους υπαλλήλους και με τι κόστος μισθοδοσίας έπρεπε να έχει η Επιθεώρηση Εργασίας για να ελέγχει συνεχώς το σύνολο των θέσεων εργασίας στη χώρα; Σε ποιο σύμπαν ζείτε;

Ο βαθμός της δημόσιας και νομοθετικής παράνοιας αποδεικνύεται και από το ότι το νομοσχέδιο Χατζηδάκη διατηρεί την ΑΠΙΣΤΕΥΤΗ διάταξη του υπάρχοντος συριζαϊκού νόμου, πως ο εργοδότης θα πρέπει να δηλώνει στην ΕΡΓΑΝΗ τις υπερωρίες των εργοδοτούμενων πριν να γίνουν! Θα πρέπει να ξέρει δηλαδή ο εστιάτορας από το πρωί τι κόσμος θα έρθει μετά τις 10 το βράδυ, για να ξέρει και πόσους σερβιτόρους θα χρειαστεί και να τους δηλώσει, γιατί αλλιώς είναι παράνομος!

Τα κράτη που αναπτύχθηκαν και έχουν και καλύτερες συνθήκες εργασίας και υψηλότερες αμοιβές, δεν το έκαναν με νομοσχέδια και νταβατζηλίδικη κρατική “προστασία”. 

Το έκαναν...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΗΦΗΝΟΑΡΙΣΤΕΡΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Βαριά σκλαβιά στη χώρα της φαιδράς πορτοκαλέας

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΗΣ

Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη.

 Η μεγάλη (και κοινωνική πλειοψηφία) των αδαών περί την ιστορία δεν έχει την παραμικρή ιδέα για το πώς είναι η σκλαβιά σε μια χώρα. Συνήθως φαντάζονται ότι οι κατά καιρούς σκλαβωτές "μπαίνοντας" σε μια χώρα δηλώνουν απερίφραστα τις κατακτητικές τους διαθέσεις. Νομίζουν ότι λεηλατούν και καταπιέζουν ανοικτά τον πληθυσμό της χώρας που κατέλαβαν.

Κάνουν λάθος. Όλοι οι στρατοί κατοχής και όλοι οι σκλαβωτές είπαν και λένε πολύ διαφορετικά πράγματα.  

Για να μην πάμε μακριά, στην ιστορία, και μένοντας μόνο στον 20ο αιώνα ας αναλογιστούμε τους Ρώσους Μπολσεβίκους και τους Γερμανούς Ναζί. 

Οι πρώτοι διακήρυξαν ότι "απελευθερώνουν" τους Ρώσους κατ’ αρχήν και τον κόσμο ολόκληρο (ως πρόθεση τουλάχιστον) από τα δεσμά της εκμετάλλευσης και ότι τον οδηγούν στην ουτοπική κομμουνιστική "ελευθερία". Τα Γκούλαγκ, οι μαζικοί φόνοι, η "εξαφάνιση"  κάθε διαφωνούντα και η απόλυτη σκλαβιά ως προς την ελευθερία του λόγου ήταν απλώς κάποια ασήμαντα θεματάκια.

Οι Ναζί κατακτητές της Ευρώπης δήλωσαν ότι απελευθερώνουν τους λαούς από την "εκφυλισμένη αστική δημοκρατία" παραδίδοντας τους λαούς στην "ελευθερία" του καθαρού αίματος, του "εθνικο-Σοσιαλισμού". Στην Ελλάδα όταν ήρθαν δεν διακήρυξαν καμιά σκλαβιά. Αντιθέτως είπαν ότι έρχονται ως φίλοι και δεν βρήκαν λίγους "συμμάχους" που τους στήριξαν στον αγώνα εναντίον των εκφυλισμένων αστών...

Να αναφερθεί εδώ, και εντελώς παρενθετικά, ότι αντίθετα οι προασπιστές των ΙΔΕΩΝ της ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ ουδέποτε πρόβαλλαν ανόητες μεγαλοστομίες κατανοώντας ότι η ΑΝΘΡΩΠΙΚΗ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ δεν μπορεί παρά να είναι περιορισμένη και σχετική. Είτε στην Αρχαία Ελλάδα, που μπορούμε να θεωρήσουμε ως λίκνο του ελεύθερου πολίτη, είτε στους φιλοσόφους της νεωτερικότητας (B. Spinoza, J. Lock, Α. Smith, κ.α.) ή ακόμη και τους μεγάλους "πατέρες" του έθνους στις ΗΠΑ βλέπουμε να αντιλαμβάνονται το πεπερασμένο και σχετικό της ελευθερίας του ανθρώπου.

