"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΣΥΜΒΑΣΕΙΣ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ - ΕΓΧΩΡΙΟΣ ΑΡΙΣΤΕΡΟΣ ΑΝΘΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ηθικολογία και εθνικό συμφέρον

 

Γράφει ο  ΦαήλοςΜ. Κρανιδιώτης

Το διεθνές περιβάλλον παραμένει μια ζούγκλα, ο Νόμος του Ξίφους δεν έπαυσε ποτέ να ισχύει. Δεν υπάρχει διεθνές δικαστικό όργανο που να μπορεί να υποχρεώσει μια κραταιά δύναμη να σκύψει το κεφάλι και να βάλει το σπαθί της ισχύος στο θηκάρι του. Και η ισχύς είναι πρωτίστως τα όπλα, όταν υπάρχει ηγεσία που δεν διστάζει να τα χρησιμοποιήσει.

Η Κυπριακή Δημοκρατία είχε και έχει χίλια δίκια για την τουρκική εισβολή του 1974 και το όργιο αίματος, λεηλασίας, βιασμών, εγκλημάτων κατά της Ανθρωπότητας. Εχει κορνιζάρει τρία στρέμματα ψηφίσματα του ΟΗΕ και αποφάσεις Δικαστηρίων.

Δεν έχει πάρει πίσω ούτε μισό μέτρο γης.

Οι βιαστές των κοριτσιών και ηλικιωμένων γιαγιάδων, οι δολοφόνοι αμάχων και αιχμαλώτων, οι λεηλάτες περιουσιών και αρχαιοτήτων και όσοι πολιτικοί και στρατιωτικοί, Τούρκοι και Τουρκοκύπριοι, τους καθοδήγησαν και κάλυψαν τους αυτουργούς σε αυτά τα χιλιάδες εγκλήματα πεθαίνουν στα κρεβάτια τους, ελεύθεροι, ατιμώρητοι. Οσοι ζουν ακόμη κομπάζουν στα καφενεία της Τουρκίας και των Κατεχομένων για τις κτηνώδεις πράξεις τους. Ούτε ένας δεν οδηγήθηκε στο Δικαστήριο, και λίγα διεθνή εντάλματα σύλληψης που εκδόθηκαν, π.χ. για τους δολοφόνους του Τάσου Ισαάκ και του Σολωμού Σολωμού, έμειναν ανεκτέλεστα.

Τα έχει λύσει τα ζητήματα αυτά ο Θουκυδίδης στον διάλογο Αθηναίων και Μηλίων, μη σας κουράζω.

Είναι αστεία λοιπόν η ηθικολογία, έστω και με πατριωτικό ένδυμα, όταν μιλάμε για τον αληθινό κόσμο και την υπεράσπιση και προώθηση των εθνικών συμφερόντων.

Ποιος είναι ο εχθρός;

Η Τουρκία. Θέλει, το λένε, το γράφουν, το πράττουν οι ταγοί της, οι καθεστωτικοί δημοσιογράφοι του ισλαμοφασισμού, οι «διανοούμενοι» του τουρκογενούς πρωτοφασισμού, να μας καταπιεί, θέλει να αρπάξει ξανά όλη τη γη μας, τη θάλασσα, τον αέρα, να σκοτώσει κι άλλα παιδιά μας και ύστερα να σφάξει όποιους αρνηθούν να υποταχθούν, να εξισλαμιστούν ή να πληρώσουν τη ζίγια, τον φόρο των «απίστων».

Αυτό λέει το Ισλάμ, και όπως λέει ο ίδιος ο γιαλατζί σουλτάνος, ο απόγονος εξισλαμισμένων Ποντίων από την Ποταμιά της Ριζούντας, ο δισέγγονος του Μεμή Μπατάγογλου, που σήμερα λέγεται Ερντογάν: «Τι πάει να πει μετριοπαθές Ισλάμ. Αυτό μας προσβάλλει. Το Ισλάμ είναι ένα!», και «Η δημοκρατία είναι ένα λεωφορείο για να φτάσουμε εκεί που θέλουμε (σημ. το χαλιφάτο), όταν φτάσουμε, δεν το χρειαζόμαστε πια». Μετά κατεβαίνουν από το λεωφορείο και έχει Σαρία για την κοινότητα των «πιστών» και λεπίδι για τους «απίστους». Και αυτοί όλοι, είτε λέγονται Σουνίτες είτε Σιίτες, Τούρκοι, ή Ιρανοί και οι πληρεξούσιοί τους, Ισλαμικό Κράτος, Χαμάς, Χεζμπολάχ, προχωράνε.

Το παρακλάδι των Αδελφών Μουσουλμάνων, συνεργατών του Χίτλερ και του Χίμλερ, που κυβερνά την Τουρκία και για λίγο κυβέρνησε και την Αίγυπτο, εκεί το πάει. Οσο δυναμώνουν τόσο πιο καθαρά το λένε και όσο αυξάνονται οι κοινότητες των μαντράχαλων στρατεύσιμης ηλικίας που έρχονται στη Δύση τόσο πιο πολύ ξεθαρρεύουν και οι προφυλακές τους μέσα στις δυτικές μητροπόλεις. Δείτε τα χάλια της Αγγλίας, της Γαλλίας, του Βελγίου, που οδεύει η Γερμανία. Σε λίγο οι ισλαμικές μάζες, κινούμενες εκλογικά ως μπλοκ, θα καθορίζουν τις εκλογές. Τώρα το κάνουν σε μερικές περιφέρειες, τοπικά, αν όμως συνεχιστεί η πληθυσμιακή αύξησή τους, θα το κάνουν και σε εθνική κλίμακα.

Η ψήφος των γηγενών, μη μουσουλμάνων, θα διασπάται σε διάφορα κόμματα, αυτοί όμως θα κινούνται μαζικά στην ίδια κατεύθυνση. Εάν τα πράγματα συνεχίσουν να κινούνται στην ίδια φορά, με τους ίδιους ρυθμούς πληθυσμιακής αύξησης των μουσουλμάνων και τη δημογραφική συρρίκνωση των χριστιανών Ευρωπαίων, θα ζήσουμε μια εσωτερική κατάρρευση, που θα περάσει μέσα από τρομερές κοινωνικές, θρησκευτικές και φυλετικές συγκρούσεις.

Σύμφωνα με το manual του, το Ισλάμ πρέπει να επεκταθεί σε όλο τον πλανήτη και όποιος αντισταθεί, ουαί και αλίμονό του. Μπορεί να χρειαστεί ακόμη και εξαπάτηση, παραπλάνηση, υπάρχει όρος και γι’ αυτό, να χρησιμοποιηθούν ακόμη και οι δημοκρατικοί θεσμοί και τα ανθρώπινα δικαιώματα γι’ αυτόν τον σκοπό, ο οποίος όμως παραμένει γι’ αυτούς απαράλλακτος, η επέκταση σε όλο τον κόσμο και με τη βία, όπου χρειαστεί. Μετά θα πάνε στον υπόνομο του σφαγείου δημοκρατία και δικαιώματα.

Το πόσοι αριστεροί είναι χρήσιμοι ηλίθιοι στην υπηρεσία αυτού του σκοπού είναι κάτι απίθανο αλλά αληθές.

Το μίσος τους για τη Δύση, την Ευρώπη, τις ΗΠΑ, τον Χριστιανισμό, τον καπιταλισμό, τους Εβραίους είναι αβυσσαλέο, σε βαθμό που να θέλγονται από αληθινούς γενοκτόνους φονιάδες γυναικών, μωρών, που κανονικοποιούν την παιδεραστία, την κακοποίηση, είτε σεξουαλική είτε ξυλοδαρμό, των γυναικών.

Ετσι, όχι μόνον οι ελληνόφωνοι αριστεροί αλλά και ηθικολογούντες πατριώτες, με τη φορά του λανθάνοντος αντισημιτισμού, επιπλοκή από τον μιμητισμό του κεντροευρωπαϊκού νασιοναλισμού, που έχει τόση σχέση με τον Ελληνισμό, όση εγώ με το μπαλέτο, καταλήγουν να ψέγουν το αυτονόητο, την επιδίωξη της Ελλάδας να αποκτήσει έναν πολλαπλασιαστή ισχύος στην αντιπαράθεση με τον επεκτατισμό του τουρκικού ισλαμοφασισμού συμμαχώντας με το Ισραήλ.

Να ακουμπήσουμε το κεφάλι μας στο κούτσουρο, λοιπόν, και να γυμνώσουμε τον λαιμό μας, για να μας κάνουν κουρμπάνι. Τουλάχιστον, ως σφάγια, θα έχουμε την εκτίμηση του Διεθνούς Ποινικού «Δικαστηρίου», ε;

Και οι Μεχμετζίκ, που στις εξόδους από τις μονάδες τους κάθονται σε ένα κλεμμένο ελληνικό καφενείο στην Κερύνεια, πίνουν τα σερμπέτια τους και μπεγλεράνε, θα μας μακαρίζουν που δεν φέραμε ως το τέλος τούμπα την ισορροπία υπέρ μας, γιατί αφήσαμε στην άκρη τον Θουκυδίδη και πιάσαμε το μαρκούτσι του ναργιλέ και την ηθικολογία.

Αδέρφια, εκεί όπου είναι το εθνικό συμφέρον, εκεί όπου είναι η ισχύς, εκεί είναι και...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Επίσκεψη Μακρόν στην Ελλάδα: μηνύματα και το δύσκολο ερώτημα της γαλλικής συνδρομής

 

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ 

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Η επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα δεν ήταν μια τυπική διπλωματική στάση.

Ήταν μια επίσκεψη σχεδιασμένη για να εκπέμψει μήνυμα αποτροπής: προς την Τουρκία χωρίς να κατονομαστεί, προς τις ΗΠΑ σε μια περίοδο αμφιβολιών για τη νατοϊκή συνοχή, προς την Ευρώπη που αναζητά αμυντική ταυτότητα, αλλά και προς το εσωτερικό ακροατήριο σε Ελλάδα και Γαλλία.

Η εικόνα του Μακρόν και του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φρεγάτα «Κίμων», μαζί με την ανανέωση της στρατηγικής αμυντικής εταιρικής σχέσης, είχε προφανή συμβολισμό: η ελληνογαλλική σχέση δεν παρουσιάζεται πλέον ως απλή φιλία, αλλά ως σχέση στρατηγικής ασφάλειας. Η ανανέωση της συμφωνίας του 2021 για ακόμη πέντε χρόνια, με πρόβλεψη περαιτέρω αυτόματης ανανέωσης, είχε προαναγγελθεί ως κεντρικό αντικείμενο της επίσκεψης.

Η ελληνική πλευρά θέλησε να παρουσιάσει τη συμφωνία ως «μπετόν αρμέ» εγγύηση.

