ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Ανεργοι χωρίς δουλειά, εταιρείες με κενές θέσεις

Του Σεραφείμ Κωνσταντινίδη

Σε φάση δομικών αναπροσαρμογών βρίσκεται η αγορά εργασίας χωρίς ακόμη να είναι σαφής η τελική έκβαση των τάσεων. Υπάρχει βέβαια κάτι που ακούγεται απλό και εύλογο: όταν αυξάνεται η προσφορά νέων, κενών θέσεων εργασίας, μειώνεται η ανεργία. Δεν είναι δική μας ανακάλυψη αλλά Βρετανού οικονομολόγου και πολιτικού, το όνομα του οποίου έχει δοθεί στην «καμπύλη Μπέβεριτζ», που καταγράφει τη σχέση αυτή. Οσο αυξάνονται οι κενές θέσεις εργασίας, μειώνεται η ανεργία.

Το θέμα είναι ότι κάτι αλλάζει και σε πολλές χώρες δεν επιβεβαιώνεται πια η σχέση αυτή. 

Η καμπύλη μετατοπίστηκε λένε οι ειδικοί, δηλαδή απαιτούνται περισσότερες θέσεις εργασίας για να μειωθεί η ανεργία. Οι επιχειρήσεις προσφέρουν θέσεις εργασίας που δεν καλύπτονται παρότι υπάρχουν άνεργοι και στρέφονται σε εργαζομένους. Η προσφορά δεν «ταιριάζει» με τη ζήτηση. Αγγελία χωρίς ιδιαίτερες «ψηφιακές» απαιτήσεις προσελκύει χιλιάδες αιτήσεις ενδιαφερομένων. Οι αγγελίες για θέσεις με απαιτήσεις μένουν αναπάντητες.  

Ορισμένοι υποστηρίζουν πως η κατάσταση αυτή οδηγεί σε άνοδο των αποδοχών και ανησυχούν επειδή η άνοδος τιμών θα περάσει στις αμοιβές, πυροδοτώντας τον φαύλο κύκλο του πληθωρισμού. 

Μπορεί να αυξηθούν κάπως οι αμοιβές, αλλά υπάρχουν σημαντικότερες επιπτώσεις. Η δυσαρμονία της ταύτισης της ζήτησης θέσεων με τις προσφερόμενες εμφανίζεται και στην ελληνική αγορά, παρότι εφαρμόζονται ισχυρά προγράμματα διατήρησης θέσεων απασχόλησης και ενώ ο δημόσιος τομέας είναι μεγάλος καλύπτοντας ένα σημαντικό τμήμα της εργασίας. Και όμως αυξάνονται οι αγγελίες για θέσεις εργασίας που δεν καλύπτονται. Οι εργοδότες δεν μπορούν να βρουν τις δεξιότητες που χρειάζονται. 

Φαίνεται ότι η πανδημία επιτάχυνε τη δυσαρμονία αυτή, με τις αλλαγές που έφερε στις περιοχές των δραστηριοτήτων με τοπικά lockdowns, αλλά και αλλαγές στις δεξιότητες που απαιτούνται καθώς υπήρξε απότομη μετατόπιση της κατανάλωσης από υπηρεσίες σε προϊόντα, άλμα στις πωλήσεις online.  

Ακόμα η έλλειψη ενδιαφέροντας για θέσεις εργασίας αποδίδεται και στην αναστολή των μεταναστευτικών ροών με τις οποίες καλύπτονταν συγκεκριμένες θέσεις, π.χ. στην εστίαση ή στον τουρισμό.

Ωστόσο το μεγάλο πρόβλημα είναι η έλλειψη δεξιοτήτων που χρειάζονται οι αγορές. Και το έλλειμμα αυτό δεν υπάρχει μόνο στην Ελλάδα. Στην Ευρώπη παρατηρείται έλλειμμα 500.000 ατόμων που γράφουν κώδικα και οι εταιρείες πληροφορικής αναζητούν επαγγελματίες στην Ινδία. Υπολογίζεται ότι στην Ευρωπαϊκή Ενωση έως και το 2023 θα λείπουν 8,6 εκατομμύρια άτομα με τεχνολογικές και ψηφιακές δυνατότητες εργασίας.

Το έλλειμμα αφορά και τον δημόσιο τομέα, που έχει διπλή αποστολή, να διευκολύνει την ψηφιακή μετάβαση αλλά να βελτιώσει και το επίπεδο της τεχνολογίας που χρησιμοποιεί. Το 17% της απασχόλησης στην Ευρωπαϊκή Ενωση είναι στον δημόσιο τομέα και χρειάζεται αναβάθμιση γνώσεων. 

Προφανώς το ποσοστό αυτό είναι μεγαλύτερο στην ελληνική οικονομία, γιατί...

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Eγκλωβισμένοι σε ισλαμική ρητορική για την οικονομία

Του Σεραφείμ Κωνσταντινίδη

Η απάντηση σε όσους αναρωτιούνται «τι συμβαίνει στην Τουρκία;» είναι απλή: 

Η κυβέρνηση προσπαθεί με μπαλώματα να διαχειριστεί την οικονομική κρίση. Και επειδή δεν θα πετύχει, οδηγείται σε θεαματική στροφή ή πλήρη κατάρρευση…

Η κυβέρνηση Ερντογάν στα χρόνια που πέρασαν αξιοποίησε την ανάπτυξη της οικονομίας που στηριζόταν στη συνταγή ΔΝΤ. Με τη δολαριοποίηση της αγοράς οι επενδυτές εμπιστεύθηκαν την αναπτυσσόμενη οικονομία, η ενισχυμένη ανταγωνιστικότητα έφερε αύξηση εξαγωγών. Τα δημόσια έργα γίνονταν με ιδιωτικά κεφάλαια (ΣΔΙΤ, θα λέγαμε), αλλά πληρώνονταν με ρήτρα δολαρίου, σε συνάλλαγμα, όπως και η αγορά ακινήτων.

Το πρόβλημα προέκυψε όταν μεγαλεπήβολα έργα απαιτούσαν περισσότερα κεφάλαια από όσα μπορούσε να προσελκύσει η οικονομία, ενώ η κυβέρνηση Ερντογάν βρέθηκε σε ολισθηρό κατήφορο για πολιτικούς λόγους. Η πτώση δημοτικότητας τον ανάγκασε να συμμαχήσει με τους εθνικιστές προκειμένου να εκλεγεί πρόεδρος και η ρήξη με τους Γκιουλενιστές πυροδότησε τη ρητορική εναντίον του τόκου που είναι αμαρτία. Η χώρα εγκλωβίστηκε σε ισλαμική οικονομική ρητορική. Η συνταγή καταστροφής έφερε μείωση επιτοκίων όταν η αγορά χρειαζόταν άνοδο και συνεχίζεται με ανορθόδοξες θεωρίες. Η πλέον γνωστή είναι ότι τα υψηλά επιτόκια φέρνουν πληθωρισμό. Στις 3 Ιανουαρίου θα ανακοινωθεί ο πληθωρισμός του Δεκεμβρίου και αναμένεται να αγγίξει επίσημα το 30%.

Η νέα ιδέα που εφαρμόζεται είναι προθεσμιακές καταθέσεις σε λίρες, αλλά το κράτος εγγυάται ότι θα καταβάλει απόδοση καταθέσεων σε συνάλλαγμα. Καταθέσεις σε λίρες, αλλά με ρήτρα συναλλάγματος. Εμμέσως αυξάνει τα επιτόκια και το κόστος καλύπτεται από το κράτος που τυπώνει λίρες. 

Οι καταθέσεις σε συνάλλαγμα έχουν πλέον υψηλότερο κόστος για τις τράπεζες, ώστε να έχουν κίνητρο να στρέψουν τους πελάτες στο εγχώριο νόμισμα. Δίνονται κίνητρα για τη μετατροπή χρυσού σε λίρες, ενώ θα σταματήσουν πράξεις option σε συνάλλαγμα. Η πτώση της λίρας σταμάτησε προσωρινά.
   
Σύμφωνα με τον καινούργιο υπουργό Οικονομικών Νουρεντίν Νεμπατί, η χώρα απομακρύνεται από το παλιό οικονομικό μοντέλο που στηριζόταν σε «ανίερες ανάγκες».

Το υποτιθέμενο «νέο οικονομικό μοντέλο» στοχεύει στο να γίνει η Τουρκία υπερδύναμη εξαγωγών, όπως η… Κίνα. Επιδιώκει χαμηλό κόστος παραγωγής και γι’ αυτό είναι σχεδόν καλοδεχούμενη η υποτίμηση της λίρας, που έχασε περίπου το 40% της αξίας της φέτος. 

Αυτή είναι η θεωρία, γιατί στην πράξη τα προβλήματα είναι πολλά. 

Εξαγώγιμα προϊόντα έχουν εισαγόμενες πρώτες ύλες, οι τιμές των οποίων έχουν εκτοξευθεί, όπως και των καυσίμων, των φαρμάκων κ.ά.  

Οι εξαγωγείς δυσκολεύονται να δώσουν τιμές για τα προϊόντα, καθώς δεν μπορούν να προβλέψουν την ισοτιμία της λίρας το προσεχές διάστημα.

Δεν αρκούνται όμως σε οικονομικά μέτρα για την αντιμετώπιση της κρίσης. 

Πέντε διαπρεπείς οικονομολόγοι, ανάμεσα στους οποίους και πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας, διώκονται επειδή αμφισβήτησαν τη χρησιμότητα των μέτρων. 

Τα δικαστήρια απέρριψαν την προσφυγή των Facebook και WhatsApp εναντίον κυβερνητικής απόφασης που τους υποχρέωνε να αποκαλύπτουν σε κρατικές υπηρεσίες στοιχεία των χρηστών…

Από τα γραφικά της περιόδου είναι η αποκάλυψη ότι ...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Αγώνας δρόμου της Τουρκίας με ανταλλαγή νομισμάτων

Του Σεραφείμ Κωνσταντινίδη

Η πραγματικότητα είναι ότι η οικονομία της Τουρκίας βρίσκεται σε δεινή θέση, καθώς αντιμετωπίζει κρίση στο ισοζύγιο πληρωμών.  