Για τον λόγο αυτό και ουδέποτε οι φιλελεύθεροι μίλησαν για ουτοπικούς παραδείσους και τέλειες κοινωνίες που είναι αδύνατον να υπάρξουν. Άλλωστε τόσο η λογική όσο και η ιστορική εμπειρία πιστοποιεί το αδύνατο των ουτοπικών σοσιαλιστικών παραδείσων που πάντα αποδεικνύονται φρικτοί εφιάλτες ΣΚΛΑΒΙΑΣ...

Σήμερα όμως, για να επανέλθουμε, στη χώρα της Φαιδράς Πορτοκαλέας ή του Σοβιετικού Ελλαδιστάν η βαριά σκλαβιά που κυριαρχεί φτιασιδώνεται και παίρνει άλλα ονόματα. Εύηχα, "όμορφα", "κοινωνικά" και σοσιαλιστικά ταυτόχρονα έτσι ώστε να μην αναγνωρίζεται ως σκλαβιά αλλά να προβάλλεται ως τάχα ελευθερία και δικαιοσύνη.

Ας δούμε ορισμένα από τα ονόματα που παίρνει η απέραντη σκλαβιά στη Χώρα της Φαιδράς Πορτοκαλέας. Ονόματα που αναφέρονται σε ιδεολογικές αντιλήψεις αλλά και θεσμικές πρακτικές στην Ελληνική κοινωνία.

"Κοινωνική Αλληλεγγύη", Κρατικά Οριζόμενος κατώτατος Μισθός, "Εισφορά Αλληλεγγύης”, Κλιμακωτή φορολογία (την περιγράφει και ο Μαρξ στο "Κομμουνιστικό Μανιφέστο"), "Τέλος επιτηδεύματος" (φυσικά δεν υπάρχει "τέλος κρατικού υπαλλήλου"), Επιδόματα Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ποιος τα πληρώνει άραγε;), "Δωρεάν" Γεύματα για τους μαθητές, "Αξιοπρεπείς" συντάξεις για τους Κρατικούς (τους λένε και δημόσιους) Υπαλλήλους, "Δωρεάν" Κρατική "Παιδεία" και  "Δωρεάν" Κρατική "Υγεία", Κρατική (τη λένε και Δημόσια) Ραδιοφωνία Τηλεόραση.

Θα μπορούσε να προστεθούν πολλά ακόμη αλλά ας αναφερθεί εδώ και κάτι ευτελές. Αναφέρομαι στα "δικαιώματα" των κατοικιδίων τα οποία επιβάλλουν οι κολεκτιβιστές σε συνεργασία με του κρατιστές δια της νομοθεσίας. Έτσι σήμερα αν κάποιος διώξει-αγριέψει κάποιο κατοικίδιο είναι σχεδόν δολοφόνος. Όταν οι "φιλόζωοι" αφήνουν τα "αποπατήματα" των κατοικιδίων στους δρόμους βρωμίζοντας και υποβαθμίζοντας τους χώρους  και επιβάλλοντας τη βρωμιά απλώς υποπίπτουν σε αμελητέο πταίσμα...

Όμως τα πράγματα δεν σταματούν εδώ.  

Το γνωστό και πολύ γνώριμο πια "Lockdown” που έχουν επιβάλλει οι κρατιστές και φυσικά αποδέχονται οι κολεκτιβιστές τι είναι αν δεν είναι σκλαβιά; Η υποχρεωτική χρήση μάσκας για το καλό μας, που το ξέρει η πολιτική ηγεσία, και δεν το αντιλαμβανόμαστε εμείς;  Η απαγόρευση των μετακινήσεων για λόγους δημόσιας υγείας τι είναι;

Και εύλογα θα τεθεί το ερώτημα:

-Μα αλήθεια, όλα αυτά είναι σκλαβιά;

Δυστυχώς εδώ έχουμε φθάσει. Όλοι οι σκλαβωτικοί θεσμοί, αντιλήψεις και πρακτικές να έχουν καθαγιαστεί και φτιασιδωθεί ώστε να μην φαίνεται η σκλαβιά που επιβάλλουν. Λίγο να το ψάξει κανένας θα διαπιστώσει πώς όλα όσα αναφέρονται παραπάνω είναι η απέραντη και αβάσταχτη σκλαβιά που επιβάλλουν κρατιστές και κολεκτιβιστές και την οποία υφίστανται οι πραγματικά εργαζόμενοι πολίτες.

Είναι η σκλαβιά που δεν επιτρέπει στους ανθρώπους να διεκδικήσουν τα όνειρά τους να αγωνιστούν για να προκόψουν και να πετύχουν σε μια κοινωνία ελευθεριών και πλούτου. Σε μια κοινωνία που η επιτυχία είναι ζητούμενη αλλά και η αποτυχία θεμιτή… αλλά με δεύτερες και τρίτες ευκαιρίες.

Και ποιοι είναι οι Σκλαβωτές; 

Μα προφανώς όλοι αυτοί που "ωφελούνται" από όλους αυτούς τους θεσμούς τις παροχές και τις διευκολύνσεις που το κράτος παρέχει στους δικούς του. 