Η γαλλική πλευρά, από την άλλη, θέλησε να τη συνδέσει με το μεγάλο αφήγημα Μακρόν: την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, δηλαδή μια Ευρώπη που δεν περιμένει πάντοτε την Ουάσιγκτον για να αποφασίσει αν θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Ο ίδιος ο Μακρόν έδωσε τον τόνο με τη φράση ότι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής «δεν είναι λόγια» και ότι η Γαλλία θα είναι στο πλευρό της Ελλάδας, απευθυνόμενος και σε «αντιπάλους και δυνάμει εχθρούς».

Τι συζητήθηκε και τι υπογράφηκε

Το πακέτο της επίσκεψης ήταν ευρύτερο από την άμυνα, αλλά η άμυνα ήταν ο πυρήνας του.

Υπογράφηκαν εννέα συμφωνίες ή κείμενα συνεργασίας: η Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση, η ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας–Γαλλίας, οδικός χάρτης συνεργασίας των δύο ΥΠΕΞ, συμφωνίες για επαγγελματική εκπαίδευση, ανώτατη εκπαίδευση και έρευνα για την περίοδο 2026-2030, συνεργασία στην πυρηνική τεχνολογία, ψηφιακά ωκεάνια συστήματα, αμυντική έρευνα και καινοτομία, καθώς και πλαίσιο υποστήριξης για τους πυραύλους MICA IR/RF της MBDA.

Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η επίσκεψη δεν περιορίστηκε στη ρητορική «Ελλάς–Γαλλία–Συμμαχία». Περιέλαβε τρία επίπεδα.

Πρώτον, το στρατιωτικό: Rafale, φρεγάτες, MICA, αμυντική τεχνολογία, διαλειτουργικότητα.

Δεύτερον, το πολιτικό: κοινός βηματισμός σε Ε.Ε., ΝΑΤΟ, Ανατολική Μεσόγειο και ευρωπαϊκή άμυνα.

Τρίτον, το βιομηχανικό και τεχνολογικό: πυρηνική τεχνολογία, ψηφιακά ωκεάνια συστήματα, έρευνα, ανώτατη εκπαίδευση.

Το μήνυμα είναι ότι η σχέση δεν θέλει να είναι μόνο «αγοράζω γαλλικά όπλα», αλλά πιο μόνιμη σύζευξη στρατηγικών συμφερόντων.

Ωστόσο, εδώ χρειάζεται κριτική στάση.

Η Γαλλία δεν δρα από φιλελληνισμό. Έχει συμφέρον να πουλήσει αμυντικό υλικό, να ενισχύσει τη γαλλική αμυντική βιομηχανία, να αποκτήσει πιο σταθερό αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο και να προωθήσει την ευρωπαϊκή άμυνα με γαλλική σφραγίδα.

Η Ελλάδα επίσης αγοράζει τεχνολογία, πολιτική πρόσβαση και αποτρεπτικό βάθος.

Αυτή είναι η ουσία των σύγχρονων συμμαχιών: δεν είναι ρομαντικές, είναι συναλλακτικές — αλλά όσο τα συμφέροντα συμπίπτουν, τόσο πιο αξιόπιστη γίνεται η συμμαχία.

Το κρίσιμο σημείο: η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής

Η βάση της συζήτησης είναι το άρθρο 2 της ελληνογαλλικής συμφωνίας του 2021. Σύμφωνα με το κείμενο, τα δύο μέρη παρέχουν βοήθεια και συνδρομή «με όλα τα κατάλληλα μέσα» και, εφόσον χρειαστεί, «με τη χρήση ένοπλης βίας», εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι λαμβάνει χώρα ένοπλη επίθεση κατά της επικράτειας ενός από τα δύο κράτη.

Αυτό είναι ισχυρότερο από μια γενική πολιτική δήλωση. Δεν είναι όμως μηχανισμός αυτόματου πολέμου. Υπάρχουν τρεις κρίσιμες λέξεις: «ένοπλη επίθεση», «επικράτεια» και «διαπιστώσουν από κοινού».

Δηλαδή, η ρήτρα ενεργοποιείται καθαρά όταν υπάρχει σαφής ένοπλη επίθεση στην ελληνική επικράτεια. Αν όμως έχουμε γκρίζα ζώνη — θερμό επεισόδιο μικρής κλίμακας, υβριδική πίεση, αμφισβητούμενη θαλάσσια περιοχή, επεισόδιο σε ΑΟΖ ή κρίση που δεν έχει αμέσως τον χαρακτήρα κλασικής επίθεσης — τότε η πολιτική ερμηνεία θα είναι καθοριστική.

Αυτό δεν μειώνει τη σημασία της ρήτρας. Απλώς την προσγειώνει. Η αξία της βρίσκεται κυρίως στην αποτροπή πριν από την κρίση. Ο αντίπαλος πρέπει να υπολογίζει ότι μια σύγκρουση με την Ελλάδα μπορεί να φέρει γαλλική εμπλοκή, έστω και με τρόπους που δεν θα ανακοινωθούν εκ των προτέρων: αποστολή ναυτικών δυνάμεων, πληροφορίες, αεροπορική παρουσία, στρατιωτικό υλικό, διπλωματική κάλυψη, κοινό ευρωπαϊκό μέτωπο. Αυτό από μόνο του ανεβάζει το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.

Η ευρωπαϊκή διάσταση: Άρθρο 42.7 και ΝΑΤΟ

Ο Μακρόν συνέδεσε την ελληνογαλλική ρήτρα με το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε. Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι, εάν κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη-μέλη έχουν υποχρέωση να το βοηθήσουν με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους.

Εδώ όμως βρίσκεται μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη νομική υποχρέωση και στην επιχειρησιακή πραγματικότητα. Το Reuters επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με το ΝΑΤΟ, το άρθρο 42.7 της Ε.Ε. δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες στρατιωτικές δομές και επιχειρησιακά σχέδια, ενώ έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, από τη Γαλλία μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015.

Το ΝΑΤΟ, από την άλλη, διαθέτει δομές, στρατηγεία, σχέδια, δυνάμεις και δεκαετίες συλλογικής άμυνας. Αλλά και το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε σύμμαχος στέλνει στρατό. Το ίδιο το ΝΑΤΟ αναφέρει ότι η συνδρομή μπορεί ή μπορεί να μη συνεπάγεται χρήση ένοπλης βίας και ότι κάθε σύμμαχος λαμβάνει τα μέτρα που κρίνει αναγκαία.

Άρα ο Μακρόν πολιτικά είπε κάτι πολύ ισχυρό, αλλά θεσμικά πρέπει να είμαστε ακριβείς: καμία ρήτρα δεν αντικαθιστά την εθνική αποτροπή. Οι ρήτρες λειτουργούν καλύτερα όταν ο αντίπαλος πιστεύει ότι πίσω τους υπάρχουν πολιτική βούληση, στρατιωτικά μέσα και κοινά συμφέροντα.

Θα συμπαρασταθεί η Γαλλία στην Ελλάδα σε περίπτωση κρίσης;

Σε περίπτωση καθαρής ένοπλης επίθεσης κατά της ελληνικής επικράτειας, η πιθανότητα ουσιαστικής γαλλικής συνδρομής είναι υψηλή. Υπάρχει νομική βάση, υπάρχει πολιτική δέσμευση, υπάρχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα, υπάρχει ήδη εξοπλιστική και επιχειρησιακή σύζευξη. Ο Μακρόν δεν άφησε τη δήλωση στο επίπεδο της διπλωματικής ευγένειας· χρησιμοποίησε γλώσσα αποτροπής, λέγοντας ουσιαστικά ότι η Γαλλία δεν θα μείνει ουδέτερη.

 

Σε περίπτωση όμως «κρίσης» χωρίς καθαρή ένοπλη επίθεση — για παράδειγμα, παρατεταμένη ένταση στο Αιγαίο, επεισόδιο σε θαλάσσια ζώνη, παρενόχληση ερευνητικού σκάφους, υβριδική πίεση ή κυβερνοεπίθεση — η γαλλική συμπαράσταση πιθανότατα θα είναι κλιμακωτή. Δηλαδή πρώτα πολιτική κάλυψη, έπειτα διπλωματική πίεση, πιθανώς αποστολή μονάδων στην περιοχή, ανταλλαγή πληροφοριών, επιτάχυνση υλικής υποστήριξης, κοινές ασκήσεις ή ευρωπαϊκή κινητοποίηση. Δεν είναι βέβαιο ότι θα σημαίνει άμεση γαλλική συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Αυτό είναι το σημείο όπου πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολή. Η Γαλλία δεν θα πολεμήσει για κάθε ελληνική διπλωματική διαφορά. Θα κινηθεί αποφασιστικά όταν θεωρήσει ότι διακυβεύονται η ελληνική κυριαρχία, η ευρωπαϊκή αξιοπιστία, η γαλλική επιρροή στη Μεσόγειο και η αξιοπιστία της ίδιας της ελληνογαλλικής συμφωνίας. Αυτά τα τέσσερα πρέπει να συμπέσουν.

Το πραγματικό κέρδος για την Ελλάδα

Το μεγαλύτερο όφελος για την Ελλάδα δεν είναι ότι «ήρθε η Γαλλία και μας εγγυήθηκε». Είναι ότι η Ελλάδα εντάσσει την άμυνά της σε ένα ευρύτερο πλέγμα συμφερόντων. Τα Rafale, οι φρεγάτες, οι MICA, οι κοινές ασκήσεις, οι πολιτικές δηλώσεις, η ευρωπαϊκή ρήτρα και η διμερής συμφωνία δημιουργούν πολλαπλά στρώματα αποτροπής.

Αλλά το κέρδος αυτό έχει όριο: η αποτροπή δεν είναι υποκατάστατο στρατηγικής. Η Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρήσει ότι επειδή υπάρχει γαλλική ρήτρα, μπορεί να μειώσει την προσοχή της στις Ένοπλες Δυνάμεις, στην αμυντική βιομηχανία, στη διπλωματική προετοιμασία, στην κοινωνική αντοχή ή στην εθνική συναίνεση. Μια συμμαχία είναι πολλαπλασιαστής ισχύος, όχι ασπίδα που λειτουργεί χωρίς τον κάτοχό της.

