ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Οι νεκροί θεοί μας άφησαν την Ατη

Του Κώστα Λεονταρίδη

Τη σαλότητα κάποιου στην αρχαιότητα αναλάμβανε προνομιακά να προκαλέσει η ακάματη Ατη, κόρη της Εριδος, που πέρασε ευτυχισμένα παιδικά χρόνια πλάι στ’ αδέλφια της Πόνο, Λιμό, Αλγη, Δυσνομία. Κατά τον Ομηρο, για τη γέννησή της έβαλε το χεράκι του ο Δίας αλλά το κορίτσι έχασε κάθε μέτρο, καθώς εκτροχίαζε όχι μόνο τας φρένας θνητών αλλά τύφλωνε και την κρίση θεών· εκείνων που άργησαν πολύ να γκρεμιστούν στην ανυποληψία πιστών και να στοιβαχτούν νεκροί στη βιτρίνα της μυθοπλασίας.

O Aίας ο Τελαμώνιος, μετά τον εξάδελφό του Αχιλλέα, ήταν ό,τι πιο αξιόπιστο διέθετε η πολεμική μηχανή των πολιορκητών. Μία στρατιά μόνος του, «πελώριος, έρκος Αχαιών», περιγράφει ο Ομηρος. Η εικόνα του έξω από τα τείχη της Τροίας προκαλούσε δέος. Ποιος ο άριστος λοιπόν να κληρονομήσει την πανοπλία του νεκρού Αχιλλέα, αν όχι αυτός;  

Ετερος υποψήφιος ο Οδυσσέας που με την οξυδέρκεια και την πονηριά του έδωσε δείγματα ότι οι πόλεμοι δεν κερδίζονται μόνο με την ισχύ.

Απειλήθηκε –συνήθης– εμφύλιος, ώσπου μίλησε ο σοφός Νέστωρ: Ας αποφασίσουν οι εχθροί ποιον από τους δύο φοβούνται περισσότερο. Στέλνουν λοιπόν ωτακουστές που πέφτουν σε διάλογο Τρωαδιτισσών, οι οποίες ύστερα από παρέμβαση-νοθεία της Αθηνάς, ψήφισαν Οδυσσέα. Η εκδικητική θεά δεν συγχώρεσε ποτέ ότι ο Αίαντας, με ολύμπια υπεροψία, είχε αρνηθεί τη βοήθειά της σε μάχη.

Η αόρατη Ατη όρμησε στον οργισμένο γίγαντα, ρίχνοντας αλάτι στην πληγή του εγωισμού του. Γυάλισαν τα μάτια του Αίαντα, που ετοιμάζεται να σφάξει συντρόφους – κατά προτίμηση βασιλείς. Η Αθηνά ποδηγετεί πάλι την τροπή, αποτρελαίνοντάς τον, βάζοντάς τον να αφανίσει βόδια και αρνιά του στρατοπέδου. Ο ήρωας νόμιζε ότι αποτέλειωνε ανθρώπους. Ξημέρωσε. Ο Αίας συνέρχεται και καταντροπιασμένος στερεώνει το αιματοβαμμένο σπαθί καταγής πέφτοντας μ’ ορμή πάνω του. Ηταν δώρο του πρώτου των Τρώων Εκτορα, μετά μία συγκλονιστική μονομαχία τους που έληξε κοινή συναινέσει ισόπαλη γιατί νυχτώσανε. Και ο ίδιος ο Αγαμέμνων στην Ατη απέδιδε κάθε φρενοσάλεμα που τον οδηγούσε σε οικτρές αποφάσεις. 

Στην είσοδο των Δελφών, ένα από τα ρητά ήταν αφιερωμένο στην εξ ουρανού φορέα της σύγχυσης. Εγγύα παρά δ’ Ατα: δίπλα στην εγγύηση (σιγουριά) καραδοκεί η συμφορά.

Ο ωραίος, αλιτήριος (σ.σ.: προσωπική άποψη) απαγωγέας Πάρης είχε σύμμαχο την Ατη που ξεμυάλισε την Ελένη για να τον ακολουθήσει, αφήνοντας παλάτι για άλλο παλάτι, πιστό σύζυγο και την κορούλα της Ερμιόνη. Ετσι συμμάχησαν οι Ελληνες, άρχισε ο Τρωικός Πόλεμος και γράφτηκαν κατόπιν τα αξεπέραστα Ομηρικά Επη που διαβάζουμε και ξαναδιαβάζουμε αχόρταγα. 

Το μεγαλείο τους, μεταξύ άλλων, έγκειται και στο ότι...

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΝΕΟΟΘΩΜΑΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Περί Ιστορίας και μύθων

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η Ελλάδα δεν υπήρξε ποτέ «λευκή». Τα μάρμαρά της ήταν χρωματισμένα. Παρ’ όλα αυτά, οργάνωσε την ευρωπαϊκή ευαισθησία ως «λευκή». 

Ιδρυτής του μύθου της «λευκής Ελλάδας» υπήρξε ο Γερμανός Βίνκελμαν, ο οποίος δεν είχε δει ποτέ του ένα ελληνικό άγαλμα στο πρωτότυπο. Ο θάνατός του θυμίζει Παζολίνι. Ηταν ομοφυλόφιλος και τον δολοφόνησε ένας περιστασιακός εραστής σ’ ένα ξενοδοχείο στην Τεργέστη, ενώ ετοιμαζόταν να ταξιδέψει στην Ελλάδα.