Είναι το πολιτικό προσωπικό (η υψηλή ηγεσία των σκλαωβωτών) και οι λογής λογής και πολυπληθείς κομματάνθρωποι που κυριαρχούν στην Ελληνική κοινωνία.  

Είναι οι περισπούδαστοι ακαδημαϊκοί που υποστηρίζουν τα "δικαιώματα" του κουφοντίνα…  

Είναι και όλοι αυτοί που έχουν εξοικειωθεί με τις κρατικές παροχές της φτώχειας και της μιζέριας που περιμένουν από το κράτος…

Είναι και όλοι αυτοί που μισούν το κράτος και λατρεύουν τις κρατικές (τις λένε και "κοινωνικές" παροχές). Παροχές που προέρχονται από τη λεηλασία των πραγματικά εργαζομένων παραγωγών.  

Είναι αυτοί που χωρίς να κάνουν τίποτα ζητούν τα πάντα… από το κράτος βέβαια…

Κανείς δεν αμφιβάλλει ότι όλοι αυτοί είναι η μεγάλη κοινωνική πλειοψηφία.  

Αυτή που εκλέγει κυβερνήσεις κα ζητά παροχές.  

Υπάρχει όμως ένα πρόβλημα για όλους αυτούς. Από πού θα τα πάρουν (λεηλατήσουν) για να τα καρπωθούν; 

Μια πηγή υπάρχει μόνο. 

Οι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Οι εργαζόμενοι γυρίζουν την πλάτη στα συνδικάτα

Toυ ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Είναι σχεδόν αστείο αλλά κάθε φορά, από τις πολλοστές, που ειδικοί, σχολιαστές και πολιτικές παρατάξεις κηρύσσουν τον θάνατο του νεοφιλελευθερισμού και την επάνοδο του δημόσιου παρεμβατισμού και των συλλογικών προτύπων έρχεται η κοινωνία και τραγικά τους διαψεύδει. 

Ετσι έγινε με τον Μπιλ Κλίντον κι αργότερα με τον Τζορτζ Μπους Τζούνιορ. 

Ποιος μπορεί να ξεχάσει τότε τα θεαματικά πρωτοσέλιδα μεγάλης κυκλοφορίας εφημερίδων, και στην Ελλάδα, με τίτλους «Η επιστροφή του Κράτους»! 

Ολες αυτές οι προβλέψεις όμως διαψεύσθηκαν δραματικά. Είτε διότι διαφορετικές πολιτικές τελικά ακολουθήθηκαν (περίπτωση Κλίντον), είτε διότι η μεγαλύτερη παρέμβαση του κράτους έφερε οικονομικά αδιέξοδα και δυσπραγία (Μπους Τζ.).

Το ίδιο φαίνεται να γίνεται και τώρα με τις πρώτες κινήσεις της κυβέρνησης Μπάιντεν που σηματοδότησε μεγάλες κρατικές δαπάνες και διάθεση παρεμβατικών ελέγχων στην κοινωνία και στις αγορές.

Η πιο ηχηρή απάντηση ήρθε από χιλιάδες εργαζόμενους της Amazon στους αποθηκευτικούς της χώρους στην Αλαμπάμα των ΗΠΑ. Σε σχετική παρέμβαση του πολύ ισχυρού συνδικάτου των εργαζομένων στο λιανεμπόριο (Retail, Wholesale and Department Store Union) με αίτημα την ένταξη των εργαζομένων στην εταιρεία στη συνδικαλιστική του προστασία, η απάντησή τους, κατόπιν σχετικής ψηφοφορίας, υπήρξε κατηγορηματική: Οχι! Αν και είχαν προηγηθεί δημοσιεύματα, υποστήριξη από σημαντικές αμερικανικές προσωπικότητες (ηθοποιοί του Χόλιγουντ, ο Μπέρνι Σάντερς, οργανωτές του Black Lives Matter κ.ά.), μεγάλες πικετοφορίες του συνδικάτου και μια σοβαρή καμπάνια σπίλωσης της εταιρείας, πως μεταχειρίζεται δήθεν τους υπαλλήλους της σχεδόν σαν σκλάβους κι ότι έχει επιβάλλει συνθήκες «εργασιακού μεσαίωνα» στις εγκαταστάσεις της (σας θυμίζει κάτι η φρασεολογία;), η ετυμηγορία των εργαζομένων, κατά της συνδικαλιστικής ένταξης, υπήρξε καταλυτικά συντριπτική.

Μια παρόμοια ιστορία είχε επαναληφθεί στις μικρότερες εγκαταστάσεις της Amazon, στην πολιτεία Delaware των ΗΠΑ το 2014. Που βρίσκεται μάλιστα στην πολιτεία – πατρίδα του νέου προέδρου των ΗΠΑ. Εκεί αφορούσε τεχνικούς κι επιστήμονες. Κι εκεί όμως το αποτέλεσμα της σχετικής ψηφοφορίας υπήρξε απορριπτικό για τη δημιουργία συνδικάτου.