Η επίσκεψη Μακρόν είχε πραγματικό βάρος. Δεν ήταν μόνο φωτογραφίες, ούτε μόνο επικοινωνία. Ανανέωσε μια από τις πιο ουσιαστικές αμυντικές σχέσεις που έχει σήμερα η Ελλάδα, έβαλε ξανά στο κέντρο την ευρωπαϊκή άμυνα και έστειλε μήνυμα ότι η Γαλλία θέλει να εμφανίζεται ως δύναμη που δεν εγκαταλείπει τους εταίρους της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όμως η ψύχραιμη ανάγνωση είναι απαραίτητη:

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ελλάς – Γαλλία, πάντα συμμαχία

 

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ 

Ο πρόεδρος Τραμπ δήλωσε ότι θεωρεί την Ελλάδα «φανταστική χώρα» και τον Κυριάκο Μητσοτάκη φοβερό τύπο. Δεν έχω αντίρρηση. Αν και περνάμε μια ιστορική φάση, κατά την οποία το ενδιαφέρον του Αμερικανού προέδρου για οποιαδήποτε χώρα στον κόσμο μάλλον ανησυχία προκαλεί παρά ανακούφιση.

Αλήθεια, τι σημαίνει να σε αγαπάει ο Τραμπ;

Πρώτον, σημαίνει ότι έχει αντιληφθεί την ύπαρξή σου. Και δεν είναι λίγο να μην περνάς απαρατήρητος από το μυαλό ενός ανθρώπου που κουβαλάει μέσα στους νευρώνες του την οικουμένη ολόκληρη ως ιδιοκτησία του.

Δεύτερον, σημαίνει ότι κάτι έχεις που του γυάλισε. Είναι γνωστή η αγάπη του για ό,τι λάμπει. Αυτό βέβαια μπορεί να μας κολακεύει, όμως καλόν θα ήτο να κρατάμε λίγο τις αποστάσεις μας, διότι αν τον τυφλώσει η λάμψη μας μπορεί να μας πνίξει με την πληθωρική αγάπη του. Ως γνωστόν, ο Τραμπ είναι άνθρωπος των άκρων. Λατρεύει τους πάγους της Γροιλανδίας, οπότε είναι πολύ πιθανό να αγαπήσει και τους βράχους του Αιγαίου. Σε γενικές γραμμές είναι σωφρονέστερο οι σχέσεις σου μαζί του να τηρούν τους κανόνες της καλής συμπεριφοράς, αλλά να καταλήγουν σε μια θερμή καληνύχτα. Είναι καλύτερο να νομίζει ότι η Ελλάδα είναι μια αρχαία χώρα γεμάτη ερείπια και σοφούς που μιλούν μπερδεμένα. Δεν χρειάζεται να ξέρει ότι η χώρα αυτή είναι υπαρκτή και δεν κατοικείται μόνον από αρχαίους Ελληνες. Ας φροντίσουν, όταν με το καλό μας επισκεφθεί, να τον υποδεχθούν ως αρχαίοι, με την κατάλληλη ενδυμασία. Είμαι βέβαιος ότι θα το διασκεδάσει.

Τώρα σε ένα πιο σοβαρό επίπεδο, ξέρετε, αυτό που απασχολεί τους γεωστρατηγικούς αναλυτές, τους σύγχρονους επιδημιολόγους, σκέφτομαι μήπως δεν είναι τυχαίο ότι η διαχυτική δήλωση του Τραμπ συνέπεσε με την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν και των υποβρυχίων του. Και μάλιστα, σε μια περίοδο όπου οι σχέσεις της Ευρώπης με τον Τραμπ δεν περνούν και τις καλύτερες στιγμές τους. Μου κάνει, δε, εντύπωση πώς η σύμπτωση πέρασε απαρατήρητη από τις ευαίσθητες κεραίες των αναλυτών.

Και τώρα για να σοβαρευτώ.

Είμαι παιδί των σχέσεων της Ελλάδας με τη Γαλλία. Θέλω να πω, δεν μπορώ να αγνοήσω τον ρόλο που έπαιξε η Γαλλία το θυελλώδες εκείνο καλοκαίρι του 1974 προστατεύοντας τη διαλυμένη από τη χούντα Ελλάδα.

Δεν μπορώ να αγνοήσω επίσης τον ρόλο που έπαιξε ο Βαλερί Ζισκάρ ντ’ Εστέν στην ένταξη της Ελλάδας στην τότε ΕΟΚ.

Αλήθεια, γιατί δεν υπάρχει πουθενά στη χώρα μας μια αναφορά, μια προτομή, μια επιγραφή, για να μας θυμίζει τον άνθρωπο που συμπαραστάθηκε ενεργά στη χώρα μας στις πιο κρίσιμες στιγμές της.

Ηταν δεξιός, δεν λέω, αλλά και ο Καραμανλής δεξιός ήταν. Σε αντίθεση με τον Μιτεράν, που δεν ήθελε να δει ούτε ζωγραφιστό τον Παπανδρέου.

Ας είμαστε ρεαλιστές. Προχθές στη Ρωμαϊκή Αγορά ο πρόεδρος Μακρόν μίλησε για την ανάγκη ενότητας της Ευρώπης και διατύπωσε χωρίς περιστροφές ότι αυτήν τη στιγμή η Κίνα, η Ρωσία και οι ΗΠΑ στρέφονται εναντίον της. Δεν είπε τίποτε πρωτότυπο ούτε κάτι καινούργιο. Απλώς μίλησε για αυτό που λείπει περισσότερο από την Ενωση, την πολιτική προοπτική.

Η Γερμανία μπορεί να είναι η ισχυρότερη οικονομική δύναμη στην Ευρώπη, τη Γαλλία μπορεί να τη βαραίνει το χρέος της, αλλά αυτό που δεν πρέπει να ξεχνάμε είναι ότι η Γαλλία πάντα έβλεπε την Ευρώπη ως πολιτική προοπτική. Μην ξεχνάμε ότι ο πρώτος που συνέλαβε μια Ευρώπη ενωμένη ήταν ο Ναπολέων. Την έπνιξε στο αίμα, όμως, για να επιβάλει τις ιδέες της επανάστασης και όχι για να την υποτάξει στην ανωτερότητα του γερμανικού έθνους.

Από το πολιτικό μέλλον της Γαλλίας εξαρτάται το πολιτικό μέλλον της Ευρώπης. Με το κοινωνικό πρόβλημα που έχουν προκαλέσει οι μεταναστευτικοί πληθυσμοί, με την αδυναμία ένταξής τους, με την οικονομική εξάντληση των μεσαίων στρωμάτων, με ένα κοινωνικό κράτος που χάνει την ισχύ του κι ένα εκπαιδευτικό σύστημα που υπονομεύει η ιδεολογία του προοδευτισμού, η Γαλλία σήμερα μοιάζει να έχει χάσει τον εαυτό της. Παρ’ όλ’ αυτά, πάντως, παραμένει η πιο αξιόμαχη ευρωπαϊκή δύναμη – και δεν εννοώ μόνο στρατιωτικά.

Η Ευρώπη παραμένει η πιο βιώσιμη περιοχή του κόσμου, η μόνη βιώσιμη για εμάς τους Eυρωπαίους. Και οφείλει να κάνει μια γερή επανεκκίνηση. Oπως είπε ο Σουμάν, αν δεν κάνω λάθος –ή μήπως ο Μονέ;– αν ξαναξεκινήσουμε το ευρωπαϊκό πείραμα θα πρέπει να το αρχίσουμε απ’ τον πολιτισμό μας. Κοινώς, να αφήσουμε τις σαχλαμάρες του προοδευτισμού που σπάει καρέκλες και πετάει γάτες για να κάνει τέχνη και να γυρίσουμε στον Μπετόβεν και στον Πικάσο. Μόνον έτσι η Ευρώπη θα αποκτήσει ξανά την αυτοπεποίθησή της. Αυτή που της λείπει σαν να έχει κουραστεί από τους αιώνες της Ιστορίας και της δημιουργίας που κουβαλάει στην πλάτη της.

Μπορεί το ενδιαφέρον της Γαλλίας για τη Μεσόγειο και τον Νότο να μας φαίνεται συγκυριακό ή και ευκαιριακό, όμως…

 

ΙΣΛΑΜΟΦΑΣΙΣΜΟΣ και ΔΥΤΙΚΟΙ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ: Θα αφήσουμε τη "Γενεύη" να διαλύσει την Ευρώπη;

 

Ε-Ξ-Α-Ι-Ρ-Ε-Τ-Ι-Κ-Ο

Του Θάνου Τζήμερου

Τι είναι οι διεθνείς συνθήκες;

Δεν είμαι σίγουρος ότι ο νομικός κόσμος της Ευρώπης (και της Ελλάδας) ξέρει την απάντηση. Από τις δημόσιες τοποθετήσεις πολλών τριβωνιανούτσικων και την αρθρογραφία τους, βγάζεις το συμπέρασμα ότι τις θεωρούν κάτι σαν τις Δέκα Εντολές: θέσφατα. Δεν τις αγγίζουμε. Τις εφαρμόζουμε τυφλά. Και, προς Θεού, δεν κρίνουμε το θεωρητικό τους υπόβαθρο.

Γιατί;

"Διότι αν αρχίσουμε να αναθεωρούμε τις διεθνείς συνθήκες είναι βούτυρο στο ψωμί του Ερντογάν, που θέλει αναθεώρηση της Συνθήκης της Λωζάνης".

Το επιχείρημα είναι κωμικό, αλλά μια που έχει διατυπωθεί πολλές φορές από πολλούς, αναγκάζομαι να το ανασκευάσω.

Υπάρχουν, λοιπόν, πολλών ειδών διακρατικές συνθήκες, διμερείς, πολυμερείς, παγκόσμιες, θεσμικές, συνθήκες-πλαίσιο.

Ο βασικός τους διαχωρισμός είναι το αν έχουν προκύψει ως συνθήκες ειρήνευσης μετά από κάποιον πόλεμο ή ως συνθήκες σε καιρό ειρήνης.

Οι πρώτες σχεδόν πάντα περιλαμβάνουν οριοθετήσεις συνόρων. Προφανώς, για να αλλάξουν θα πρέπει να γίνει νέος πόλεμος. Παράδειγμα η Συνθήκη των Σεβρών (1920) που αντικαταστάθηκε από τη Συνθήκη της Λωζάνης (1923), μετά την Μικρασιατική Καταστροφή. Αυτές, ναι, δεν τις αγγίζουμε.

Οι δεύτερες διευθετούν θέματα διαχειριστικής ή και θεσμικής φύσεως και δεσμεύουν τα κράτη που τις υπέγραψαν, όσον καιρό συνεχίζουν να συμφωνούν με το περιεχόμενό τους. Αυτές είναι εργαλεία. Τις κάνουμε ό,τι θέλουμε. Τις απλώνουμε, τις μαζεύουμε, τις τροποποιούμε, όπως η ιδρυτική της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας Συνθήκη της Ρώμης (1957) που επεκτάθηκε με τη Συνθήκη του Μάαστριχτ (1992), μέχρι και τις καταργούμε, όταν έχουν ξεπεραστεί από τα γεγονότα, όπως η Συνθήκη της Κοινωνίας των Εθνών (1919). Και φυσικά, όχι μόνο συζητούμε για τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα από την εφαρμογή τους, αλλά και σηκώνουμε τον κόσμο στο πόδι για αναθεώρηση, σε περίπτωση που διαπιστώσουμε ότι έχουν μετατραπεί σε βόμβα στα θεμέλια της Ευρώπης, όπως η Σύμβαση της Γενεύης, που είναι το σημερινό θέμα μας.