Τα συναλλαγματικά αποθέματα έχουν εξαντληθεί επειδή η προτεραιότητα της κυβερνητικής πολιτικής ήταν να υπερασπιστεί την ισοτιμία του νομίσματος χωρίς άνοδο επιτοκίων. Ετσι, έως το τέλος Ιουνίου φέτος «κάηκαν» 65 δισ. δολ. της κεντρικής τράπεζας, αλλά το ισοζύγιο πληρωμών, αν αφαιρεθούν οι συμφωνίες ανταλλαγής νομισμάτων (swap), δείχνει έλλειμμα. Ωστόσο, μόλις πριν από δέκα ημέρες ο πρόεδρος της χώρας Ερντογάν προανήγγειλε («αν θέλει ο Θεός») μείωση του επιτοκίου, που είναι ανέφικτη στην παρούσα φάση, καθώς ο επίσημος πληθωρισμός είναι πάνω από 18% και τα επιτόκια 19%.  

Ωστόσο, η επίκληση της θείας βούλησης αποδεικνύεται χρήσιμη όσον αφορά τη δημιουργικότητα της κυβέρνησης, που συστηματικά προωθεί συμφωνίες ανταλλαγής του τουρκικού νομίσματος, κυρίως με χώρες με τις οποίες έχει έλλειμμα στο εμπορικό ισοζύγιο. Ουσιαστικά είναι έμμεσος δανεισμός κεφαλαίων σε «μικρά» νομίσματα. Τελευταίο παράδειγμα αυτής της ψευδαίσθησης είναι η συμφωνία με την κεντρική τράπεζα της Νότιας Κορέας, για ανταλλαγή νομισμάτων των δύο χωρών συνολικής αξίας 2 δισ. δολ. Η συμφωνία είναι η τρίτη που πέτυχε η κεντρική τράπεζα της χώρας, μετά τις αντίστοιχες με το Κατάρ και την Κίνα, και θεωρείται σημαντική καθώς μόνο το πρώτο εξάμηνο το έλλειμμα του εμπορικού ισοζυγίου με τη Νότια Κορέα είναι 4,6 δισ. δολ. Η τριετής συμφωνία προβλέπει ότι το εμπόριο ανάμεσα στις δύο χώρες μπορεί να διευκολυνθεί με την ανταλλαγή 17,5 δισ. λιρών με 2,3 τρισ. γουόν, και τα ποσά αυτά αντιστοιχούν σε 2 δισ. δολάρια.

Οι συμφωνίες ανταλλαγής νομισμάτων θα καλύψουν το πρόβλημα; 

Οχι. 

 Επιτρέπουν όμως να διατυπωθεί το προπαγανδιστικό αφήγημα της ισχυρής Τουρκίας που απεξαρτοποιείται από το δολάριο και το ευρώ και συναλλάσσεται με λίρα. 

Δεύτερον, διευκολύνει κυβερνητικούς παράγοντες να εξυπηρετούν κάποιες επιχειρήσεις που εισάγουν ή εξάγουν στο πλαίσιο των συμφωνιών αυτών.

Πάντως, το ισοζύγιο πληρωμών της Τουρκίας είναι μαγική εικόνα. Τα ακαθάριστα συναλλαγματικά αποθέματα είναι υψηλά, 105,7 δισ. δολ., και τα καθαρά αποθέματα εάν αφαιρέσουμε τις υποχρεώσεις δείχνουν επίσης πλεόνασμα 24,6 δισ. δολ., αλλά εάν αφαιρέσουμε και τα έσοδα από συμφωνίες swap, το πραγματικό αποτέλεσμα είναι ...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Το μέλλον της εργασίας και νέα επαγγέλματα

 Toυ Σεραφείμ Κωνσταντινίδη

Η αύξηση της ανεργίας είναι πρόβλημα. Μεγαλύτερο όμως είναι η μείωση των απασχολουμένων, η αύξηση εκείνων που δεν θέλουν να εργαστούν. Αυτό είναι το «νέο» πρόβλημα που ανέδειξε η πανδημία και φέρνει στην επιφάνεια ένα φαινόμενο που θα απασχολεί τα επόμενα χρόνια. Το μέλλον της εργασίας.

Η ανακοίνωση της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής, που πέρασε σχεδόν απαρατήρητη, καταγράφει ότι τέλη Απριλίου οι απασχολούμενοι στη χώρα είναι 3,7 εκατ. άτομα, περίπου όσα ήταν πριν από τέσσερα χρόνια, το 2016.

Θα μπορούσε ο περιορισμός των ενδιαφερομένων να εργαστούν να αποδοθεί σε παρενέργεια της πανδημίας. Πράγματι, με κλειστές αρκετές δραστηριότητες, είναι πιθανόν κάποιοι να μην ήθελαν να εργαστούν. Ωστόσο οι παροχές που δόθηκαν για τη συγκράτηση της απασχόλησης ήταν σημαντικές. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται σε προστασία των θέσεων εργασίας. Π.χ. στην επιστρεπτέα προκαταβολή 5, οι θέσεις εργασίας των επιχειρήσεων πρέπει να διατηρηθούν έως τις 30 Ιουνίου. Στη επιστρεπτέα προκαταβολή 6, οι αιτήσεις για την οποία υποβάλλονταν έως τα τέλη Φεβρουαρίου, οι θέσεις εργασίας πρέπει να διατηρηθούν έως τις 31 Ιουλίου.

Το φαινόμενο ωστόσο περιορισμένης απασχόλησης δεν εμφανίζεται μόνο στην ελληνική αγορά. Η πανδημία λειτούργησε ως επιταχυντής τάσεων και σύμφωνα με έρευνα του McKinsey Global Institute (MGI) που πραγματοποιήθηκε σε οκτώ χώρες με διαφορετικό επίπεδο ανάπτυξης, οι εργαζόμενοι που χρειάζεται να αλλάξουν τομέα απασχόλησης έχουν αυξηθεί κατά 25% σε σχέση με την προ πανδημίας περίοδο.  

Το γενικό συμπέρασμα είναι η εγγύτητα της απασχόλησης, το πού βρίσκεται ο εργαζόμενος μετράει, κυρίως όμως έχει σημασία ο βαθμός που κάθε εργασία επηρεάζεται ή και ανατρέπεται, εξαιτίας της τεχνολογίας.

Η εντονότερη αναστάτωση, σύμφωνα με τα ευρήματα, είναι σε τέσσερις περιοχές: στην εξυπηρέτηση πελατών στις εγκαταστάσεις π.χ. λιανικών πωλήσεων, αφού κάποιοι ανακαλύπτουν ότι μπορούν να εξυπηρετηθούν ηλεκτρονικά. Οι τομείς ψυχαγωγίας, ταξιδιών, που συμπεριλαμβάνουν εστιατόρια, ξενοδοχεία. Η μεταποίηση και οι αποθήκες, που περιλαμβάνουν τα εργοστάσια, και οι δουλειές γραφείου που γίνονται κυρίως με υπολογιστή.

Η πανδημία μάς έδωσε προφανή συμπεράσματα. Οσοι εργάζονται σε υπολογιστή μπορούν να κάνουν τη δουλειά τους από το σπίτι. Πολλές μετακινήσεις για επαγγελματικές συναντήσεις μπορούν να αποφεύγονται, δεν χρειάζονται. Η πρόοδος στην ψηφιοποίηση και το ηλεκτρονικό εμπόριο προσφέρουν πλεονεκτήματα σε χρήμα, χρόνο, δυνατότητες επιλογών.

Οι αλλαγές που έρχονται δεν περιορίζονται στο γεγονός ότι περίπου 20%-25% των εργαζομένων μπορούν να εργάζονται από σπίτι τουλάχιστον τρεις ημέρες την εβδομάδα. Κάποια επαγγέλματα υποχωρούν και άλλα αναβαθμίζονται. 

Μεταξύ των επαγγελματιών που αναμένεται να υποχωρήσουν και να βρεθούν σε πορεία απαξίωσης είναι ό,τι αφορά την εστίαση, ξενοδοχεία, υπηρεσίες τροφίμων, εξυπηρέτηση πελατών και πωλήσεις. Επαγγέλματα ιδιαίτερα ανεπτυγμένα στην ελληνική οικονομία. Είναι το πρόβλημα των επόμενων ετών που επιβάλλει την αλλαγή προτύπου στην ελληνική οικονομία.

Αντίθετα, στη «νέα εποχή» αναπτύσσονται τα επαγγέλματα υγείας όχι μόνον εξαιτίας της γήρανσης του πληθυσμού, αλλά και επειδή αυξάνονται τα εισοδήματα της μεσαίας τάξης, η οποία απαιτεί καλύτερες συνθήκες. Αναπτύσσονται τα επαγγέλματα των μηχανικών και επαγγέλματα που σχετίζονται με μαθηματικά, φυσικές επιστήμες, πληροφορική, μεταφορές.

Περισσότεροι άνθρωποι θα αλλάζουν επάγγελμα ή χρειάζονται νέες γνώσεις και δεξιότητες. Και δεν αρκεί να υπάρχουν ικανοποιητικές ευκαιρίες απασχόλησης, χρειάζονται και...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Επενδυτικά κεφάλαια χωρίς καμία δέσμευση

 Του Σεραφείμ Κωνσταντινίδη

Μια νέα αλλά έντονη τάση των αγορών πυροδοτεί τον ισχυρό κύκλο επενδύσεων, εξαγορών και χρηματιστηριακών κινήσεων, διεθνώς.Τη μέθοδο άντλησης κεφαλαίων για επενδύσεις και εισαγωγή εταιρειών σε χρηματιστηριακές αγορές συνιστούν οι «εταιρείες εξαγορών ειδικού σκοπού», γνωστές ως SPACs.

Πρόκειται για ιδέα γνωστή και παλαιότερα, η οποία όμως τα τελευταία χρόνια σημειώνει μεγάλη επιτυχία.  