Είναι σίγουρο πως αυτές οι εξελίξεις κάτι σηματοδοτούν. 

Στην περίπτωση των Αποθηκευτικών Χώρων της Amazon στο Μπέσεμερ της Αλαμπάμα αυτό που έπαιξε κυρίαρχο ρόλο για την απόφαση των εργαζομένων ήταν η ανάμνηση της κατάστασης της περιοχής (φτώχεια, παρακμή), πριν από την εγκατάσταση εκεί της γιγαντιαίας εταιρείας οn line πωλήσεων. Κοντά στα τελη του 20ου αιώνα έκλεισαν εκεί οι περισσότερες βιομηχανίες κι έπαψε να παράγεται ατσάλι – για δεκαετίες βασικό προϊόν της περιοχής. Πριν από λίγα χρόνια η «Wall Street Jουrnal» είχε ανακηρύξει το Μπέσεμερ, τη χειρότερη πόλη της Αλαμπάμα για να μένει κανείς! Είχε τη μεγαλύτερη εγκληματικότητα μεταξύ πόλεων άνω των 20.000 κατοίκων των ΗΠΑ! Αφηγήματα αριστεράς κοπής περί εκμετάλλευσης (πραγμάτων που δεν υπήρχαν) δεν ήταν εύκολο να ριζώσουν.

Ενόχλησαν επίσης και οι αλαζονικές συμπεριφορές των επαγγελματιών συνδικαλιστών, πως «εμείς ξέρουμε τι είναι καλό για εσάς». 

Θεμελιώδη όμως ρόλο έπαιξαν και...

 

ΕΘΝΙΚΑ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΚΑΘΑΡΜΑΤΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Εκβιαζόμενος φιλελευθερισμός

Του ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Η απεργία πείνας του βαρυποινίτη δολοφόνου Δημήτρη Κουφοντίνα έχει ανοίξει πολλά θέματα πολιτικής συζήτησης. 

Οι γνωστοί αριστεροί κύκλοι ξεκίνησαν δυναμικές κινητοποιήσεις πάνω στη λογική αποδοχής των αιτημάτων του κρατουμένου, ανεξάρτητα αν αυτά συνάδουν με τη λογική μιας έννομης δημοκρατικής τάξης. Γιατί τι ακριβώς επιδιώκει ένας κρατούμενος, αν απειλεί να θέσει τη ζωή του σε κίνδυνο αν δεν μεταφερθεί σε φυλακή της αρεσκείας του;  

Προφανώς η κίνηση αυτή αποβλέπει στην επικράτηση σε μια μάχη θελήσεων ανάμεσα στη νόμιμη κυβέρνηση μιας χώρας και στους ακτιβιστές κάποιων πολιτικών άκρων. Με μοχλό πίεσης έναν καταδικασμένο τρομοκράτη και την απειλή πως θα θέσει τέλος στη ζωή του, συγκινώντας μέρος της κοινής γνώμης.

Είναι δεδομένο, όπως κάποιοι συνθηματολογούν, πως η δημοκρατία δεν εκδικείται. Εχει όμως δικαίωμα, αλλά και υποχρέωση, η δημοκρατία να αμύνεται. Υπερασπιζόμενη τους κανόνες δικαίου που βάζουν τάξη στην καθημερινή ζωή των πολιτών. Πολύ περισσότερο, μια φιλελεύθερη δημοκρατία, που στηρίζεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και στην προστασία των ατομικών ελευθεριών, δεν πρέπει με κανέναν τρόπο να υποκύπτει σε εκβιασμούς. Διότι εκβιασμός ακριβώς είναι η κίνηση κάποιου βαρυποινίτη να απαιτεί ειδική μεταχείριση και επιλογή από τον ίδιο και τους υποστηρικτές του της φυλακής στην οποία θα εγκλειστεί.

Θα πρέπει να ξεκαθαρίσουμε πως σεβασμός του φιλελευθερισμού σε μια κοινωνία δεν σημαίνει κατάλυση της έννομης τάξης και αποστέρηση από τη δημόσια διοίκηση του δικαιώματος να αποφασίζει και να κυβερνά. Εφόσον κινείται στο πλαίσιο της ισχύουσας νομοθεσίας και δεν αυθαιρετεί.  

Στη συγκεκριμένη περίπτωση η διοίκηση ασκεί τις αρμοδιότητές της. Που απλά τυχαίνει να μη συμφωνούν με τις απόψεις του βαρυποινίτη και των υποστηρικτών του.