Είναι εντυπωσιακό, το ότι επικρατεί άκρα του τάφου σιωπή στον ελληνικό νομικό και ακαδημαϊκό κόσμο για ένα διεθνές νομικό πλαίσιο, η παθογένεια του οποίου είναι παραπάνω από εμφανής και οι τοξικές του παρενέργειες σοβαρότατες.

Ψάχνοντας στο google "αναθεώρηση", "τροποποίηση", "αλλαγή", "κατάργηση" της "Σύμβασης της Γενεύης", στις πρώτες 20 σελίδες βρήκα μόνο δύο σχετικά κείμενα.

Το ένα ζητάει να προστεθεί στη Σύμβαση και η έννοια του περιβαλλοντικού ή κλιματικού πρόσφυγα, κάποιου που θέλει να φύγει από την πατρίδα του γιατί η κλιματική αλλαγή τού δυσκολεύει τη ζωή. Βεβαίως το θέμα είναι πολύ σοβαρό για τους κατοίκους ορισμένων νησίδων του Ειρηνικού που η άνοδος της στάθμης της θάλασσας απειλεί να τις καλύψει ολοσχερώς, αλλά, όπως συμβαίνει πάντα, οι προπαγανδιστές του όρου θέλουν να τον επεκτείνουν ακόμα και σε εκείνους που δυσφορούν από έναν καύσωνα του Αυγούστου.

Το άλλο, με τίτλο "Σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες – Η κερκόπορτα της παράνομης μετανάστευσης" (2020)είναι του διδάκτορα Διοικητικού Δικαίου, Ιωάννη Γκιτσάκη. Από τους 45.000 νομικούς της χώρας, μόνο ένας ασχολήθηκε με το θέμα! (Αν υπήρξαν και άλλοι, θα χαρώ πολύ να το μάθω, αλλά το google δεν εμφανίζει κανένα άλλο κείμενο.)

Γιατί το κείμενο της Γενεύης δεν ονομάζεται Συνθήκη (Τreaty) αλλά Σύμβαση (Convention);

Μολονότι και οι δύο όροι χρησιμοποιούνται για νομικές συμφωνίες που συνάπτονται μεταξύ κρατών ή διεθνών οργανισμών, οι συμβάσεις είναι πιο εξειδικευμένες και αφορούν συνήθως συγκεκριμένους τομείς, όπως τα ανθρώπινα δικαιώματα, το περιβάλλον ή η συνεργασία σε τεχνικά θέματα. Δεν έχουν την καθολικότητα των Συνθηκών, αφήνοντας στα κράτη περιθώριο για προσαρμογή των όρων τους σε εθνικό επίπεδο.

Επιπλέον, η δέσμευση των κρατών είναι οικειοθελής.

Η Σύμβαση της Γενεύης αφορούσε αποκλειστικά τα προβλήματα που προέκυψαν από τις μετακινήσεις πληθυσμών λόγω του Β΄ΠΠ και των όσων επακολούθησαν. Γι’ αυτό περιόριζε το δικαίωμα υποβολής αιτήματος ασύλου μόνο σε άτομα που εμπλέκονταν σε "γεγονότα επελθόντα προ της 1ης Ιανουαρίου 1951 εν Ευρώπη ή αλλαχού" (άρθρο 1, §Β1). Μάλιστα, το "αλλαχού" ήταν προαιρετικό. Μπορούσε δηλαδή ένα κράτος να πει "δεν με ενδιαφέρει τι γίνεται εκτός Ευρώπης, θα δέχομαι μόνο Ευρωπαίους ως πρόσφυγες".

Στόχος της, καθώς οι περισσότεροι πρόσφυγες πολέμου είχαν ήδη επιστρέψει στις εστίες τους, ήταν να λύσει τα προβλήματα της μεταπολεμικής διαίρεσης της Ευρώπης σε ζώνες επιρροής. Είχαν περάσει πάνω από 6 χρόνια από τις Διασκέψεις της Μόσχας και της Γιάλτας, η Γερμανία είχε ήδη χωριστεί σε Δυτική και Ανατολική, και η Ευρώπη βίωνε τον ψυχρό πόλεμο ξέροντας ότι σημαντικός αριθμός ανθρώπων από χώρες του Σιδηρού Παραπετάσματος θα επέλεγε να μην επιστρέψει στον "σοβιετικό σοσιαλιστικό παράδεισο" ή θα προσπαθούσε να δραπετεύσει από εκεί. Αυτών των περιπτώσεων κυρίως τα δικαιώματα και τις υποχρεώσεις ήθελε να καθορίσει η Σύμβαση.

Γι΄ αυτό, προέβλεπε ότι αν κάποιος μπει παράνομα σε μια χώρα, δεν επιβάλλονται ποινικές κυρώσεις, υπό τρεις, όμως, προϋποθέσεις:

α) να έχει μπει στη χώρα υποδοχής ΑΠ’ ΕΥΘΕΙΑΣ από τη χώρα προέλευσης, δηλαδή οι δύο χώρες να συνορεύουν

β) να παρουσιασθεί ΤΟ ΤΑΧΥΤΕΡΟΝ ΔΥΝΑΤΟΝ (αμελλητί) στις αρχές

γ) να δώσει επαρκείς εξηγήσεις για τον λόγο της παράνομης εισόδου (άρθρο 31).

Φυσικά, ο όρος που χρησιμοποιείται είναι ΠΑΡΑΝΟΜΗ είσοδος και όχι ΠΑΡΑΤΥΠΗ. Νόμος παραβιάζεται, όχι τύπος. Μέχρι το κράτος υποδοχής να καταλήξει στο αν κάποιος δικαιούται άσυλο ή μέχρι να του χορηγήσει χαρτιά για να φύγει σε τρίτη χώρα, η Σύμβαση της Γενεύης τού δίνει τη δυνατότητα να εφαρμόσει όποια περιοριστικά μέτρα κρίνει αναγκαία (άρθρο 31, §2), όπως, για παράδειγμα, κράτηση σε κλειστές δομές. Αλλά ακόμα κι αν χορηγήσει άσυλο, μπορεί να αποφασίσει αργότερα την απέλαση οποιουδήποτε "διά λόγους εθνικής ασφαλείας ή δημοσίας τάξεως", χωρίς να πρέπει να δώσει λογαριασμό σε κανέναν ούτε καν στον απελαυνόμενο, όταν οι λόγοι εθνικής ασφαλείας είναι επιτακτικοί (άρθρο 32, §2). Δεν ήταν δηλαδή η Σύμβαση της Γενεύης το κόκκινο χαλί υποδοχής που την παρουσιάζουν οι "αλληλέγγυοι".

Προσπαθούσε να μην αποψιλώσει την εθνική κυριαρχία των χωρών υποδοχής και ταυτόχρονα να διευθετήσει ένα σημαντικό πρόβλημα που αφορούσε κατά κύριο λόγο Ευρωπαίους.

Επιπλέον, άφηνε ελεύθερα τα κράτη να μην την υπογράψουν αν δεν θέλουν, ή, μολονότι την υπέγραψαν, να την καταγγείλουν αργότερα και να πάψουν να την εφαρμόζουν, χωρίς επιπτώσεις. Σαουδική Αραβία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Κουβέιτ, Ομάν, Ινδία, Πακιστάν, Μπανγκλαντές και Βόρεια Κορέα είναι ανάμεσα στα κράτη που τράβηξαν την ουρά τους απ’ έξω και από τη Σύμβαση της Γενεύης και από το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης, που αργότερα την επέκτεινε.

Η συνέχεια της ιστορίας είναι ένα case study που επιβεβαιώνει το ότι ο δρόμος προς την κόλαση είναι στρωμένος με αγαθές προθέσεις:

Tα χρήματα της Ύπατης Αρμοστείας για τους πρόσφυγες που κάθε χρόνο αυξανόντουσαν, αποτελούσαν κίνητρο δημιουργίας νέων, εντονότερων ροών, που απαιτούσαν περισσότερα χρήματα και περισσότερους υπαλλήλους. Η Ύπατη Αρμοστεία γιγαντώθηκε η ίδια, γιγαντώνοντας όμως και το πρόβλημα, σε έναν φαύλο κύκλο χωρίς τέλος! Από ένα γραφείο, το 1951, στη Γενεύη, με 34 υπαλλήλους και 300.000 δολάρια προϋπολογισμό, έφτασε να απασχολεί, το 2024, πάνω από 20.700 άτομα σε 136 χώρες και να προβλέπεται να ξοδέψει 10,5 περίπου δισεκατομμύρια δολάρια.

Από πού προέρχονται αυτά;

Από τον ΟΗΕ και από δωρεές κρατών, ιδρυμάτων, ιδιωτών και οργανισμών. Το ότι οι περισσότεροι από αυτούς, όπως ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνεργασίας (OIC) προωθούν την αντικατάσταση των πληθυσμών, θα είναι εντελώς συμπτωματικό.

Το 1967, ο ΟΗΕ προσέθεσε στη Σύμβαση της Γενεύης και το Πρωτόκολλο της Νέας Υόρκης, που αίρει κάθε χρονικό και γεωγραφικό όριο, επιτρέποντας να εφαρμοστεί η Σύμβαση οποτεδήποτε, σε ανθρώπους από οποιοδήποτε μέρος του κόσμου, που αποκτούν την ιδιότητα του πρόσφυγα, αν απλώς δηλώσουν ότι φοβούνται να μείνουν στην πατρίδα τους, επειδή είναι πιθανόν να υποστούν διώξεις "για λόγους πολιτικούς, θρησκευτικούς, φυλής, θρησκείας, εθνικότητας, συμμετοχής σε ιδιαίτερη κοινωνική ομάδα ή πολιτικών πεποιθήσεων", δηλαδή στους πάντες!

Πλέον, το συντριπτικά μεγαλύτερο μέρος των δράσεων και των χρημάτων της Αρμοστείας κατευθύνονται όχι στον επαναπατρισμό των προσφύγων πολέμου αλλά στη μόνιμη εγκατάσταση εκατομμυρίων, οικονομικών κατά κανόνα, μεταναστών, από την Αφρική και την Ασία, σε χώρες της Ευρώπης. Πρακτικά είναι αδύνατον να διαχωρισθούν από τους πρόσφυγες, διότι όλοι, δασκαλεμένοι από ΜΚΟ και δικηγόρους του κυκλώματος, επικαλούνται φόβο για κάποιον από τους παραπάνω λόγους, στους οποίους έχει προστεθεί και η σεξουαλική ταυτότητα, με διασταλτική ερμηνεία της "ιδιαίτερης κοινωνικής ομάδας", και είναι παντελώς ανέφικτο για τις ευρωπαϊκές αρχές να εξακριβώσουν τι ισχύει και τι όχι για τον καθένα.