Κάποιοι ιδρύουν SPAC, η οποία εισάγεται σε χρηματιστηριακή αγορά και συγκεντρώνει κεφάλαια χωρίς να έχει δεσμευθεί για το πώς θα αξιοποιήσει τα κεφάλαια αυτά.

Ισχυρίζεται ότι θα κάνει εξαγορές χωρίς να αποκαλύψει τον στόχο των εξαγορών. Στην πράξη, οι ιδρυτές της εταιρείας προσφέρουν σε επαγγελματίες και επενδυτικό κοινό μετοχές αξίας 10 δολ. συνήθως αλλά και δικαίωμα (warrant) να αγοράσουν αργότερα περισσότερες μετοχές, λέγοντας «εμπιστευθείτε μας, επειδή εμείς ξέρουμε πώς θα τα αξιοποιήσουμε».

 Δεν δεσμεύονται για τίποτα και γι’ αυτό οι εταιρείες αυτές αποκαλούνται εταιρείες «λευκής επιταγής».  

Αν δεν επενδυθούν τα κεφάλαια σε διάστημα δύο ετών επιστρέφονται και συνεπώς οι εταιρείες αυτές προσφέρουν το πλεονέκτημα ότι αν δεν γίνουν επενδύσεις οι μέτοχοί τους δεν χάνουν το κεφάλαιο που είχαν συνεισφέρει. 

Ουσιαστικά κάποιοι επενδύουν, χωρίς να γνωρίζουν πού κατευθύνονται τα κεφάλαιά τους. Η μόνη εγγύηση που έχουν ότι αν για διάστημα δύο ετών δεν επενδυθούν θα τα πάρουν πίσω, δεν θα χάσουν.
 

Οι εταιρείες αυτές αγοράζουν συνήθως επιχειρήσεις που δεν είναι εισηγμένες στο χρηματιστήριο και, συνεπώς, οι επενδυτές έχουν υψηλότερες αποδόσεις, που συνήθως αποσπούν εταιρείες επιχειρηματικού κεφαλαίου που επενδύουν αρκετά νωρίς σε νέες εταιρείες. Επίσης οι ιδιοκτήτες των «μικρών» εταιρειών που δεν είναι εισηγμένες προτιμούν να διαθέσουν τις μετοχές τους σε SPACs, επειδή αποκτούν πρόσβαση σε κεφάλαια που χρειάζονται με καλύτερους όρους από εκείνους που προσφέρουν συνήθως εταιρείες venture capital, που θεωρούνται σκληροί διαπραγματευτές με εταιρείες που χρειάζονται επειγόντως κεφάλαια.

Είναι ένας ακόμη λόγος που η παραδοσιακή τραπεζική περιορίζεται. Οι εταιρείες, ακόμη και αν είναι μικρές, ελπιδοφόρες, αναπτυσσόμενες ενδεχομένως αλλά ζημιογόνες, έχουν πρόσβαση σε κεφάλαια. Αναπτύσσονται χωρίς επιτοκιακό κόστος, διαθέτοντας εύκολα μετοχές.

Η ανάπτυξη των SPACs είναι εντυπωσιακή στην αμερικανική αγορά και είναι ήδη ορατή η ανάπτυξή τους στην Ευρώπη. 

Στην Ελλάδα υπάρχουν...

 

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η αθέατη χρηματοδότηση της Τουρκίας από τη Δύση

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Αθόρυβη, συστηματική πολιτική για την εξασφάλιση πόρων από διεθνείς ή εθνικές αναπτυξιακές τράπεζες εφαρμόζει, με επιτυχία, η Τουρκία. Η ικανότητα αυτή δεν έχει περιοριστεί από την αντιδυτική ρητορική του προέδρου Ερντογάν. Αντιθέτως, γίνεται πιο σημαντική, γιατί εξασφαλίζει πολύτιμους πόρους στην κρίση και μάλιστα από δυτικές χώρες που δημοσίως καταγγέλλει.

Το τουρκικό δημόσιο καθώς και ιδιωτικές επιχειρήσεις εξασφάλισαν τους προηγούμενους μήνες σημαντικά κεφάλαια, χάρη στα οποία απέφυγαν την πλήρη κατάρρευση. Κέρδισαν χρόνο, που προσπαθούν να αξιοποιήσουν διαφοροποιώντας την επίσημη ρητορική, θυμούνται ότι «η Τουρκία ανήκει στη Δύση», αυξάνουν τα επιτόκια ώστε να προσελκύσουν κεφάλαια. Με ύφεση, αποφεύγουν τη χρεοκοπία.

Διαπιστώνεται ωστόσο ότι τόσο το κράτος όσο και ο ιδιωτικός τομέας της χώρας πέτυχαν εξαιρετικές επιδόσεις, με αποτελεσματική ενεργοποίηση κρατικών οργανισμών αλλά και ιδιωτικών εταιρειών. Εξασφάλισαν σημαντικούς πόρους με χαμηλά επιτόκια.

Την Πέμπτη, η Σύνοδος Κορυφής της Ευρωπαϊκής Ενωσης εξετάζει την επιβολή οικονομικών κυρώσεων στην Τουρκία. Το παράδοξο είναι ότι πιστωτικοί οργανισμοί που ανήκουν στα κράτη αυτά χρηματοδότησαν το «θαύμα» της τουρκικής οικονομίας· ακόμη και φέτος, ενώ η τουρκική λίρα έχανε το 50% της αξίας της. Κάποιοι, ίσως, είναι όμηροι των ανοιγμάτων τους.

Η Αναπτυξιακή Τράπεζα του Συμβουλίου της Ευρώπης (CEB) χρηματοδότησε φέτος με 550 εκατ. δολ. την Τουρκία για δημιουργία γρήγορου τρένου, εξοπλισμό για την αντιμετώπιση του κορωνοϊού, δάνεια σε εταιρείες που πλήττονται. Την ίδια περίοδο, η χρηματοδότηση προς την Ελλάδα είναι 270 εκατ. δολ.

Η Ευρωπαϊκή Τράπεζα για την Ανασυγκρότηση και την Ανάπτυξη (EBRD) έχει επενδύσει στην Τουρκία συνολικά 12,7 δισ. ευρώ, από τα οποία το 95% στον ιδιωτικό τομέα, ενώ το τρέχον χαρτοφυλάκιο επενδύσεων είναι 6,8 δισ. ευρώ.

Η ίδια τράπεζα επένδυσε στην Ελλάδα συνολικά 4 δισ. και το τρέχον χαρτοφυλάκιο είναι μόλις 2 δισ. ευρώ. Το 2020 δόθηκαν στην Τουρκία δάνεια 1,4 δισ. ευρώ. ενώ στην Ελλάδα λιγότερα από τα μισά, 664 εκατ. ευρώ.  

Αυτές οι τράπεζες βέβαια δεν ανήκουν στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Τι κάνει ο επενδυτικός βραχίονας της Ε.Ε., η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων (ΕΙΒ); 

Χρηματοδότησε στην Τουρκία έργα με 30,4 δισ. ευρώ και στην Ελλάδα, που είναι μέλος της, 39,7 δισ. ευρώ.

Δεν είναι μόνον ευρωπαϊκά κεφάλαια: 

 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΝουΔοΚΗΦΗΝΑΡΟΠΛΗΚΤΟ ΚΡΑΤΙΚΟΔΙΑΙΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Επιδοτείται όποιος έχει την ισχυρότερη φωνή

Του Σεραφείμ Κωνσταντινίδη

Η πανδημία εμφανίστηκε ας πούμε από το πουθενά (κάπου στην Κίνα) και πολύ λογικά η αναπάντεχη μεγάλη καταστροφή, προκάλεσε ανάλογα έκτακτα μέτρα που δεν θα είχε διανοηθεί κανείς σε κανονικές συνθήκες. Η απότομη διακοπή σχεδόν κάθε οικονομικής δραστηριότητας, δημιούργησε την ανάγκη να μοιραστούν κρατικές δαπάνες για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών.

Το «μικρό» πρόβλημα είναι ότι επικράτησε το αναμενόμενο και μέσα στην ταραχή, εγκρίθηκαν μέτρα που δεν χρειάζονταν.  

Χαρακτηριστικό παράδειγμα η μείωση ενοικίου στις μισθώσεις. Στη θεωρία και τη σχετική ρητορική, ήταν μια αναγκαία ρύθμιση ώστε να ανακουφιστούν τα καταστήματα που έμειναν κλειστά και κυρίως τα καφέ και τα εστιατόρια από την καταβολή των «υψηλών ενοικίων». Σε τελική ανάλυση ποιος ενδιαφέρεται για τους ιδιοκτήτες ακινήτων όταν η υγειονομική κρίση πλήττει καίρια την εργασία.

Στην πράξη αυτό που πραγματικά έγινε, είναι ότι επικράτησαν τα πλέον ηχηρά αιτήματα και έσπευσε να επωφεληθεί κυρίως ο δραστήριος κλάδος της εστίασης.  

Κάθε οικονομία έχει τους δικούς της προβεβλημένους εκπρόσωπους που της αξίζουν. Στην Ελλάδα η φωνή των επιχειρηματιών εστιατορίων, καφέ, ξενοδόχων είναι ισχυρότερη από άλλες χώρες. Από την πλευρά τους οι κυβερνητικοί παράγοντες που έδειξαν γρήγορα ανακλαστικά, στην αντιμετώπιση της πανδημίας, δεν δίστασαν να εγκρίνουν αναγκαστική μείωση ενοικίων, ώστε να μην απολυθούν οι εργαζόμενοι. Και όχι μόνον αυτό, η μείωση ενοικίου επεκτάθηκε (χωρίς lockdown) και τον Σεπτέμβριο και για κύρια κατοικία εργαζομένων που βρίσκονται σε αναστολή εργασίας. Επίσης και σε συμβάσεις μίσθωσης ακινήτων για την κάλυψη στεγαστικών αναγκών τέκνου – εξαρτώμενου μέλους, το οποίο φοιτά σε πανεπιστήμιο εκτός του τόπου μόνιμης κατοικίας, εφόσον ένας τουλάχιστον γονέας είναι εργαζόμενος σε πληττόμενη επιχείρηση και του οποίου έχει ανασταλεί προσωρινά η σύμβαση εργασίας αλλά και για μισθώσεις κύριας κατοικίας ναυτικών των οποίων η σύμβαση ναυτολόγησης εξακολουθεί να τελεί σε αναστολή, από τον μήνα Οκτώβριο 2020.