 Η καταφυγή στην εκβιαστική μέθοδο της απεργίας πείνας οδηγεί στην ανάδειξη ενός σοβαρού ερωτήματος. Είναι η πολιτεία που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή ενός ανθρώπου και που οφείλει να το αποτρέψει ή ο ίδιος δημιουργεί τις προϋποθέσεις που τον οδηγούν στον θάνατο; 

Σύμφωνα με τις αρχές του φιλελευθερισμού, που το κράτος πρέπει να απέχει από κάθε είδους καταναγκασμό, οι Αρχές δεν δικαιούνται να επιβάλουν σε κάποιον τον τρόπο στάσης ζωής του, ούτε όμως και να αλλάξουν διοικητική συμπεριφορά λόγω εκβιαστικών διλημμάτων. Εάν κάποιος ηθελημένα οδηγείται σε ακραίες για τη ζωή του καταστάσεις, η ευθύνη είναι καθαρά δική του. Και όχι όσων δεν υπακούουν στον εκβιασμό.

Αναλογιστείτε τι θα μπορούσε να συμβεί αν αντίστοιχα εξεβίαζαν τον τερματισμό της ποινής τους και οτιδήποτε άλλο βιαστές, παιδεραστές κι άλλοι κακούργοι! Θα έπρεπε μήπως, στο όνομα της προστασίας της ανθρώπινης ζωής ή λόγω φόβου ανομίας και καταστροφών από συμπαθούντες έναν κατά συρροή φονιά, να υποχωρήσει και πάλι η έννομη τάξη;  

Το 1981, στη χρονική ολοκλήρωση των συγκρούσεων στη Β. Ιρλανδία (Τhe Troubles), ξέσπασε μια σειρά απεργιών πείνας κρατουμένων μαχητών του IRA, επειδή κυρίως καταργήθηκε η μέχρι τότε κατηγοριοποίησή τους σαν «αιχμαλώτων πολέμου» και χαρακτηρίστηκαν εγκληματίες. Για 53 ημέρες πολλοί κρατούμενοι κήρυξαν απεργία πείνας με επικεφαλής τον Μπόμπι Σαντς, που ενδιάμεσα είχε εκλεγεί και βουλευτής. 

Στη λογική πως η έννομη τάξη δεν εκβιάζεται, η κυβέρνηση παρέμεινε ανυποχώρητη. 

Η απεργία σταμάτησε όταν δέκα απ’ αυτούς έχασαν τη ζωή τους!

  Ουδείς στο Ηνωμένο Βασίλειο, πλην κάποιων ακραίων εξαιρέσεων, μίλησε για παραβίαση ατομικών δικαιωμάτων και καταστρατήγηση κανόνων του φιλελευθερισμού.  

Η κεντροαριστερή «Guardian» λ.χ. έγραψε τότε:  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Κομμουνισμός , Φιλελευθερισμός και Εθνικό Κράτος

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η ηθική υπεροχή των ιδεών της ελευθερίας

Γράφει ο ΓΙΑΝΝΗΣ ΝΙΚΟΛΗΣ

Ψυχίατρος, Ψυχαναλυτής Ομάδας, Διδάκτωρ Ψυχιατρικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο και ιδρυτής της Λέσχης Φιλελεύθερου Προβληματισμού στη Θεσσαλονίκη

Η στήλη επανέρχεται με κύριο στόχο τη διάδοση των Ιδεών της Ελευθερίας και κατά την έννοια αυτή την εξέλιξη της Ελλάδας σε μια χώρα με παρόν και μέλλον. 

Θα μπορούσε να προστεθεί ότι στον βαθμό που συνεχίσουν να επικρατούν, στην Ελλάδα, οι κολεκτιβίστικες αντιλήψεις εκ παραλλήλου με τις κρατικίστικες πρακτικές το μέλλον προδιαγράφεται ζοφερό, μίζερο και κυρίως γεμάτο φτώχεια και σκλαβιά.

Οι ιδέες της Ελευθερίας έχουν μια ιστορική διαδρομή εξαιρετικής επιτυχίας σ’ όποιες χώρες επικράτησαν. Έχουν επίσης στο ενεργητικό τους το ότι  κινητοποιούν τους πολίτες για το καλύτερο και το δημιουργικότερο από μέρους τους. Κυρίως όμως οι Ιδέες της Ελευθερίας έχουν υπέρ τους την ηθική τους υπεροχή. Και είναι η ηθική υπεροχή (των Ιδεών της Ελευθερίας) η οποία διαρκώς βάλλεται και μάλιστα με επιτυχία από κρατιστές και κολεκτιβιστές.

Διαμέσου των σκληρών βολών που δέχεται ο Φιλελευθερισμός (ή οι Ιδέες της Ελευθερίας, αν προτιμάτε) καταφέρνουν να "επιπλέουν" τα αποτρόπαια κολεκτιβίστικα οράματα αλλά και οι κάθε είδους κρατικίστικες αντιλήψεις και πρακτικές. Κατά συνέπεια αξίζει να αναδειχθεί η Ηθική Υπεροχή των Ιδεών της Ελευθερίας, ως μια κατ’ αρχήν απόπειρα να διαδοθούν και να επικρατήσουν στην Ελληνική Κοινωνία.