 

Ο Γκιτσάκης θίγει στο άρθρο του τα νομικά προβλήματα του συστήματος και προτείνει νομικά εργαλεία αναμόρφωσης της Σύμβασης της Γενεύης.

Εμένα θα μου επιτρέψετε να σκαλίσω κάποια άλλα θέματα, θεωρητικού υποβάθρου.

Η Σύμβαση της Γενεύης βασίζεται στη Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948, την οποία μνημονεύει στο προοίμιό της. Η Διακήρυξη αυτή είναι το πιο απατηλό κείμενο στην παγκόσμια ιστορία: ένα εφηβικό ευχολόγιο το λανσάρει ως δεδομένο, παγκόσμιας εμβέλειας. Δείτε για παράδειγμα το άρθρο 28: "Καθένας έχει το δικαίωμα να επικρατεί μια κοινωνική και διεθνής τάξη, μέσα στην οποία τα δικαιώματα και οι ελευθερίες που προκηρύσσει η παρούσα Διακήρυξη να μπορούν να πραγματώνονται σε όλη τους την έκταση." Κωμικό και στην ουσία και στη διατύπωση, φαντάζομαι να συμφωνείτε.

Κι όταν δεν επικρατεί αυτή η κοινωνική και διεθνής τάξη, τι γίνεται;

Προφανώς μένεις με το δικαίωμα στο χέρι.

Και το άρθρο 25: "Καθένας έχει δικαίωμα σε ένα βιοτικό επίπεδο ικανό να εξασφαλίσει στον ίδιο και στην οικογένεια του υγεία και ευημερία, και ειδικότερα τροφή, ρουχισμό, κατοικία, ιατρική περίθαλψη όπως και τις απαραίτητες κοινωνικές υπηρεσίες."

Κι αν δεν εργάζεται ή αν η δουλειά του δεν είναι παραγωγική, ποιος θα του καλύψει αυτό το δικαίωμα;

Και πώς ακριβώς ορίζεται η ευημερία;

Ποια δικαιώματα λοιπόν έχει ο άνθρωπος ως φυσικό ον;

Κανένα! Ούτε καν το δικαίωμα στη ζωή. Αν βρεθείς μόνος και απροστάτευτος στην αφρικανική σαβάνα, δεν θα συγκινήσεις το λιοντάρι που σου ορμάει πεινασμένο, εξηγώντας του το κείμενο που εμπνεύστηκε η κα Ρούσβελτ. Το δικαίωμα του παιδιού να τραφεί το εξασφαλίζει η μάνα του. Το δικαίωμα να εκπαιδευθεί, το εξασφαλίζει το κράτος με τους φόρους των πολιτών.

Μα, δεν θα έπρεπε όλοι οι άνθρωποι να έχουν τα δικαιώματα που περιγράφει η Διακήρυξη;

Θα έπρεπε, αλλά δεν τα έχουν!

Τι έχουν;

Αυτό που η δική τους κοινότητα, όχι η ανθρωπότητα, εγγυάται, προστατεύει και χρηματοδοτεί. Αν δεν εγγυάται την ισότητα των γυναικών, δεν πα’ να εκδώσει ο ΟΗΕ 100 διακηρύξεις, οι γυναίκες θα είναι όντα β’ κατηγορίας.

Αυτός ήταν και ο λόγος που η Σαουδική Αραβία, η Νότια Αφρική (του απαρτχάιντ), η Σοβιετική Ένωση με τους τότε δορυφόρους της (Τσεχοσλοβακία, Πολωνία) και η Γιουγκοσλαβία δεν την υπερψήφισαν.

Τι θα περίμενε κανένας από τον ΟΗΕ;

Να αναβαθμίσει τη Διακήρυξη σε Σύμβαση ή σε Συνθήκη και να εφαρμόσει κυρώσεις κατά των χωρών που δεν εφαρμόζουν τους όρους της.

Τι έκανε όμως;

Την άφησε έτσι, ως διακήρυξη, δηλαδή μαζευτήκαμε κάτι νοματαίοι και είπαμε την παρόλα μας, και δεν υποχρέωσε τα κράτη που μπήκαν έκτοτε στον ΟΗΕ, να εκφράσουν την συμφωνία τους μ΄ αυτή.

Δεν το έκανε ούτε όταν κατέρρευσε το σοβιετικό μπλοκ και οι σουρεαλιστικοί κανόνες ισορροπίας του ψυχρού πολέμου εξέλιπαν.

Γιατί;

Διότι είχε αναδυθεί το ισλαμικό μπλοκ που ανέβαζε και κατέβαζε Γενικούς Γραμματείς και Ύπατους Αρμοστές. Με αποτέλεσμα, κράτη που απροκάλυπτα δεν αποδέχονται σχεδόν κανένα από τα βασικά ανθρώπινα "δικαιώματα" όχι μόνο να εξακολουθούν να είναι μέλη του ΟΗΕ, σαν να μην τρέχει τίποτε, αλλά να αναλαμβάνουν τους πιο "κόντρα ρόλους" της παγκόσμιας θεατρικής διανομής, όπως η Σαουδική Αραβία που ορίστηκε, φέτος τον Απρίλιο, ως επικεφαλής της Επιτροπής των Ηνωμένων Εθνών για τη Θέση των Γυναικών (CSW), του διεθνούς οργάνου που είναι αρμόδιο για την προστασία και την προώθηση των δικαιωμάτων των γυναικών στον κόσμο!

Πάνω, λοιπόν, σε ένα αφελές κείμενο προθέσεων, στήθηκε ένα φαραωνικό νομικό και πολιτικό οικοδόμημα "ανθρωπιστικού ιμπεριαλισμού" με μια χριστιανική εσάνς καλού Σαμαρείτη, που απειλεί την Ευρώπη με διάλυση: το κράτος προέλευσης των εισβολέων, μολονότι είναι μέλος του ΟΗΕ, μπορεί να καταπατά όλα τα "δικαιώματα" της Διακήρυξης, αλλά το κράτος που υφίσταται την εισβολή δεν έχει δικαίωμα να πει: δεν χωράνε άλλοι!

Είσαι δυτικός;

Ευθύνεσαι για όλα τα δεινά του κόσμου, ειδικά της Αφρικής και της Ασίας! Εσύ πρέπει να τους φροντίζεις, και στην πατρίδα τους και στη δικιά σου. Να τους δίνεις συνεχώς λεφτά να αναπτυχθούν, να στέλνεις γιατρούς, φάρμακα, δασκάλους, ανθρωπιστικές αποστολές, συμβούλους, ειρηνευτικά σώματα, κι ας σφάζονται μεταξύ τους όπως έκαναν σε ολόκληρη την ιστορία τους. Κι όταν μυριστούν τα τζάμπα λεφτά της Ύπατης Αρμοστείας, να ανοίξεις διάπλατα τις πόρτες της Ευρώπης, της χώρας σου και του σπιτιού σου.

"Μα είναι άτυχοι επειδή γεννήθηκαν σε φτωχά μέρη" θα ισχυριστεί ο αλληλέγγυος.

Ακόμα κι αν αυτό ίσχυε, ναι, στη ζωή υπάρχει και τύχη και ατυχία για όλα τα έμβια όντα.

Και λοιπόν; Από τα 10.000 αυγά ψαριών, σε πλήρη ηλικία φτάνει το ένα! Θα πρέπει να αισθάνεται τύψεις; Αν κέρδιζες το τζόκερ, θα μοίραζες τα λεφτά στους άλλους που δεν το κέρδισαν;

Όμως, ούτε αυτό ισχύει. Γιατί είναι τυχερός ο Ελβετός που ζει ανάμεσα σε βουνοκορφές, ο Έλληνας που καλλιεργεί κατσάβραχα, ο Ολλανδός που σπρώχνει τον ωκεανό με αναχώματα, ο Σουηδός που είναι 8 μήνες τον χρόνο παγωμένος και όχι ο Κονγκολέζος που έχει όλους τους θησαυρούς του κόσμου στα πόδια του; Μόνο ο ορυκτός πλούτος του Κονγκό (χρυσός, διαμάντια, κοβάλτιο, χαλκός, κασσίτερος κ.λπ.) ξεπερνάει τα 24 ΤΡΙΣΕΚΑΤΟΜΜΥΡΙΑ δολάρια.

 

Όμως, χιλιάδες εισβολείς από το Κονγκό φτάνουν κάθε χρόνο στις ακτές της Ευρώπης. Τις πταίει και το ΑΕΠ αυτής της χώρας, 56 φορές (!) μεγαλύτερης από την Ολλανδία, είναι 18 φορές μικρότερο από της Ολλανδίας;

Τις πταίει και η κάποτε πάμπλουτη Ροδεσία, όταν την κουμαντάριζαν Ευρωπαίοι, κατάντησε η μόνιμα χρεοκοπημένη και λιμοκτονούσα Ζιμπάμπουε;

Μα, προφανώς η κουλτούρα τους και οι ικανότητες των κατοίκων. Δεν γράφω για ανωτερότητες και κατωτερότητες πολιτισμών γιατί μπορεί να βρεθώ ξαφνικά σε κανένα κελί (δεν έχει υπάρξει στην ιστορία της ανθρωπότητας πολιτισμός με τέτοιο αυτοκτονικό ιδεασμό και σύνδρομο αυτοϋποτίμησης και αυτομαστίγωσης όσο ο Δυτικός του 21ου αιώνα!), όμως αναφέρομαι στη διαφορετικότητα, που αυτή.. επιτρέπεται.

Αποδίδουμε την προνεωτερική κατάσταση της Ελλάδας στο ότι δεν πέρασε Διαφωτισμό, παρά τα 3000 τουλάχιστον χρόνια μεγαλειώδους πολιτισμού που κουβαλάει στην πλάτη της, αλλά έχουμε την πεποίθηση ότι φυλές που πριν μόλις 100 χρόνια ήταν ανθρωποφάγες (περιστατικά ανθρωποφαγίας καταγράφονται στην υποσαχάρια Αφρική ακόμα και σήμερα) μπορούν να φτιάξουν κράτος, με δυτικού τύπου κοινωνική, οικονομική και διοικητική οργάνωση, ή ότι μόλις πατήσουν το πόδι τους στην Ευρώπη θα αλλάξει, εν μιά νυκτί, η αρχέγονη παράδοση βίας που είναι εγγεγραμμένη στα γονίδιά τους, ως μηχανισμός επιβίωσης, εδώ και χιλιάδες χρόνια.