Το ανέκδοτο που κυκλοφόρησε είναι ότι κάποιες τράπεζες σκέφθηκαν να ζητήσουν μείωση ενοικίου για υποκαταστήματα αλλά θυμήθηκαν ότι οι ίδιες είναι ιδιοκτήτριες άλλων ακινήτων που ενοικιάζουν σε τρίτους…

Στην πραγματικότητα, αυτό που έγινε είναι ότι οι ιδιοκτήτες ακινήτων αναλαμβάνουν υποχρεωτικά στην αρχή, προαιρετικά στη συνέχεια αν δεν απορρίψουν το σχετικό αίτημα, μέρος του κόστους της υγειονομικής κρίσης. Προφανώς δεν ζητήθηκε από προμηθευτές εστιατορίων να μειώσουν την τιμή του κρέατος, ποτών ή άλλων προϊόντων, ούτε στις εταιρείες ηλεκτρικού ρεύματος να μειώσουν τα πάγια ή το τιμολόγιό τους.

Η συνέχεια της λανθασμένης κίνησης θα ήταν να δοθούν και εισοδηματικές ενισχύσεις στους ιδιοκτήτες για τις απώλειες που είχαν εξαιτίας της έκτακτης μείωσης ενοικίων. Σίγουρα ανάμεσά τους βρίσκονται και άνθρωποι χαμηλών εισοδημάτων, συνταξιούχοι που περίμεναν να ζήσουν από το ενοίκιο που εισπράττουν. Η αλυσίδα αυτή δεν έχει τέλος.

Αυτό που πρέπει να γίνει είναι...

ΚΟΡΩΝΟΪΟΣ και ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Περιμένοντας το ελικόπτερο που πετάει χαρτονομίσματα

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
 
Πολλά πράγματα αλλάζουν στον κόσμο της πανδημίας. Μερικά από αυτά ήρθαν για να μείνουν, άλλα θα ισχύουν όσο επικρατεί ο φόβος. Το σίγουρο είναι ότι ξεπερνιούνται αντιλήψεις που είχαν επικρατήσει τα τελευταία χρόνια. Η εύλογη αρχή ότι χρέος πάνω από το 100% του ΑΕΠ καθιστά τη χώρα υπερχρεωμένη, δεν ισχύει πλέον. Μαζί με τη δημοσιονομική ορθοδοξία, όμως, καταρρέουν και άλλα στερεότυπα.

Ο πατριάρχης της νεοφιλελεύθερης σκέψης Μίλτον Φρίντμαν, τον οποίο η Αριστερά καταριόταν πολλές δεκαετίες, ως υποστηρικτή της χούντας στη Χιλή και αλλού, έγινε ο πατέρας της λύσης. Ανακαλύπτουν ότι είχε διατυπώσει την (αριστερή;) πρόταση να πετάνε χρήμα από ελικόπτερο, να δίνονται επιδόματα σε όλους, προκειμένου να σωθεί η οικονομία.   

Δεξιοί και αριστεροί υιοθετούν την ευχάριστη κινηματογραφική σκηνή, ελικόπτερο να πετάει χαρτονομίσματα στους δρόμους και στις πλατείες, εικόνα πολύ πιο συναρπαστική από μια οθόνη υπολογιστή που δείχνει αγορά ομολόγων.

Η αλήθεια είναι ότι αυτή η (νεοφιλελεύθερη;) ιδέα δεν έχει δοκιμαστεί πλήρως, έως τώρα. Ολες οι χώρες «μοιράζουν» με διάφορες αφορμές χρήμα, ενώ στις κρίσεις του παρελθόντος το χρήμα κατευθυνόταν στον τραπεζικό τομέα για να μη χρεοκοπήσει και μάλλον δεν έφθανε στην κατανάλωση.

Μία από τις λίγες περιπτώσεις που μοιράστηκε «χρήμα ελικοπτέρου», υλοποιήθηκε στην Ιαπωνία. Τον Μάρτιο του 1999 διανεμήθηκαν 31 εκατ. κουπόνια αγορών αξίας 20.000 γιεν (περίπου 170 ευρώ σήμερα) σε οικογένειες με παιδιά και σε ηλικιωμένους. Τα κουπόνια έπρεπε να εξαργυρωθούν σε διάστημα έξι μηνών, μόνον σε τοπικά καταστήματα. Οι έρευνες δείχνουν ότι η κατανάλωση συγκρατήθηκε, αλλά η έκπληξη ήταν ότι τα περισσότερα κουπόνια κάλυψαν αγορές ημι-διαρκών αγαθών, όπως ρούχα και παπούτσια, μικροέπιπλα και φθηνά κοσμήματα. Η απόφαση είχε ληφθεί με πρόθεση να καλυφθούν πιεστικές ανάγκες αγοράς τροφίμων, αλλά η προτεραιότητα των ανθρώπων ήταν διαφορετική, ίσως επειδή αφορά χώρα με υψηλό ποσοστό αποταμίευσης. Πάντως, ο αντικειμενικός σκοπός, να συγκρατηθεί η κατάρρευση της κατανάλωσης, επιτεύχθηκε. Τα κουπόνια εξαργυρώθηκαν.
 
Η Ασία δεν φέρνει μόνον ιούς στον υπόλοιπο κόσμο, φαίνεται ότι δίνει και πρότυπα αντιμετώπισης των επιδημιών από εταιρείες που επιβιώνουν. Οι τράπεζες στην Ασία αποδεικνύονται πρωτοπόρες στην προσφορά ευκαιριών για ανέπαφες συναλλαγές. Η τράπεζα Ping An δημιούργησε εφαρμογές με βασικές τραπεζικές συναλλαγές αλλά και επενδυτικές κινήσεις, ασφαλιστικές υπηρεσίες και 24ωρη τηλεφωνική εξυπηρέτηση. Σε διάστημα δύο εβδομάδων πάνω από τρία εκατομμύρια πελάτες έκαναν 11,67 εκατ. συναλλαγές και πάνω από 400.000 πελάτες παρακολούθησαν από το σπίτι διαλέξεις για αμοιβαία κεφάλαια, φορολογική νομοθεσία, επενδύσεις.

Η DBS της Σιγκαπούρης προσέφερε δωρεάν ασφαλιστική κάλυψη, αναστολή πληρωμής δόσεων στεγαστικών δανείων, γρήγορα δάνεια χωρίς εγγυήσεις σε μικρομεσαίες εταιρείες που πλήττονται. Επίσης, η τράπεζα δημιούργησε «κανάλι» ιατρικών συμβουλών, online μαθήματα και παιχνίδια για παιδιά, προσέφερε εφαρμογές για αναζήτηση ταξί στον δρόμο.

Ολα αυτά και πολλά ακόμα προς την κατεύθυνση για ανέπαφες, απρόσωπες συναλλαγές, θα μείνουν και μετά την πανδημία, επιταχύνοντας την εφαρμογή τεχνολογιών όπως τεχνητή νοημοσύνη και μαζικά δεδομένα. Προφανώς, θα προπορεύονται όσοι αναλαμβάνουν πρωτοβουλίες και δεν περιμένουν μόνον τα ελικόπτερα να ρίξουν το χρήμα που όλοι χρειαζόμαστε. Ισως από τα μαθήματα που αφήνει η επιδημία, είναι ότι...

ΔΕΚΑΕΤΙΑ 2010-2019 και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Πικρές αναμνήσεις από τη χαμένη δεκαετία 2010

Toυ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ
 

Πριν από δέκα χρόνια, αρχές του 2010, ο κόσμος δεν έμοιαζε διαφορετικός. Είχαμε τη δυνατότητα να κάνουμε αναζητήσεις Google και το ενδιαφέρον του παγκόσμιου κοινού επικεντρωνόταν στις νέες συσκευές (iPad), στη νέα απειλή (γρίπη των χοίρων), σε μια μεγάλη φυσική καταστροφή (σεισμός στην Αϊτή) και σε τραγουδιστές που συνεχίζουν να κάνουν επιτυχίες, όπως ο Τζάστιν Μπίμπερ και η Σακίρα.

Ωστόσο η ελληνική οικονομία έμπαινε σε κρίση τόσο ισχυρή, που οι περισσότεροι δεν μπορούσαν να φανταστούν. Αρχιζε η χαμένη δεκαετία του 2010, περίοδος διαφορετική από όσες προηγήθηκαν. Στη διάρκειά της, η ελληνική οικονομία έζησε μία από τις μεγαλύτερες καταστροφές διεθνώς, καθώς το ΑΕΠ της χώρας μειώθηκε περίπου 22%.

Η θρυαλλίδα που άνοιξε τον ασκό του Αιόλου και ανάγκασε την τότε κυβέρνηση να ζητήσει στήριξη της ελληνικής οικονομίας από τα κράτη της Ευρωζώνης και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, ήταν ότι δεν είχε πλέον την ευχέρεια να δανειστεί για να εξυπηρετήσει το δημόσιο χρέος, καθώς είχε φθάσει το 115,1% του ΑΕΠ.

Δεν ήταν πρώτη φορά που χώρα της Ευρωζώνης χρειαζόταν στήριξη των άλλων κρατών. Είχε προηγηθεί το Βέλγιο (1994-2007), οπότε το δημόσιο χρέος μειώθηκε από 134,2% του ΑΕΠ σε 84,2%, η Ιρλανδία (1994-2006), η Ισπανία (1997-2007), η Ολλανδία (1994-2007) και η Φινλανδία (1995-2008). Η «ελληνική ιδιαιτερότητα» ήταν ότι η προσαρμογή οδήγησε σε μεγαλύτερη ύφεση, ήταν μια γενική καταστροφή. Το πολιτικό σύστημα αποδείχθηκε ανέτοιμο (ανώριμο) και η χώρα πάνω από πέντε χρόνια κυβερνήθηκε από μείγμα αριστερών και δεξιών λαϊκιστών που με τα πειράματά τους την οδήγησαν σε βαθύτερη ύφεση.