Ως σημεία της Ηθικής Υπεροχής του Φιλελευθερισμού μπορούν να θεωρηθούν τα κάτωθι:

-Η ανάδειξη και η Ανταμοιβή (Πλουτισμός) των ανθρώπων που εξυπηρετούν καλύτερα-αποτελεσματικότερα τους άλλους πολίτες-συνανθρώπους 

-Η ανταμοιβή της παραγωγικής και αποτελεσματικής εργασίας

-Η Διεκδίκηση του καλύτερου από τον καθένα

-Η Απομάκρυνση από τον εφησυχασμό

-Η "τοποθέτηση" των ατόμων και των εταιρειών σε ένα διαρκή ανταγωνισμό, δια του οποίου η αναζήτηση, η εξέλιξη και η επίτευξη καινοτομιών εξελίσσουν τα πάντα γύρω μας

-Η μη "δωρεάν" παροχή αγαθών δια της κρατικής παρέμβασης και ως εκ τούτου η "τοποθέτηση" των ανεπαρκών και αναποτελεσματικών ανθρώπων στην  "θέση" τους

- Η "τοποθέτηση" του ατόμου ως υπεύθυνου και δημιουργού της μοίρας του.

Φυσικά είναι αδύνατον να περιγραφούν διεξοδικά όλα τα σημεία της Ηθικής Υπεροχής των Ιδεών της Ελευθερίας σε ένα άρθρο.  

Ως εκ τούτου περιγράφεται κατωτέρω το πρώτο σημείο που αφορά τα τον πλουτισμό δια της παραγωγής χρήσιμων αγαθών.

Το πρώτο σημείο της Ηθικής Υπεροχής του Φιλελευθερισμού είναι ή Ανάδειξη και η Ανταμοιβή (Πλουτισμός) όσων ατόμων εξυπηρετούν καλύτερα τους άλλους πολίτες-συνανθρώπους. Πολλές φορές το γεγονός αυτό παραγνωρίζεται και υποτιμάται. Συνήθως η κολεκτιβίστικη προπαγάνδα επικεντρώνεται στον πλούτο που κατέχουν οι όποιοι μεγάλοι καπιταλιστές. Προβάλλουν μάλιστα ότι οι εταιρείες και τα άτομα που κατέχουν τον πλούτο, τον κατέχουν άδικα και ότι είναι προϊόν εκμετάλλευσης.

Αγνοούν, υποβαθμίζουν και αποσιωπούν, εσκεμμένα, ότι ο πλουτισμός σε μια Ελεύθερη Κοινωνία γίνεται μόνο δια της παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών. Και μάλιστα προϊόντων και υπηρεσιών που άλλοι άνθρωποι προτιμούν να καταναλώσουν ή να έχουν δηλαδή να αγοράσουν. Και επιπρόσθετα η επιλογή αυτή (των προϊόντων και υπηρεσιών) δεν γίνεται καταναγκαστικά αλλά με απολύτως ελεύθερη επιλογή των καταναλωτών-πολιτών-συνανθρώπων μας.

Ο μόνος τρόπος, δηλαδή, για να επιτευχθεί ο Πλουτισμός-Ανταμοιβή, πρωτογενώς τουλάχιστον, είναι να παράγει κάποιος χρήσιμα προϊόντα ή να παρέχει χρήσιμες υπηρεσίες. Και φυσικά να τα παράγει φθηνότερα από τους ανταγωνιστές του ή να είναι καλύτερης ποιότητας ώστε να προτιμούνται παρά την ακριβότερη τιμή τους.
 

Με αυτόν τον τρόπο ο πλουτισμός έρχεται μόνο εφόσον οι πολίτες (η κοινωνία) θα θεωρήσουν τα προϊόντα-υπηρεσίες χρήσιμα ή και απαραίτητα. Φυσικά και σε τιμή που να θεωρήσουν (οι πολίτες-καταναλωτές)  ότι ανταποκρίνεται στην αξία τους.

Ο αντίλογος των κολεκτιβιστών (αλλά και των κρατιστών) είναι ότι πολλοί πλούσιοι απλώς κληρονόμησαν περιουσίες και μέσα παραγωγής. Έτσι πολλοί ικανοί άνθρωποι οδηγούνται στην φτώχεια ή και την εξαθλίωση διότι κατ’ αυτούς δεν είχαν τα οικονομικά μέσα να μορφωθούν-αναπτυχθούν. 

Φυσικά αυτή η αντεπιχειρηματολογία-συλλογιστική υποβαθμίζει ότι οι ελεύθερες κοινωνίες πάντα αναζητούν τους πιο ικανούς, παραγωγικούς και αποτελεσματικούς ανθρώπους για να τους "φορτώσουν" δουλειές και ευθύνες… εννοείται και για να τους πληρώσουν ανάλογα...