Το ποια είναι τα αίτια που κράτησαν μεγάλα μέρη της Αφρικής και της Ασίας στη λίθινη εποχή είναι ένα ερώτημα που αφορά τους ανθρωπολόγους και τους βιολόγους, όχι την πολιτική.

Η πολιτική διαχειρίζεται την πραγματικότητα και η πραγματικότητα λέει μερικά πολύ απλά πράγματα:

Ο δυτικός πολιτισμός είναι προϊόν της Ευρώπης, όχι της ανθρωπότητας. Ανήκει στους αυτόχθονες Ευρωπαίους οι οποίοι έχουν καθήκον και δικαίωμα να τον περιφρουρήσουν από οποιονδήποτε τον απειλεί.

Το κράτος πρόνοιας και τα συστήματα υγείας πληρώνονται από τους Ευρωπαίους φορολογούμενους, όχι από την ανθρωπότητα. Δεν έχουν την υποχρέωση, αλλά ούτε και τη δυνατότητα να περιθάλψουν τους ασθενείς και να στηρίξουν τους αδύναμους όλης της ανθρωπότητας.

 

H φύση ισοφαρίζει τον θάνατο με ζωή και τη ζωή με θάνατο. Όσο περιοριζόμαστε σε "ανθρωπιστικές παρεμβάσεις" που μειώνουν την παιδική θνησιμότητα, αλλά όχι τις αθρόες γεννήσεις, και δεν αγγίζουν τον πολιτισμικό πρωτογονισμό των "υποβοηθούμενων", το πρόβλημα θα διογκώνεται εκθετικά. Κι όσο η Ύπατη Αρμοστεία χρηματοδοτεί την μετεγκατάσταση στην Ευρώπη, θα διογκώνεται εκθετικά και το πρόβλημα της Ευρώπης.

 

Τα εσωτερικά προβλήματα ενός κράτους αφορούν τους κατοίκους του, όχι την ανθρωπότητα. Ας βρουν τρόπο να τα λύσουν. Ας φροντίσει και ο ΟΗΕ γι’ αυτό. Αν οι φυλές ή οι φατρίες λύνουν τις διαφορές τους σφάζοντας η μία την άλλη, η Ευρώπη δεν έχει καμμιά υποχρέωση να προσφέρει άσυλο στον μαχητή της Α’ φατρίας επειδή φοβάται ότι θα τον σκοτώσουν οι μαχητές της Β’. Διότι είναι πολύ πιθανόν να έρθουν στην Ευρώπη και της Α΄ και της Β’ και να συνεχίζουν να σφάζονται στους ευρωπαϊκούς δρόμους.

 

Κοντολογίς, η μόνη υποχρέωση που έχουν τα κράτη της Ευρώπης είναι να προστατεύουν τους πολίτες τους και να αξιοποιούν τους φόρους τους προς όφελός τους.

Η Σύμβαση της Γενεύης, ένα ευρωπαϊκό "εργαλείο" του 1951, όταν ο πληθυσμός της γης ήταν 2,5 δισ., είναι εντελώς ακατάλληλη να λύσει τα παγκόσμια προβλήματα σήμερα, που έχουμε ξεπεράσει τα 8 δισ., ζωή να’ χουμε.

Πρέπει το κράτος υποδοχής να έχει την απόλυτη δικαιοδοσία να κρίνει εάν, πότε, πόσους και ποιους πρόσφυγες ή οικονομικούς μετανάστες θα δεχθεί και υπό ποίους όρους.

Ακόμα και τα άρθρα της που διέπουν τη ζωή ενός πρόσφυγα ΑΦΟΥ πάρει άσυλο πρέπει να αλλάξουν.

Ζήτησες άσυλο επειδή κινδυνεύει η ζωή σου στη χώρα σου, αλλά την επισκέπτεσαι για διακοπές; Μας δουλεύεις; Απαγορεύεται αυτόματα η επιστροφή σου στην ευρωπαϊκή επικράτεια!

Επίσης, δεν είναι δυνατόν ο εισβολέας να είναι δικαιούχος δωρεάν παροχών υγείας και πρόνοιας για τις οποίες ο ντόπιος πληρώνει και ασφαλιστικές εισφορές και συμμετοχή ή άλλες, όπως οδοντιατρικές υπηρεσίες, τις πληρώνει εξ ολοκλήρου.

Μα δεν έχουν λεφτά!

Να δουλέψουν, τότε. Από την πρώτη μέρα.

Σήμερα εγκρίθηκε το αίτημα ασύλου σου, αύριο πας στα θερμοκήπια στον Μαραθώνα. (Το πώς βρίσκουν την μικρή περιουσία για τα δεδομένα της χώρας τους, για να πληρώνουν εισιτήρια, διακινητές και κινητά, κάποια στιγμή πρέπει να το ψάξουμε, ε;) Και με αυτά που βγάζεις από τη δουλειά σου, θα αγοράσεις τα μέσα για να ζεις, όπως τα αγοράζει κάθε αυτόχθων.

Το "τζάμπα" τέλειωσε.

Ούτε είναι δυνατόν σε τρία ή σε πέντε, το πολύ, χρόνια να αποκτάς το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι.

Αλλάζει σε πέντε χρόνια η εθνική συνείδηση;

Γίνεται ο Σομαλός ή ο Μπανγκλαντεσιανός βέρος Έλληνας;

Θα είναι "μέτοικος" εφ’ όρου ζωής, με την προϋπόθεση ότι εξακολουθούμε να τον χρειαζόμαστε και αν φυσικά είναι "τύπος και υπογραμμός". Τα παιδιά του ή τα εγγόνια του θα μπορούν να αποκτήσουν ιθαγένεια ευρωπαϊκού κράτους, μόνο εάν σε ατομικό επίπεδο αποδείξουν, πέραν πάσης αμφιβολίας, την ευρωπαϊκότητά τους.

Για να γίνει αυτό, θα πρέπει να διαχωρισθεί ξανά, νομικώς, η έννοια της ιθαγένειας από την υπηκοότητα, που σήμερα κατέληξαν ταυτόσημες.

Υπήκοος (δηλαδή υπάκουος) ναι, ιθαγενής (με δικαίωμα ψήφου) όχι.

 

Κι αν το κυρίαρχο κράτος κρίνει ότι "κλείσαμε, δεν μπαίνει άλλος" θα πρέπει…

ΙΣΛΑΜΟΦΑΣΙΣΜΟΣ και ΔΥΤΙΚΟΙ ΧΡΗΣΙΜΟΙ ΗΛΙΘΙΟΙ: Σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες – Η κερκόπορτα της παράνομης μετανάστευσης

 

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο  Ιωάννης Γκιτσάκης

Δικηγόρος Θεσσαλονίκης και Διδάκτωρ Διοικητικού Δικαίου

 

Η μεταναστευτική κρίση που βιώσαμε το Μάρτιο του 2020 στον Έβρο κατέδειξε με τον πλέον εμφατικό τρόπο το είδος και το εύρος των κινδύνων που μπορεί να αντιμετωπίσει η Ελλάδα και η Ευρωπαϊκή Ένωση, εξαιτίας των ανεξέλεγκτων διαστάσεων που λαμβάνει πλέον το μεταναστευτικό πρόβλημα. Η Ευρώπη βρίσκεται αντιμέτωπη με ένα συνεχώς αυξανόμενο κύμα μαζικής οικονομικής μετανάστευσης, από άτομα προερχόμενα από χώρες της Ασίας και της Αφρικής, που επιχειρούν με κάθε τρόπο να εισέλθουν στη σύγχρονη γη της επαγγελίας, όπως φαντάζει στα μάτια τους η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το δίκαιο, διεθνές, ενωσιακό και εθνικό, καλείται να οριοθετήσει και να αντιμετωπίσει το φαινόμενο αυτό.

Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται ο νέος νόμος 4636/2019, περί διεθνούς προστασίας (όπως τροποποιήθηκε πρόσφατα με το νόμο 4686/2020), ο οποίος ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο και σχετικές διατάξεις του ενωσιακού δικαίου.

Κάθε, όμως, προσπάθεια για τη σύγχρονη νομική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού φαινομένου, σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, προσκρούει πάνω στη Σύμβαση της Γενεύης για τους πρόσφυγες, η οποία υπογράφηκε το 1951 και κυρώθηκε στην Ελλάδα με το ν.δ. 3989/1959. Και μπορεί μεν να μην διεκδικώ τον τίτλο του διεθνολόγου, πλην όμως, ως νομικός, μπορώ να αντιληφθώ, ότι το 1951 δεν μπορούσε να έχει προβλεφθεί αυτό που βιώνει η Ευρώπη σήμερα και αυτό που βιώνει η Ευρώπη σήμερα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με τις προβλέψεις του 1951.

Η ρίζα του προβλήματος, λοιπόν, βρίσκεται στην ίδια τη Σύμβαση της Γενεύης, η οποία υιοθετήθηκε για να διευθετήσει τις συνέπειες του δευτέρου παγκοσμίου πολέμου και, ως εκ τούτου, είναι πλέον παρωχημένη, επιτρέποντας την καταχρηστική εφαρμογή της από άτομα που αιτούνται διεθνούς προστασίας βάσει των διατάξεων της, χωρίς όμως να τη δικαιούνται πραγματικά.