Σε μια συμβολική στιγμή, 25 Μαρτίου 2010, επέτειο της Επανάστασης που δημιούργησε το σύγχρονο ελληνικό κράτος, οι αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων της Ζώνης του Ευρώ αποφάσισαν τη δημιουργία μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας «προκειμένου να εξασφαλιστεί η οικονομική και δημοσιονομική σταθερότητα της Ευρωζώνης».

Οι εξελίξεις τρέχουν, καθώς στις 23 Απριλίου από το Καστελλόριζο ο πρωθυπουργός Γ. Παπανδρέου ζητάει την ενεργοποίηση του μηχανισμού στήριξης και γρήγορα, στις 6 Μαΐου δημοσιεύεται ο νόμος (3845) που έγινε γνωστός ως «μνημόνιο» και όχι με την επίσημη ονομασία «Μέτρα για την εφαρμογή του μηχανισμού στήριξης της ελληνικής οικονομίας από τα κράτη-μέλη της Ζώνης του Ευρώ και το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο». Είναι η πρεμιέρα του δράματος.

Σήμερα, από τους 14 τότε υπουργούς του ΠΑΣΟΚ που υπογράφουν τον σχετικό νόμο, οι έξι είναι στη Βουλή ως υπουργοί, βουλευτές τριών κομμάτων, τουλάχιστον τρεις είναι στην αντιπολίτευση που κυβέρνησε την τελευταία πενταετία και ψήφισε τα δύο επόμενα μνημόνια, παριστάνοντας ότι τα απορρίπτει!

Προφανώς είναι νωρίς για την ιστορική αξιολόγηση της δεκαετίας του 2010, καθώς οι πρωταγωνιστές παραμένουν ενεργοί και πολλά είναι τα μυστικά που θα αποκαλυφθούν στο μέλλον.

Την ίδια περίοδο, αρχές 2010, ο κόσμος διαβάζει το βιβλίο των Νταν Σένορ και Σαούλ Σίγκερ, που είναι πέμπτο στη λίστα με τα επιτυχημένα επιχειρηματικά βιβλία, σύμφωνα με τους New York Times. Ο τίτλος του βιβλίου που είχε κυκλοφορήσει στα τέλη του 2009 ήταν «Εθνος start up».

Την ώρα της οικονομικής καταστροφής της Ελλάδας, ο κόσμος προσπαθούσε να διερευνήσει άλλο μυστήριο:  

ΣΥΡΙΖΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Το κρυφό παιχνίδι με το δημόσιο χρέος

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

 

Η παρομοίωση ήταν από εκείνες που «έγραψαν». Αναφερόμενος στην επιμήκυνση της διάρκειας του δημοσίου χρέους που επιδίωκε το 2012 η κυβέρνηση, ο αρχηγός της αντιπολίτευσης Αλέξης Τσίπρας δήλωνε: «Η επιμήκυνση είναι ουσιαστικά ένα μακρύτερο σχοινί για να κρεμαστούμε». Παραπλανητικό αλλά χαριτωμένο.

 

Μετά μάθαμε πολλά και τον Ιούνιο του 2018, ο πρωθυπουργός, πλέον, Αλέξης Τσίπρας εμφανίστηκε στο Ζάππειο φορώντας κόκκινη γραβάτα επειδή πέτυχε 10ετή επιμήκυνση για το 1/3 του δημοσίου χρέους. Ούτε αυτό είναι κακό. Μπορεί να είναι γελοίο, αλλά δεν ενοχλεί εφόσον η πολιτική που ασκείται, συνεπάγεται μεν θυσίες για τον πληθυσμό αλλά το κράτος δεν δανείζεται, το δημόσιο χρέος μειώνεται έστω αργά, προκειμένου να γίνει βιώσιμο και να μπορεί να χρηματοδοτείται κανονικά, δηλαδή με δανεισμό από τις αγορές. Να φύγει επιτέλους ο βραχνάς που επιβαρύνει ολόκληρη την οικονομία, καθώς δυσκολεύει τη χρηματοδότηση και των ιδιωτικών επιχειρήσεων. Είναι από τους παράγοντες που περιορίζουν την ανάπτυξη.

 

Αυτά πιστεύουν οι «χρήσιμοι ηλίθιοι» κατά τον Λένιν, που έχουν την εντύπωση, έγινε ό,τι έγινε, αλλά τώρα που «φορέσαμε γραβάτα» τα πράγματα είναι διαφορετικά. Η ανάπτυξη έρχεται.

 

Κρίμα που αναγκάζομαι να τους απογοητεύσω, αλλά η αλήθεια είναι ότι τα τελευταία χρόνια το δημόσιο χρέος αυξάνεται. Το 2015, όταν οι ψηφοφόροι αποφάσισαν να σωθούν από το μνημόνιο (!) το δημόσιο χρέος της χώρας ήταν 321 δισ. ευρώ, ο κρατικός προϋπολογισμός αναγράφει ότι εφέτος το χρέος είναι 357,2 δισ. ευρώ σημειώνοντας αύξηση 11,2% την περίοδο αυτή, ενώ το χρέος ως ποσοστό του ΑΕΠ ξεπέρασε το 180% του ΑΕΠ και είναι το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ενωση. Ακολουθούν η Ιταλία με 133,1% και η Πορτογαλία με 124,9% του ΑΕΠ.

 

Με ποιο τρόπο αυξάνεται το δημόσιο χρέος αφού είμαστε εκτός αγορών; 

Τα «ψιλά γράμματα» του προϋπολογισμού φωτίζουν το μυστήριο. Οι χρηματοδοτικές ανάγκες του ελληνικού Δημοσίου το 2018 καλύφθηκαν με δάνεια συνολικού ύψους 21,7 δισ. ευρώ που εκταμιεύτηκαν από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Σταθερότητας (ESM), επταετές ομόλογο 3 δισ. ευρώ (αυτό που «βγήκαμε» στις αγορές) αλλά και αναχρηματοδότηση βραχυχρόνιου χρέους. Το τελευταίο είναι η δυνατότητα που έχει η κυβέρνηση να εκδίδει έντοκα γραμμάτια τρίμηνης, εξάμηνης και ετήσιας διάρκειας για τις ανάγκες της εγχώριας αγοράς και αγοράζουν οι ελληνικές κυρίως τράπεζες. Το επιτρεπόμενο ύψος της χρηματοδότησης αυτής είναι 15 δισ. ευρώ. Επίσης, το ελληνικό Δημόσιο έχει το δικαίωμα να εκμεταλλεύεται με ρέπος, καταθέσεις κρατικών οργανισμών μέχρι 15 δισ. ευρώ. Η κυβέρνηση εξαντλεί και τις δύο αυτές δυνατότητες και το δημόσιο χρέος αυξάνεται χωρίς αυτό να φαίνεται. Μια ακόμα ανομολόγητη αλχημεία…

 

Γιατί όμως το Δημόσιο δανείζεται από τον ESM, αφού έχουμε πλεόνασμα; 

 Μα είναι...

ΣΥΡΙΖΟΣΟΥΡΓΕΛΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΙΚΟ: Ο υπουργός που κάνει διευκολύνσεις

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Ανεξήγητη και υπερβολική θεώρησαν ορισμένοι την κατάρρευση τραπεζικών μετοχών τη «Μαύρη Τετάρτη» που πέρασε όταν οι τραπεζικές μετοχές έχασαν έως και 17,66% σε μία μέρα. Ηταν υπερβολική, όχι όμως ανεξήγητη.


Λίγες μέρες πριν από το τραπεζικό κραχ, αποκτήσαμε μία ακόμα ελληνική ιδιαιτερότητα. Η εποπτεία των τραπεζών δεν περιλαμβάνεται στις αρμοδιότητες του υπουργού Οικονομίας ή υφυπουργού του υπουργείου. 


Σε όλες τις χώρες, οι κυβερνήσεις αναθέτουν τη σχετική αρμοδιότητα στο υπουργείο αυτό όποια ονομασία και αν έχει. Οχι μόνον στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ενωσης αλλά και στη μακρινή Αυστραλία, στην εξωτική Ινδία, παντού, με τις τράπεζες ασχολούνται στο υπουργείο Οικονομίας.


Αντίθετα, η απόφαση του πρωθυπουργού ορίζει αρμόδιο για την εποπτεία του τραπεζικού συστήματος τον υπουργό Επικρατείας Αλέκο Φλαμπουράρη, αφαιρώντας την αρμοδιότητα από τον αντιπρόεδρο και υπουργό Οικονομίας Γ. Δραγασάκη. Προφανώς δεν είναι καλύτερος ο υπουργός Οικονομίας, απλά ήταν φυσιολογικό να έχει την αρμοδιότητα. Αντίθετα το προσόν του κ. Φλαμπουράρη δεν είναι οι γνώσεις του για τις τράπεζες, αλλά ότι αποτελεί μέρος της οικογένειας, επίλεκτο μέλος του στενού ηγετικού πυρήνα της κυβέρνησης. Είναι ένας «από εμάς». Ο κόουτς, στις σχέσεις του νεαρού ηγέτη με επιχειρηματίες. Γι’ αυτό δεν είναι τυχαία κίνηση, εκπέμπει κάποιο σήμα η πρωθυπουργική απόφαση.


Ο υπουργός Επικρατείας κ. Φλαμπουράρης είχε αναλάβει και την προεδρία της Διυπουργικής Επιτροπής Μεγάλων Εργων Υποδομής. Δραστηριοποιούνταν πολλά χρόνια ως εργολάβος και θεωρήθηκε «φυσική» η εμπλοκή του σε αρμοδιότητα άλλων. Παράλληλα, είναι «συντονιστής των δράσεων και στην ανάληψη πρωτοβουλιών σε θέματα βελτίωσης της ποιότητας ζωής». Η σχετική ιστοσελίδα καμαρώνει: «Για πρώτη φορά ένας υπουργός Επικρατείας επιφορτίζεται με το καθήκον της συγκέντρωσης και αξιολόγησης θεμάτων που απασχολούν την καθημερινότητα των πολιτών».