Όσο για τους κληρονόμους περιουσιών και μέσων παραγωγής, οι κολεκτιβιστές ξεχνούν δυο βασικά πράγματα:

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Και να που μετά το Τέλος της Ιστορίας, βρισκόμαστε μόλις στην Αρχή της - Η παγκοσμιοποίηση, από «ευλογία Θεού»για τις ΗΠΑ, γίνεται σταδιακά σοβαρό εσωτερικό και εξωτερικό πρόβλημα

Του Αθαν. Χ. Παπανδρόπουλου

Με την προεδρία Τραμπ επιβεβαιώθηκε μια σημαντική φάση της παγκόσμιας αμερικανικής υποχώρησης, η οποία και θα συνεχιστεί ανεξαρτήτως του ποιος είναι ο νέος πρόεδρος

Μετά την κατάρρευση του κομμουνισμού, πολλοί πίστεψαν ότι η Αμερική ήταν τελικά η μεγάλη νικήτρια τόσο του Β΄ Παγκόσμιου Πολέμου όσο και του αντίστοιχου Ψυχρού που ακολούθησε.  Κορυφαίοι διανοούμενοι δήλωναν και έγραφαν σε όλους τους τόνους ότι η δυτική φιλελεύθερη τάξη ήταν πλέον γεγονός που εκ των πραγμάτων σταδιακά θα αποκτούσε και οικουμενικό χαρακτήρα. Και από αυτή την οπτική γωνία, το περίφημο άρθρο του Φράνσις Φουκουγιάμα περί του «τέλους της ιστορίας», προκαλούσε θυελλώδεις συζητήσεις και αντιπαραθέσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.

Στο άρθρο του αυτό, που δημοσιεύτηκε το καλοκαίρι του 1989 στην μηνιαία πολιτική επιθεώρηση «The National Interest», o συγγραφέας του υποστήριζε ότι τα τελευταία χρόνια έχει αναδυθεί σε παγκόσμια κλίμακα μια σημαντική καθολική αποδοχή περί της ορθότητας της φιλελεύθερης δημοκρατίας ως συστήματος διακυβέρνησης, καθώς αυτή κυριάρχησε πάνω στις αντίπαλες ιδεολογίες, όπως είναι η κληρονομική μοναρχία, ο φασισμός και, πιο πρόσφατα, ο κομμουνισμός.

Και, ακόμη παραπέρα, υποστήριζε ότι η φιλελεύθερη δημοκρατία μπορεί να αποτελεί το «ακροτελεύτιο σημείο της ιδεολογικής εξέλιξης της ανθρωπότητας» και την «τελική μορφή της ανθρώπινης διακυβέρνησης», έτσι ώστε να συνιστά το «τέλος της ιστορίας».
 

Με αυτό του το άρθρο, ο Φράνσις Φουκουγιάμα, προκαλούσε δύο αντιδράσεις: 

Στην ουσία αφύπνιζε όλες τις παγκόσμιες αντιφιλελεύθερες δυνάμεις, οι οποίες στη συνέχεια ένα και μόνον μέλημα είχαν, πώς να σταματήσουν το τέλος της ιστορίας.

Την ίδια στιγμή, δημιουργούσε και μία τεχνητή αισιοδοξία στον φιλελεύθερο χώρο περί της υπεροχής του, που οδηγούσε στην αλαζονεία.
 

Όμως, μεγάλα ερωτήματα ανέκυψαν και στο εσωτερικό των ΗΠΑ:  

Αν η φιλελεύθερη τάξη γινόταν παγκόσμια, ποιο λόγο ύπαρξης θα είχε η Αμερική ως υπερδύναμη; Μήπως το τέλος της ιστορίας ήταν αρχή αχρηστίας για τις ΗΠΑ?

Αυτός ο φόβος να γίνουν άχρηστες και η απομόνωση που θα μπορούσε να προκύψει από κάτι τέτοιο, ήταν για τις Ηνωμένες Πολιτείες κάτι περισσότερο από νέο φαινόμενο: ήταν μια πραγματική αντιστροφή της ιστορικής θέσης τους.

Ο αποχωρισμός τους από ένα διεφθαρμένο Παλιό Κόσμο, υπήρξε ιστορικά ένας από τους ιδρυτικούς μύθους της Αμερικής, ίσως ο κυριότερος.

Οι Ηνωμένες Πολιτείες της Αμερικής, γη της ελευθερίας, της αφθονίας και της ηθικής τελειοποίησης, όταν έφτασαν στην ολοκλήρωση τους, επέλεξαν να αναπτυχθούν ανεξάρτητα από την Ευρώπη, χωρίς να αναμειχθούν στις φθοροποιές συγκρούσεις ανάμεσα στα κυνικά έθνη της Γηραιάς Ηπείρου. Έθνη εξάλλου που μέσα σε 125 χρόνια είχαν προκαλέσει μεταξύ τους πάνω από 18 πολέμους!