Αυτό, μάλιστα, αναγνωρίζεται εν μέρει και από την ίδια την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες (UNHCR), η οποία επισημαίνει πως: «…καθώς, σε παγκόσμιο επίπεδο, η μορφή της μετανάστευσης άλλαξε και ο αριθμός των ατόμων που μετακινούνται έχει αυξηθεί δραματικά τα τελευταία χρόνια, διατυπώνονται αμφιβολίες για τη σημασία της Σύμβασης του 1951, ιδιαίτερα για την Ευρώπη - που κατά ειρωνικό τρόπο ήταν και ο τόπος όπου εμπνεύστηκε».[1]

Ας δούμε, λοιπόν, που εντοπίζονται τα σημαντικότερα προβληματικά σημεία:

 

(1) Καθολικότητα. Σύμφωνα την Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους πρόσφυγες, η Σύμβαση της Γενεύης δεν προοριζόταν για να ρυθμίσει μεταναστευτικά κύματα. Πράγματι, στις συχνές ερωτήσεις για τη Σύμβαση επισημαίνεται ότι: «Εκατομμύρια ‘‘οικονομικών’’ ή άλλων μεταναστών τα τελευταία χρόνια επωφελήθηκαν από τη βελτίωση στην επικοινωνία για να αναζητήσουν μια καλύτερη ζωή σε άλλες χώρες, κατά κύριο λόγο δυτικές. Δεν θα πρέπει ωστόσο να συγχέονται με τους πρόσφυγες οι οποίοι τρέπονται σε φυγή φοβούμενοι για τη ζωή τους και όχι απλώς για οικονομικούς λόγους. Οι κυβερνήσεις πρέπει να αντιμετωπίζουν αυτά τα προβλήματα με δύο διαφορετικούς τρόπους - τα θέματα των προσφύγων να αντιμετωπίζονται μέσω των διαδικασιών ασύλου και να διαχωρίζονται από τα προβλήματα της μετανάστευσης».[2] Η πρόβλεψη αυτή, όμως, καθίσταται σήμερα ανεφάρμοστη στην πράξη, καθώς όλοι ανεξαιρέτως (πραγματικοί πρόσφυγες και οικονομικοί μετανάστες) έχουν δικαίωμα να επικαλεστούν τη Σύμβαση, να αιτηθούν άσυλο και να υπαχθούν (έστω και προσωρινά) στις ευνοϊκές διατάξεις της. Η Σύμβαση δεν περιέχει καμία ασφαλιστική δικλείδα για να αντιμετωπίσει την καταχρηστική επίκλησή της από άτομα που δεν δικαιούνται άσυλο και δεν υπάγονται στο πεδίο προστασίας της. Δεν προβλέπει κάποιο μηχανισμό, ο οποίος να μην επιτρέπει να κατατίθενται αιτήσεις ασύλου από άτομα που δεν είναι πρόσφυγες και δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας. Όλοι ανεξαιρέτως έχουν δικαίωμα να καταθέσουν αίτηση ασύλου και να υπαχθούν στο ευνοϊκό καθεστώς του αιτούντος άσυλο, μέχρις ότου κριθεί οριστικά από τα αρμόδια διοικητικά όργανα και δικαστήρια της χώρας το αν δικαιούνται ή όχι άσυλο.[3] Μέχρι τότε απολαμβάνουν όλα όσα προβλέπει η Σύμβαση και το εν γένει διεθνές και εθνικό δίκαιο του ασύλου, όπως λ.χ. στέγαση, εκπαίδευση, εργασία, επαγγελματική κατάρτιση, ιατροφαρμακευτική περίθαλψη κ.ά.

 

(2) Ατομικότητα. Όλα όσα προβλέπει η Σύμβαση, είτε θετικά (υπέρ του αιτούντος άσυλο), είτε αρνητικά (σε βάρος του αιτούντος άσυλο) κρίνονται πάντοτε σε ατομικό επίπεδο. Κάθε αίτηση ασύλου εξετάζεται ατομικά, σε όλα τα στάδια (επιτροπές ασύλου και διοικητικά δικαστήρια),[4] κάθε ζήτημα, όπως λ.χ. το ζήτημα της ασφαλούς χώρας, κρίνεται ατομικά, δηλαδή για κάθε αιτούντα ξεχωριστά, και κάθε μέτρο που μπορεί να ληφθεί σε βάρος του αιτούντος άσυλο, όπως λ.χ. η απέλαση, κρίνεται και πάλι ατομικά. Δηλαδή, η Σύμβαση και το εν γένει δίκαιο του ασύλου, δεν επιτρέπουν την ενιαία αντιμετώπιση ομοειδών περιπτώσεων, δηλαδή περιπτώσεων που έχουν τα ίδια ακριβώς χαρακτηριστικά. Έτσι π.χ. δεν μπορούν να απορριφθούν με μία ενιαία πράξη οι αιτήσεις ασύλου που κατατίθενται από περισσότερα άτομα της ίδιας χώρας καταγωγής, η οποία θεωρείται ως ασφαλής χώρα. Επίσης, δεν μπορούν να ληφθούν συλλογικά μέτρα, όπως λ.χ. μαζικές απελάσεις ή επαναπροωθήσεις, σε βάρος ατόμων που έχουν κοινά χαρακτηριστικά, όπως λ.χ. κοινή χώρα καταγωγής ή κοινό τρόπο παράνομης εισόδου στη χώρα υποβολής αιτήσεως ασύλου.

 

(3) Πολυπλοκότητα. Η προσαρμογή της εθνικής νομοθεσίας στις προβλέψεις της Σύμβασης έχει ως αποτέλεσμα τη δημιουργία ενός πολύπλοκου συστήματος υποβολής και εξέτασης αιτήσεων ασύλου, το οποίο μπορεί να οδηγήσει στη de facto παγίωση του καθεστώτος του αιτούντος άσυλο για πολλά χρόνια. Αυτό είναι και το μεγαλύτερο πρόβλημα της Σύμβασης της Γενεύης και του δικαίου του ασύλου. Όλοι όσοι υποβάλλουν αίτηση ασύλου δικαιούνται διεθνούς προστασίας για αρκετά έτη, μέχρις ότου η αίτησή τους εξεταστεί και απορριφθεί οριστικά. Επιπλέον, η πολυπλοκότητα των διαδικασιών αυξάνει τις πιθανότητες τυπικών παραλείψεων και λαθών εκ μέρους των εθνικών διοικητικών αρχών, οι οποίες μπορούν να οδηγήσουν σε δικαστική ακύρωση των απορριπτικών αποφάσεων στα εθνικά δικαστήρια ή σε καταδικαστικές αποφάσεις στα ευρωπαϊκά δικαστήρια. Στην Ελλάδα, ο ν. 4636/2019 προβλέπει, κατ’ επιταγή της Σύμβασης της Γενεύης και του εν γένει διεθνούς δικαίου, δύο στάδια διοικητικής εξέτασης της αίτησης ασύλου (σε πρώτο και δεύτερο βαθμό) και ακολούθως, δύο στάδια δικαστικής προστασίας (σε διοικητικό πρωτοδικείο και ΣτΕ). Με τον τρόπο αυτό, κάθε μετανάστης μπορεί να υποβάλει αίτηση ασύλου, να επιτύχει να του απονεμηθεί το καθεστώς του αιτούντος άσυλο και να παραμείνει στη χώρα μας ή σε άλλη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αρκετά χρόνια, μέχρι την οριστική απόρριψη της αίτησής του.[5] Στην πλειοψηφία των περιπτώσεων βέβαια, μετά την πάροδο των ετών αυτών καθίσταται ιδιαίτερα δύσκολος ή και αδύνατος ο εντοπισμός του, προκειμένου να απελαθεί ή να επαναπροωθηθεί.[6]

 

(4) Μη πρόβλεψη της δυνατότητας αναστολής εφαρμογής. Η Σύμβαση της Γενεύης δεν προβλέπει τη δυνατότητα αναστολής της εφαρμογής μέρους ή του συνόλου των διατάξεων της, σε περίπτωση που ένα κράτος αντιμετωπίζει σοβαρά ζητήματα εθνικής ασφάλειας, όπως συνέβη πρόσφατα στη χώρα μας με την απόπειρα μαζικής παράνομης εισόδου μεταναστών μέσω της Τουρκίας. Το άρθρο 9 της Σύμβασης προβλέπει μεν, ότι «Ουδεμία διάταξις της παρούσης Συμβάσεως κωλύει τας Συμβαλλομένας Χώρας εν καιρώ πολέμου ή άλλως σοβαρών και εξαιρετικών περιστάσεων, να λαμβάνουν … προσωρινά μέτρα άτινα θεωρούν απαραίτητα δια την εθνικήν αυτών ασφάλειαν», πλην, όμως, τα προσωρινά αυτά μέτρα λαμβάνονται πάντοτε «εν σχέσει προς συγκεκριμένον πρόσωπον». Ο ατομικός και εξατομικευμένος προσανατολισμός της Σύμβασης, επιβάλλει δηλαδή τα προσωρινά μέτρα να αφορούν μόνο σε συγκεκριμένο πρόσωπο και όχι σε ομάδες προσώπων. Δηλαδή, σύμφωνα με το γράμμα της Σύμβασης, θα μπορούσε να υποστηριχθεί ότι η Ελλάδα δεν δικαιούται να αναστείλει προσωρινά τις διαδικασίες ασύλου, προκειμένου να αντιμετωπίσει μία μαζική απόπειρα παράνομης εισόδου μεταναστών στην επικράτειά της, όπως αποφάσισε η ελληνική κυβέρνηση με την ΠΝΠ της 2 Μαρτίου 2020. Η Σύμβαση προβλέπει μόνο τη δυνατότητα καταγγελίας της από ένα κράτος, η οποία, όμως, σύμφωνα με το άρθρο 44, θα έχει ισχύ ένα έτος μετά από την υποβολή της σχετικής δήλωσης.

Οι παραπάνω δομικές αδυναμίες της Σύμβασης της Γενεύης και του δικαίου του ασύλου που στηρίζεται πάνω σε αυτή, έχουν δημιουργήσει στην πράξη μία κατάσταση, στην οποία δεν ενδιαφέρει τόσο το ποιος δικαιούται πραγματικά διεθνούς προστασίας, δηλαδή ποιος μπορεί να χαρακτηριστεί ως πρόσφυγας και να δικαιούται άσυλο, όπως ήταν ο πρωταρχικός σκοπός της Σύμβασης, αλλά το ποιος μπορεί να επικαλεστεί τις διατάξεις της, προκειμένου να αποκτήσει την ιδιότητα του αιτούντος άσυλο, έστω και προσωρινά. Η Σύμβαση είναι ξεκάθαρη: Όλοι ανεξαιρέτως δικαιούνται να υποβάλουν αίτηση ασύλου και να αποκτήσουν το (προσωρινό) καθεστώς του αιτούντος άσυλο. Από κει και πέρα, αναλαμβάνει «δράση» η γνωστή λαϊκή ρήση, ότι ουδέν μονιμότερον του προσωρινού, και, με τον τρόπο αυτό, ο μη δικαιούμενος διεθνούς προστασίας, δηλαδή αυτός που δεν είναι πρόσφυγας, εκμεταλλευόμενος τις νομικές και πραγματικές αδυναμίες του συστήματος ασύλου, καταφέρνει να επιτύχει τον αρχικό σκοπό του: Τη μετανάστευση στην Ευρωπαϊκή Ένωση για οικονομικούς λόγους.

 

Σύμφωνα, λοιπόν, με όσα προαναφέρθηκαν, η Σύμβαση της Γενεύης είναι πλέον παρωχημένη και δεν μπορεί να αποτρέψει την καταχρηστική εφαρμογή της από οικονομικούς μετανάστες που εισέρχονται στην Ευρώπη χωρίς πραγματικά να είναι πρόσφυγες και χωρίς να δικαιούνται διεθνούς προστασίας. Και επειδή, το ενωσιακό και το εθνικό δίκαιο του ασύλου τελούν υπό την επιφύλαξη της Σύμβασης της Γενεύης, δηλαδή εφαρμόζονται εφόσον και κατά το μέρος που δεν προσκρούουν στις προβλέψεις της Σύμβασης,[7] κάθε προσπάθεια για τη σύγχρονη νομοθετική αντιμετώπιση του μεταναστευτικού προβλήματος είναι καταδικασμένη σε αποτυχία.