Η δουλειά του είναι να εξυπηρετεί πολίτες. Φροντίζει να αποκτήσουν άδεια οδήγησης όταν καθυστερεί, να αποκτήσουν φυσικό αέριο αυτόνομα σε διαμέρισμα πολυκατοικίας, επιταχύνει την έκδοση σεισμοδάνειου, τακτοποιεί την εξόφληση μεταφορέα μαθητών σε νησί του Ιονίου. Κάνει εξυπηρετήσεις που ενδεχομένως χάθηκαν στη γραφειοκρατία.


Αυτό κατάλαβαν οι αγορές. Αρμόδιος για τις τράπεζες αναλαμβάνει ο υπουργός εξυπηρετήσεων. Ο άνθρωπος που κάνει διευκολύνσεις. O πολιτικός dealmaker.  


Εχει διαφορά να επιταχύνεις μια σύνταξη που καθυστερεί από το να αποτρέπεις αναγκαστικά μέτρα σε μη εξυπηρετούμενο δάνειο μεγαλοξενοδόχου ή οικογένειας εκδοτών;  


Ναι, μεγάλη όταν είσαι μέτοχος τράπεζας που περιμένεις να μειωθούν τα κόκκινα δάνεια. 


 Η «ανεξήγητη» αλλαγή του υπουργού που εποπτεύει τις τράπεζες λειτούργησε ως σήμα για τις αγορές. Δεν ήταν τελικά ούτε αχρείαστη απόφαση ούτε αθώα κίνηση οργάνωσης κυβερνητικού έργου. Επιβεβαίωσε τις εκτιμήσεις (ή τον φόβο) ότι...

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η απενοχοποίηση της φοροδιαφυγής

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

«Με απόδειξη ή χωρίς;», ρωτάνε συχνά πριν από τη συναλλαγή. 


Η απάντηση είναι προβλέψιμη. Αν κάποιος πληρώνει με κάρτα, «υποχρεώνεται» να αγοράσει με απόδειξη πληρώνοντας και φόρους. Αν είναι τυχερός, ή προνοητικός και διαθέτει μετρητά, αξιοποιεί την ευκαιρία να πληρώσει λιγότερα. Δεν επιβαρύνεται με ΦΠΑ και ο «πωλητής» κερδίζει φόρους και ασφαλιστικές εισφορές.


Οταν τελειώσουν τα μνημόνια (εννοούμε όταν κάποτε πραγματικά θα τελειώσουν…), η εικόνα της οικονομίας θα είναι πολύ διαφορετική από ότι πριν απ’ αυτά. Η δυσάρεστη περίοδος θα αφήσει και θετικά αποτελέσματα, καθώς θα έχουν γίνει πράγματα που οι κυβερνήσεις χρειάζονταν να «υποχρεωθούν» από τους πιστωτές για να κάνουν. Μία από τις ιδιαίτερα αρνητικές συνέπειες, όμως, θα είναι η αποενοχοποίηση της φοροδιαφυγής. Ο συνδυασμός υψηλής φορολογίας και παράλογων ασφαλιστικών εισφορών αφήνει ελάχιστο περιθώριο για τις πραγματικές ανάγκες. Η φοροδιαφυγή από έγκλημα εις βάρος της κοινωνίας και των ειλικρινών φορολογουμένων έγινε τρόπος επιβίωσης. Κάτω από τις συνθήκες αυτές το έγκλημα δεν είναι να μην εκδίδεται απόδειξη αλλά να την ζητάνε κάποιοι ανάλγητοι πελάτες, που δεν κατανοούν ότι οι άνθρωποι έχουν ανάγκες. Αυτή η πληγή θα μείνει βαθιά χαραγμένη στο κοινωνικό ασυνείδητο. Το ηθικό πλεονέκτημα της φοροδιαφυγής.


Τα στοιχεία που καταγράφονται σε ανάλυση του ΣΕΒ είναι ενδεικτικά:


Η κατανάλωση το 2017 αυξάνεται σε μικρό ποσοστό, κατά 0,6% σε πραγματικές τιμές. Κι όμως, την ίδια περίοδο το διαθέσιμο εισόδημα σε πραγματικούς όρους (μετά την αφαίρεση φόρων, πληθωρισμού κ.λπ.) είναι μειωμένο κατά 0,3%. 


Πώς λοιπόν αυξήθηκε η κατανάλωση; 


Είτε με την αποταμίευση, που επίσης όμως μειώνεται, είτε με φοροδιαφυγή. Οσοι μπορούν, δεν πληρώνουν φόρους και επιβιώνουν. Δεν πληρώνουν φόρο εισοδήματος ούτε φυσικά ασφαλιστικές εισφορές, που φθάνουν συνολικά από 55 έως και 80% του εισοδήματος για κάποιες περιπτώσεις.


Βέβαια, οι αρμόδιες υπηρεσίες συνεχίζουν να ανακοινώνουν καταλόγους φοροδιαφυγής που εντόπισαν. Νομίζουν ότι θα τρομάξουν τους φοροφυγάδες, οι οποίοι όμως δεν είναι πλέον «άπληστα καθάρματα» αλλά άνθρωποι της διπλανής πόρτας που προσπαθούν να επιβιώσουν. 


Γιατρός δεν δήλωσε εισόδημα 500.000 ευρώ, συνταξιούχος είχε κρύψει εισόδημα 2,6 εκατ. ευρώ, δικηγόρος δεν έκοψε αποδείξεις 85.000 ευρώ. Μερικές από τις περιπτώσεις αυτές είναι πραγματικές και αναμφισβήτητες, άλλες προκύπτουν από μάλλον αυθαίρετη εκτίμηση υπηρεσιών και όλες οι υποθέσεις θα απασχολήσουν φορολογουμένους και υπηρεσίες, πολλά χρόνια. Μετά; Κάποια στιγμή, στα ψιλά γράμματα εφημερίδων θα υπάρχει μια δημοσίευση που λίγοι θα έχουν προσέξει. Οπως αυτή:  

ΣΥΡΙΖΟΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ: Η πολιτική οικονομία της εξουσίας

Toυ ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Η κυβέρνηση προβάλλει εύστοχα το ελαφρυντικό ότι δεσμεύεται από τις προβλέψεις του μνημονίου. Οι ξένοι πιστωτές, ευρωπαϊκές κυβερνήσεις και ΔΝΤ, προσφέρουν χαμηλότοκη χρηματοδότηση αλλά επέβαλαν αυστηρές δεσμεύσεις στην αύξηση των φορολογικών εσόδων και του αναγκαίου πλεονάσματος ώστε να εξυπηρετούνται οι δανειακές υποχρεώσεις.

Ουσιαστικά η ελληνική κυβέρνηση δεν ελέγχει τη δημοσιονομική πολιτική.  

Η ανομολόγητη αλήθεια είναι ότι κυβέρνηση χρεοκοπημένης χώρας και χωρίς τις μνημονιακές δεσμεύσεις δεν έχει περιθώρια να ασκήσει διαφορετική πολιτική. Αξιοποιούν όμως το πλεονέκτημα ότι όσα γίνονται επιβάλλονται από τους (κακούς) ξένους. Επειδή, όμως, έχει περιορισμένο έλεγχο στη διαμόρφωση οικονομικής πολιτικής, αναζητεί άλλα πεδία ώστε να αφήσει το αποτύπωμα της πολιτικής της.

Αυτή άλλωστε είναι η αγωνία κυβερνήσεων που εκλέγονται επειδή φαίνονται ριζικά διαφορετικές από τις προηγούμενες. 

Η ελληνική κυβέρνηση, για παράδειγμα, θεωρεί ότι δεν σχετίζεται με τις προηγούμενες που ήταν μέρος του «διεφθαρμένου συστήματος» και χρεοκόπησαν τη χώρα. Αυτή την αίσθηση διαφορετικότητας εκπέμπουν και κυβερνήσεις άλλων κρατών που προσπαθούν να αναδιαμορφώσουν τις αξίες της κοινωνίας, επιχειρούν κατάληψη του κράτους προκειμένου να αλλάξουν την κοινωνία. Γι’ αυτό θεωρούν καθήκον τους να ανατρέψουν το επιχειρηματικό σκηνικό, να παρέμβουν στη Δικαιοσύνη, τα μέσα ενημέρωσης και κυρίως την εκπαίδευση. Στους τομείς αυτούς θα κτίσουν τις νέες αξίες.

Δεν είναι τυχαίο ότι η παρέμβαση στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα γίνεται σε ένα δευτερεύον σημείο. Στην καθιέρωση κληρώσεων για την επιλογή σημαιοφόρων στα Δημοτικά. Είναι μηδαμινής σημασίας για την εκπαίδευση αλλά έχει ιδεολογικό στίγμα. Δηλώνουν ότι δεν αρέσει να προηγούνται οι καλοί. Θέλουν ισότητα. 

Αυτές τις μέρες στην Τουρκία εκδηλώνεται μια ενδιαφέρουσα κυβερνητική παρέμβαση. Η θεωρία του Δαρβίνου για την εξέλιξη αφαιρείται από τη διδακτέα ύλη. Κι εκεί η εκπαίδευση συνδέεται με την κυβερνητική κοσμοθεωρία. Οι μαθητές δεν πρέπει «να δηλητηριάζονται» με ιδέες που δεν είναι συμβατές με το Κοράνι. Αντίθετα εισάγεται η μελέτη της τζιχάντ (ιερός πόλεμος κατά των απίστων), ένας όρος που πρέπει να γνωρίζουν οι πιστοί.

Στην Ουγγαρία, η κυβέρνηση αισθάνεται την ανάγκη να τονώσει το πατριωτικό αίσθημα των μαθητών. Εισάγεται μάθημα πατριωτισμού και μαχητικής ικανότητας, που περιλαμβάνει εκτός από την τόνωση του εθνικού φρονήματος, διδασκαλία σκοποβολής και πάλης. 