Έτσι , στο τέλος του 19ου αιώνα η Αμερική,ως συνολική οντότητα, είχε την πιο ισχυρή οικονομία του πλανήτη, αλλά ήταν και η πιο αυτάρκης, μαζική παραγωγός πρώτων υλών, με πλεονασματικό ισοζύγιο τόσο πληρωμών όσο και εμπορικών συναλλαγών.
 

Στις αρχές του 20ου αιώνα, οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν έχουν πια ανάγκη τον κόσμο. Αλλά, όπως φάνηκε ήδη από τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, ο πλανήτης τις είχε ανάγκη. Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν αντιστάθηκαν πολύ στην έκκληση αυτή, πήραν μέρος στις εξελίξεις αλλά πολύ προσεκτικά.

Μετά διάλεξαν ξανά την απομόνωση, αρνούμενες να επικυρώσουν τη Συνθήκη των Βερσαλλιών.

Χρειάστηκε να περιμένουμε το Περλ Χάρμπορ και την κήρυξη του πολέμου από τη Γερμανία και την Ιαπωνία εναντίον τους, για να πάρουν τελικά οι Ηνωμένες Πολιτείες τη θέση που αντιστοιχούσε στην οικονομική δύναμη τους και στο πολιτικό τους σύστημα.

Το 1945, το αμερικανικό Ακαθάριστο Εθνικό Προιόν(ΑΕΠ) αντιπροσώπευε περισσότερο από το μισό του παγκόσμιου ακαθάριστου προϊόντος, και το αποτέλεσμα της κυριαρχίας υπήρξε αυτόματο και άμεσο.

Προς τούτο εξάλλου,βοηθούσαν και τα ερείπια του πολέμου στη Ευρώπη.

Από την άλλη πλευρά, ο κομμουνισμός κάλυπτε, γύρω στο 1950, την καρδιά της Ευρασίας, από την Ανατολική Γερμανία ως τη Βόρεια Κορέα.

Αλλά η Αμερική, ως ναυτική και αεροπορική δύναμη, ήλεγχε στρατηγικό τον υπόλοιπο πλανήτη με τις ευλογίες μιας πλειάδας συμμάχων και πελατών, που πρώτο μέλημά τους ήταν ο αγώνας ενάντια στο σοβιετικό σύστημα.

Η αμερικανική ηγεμονία εγκαθιδρύθηκε έτσι με τη συμφωνία ενός σημαντικού τμήματος του κόσμου, παρά την υποστήριξη που πρόσφεραν στον κομμουνισμό πολυάριθμοι διανοούμενοι, εργάτες και αγρότες σε διάφορα σημεία του πλανήτη.

Εάν θέλουμε, να καταλάβουμε τη συνέχεια των γεγονότων, πρέπει να παραδεχθούμε ότι αυτή η ηγεμονία υπήρξε για αρκετές δεκαετίες ευεργετική.

Χωρίς αυτή την αναγνώριση του γενικά ωφέλιμου χαρακτήρα της αμερικανικής κυριαρχίας στην περίοδο 1950-1990, δεν μπορούμε να συλλάβουμε τη σημασία της μεταγενέστερης μεταπήδησης των Ηνωμένων Πολιτειών από τη χρησιμότητα στην αχρηστία, και τις δυσκολίες που πηγάζουν γι’ αυτές, όπως και για εμάς, από μια τέτοια αντιστροφή των πραγμάτων.

Η ηγεμονία της περιόδου 1950-1990 στο μη κομμουνιστικό τμήμα του πλανήτη κατα τον Γάλλο διανοούμενο και συγγραφέα, Εμμανουέλ Τόντ, σχεδόν άξιζε το όνομα της αυτοκρατορίας. Οι οικονομικοί, στρατιωτικοί και ιδεολογικοί πόροι έδωσαν τότε στην Αμερική, για ένα ορισμένο χρονικό διάστημα, όλη την ακτινοβολία της αυτοκρατορικής δύναμης.

Η κυριαρχία των φιλελεύθερων οικονομικών αρχών στη ζώνη που διηύθυνε πολιτικά και στρατιωτικά η Ουάσιγκτον κατέληξε να μεταμορφώσει τον κόσμο σε αυτό που τώρα αποκαλούμε φιλελεύθερη τάξη.

Επηρέασε επίσης σε χρονική διάρκεια, αλλά και σε βάθος, την εσωτερική δομή της κυρίαρχης χώρας, εξασθενίζοντας την οικονομία της και παραμορφώνοντας την κοινωνία της.

Η διαδικασία ήταν αρχικά αργή, σταδιακή. Χωρίς να το καταλάβουν καλά – καλά τα υποκείμενα της ιστορίας, εγκαθιδρύθηκε...