Το πρόβλημα, λοιπόν, θα πρέπει να αντιμετωπιστεί στη βάση του. Και η βάση του είναι η Σύμβαση της Γενεύης. Η Σύμβαση λοιπόν θα πρέπει, είτε να αναθεωρηθεί και να προσαρμοστεί στις σύγχρονες απαιτήσεις και στα νέα δεδομένα της οικονομικής μετανάστευσης, είτε να αντικατασταθεί με μία νέα Σύμβαση, η οποία θα περιλαμβάνει τις απαραίτητες ασφαλιστικές δικλείδες για την αντιμετώπιση του μεταναστευτικού προβλήματος.

Ας δούμε ορισμένες ρυθμίσεις που θα μπορούσαν να προβλεφθούν προς την κατεύθυνση αυτή:

(1) Άρση της καθολικότητας. Θα πρέπει να προβλεφθούν διατάξεις, οι οποίες θα διασφαλίζουν ότι δεν θα υποβάλλονται αιτήσεις ασύλου από άτομα που δεν είναι πρόσφυγες και δεν δικαιούνται διεθνούς προστασίας, αποτρέποντας έτσι την καταχρηστική επίκληση και εφαρμογή του δικαίου του ασύλου. Μια πρώτη σκέψη προς την κατεύθυνση αυτή θα μπορούσε να είναι η δημιουργία ενός καθεστώτος προέγκρισης ασύλου, παρόμοιου με αυτό της βίζας ή άλλων αντίστοιχων προεγκρίσεων, όπως λ.χ. η ESTA στις ΗΠΑ και η ETA στον Καναδά. Η πρόβλεψη δηλαδή μίας αιτήσεως, η οποία θα μπορούσε να υποβάλλεται ηλεκτρονικά μέσω σχετικών ιστοσελίδων και εφαρμογών (applications), πριν από την είσοδο στη χώρα υποβολής αιτήσεως ασύλου. Η αίτηση αυτή θα μπορούσε να υποβάλλεται και μέσω των κινητών τηλεφώνων που διαθέτει σήμερα η συντριπτική πλειοψηφία των αιτούντων άσυλο. Θα μπορούσε επίσης να υποβάλλεται σε οποιαδήποτε προξενική αρχή της χώρας υποβολής αιτήσεως ασύλου. Και παράλληλα να προβλεφθεί, πως όποιος δεν υπέβαλε την εν λόγω αίτηση και δεν έλαβε τη σχετική προέγκριση καθεστώτος αιτούντος άσυλο, δεν θα έχει δικαίωμα υποβολής αιτήσεως ασύλου. Έτσι π.χ. κάποιος που ξεκινά από το Πακιστάν με σκοπό να υποβάλει αίτηση ασύλου στην Ελλάδα, θα πρέπει να έχει υποβάλει τη σχετική αίτηση, είτε ηλεκτρονικά είτε στις ελληνικές προξενικές αρχές της Τουρκίας ή οποιασδήποτε άλλης χώρας διέλευσης, και να έχει λάβει τη σχετική προέγκριση. Άπαξ και δεν έχει τηρήσει την «προδικασία» αυτή και δεν έχει λάβει προέγκριση καθεστώτος αιτούντος άσυλο, τότε δεν θα δικαιούται να υποβάλει αίτηση ασύλου στην Ελλάδα. Τέλος, το μέτρο αυτό δεν είναι αναγκαίο να προβλεφθεί οριζόντια. Θα μπορούσε να προβλέπεται μόνο σε έκτακτες περιπτώσεις ή μόνο για συγκεκριμένες χώρες καταγωγής, σύμφωνα με σχετικούς καταλόγους που θα επικαιροποιούνται ανά τακτά χρονικά διαστήματα.

 

(2) Άρση της ατομικότητας. Θα πρέπει να δοθεί η δυνατότητα στα κράτη να αντιμετωπίζουν ενιαία, συλλογικά ή μαζικά, περισσότερες αιτήσεις ή περισσότερες περιπτώσεις που είναι ομοειδείς και έχουν κοινά χαρακτηριστικά. Να μπορούν π.χ. να απορρίπτουν αιτήματα ασύλου από άτομα που προέρχονται από την ίδια χώρα καταγωγής, εφόσον αυτή θεωρείται ως ασφαλής χώρα, με την έκδοση μίας ενιαίας διοικητικής πράξης γενικής εφαρμογής. Σχετικές ρυθμίσεις θεσπίστηκαν με τα άρθρα 86 (για τις ασφαλείς τρίτες χώρες) και 87 (για τις ασφαλείς χώρες καταγωγής) του ν. 4636/2019, οι οποίες προβλέπουν τη δημιουργία καταλόγων ασφαλών χωρών, που θα επικαιροποιούνται ανά τακτά διαστήματα. Πλην, όμως, η τελική βάση τους είναι και πάλι σε ατομικό επίπεδο, τελούν υπό την επιφύλαξη συμμόρφωσης προς τις προβλέψεις της Σύμβασης της Γενεύης και ο αιτών άσυλο έχει δικαίωμα να αντικρούσει την εφαρμογή της έννοιας της ασφαλούς τρίτης χώρας για τον ίδιο (άρθρο 86 παρ. 2).

(3) Απλοποίηση των διαδικασιών. Οι διαδικασίες για το άσυλο που ισχύουν σήμερα σε ενωσιακό και εθνικό επίπεδο πρέπει να απλοποιηθούν, ώστε να καταστούν ταχύτερες. Δεν αρκεί μόνο η πρόβλεψη σύντομων προθεσμιών, όπως αυτές που ορίζονται στο ν. 4636/2019, αλλά θα πρέπει να υπάρχει και δυνατότητα ολοκλήρωσης των διαδικασιών εντός των προθεσμιών αυτών. Όσο λιγότερες είναι οι διαδικασίες, τόσο ταχύτερες θα είναι. Θα μπορούσα να προτείνω πολλές τέτοιες απλοποιήσεις, αλλά αυτό ξεπερνά τα όρια του παρόντος άρθρου. Θα αναφέρω ενδεικτικά ένα παράδειγμα: Η δευτεροβάθμια επιτροπή ασύλου (Ανεξάρτητη Επιτροπή Προσφυγών) του άρθρου 4 του ν. 4375/2016 αποτελείται σήμερα αποκλειστικά από δικαστικούς λειτουργούς, οι οποίοι απολαμβάνουν προσωπικής και λειτουργικής ανεξαρτησίας (άρθρο 5 παρ. 1 και 5 του ν. 4375/2016, όπως αναδιατυπώθηκε με το άρθρο 116 παρ. 2 του ν. 4636/2019). Συνεπώς θεωρώ, ότι η Επιτροπή αυτή εμπίπτει ουσιαστικά στην έννοια του «Δικαστηρίου» ή της «Δικαστικής Αρχής» που απαιτεί το διεθνές δίκαιο (π.χ. το άρθρο 16 της Σύμβασης της Γενεύης), παρόλο που στη χώρα μας θεωρείται ως διοικητική ή ανεξάρτητη Αρχή και όχι ως δικαστήριο με την τυπική του όρου έννοια. Κατά συνέπεια, θα μπορούσε να περιοριστεί η δυνατότητα του αιτούντος άσυλο να προσφύγει στα αρμόδια διοικητικά δικαστήρια κατά της απορριπτικής απόφασης ασύλου, με την πρόβλεψη λ.χ. ενός ειδικού ενδίκου μέσου, οιονεί αναιρετικού και όχι ακυρωτικού χαρακτήρα, υπό αυστηρές προϋποθέσεις και για συγκεκριμένους μόνο λόγους, χωρίς δικαίωμα εφέσεως ενώπιον του ΣτΕ. Κάτι τέτοιο θα ελαχιστοποιούσε το χρόνο ανάμεσα στην υποβολή της αίτησης και στην οριστική της εξέταση, επιταχύνοντας σημαντικά τη διαδικασία και την εκκρεμότητα.

(4) Πρόβλεψη δυνατότητας αναστολής της εφαρμογής διατάξεων ή και του συνόλου της Σύμβασης της Γενεύης για ορισμένο χρονικό διάστημα, προκειμένου να αντιμετωπιστούν έκτακτες ανάγκες απειλής της εθνικής ασφάλειας, όπως αυτές που βίωσε το Μάρτιο η χώρα μας, με τη μαζική και οργανωμένη από τρίτη χώρα απόπειρα παράνομης εισόδου μεταναστών στον Έβρο και στα νησιά του Βορείου Αιγαίου. Σχετικές προβλέψεις υπάρχουν σε πολλές διεθνείς συνθήκες, στο ευρωπαϊκό ενωσιακό δίκαιο, αλλά και στο ελληνικό Σύνταγμα (άρθρο 48).

 

Η μεταναστευτική κρίση που βιώνουμε σήμερα αποτελεί ένα νέο παγκόσμιο φαινόμενο που λαμβάνει απρόβλεπτες και ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Οι εύρωστες οικονομικά χώρες σε Ευρώπη, Αμερική, Ασία και Ωκεανία, δέχονται μαζικές ροές οικονομικών μεταναστών από τις χώρες του λεγόμενου τρίτου κόσμου.

Χώρες, όπως η Τουρκία, «εργαλειοποιούν» τους μετανάστες για να επιτύχουν γεωπολιτικούς στόχους.

Άλλες χώρες απελευθερώνουν ακόμα και ποινικούς κρατούμενους και τους στέλνουν στην Ευρώπη ως «πρόσφυγες».

Η αντιμετώπιση αυτού του φαινομένου δεν μπορεί να στηριχθεί νομικά σε ρυθμίσεις διεθνών συνθηκών που υπεγράφησαν μετά το δεύτερο παγκόσμιο πόλεμο και είναι σήμερα παρωχημένες. Κάθε δε απόπειρα να προβλεφθούν σύγχρονες ρυθμίσεις για το δίκαιο του ασύλου, σε εθνικό και ενωσιακό επίπεδο, είναι a priori καταδικασμένη σε αποτυχία, εφόσον στηρίζεται σε σαθρές βάσεις, δηλαδή σε διεθνές δίκαιο και διεθνείς συνθήκες που επιτρέπουν την καταχρηστική επίκληση και εφαρμογή τους από οικονομικούς μετανάστες.

Το πρόβλημα λοιπόν θα πρέπει να αντιμετωπιστεί στη βάση του και αυτή δεν είναι άλλη από...