Δεν αρκούν όμως οι παρεμβάσεις για την κατάληψη του κράτους και των θεσμών της πολιτείας, πρέπει να ελεγχθεί η...

ΣΥΡΙΖΟΤΣΑΡΛΑΤΑΝΑΔΙΚΟ: Η αυταπάτη γρήγορης εξόδου στις αγορές

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Ολοι καταφεύγουμε στα απλά. Απλοποιούμε τα πάντα για να τα κατανοήσουμε επειδή είναι εύκολο· συχνά γιατί είναι βολικό. Σιγά σιγά, γινόμαστε θύματα της υπεραπλούστευσης. Περιοριζόμαστε σ’ έναν κόσμο με εύκολες απαντήσεις, τον κόσμο που μας αρέσει, αλλά δεν υπάρχει. Είναι ο πλανήτης του λαϊκισμού. Κάθε απόχρωσης…


Θύματα της υπεραπλούστευσης, οι κυβερνήσεις που θέλουν διακαώς «να βγούμε στις αγορές». Για να απαλλαγούν από τις δεσμεύσεις με τις οποίες συμφώνησαν και να κάνουν ό,τι γίνονταν παλαιότερα. Να διορίζουν με δανεικά, να προσφέρουν μισθούς και επιδόματα, να κάνουν δημόσια έργα και μεγάλες κρατικές προμήθειες. Τα καλά της εξουσίας. Ολα όσα θεωρούν πολιτική…


Η ελληνική οικονομία βρέθηκε στη δυσάρεστη θέση να μην μπορεί να δανείζεται και οι πιστωτές της δέχθηκαν να τη δανείσουν με χαμηλό επιτόκιο αλλά με αντάλλαγμα συγκεκριμένο πρόγραμμα λιτότητας.


Εξοδο στις αγορές είχε επιχειρήσει και η κυβέρνηση Σαμαρά το 2014. Πίστευε ότι με την πρώτη «συμβολική» έξοδο στις αγορές θα αλλάξει την ατμόσφαιρα και θα έχει εκλογικά οφέλη στις επερχόμενες ευρωεκλογές. Η αντίδραση της τότε αντιπολίτευσης ήταν σφοδρή. Ο αρχηγός της αξιωματικής αντιπολίτευσης Αλ. Τσίπρας χαρακτήριζε την έξοδο στις αγορές «κοροϊδία και στημένη θεατρική έξοδο, με προσυμφωνημένη αγοραπωλησία». Η απειλή που αισθανόταν η αντιπολίτευση ήταν να πετύχει η κυβέρνηση έξοδο στις αγορές, να κερδίσει τις εντυπώσεις, να απαλύνει τα σκληρά μέτρα και να παραμείνει στην εξουσία.


Αυτό που τότε καταδικάστηκε ως προεκλογικό τρικ, συμπαιγνία με ξένους, επιχειρούν σήμερα οι επικριτές του. Θέλουν… αριστερή «έξοδο στις αγορές»!


Μια κυβέρνηση, που επιβάλλει βαριά και άδικη φορολογία για να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις, επιθυμεί να δανειστεί από τις αγορές με 4%, ενώ σήμερα πληρώνει 1,5% στα κράτη. 


Γιατί;  


Για να ισχυριστούν ότι...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ο Πατούλης εισπράκτορας

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Μία από τις αφανείς επιπτώσεις της κρίσης είναι η περιφρόνηση στοιχειωδών δικαιωμάτων των πολιτών από οποιονδήποτε. Αρκεί να έχει μια σφραγίδα και θράσος. 

Η κρίση μπορεί να «αναβαθμίσει» ακόμα κι ένα δεξιοτέχνη των δημοσίων σχέσεων, όπως ο δήμαρχος Αμαρουσίου Γιώργος Πατούλης, σε αδίστακτο εισπράκτορα, που αδιαφορεί για την ταλαιπωρία που προκαλεί.
 

Η διδακτική ιστορία αρχίζει, όταν ανυποψίαστος πολίτης αντιλαμβάνεται ξαφνικά ότι ο τραπεζικός λογαριασμός του δεσμεύτηκε. Γεμάτος περιέργεια και οργή πάει στην τράπεζα και μαθαίνει ότι πρόκειται για απαίτηση του Δήμου Αμαρουσίου, ύψους 55,89 ευρώ, που προκύπτει από κλήση της Τροχαίας. Οι ευγενικοί τραπεζοϋπάλληλοι τον συμβουλεύουν να πάει στο δημαρχείο, να πληρώσει την κλήση ώστε να αρθεί η δέσμευση.  

Πηγαίνει.
 

Στην ταμειακή υπηρεσία του δήμου, δεν αισθάνεται μοναδικός. Αντιλαμβάνεται ότι χιλιάδες λογαριασμοί δεσμεύτηκαν λίγο πριν από το τέλος του έτους. Με ένα απλό έγγραφο του δήμου. Χωρίς να γνωρίζουν οι θιγόμενοι την οφειλή! 

Είναι, ωστόσο, ακόμα περισσότερες χιλιάδες οι οφειλέτες εναντίον των οποίων δεν έχει ληφθεί το αναγκαστικό αυτό μέτρο. Γιατί;  

Επειδή αυτό βολεύει· είναι εύκολο. Επειδή οι υπόλοιπες οφειλές δεν έχουν μηχανογραφηθεί, ενδεχομένως αφορούν μεγάλα ποσά...
 

Βέβαια, η μηχανογράφηση είναι υπερβολή των υπαλλήλων, αφού τα γραφεία ασφυκτιούν κάτω από στοίβες χαρτιών, χοντροί φάκελοι έχουν αφεθεί πρόχειρα σε καρέκλες, οι άνθρωποι στριμώχνονται γύρω από ντουλάπες που προφανώς είναι γεμάτες με άλλα χαρτιά...
 

Ο πολίτης πληρώνει την οφειλή, η οποία για κάποιον περίεργο λόγο αυξάνεται καθώς οι αρμόδιοι ανακαλύπτουν και παλαιότερη κλήση για την οποία δεν ζητήθηκε δέσμευση τραπεζικού λογαριασμού. Η παλαιότερη κλήση αφορά παράνομο παρκάρισμα το έτος 2003, αλλά η έννοια της παραγραφής είναι πολύπλοκη για να γίνει αποδεκτή...
 

Πληρώνει και φεύγει με τη διαβεβαίωση ότι η υπηρεσία θα ενημερώσει («σήμερα», του λένε) τις τράπεζες για την άρση της κατάσχεσης. Οι μέρες περνούν και οι τράπεζες δεν έχουν ενημερωθεί. Η «μηχανογραφημένη» υπηρεσία ξέχασε να στείλει την άρση. Χρειάζεται να επιστρέψει ο πολίτης στην ταμειακή υπηρεσία του δήμου για να πάρει ο ίδιος το έγγραφο της άρσης και να το πάει στις τράπεζες.
 

Βέβαια, όλες οι τράπεζες δεν είναι ίδιες. Μια καλή τράπεζα, όπως η Τράπεζα Πειραιώς, φρόντισε να μην ταλαιπωρήσει τον πελάτη και απλά δέσμευσε το ποσό των 55,89 ευρώ. Μια γραφειοκρατική τράπεζα, όπως η HSBC, δέσμευσε τον λογαριασμό μην επιτρέποντας στον πελάτη ούτε την ενεργοποίηση νέας κάρτας! Μια τυπική τράπεζα, Alpha, αφαίρεσε το ποσό των 55,89 ευρώ και πλήρωσε τον δήμο που δεν το είχε αντιληφθεί και εισέπραξε κι από τον πολίτη, το ίδιο ποσό!
 

Υπάρχει και μία λεπτομέρεια: 

ΣΥΡΙΖΟΤΣΑΡΛΑΤΑΝΑΔΙΚΟ: Η καταστροφή των λέξεων

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Οι ανακοινώσεις για τον κρατικό προϋπολογισμό του 2017 αποδεικνύουν τη μεγάλη προσπάθεια του κυβερνητικού επιτελείου να αλλοιώσει τη σημασία των λέξεων. 

Μέσα από τις ανακοινώσεις που αναμεταδίδουν τα μέσα που διαθέτει η κυβερνητική πλειοψηφία, αλλά και πολλά άλλα, από «κεκτημένη ταχύτητα», χάνεται το νόημα, το περιεχόμενο που μεταβιβάζει μια λέξη ή μια ομάδα λέξεων. 

Η μεγαλύτερη κυβερνητική επιτυχία είναι ότι επιχειρεί, και σε μεγάλο βαθμό επιτυγχάνει, την αλλοίωση της πραγματικότητας, μέσα από την αλλαγή της σημασίας των λέξεων. Γι’ αυτό, στο επίσημο κείμενο για τον προϋπολογισμό, οι απλές λέξεις με πραγματικό νόημα καταργούνται:

  Δεν υπάρχει αύξηση φόρων, ούτε μείωση συντάξεων. Υπάρχουν «δημοσιονομικές παρεμβάσεις», «συνταξιοδοτικές παρεμβάσεις», «αναμόρφωση κώδικα φορολογίας εισοδήματος», «αναμόρφωση φορολογίας οχημάτων», «παρεμβάσεις στο σκέλος των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού»!
 

Με τον τρόπο αυτό, ανάμεσα σε «παρεμβάσεις» και «αναμόρφωση», το 2017 οι φορολογούμενοι θα πληρώσουν 3,1 δισ. περισσότερους φόρους. Αυτό είναι το σύνολο των προβλεπόμενων «παρεμβάσεων στο σκέλος των εσόδων του κρατικού προϋπολογισμού». Και επιπλέον δεν υπάρχουν μειώσεις δαπανών, άλλες «παρεμβάσεις», όπως η περικοπή των δαπανών για συντάξεις, κατά 600 εκατ. ευρώ, ενώ αυξάνονται οι συνταξιούχοι, μείωση κοινωνικών επιδομάτων, εισφορών κοινωνικής ασφάλισης κ.λπ., δηλαδή «παρεμβάσεις» που υπολογίζονται στα 874,1 εκατ. ευρώ.
 

Στην πραγματικότητα, ο νέος κρατικός προϋπολογισμός δεν είναι μια οικονομική άσκηση, είναι λογοτεχνικό επίτευγμα που καταργεί παλιές, «φθαρμένες» λέξεις με αρνητικό περιεχόμενο αλλά απόλυτη σαφήνεια, και υιοθετεί μια ουδέτερη φρασεολογία για να κρύψει το αποκρουστικό πρόσωπο της πολιτικής που εφαρμόζεται. Η προσπάθεια, δεν μένει άλλωστε στα κείμενα, καθώς σύσσωμο το κυβερνητικό επιτελείο ακροβολίζεται σε τηλεοπτικά παράθυρα και ραδιοφωνικές συνεντεύξεις για να μεταδώσει το μήνυμα: Δεν μειώνονται οι συντάξεις, δεν αυξάνονται οι φόροι, γίνονται παρεμβάσεις, θετικά πράγματα...
 

Η πιο ακραία κριτική που φοβάται να αντιμετωπίσει η κυβερνητική προπαγάνδα είναι...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Επικίνδυνοι επώνυμοι

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Η καθοδική πορεία του Χρηματιστηρίου, η επιδείνωση οικονομικών δεικτών και η απουσία επενδύσεων περιγράφουν το σημαντικότερο πρόβλημα της οικονομίας, την έλλειψη αξιοπιστίας και εμπιστοσύνης. Το έλλειμμα αυτό αποδεικνύεται σημαντικότερο από το δημοσιονομικό, επειδή ενισχύεται καθημερινά με πράξεις, παραλείψεις αλλά κυρίως δηλώσεις κυβερνητικών παραγόντων.

Κάποιες ανακοινώσεις θυμίζουν μιαν αντίληψη που είχε χρησιμοποιηθεί κάποτε, εναντίον της Αριστεράς. Δηλώνουν ότι υπάρχουν «επικίνδυνοι πολίτες», τα μιάσματα που πρέπει να διωχθούν και να απομονωθούν επειδή είναι πιθανό να μολύνουν τους αγνούς πολίτες. Αυτή τη φορά τα «μιάσματα» είναι οι «ισχυροί», οι «επώνυμοι», αυτοί που «είχαν ευνοηθεί σκανδαλωδώς»!

 
Το χειρότερο είναι ότι αυτή η αντίληψη εκφράζεται ακόμα κι από κυβερνητικούς αξιωματούχους η αποστολή των οποίων είναι να είναι δίκαιοι προς όλους, είτε είναι ισχυροί είτε όχι. Κι όμως, αυτοί κυρίως προτιμούν τον ρόλο του τιμωρού.

 
Τα παραδείγματα είναι πολλά. 

Ο αναπληρωτής υπουργός Οικονομικών, Τρύφων Αλεξιάδης, που έχει το καθήκον να περιορίσει τη φοροδιαφυγή από όπου κι αν προέρχεται, είναι σαφής. Φλέγεται από την επιθυμία να πλήξει «τους ισχυρούς». Δηλώνει στη Βουλή ότι «δεν υπάρχει περίπτωση οικονομικά ισχυροί που φοροδιαφεύγουν να δουν τα χρέη τους να διαγράφονται. Αντίθετα, αυτοί είναι στο στόχαστρο του ελέγχου, γιατί τα προηγούμενα χρόνια απολάμβαναν απαλλαγές με σκανδαλώδεις διατάξεις». Δηλαδή αντί να αλλάξει ό,τι θεωρεί «σκανδαλώδη διάταξη», θέτει κάποιους «στο στόχαστρο»!

 
Διευκρινίζοντας τι εννοεί «στόχαστρο», διαβεβαίωσε ότι ο έλεγχος για φοροδιαφυγή γίνεται κάτω από την επίβλεψη των οικονομικών εισαγγελέων, οι οποίοι, όπου διαπιστώνουν ότι υπάρχει φοροδιαφυγή, προχωρούν σε δεσμεύσεις περιουσιακών στοιχείων και τραπεζικών λογαριασμών.

Προφανώς δεν ήταν τυχαία η πρόσφατη ανακοίνωση του πρωθυπουργού στο υπουργικό συμβούλιο ότι «η διαπλοκή το επόμενο διάστημα τελειώνει» καθώς «βιώνει τις τελευταίες μέρες της πρωτοκαθεδρίας της, της εξουσίας της».

Γι’ αυτό έσπευσαν οι κυβερνητικοί παράγοντες που διαγκωνίζονται να αποδείξουν ότι «για πρώτη φορά ισχυροί και επώνυμοι πληρώνουν», πιστεύοντας ότι οι άνεργοι, οι χαμηλόμισθοι, οι χαμηλοσυνταξιούχοι ενθουσιάζονται επειδή η κυβέρνηση αποφάσισε διώξεις ισχυρών. Ικανοποιούνται επειδή οι ίδιοι μεν είναι φτωχότεροι αλλά πλήττονται και… άλλοι!

 

Η επιχείρηση δίωξης «των ισχυρών» προφανώς ταιριάζει και με τη μείωση των αδειών για τηλεοπτικούς σταθμούς που είναι λιγότερες, με το υποκριτικό επιχείρημα ότι «το κύριο μέλημα της κυβέρνησης είναι η οικονομική βιωσιμότητα των τηλεοπτικών επιχειρήσεων για να μη δημιουργούνται στρεβλώσεις στην αγορά». Ευτυχώς η κυβέρνηση δεν προσπάθησε να λύσει το πρόβλημα βιωσιμότητας των σουβλατζίδικων που επίσης είναι υπεράριθμα, των εφημερίδων, των κινηματογράφων, των ταξί κ.λπ.

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: To παράλογο «δικαίωμα» ενός παράλογου αρχιm@l@k@ λαού!

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΣΕΡΑΦΕΙΜ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗ

Κίνημα «δεν πληρώνω» υπάρχει σε πολλές χώρες. Σε όλες, είναι κινήσεις που βοηθούν ανθρώπους που έχουν αδικηθεί από εταιρείες, ιδιωτικές ή κρατικές. Υπάρχουν θεσμοί –συνήθως λειτουργούν με εθελοντές– που βοηθούν ιδιώτες που αδικήθηκαν. 

Το «δεν πληρώνω» παγκοσμίως αφορά εκείνους που δεν θέλουν να πληρώσουν, επειδή δεν απέκτησαν την υπηρεσία ή το προϊόν που πλήρωσαν. Παραπλανήθηκαν ή εξαπατήθηκαν. Χρεώθηκαν υπερβολικά για παρκάρισμα, η πτήση τους ακυρώθηκε και διεκδικούν αποζημίωση, τους επιβλήθηκε υψηλό πρόστιμο από την τροχαία χωρίς να ευθύνονται… Είναι στην πραγματικότητα κίνημα υπεράσπισης των δικαιωμάτων που θίγονται από την αυθαιρεσία εταιρειών, οργανισμών, κρατικών υπηρεσιών. Υπερασπίζονται τα δικαιώματα απλών ανθρώπων που έχουν καταπατηθεί από το κράτος ή από εταιρείες.

 

Στην Ελλάδα, τα επτά τελευταία χρόνια, δημιουργήθηκε ένα διαφορετικό κίνημα. Υπερασπίζεται το αυθαίρετο «δικαίωμα» κάποιου να μην πληρώσει υπηρεσίες που χρησιμοποιεί! 

Θέλουν να μην πληρώσουν διόδια για δρόμους που χρησιμοποίησαν. Να καταργήσουν το εισιτήριο των 5 ευρώ που υπήρχε στα νοσοκομεία. Να επανασυνδεθούν οι λογαριασμοί ρεύματος που δεν πληρώθηκαν. Να μην πληρώνουν οι επιβάτες εισιτήρια στα μέσα συγκοινωνίας. Και ταυτόχρονα να μη γίνουν επενδύσεις (Σκουριές, Κερατέα κλπ.) για τις οποίες υπάρχουν αντιδράσεις από τοπικούς παράγοντες.

 

Ενα μείγμα αφέλειας, εμπάθειας και διάλυσης που «στολίζεται» ιδεολογικά ως «ανυπακοή στο κράτος, σε μία πολιτεία που δεν είναι σε θέση να τηρήσει τις στοιχειώδεις υποχρεώσεις της». 

Με αφορμή τις μεγάλες αυξήσεις στα διόδια των εθνικών οδών, αναδείχθηκε μια παράλογη συμπεριφορά. Με το πρόσχημα αυτό, δημιουργήθηκε κίνημα όσων δεν θέλουν να πληρώσουν υπηρεσίες που χρησιμοποιούν.

 

Ωστόσο επειδή το κόστος δεν εξατμίζεται, θα το πληρώσουν στην πραγματικότητα αυτοί που δεν πήγαν στο νοσοκομείο, αυτοί που δεν είναι επιβάτες των μέσων συγκοινωνίας, όσοι πλήρωσαν τους δικούς τους λογαριασμούς. Η πλειοψηφία.
 

Η αρχή ότι το κράτος έχει υποχρέωση να παρέχει δωρεάν όλες τις υπηρεσίες που χρειάζεται για τη διαβίωση των πολιτών, δεν έχει εφαρμοστεί πουθενά. Ούτε στη Σοβιετική Ενωση δεν ήταν δωρεάν όλα όσα χρειάζονται οι άνθρωποι για να ζήσουν, από τις συγκοινωνίες έως τη στέγη, τη θέρμανση, το ρεύμα κλπ. Επιπλέον, οι άνθρωποι πλήρωναν στη μαύρη αγορά προϊόντα που δεν υπήρχαν στην επίσημη.

 

Κι όμως στην Ελλάδα κάποιοι υποστηρίζουν ότι αποτελεί «πολιτική πρωτοπορία» να θεωρηθούν δημόσια αγαθά και άρα δωρεάν, τα πάντα.