Τα πρότυπά του ήταν ο «Απόλλων του Μπελβεντέρε» και το «Σύμπλεγμα του Λαοκόοντος», που τα είχε δει στο Βατικανό. Ο νεοκλασικισμός, κίνημα που σημάδεψε την τέχνη στα τέλη του 18ου αιώνα, στηρίχτηκε στον μύθο του Βίνκελμαν για τη «λευκή Ελλάδα». Ενας μύθος που επηρέασε τον φιλελληνισμό και πέρασε με τις αποχρώσεις του στον ρομαντισμό. 

Ο Σατομπριάν, ο οποίος είδε την Ελλάδα, σε αντίθεση με τον Βίνκελμαν, σε ένα από τα ωραιότερα χωρία του έργου του «Ταξίδι από το Παρίσι στην Ιερουσαλήμ», διαπιστώνει έκπληκτος ότι τα μάρμαρα του Παρθενώνα ροδίζουν.

Αφθονούν τα σχέδια αρχιτεκτόνων και αρχαιολόγων που προσπάθησαν να χρωματίσουν τη «λευκή» Ελλάδα. Χρώματα καθαρά, αδιαφανή, σαν αυτά που χρησιμοποιούσαν οι νεοκλασικιστές στη ζωγραφική τους. Υποθέτω πως ούτε αυτά είχαν σχέση με την πραγματικότητα της αρχαίας Ελλάδας. Ο μύθος της «λευκής Ελλάδας», πάντως, συνέχισε να συνοδεύει την αντίληψη περί αρχαίας Ελλάδας ώς τα μέσα του εικοστού αιώνα. Σε πείσμα της αλήθειας. Γιατί; 

Επειδή ο μύθος της «λευκής Ελλάδας» ήταν συστατικό στοιχείο του ελληνορωμαϊκού πολιτισμού πάνω στον οποίο στηρίχθηκε η αυτοσυνειδησία της σύγχρονης Ευρώπης.

Οι μύθοι συμμετέχουν ενεργά στη συγκρότηση της συνείδησης, όπως και η αναζήτηση της αλήθειας. Γι’ αυτό και η Ιστορία, στον βαθμό που είναι επιστήμη, δεν λειτουργεί όπως οι θετικές επιστήμες. Τον μυθοπλάστη Ηρόδοτο τον έχουν διαψεύσει δέκα χιλιάδες φορές τα ευρήματα των σύγχρονων ερευνών. Παρ’ όλα αυτά, δεν έχει χάσει την αξία του. Με τις αφηγήσεις του, τις «έρευνές» του, έφτιαξε έναν ολόκληρο κόσμο που συνοδεύει όλη την πορεία του Δυτικού πολιτισμού.

Υπάρχουν εθνικοί μύθοι, ιστορίες και αφηγήσεις που συμμετέχουν στη φαντασιακή συγκρότηση της κοινωνίας, όπως θα έλεγε και ο Καστοριάδης. Ακουγε η Ιωάννα της Λωρραίνης φωνές;  

Μπορεί και ναι, μπορεί και όχι. Για φαντασθείτε όμως μια συζήτηση στο γαλλικό κοινοβούλιο γύρω από το θέμα. Υποθέτω ότι θα προκαλούσε τη σχετική θυμηδία στην καλύτερη περίπτωση. Στη χειρότερη χάχανα, σαν αυτά που προκαλεί ο Λουί ντε Φινές στο «Ραμπί Ζακόμπ», όταν διαπιστώνει πως ο οδηγός της λιμουζίνας του, που τον λένε Σολομών, είναι Εβραίος. «Είστε Εβραίος, Σολομών; Δεν το πιστεύω».

Είναι μύθος ο χορός του Ζαλόγγου; 

ΤΟΥΡΚΙΑ: "Ανήθικη" η Ελληνική Μυθολογία για τα παιδιά των Μουσουλμάνων !

Ο τουρκικός Σύνδεσμος "Suurlu Ogretmenler" (Ευσυνείδητοι Δάσκαλοι) ζήτησε την κατάσχεση και απόσυρση σχολικού βιβλίου που διδάσκεται στο Γυμνάσιο, επειδή περιέχει «ανήθικα, διεστραμμένα» στοιχεία που διαφθείρουν τους μαθητές.

Όπως δήλωσε ο πρόεδρος του παραρτήματος Σαμψούντας του Συνδέσμου Ismail Okutan, «στο βιβλίο της 8ης Τάξης υπάρχουν αναφορές στους θεούς της Ελλάδος και σε ερωτικές επιστολές, που παραπλανούν και παρασύρουν τα παιδιά των Μουσουλμάνων στην ανηθικότητα».

Το επίμαχο κείμενο αναφέρεται στην ιστορία της Πανδώρας και του Επιμηθέα. Το σημείο που εξόργισε τους δασκάλους είναι το εξής: 

Τα σταυροδρόμια

Του ΚΩΣΤΑ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ

Ο παλιός, αρχαίος μύθος που διασώζει ο Λουκιανός και έγινε για χρόνια, κανόνας ζωής (τώρα δεν ξέρω αν τολμάει κανένας ν' αναφερθεί), μιλούσε για το δίλημμα του Ηρακλή.  

Οταν έγινε έφηβος και ετοιμαζόταν να μπει στον αγώνα και το άθλημα του βίου, λέει το παιδαγωγικό παραμύθι, βρέθηκε σε σταυροδρόμι, σε μια διχάλα δρόμου. Εκεί τον υποδέχτηκαν η Αρετή και η Κακία και καθεμιά με εύφορη ρητορική και περίτεχνα επιχειρήματα προσπαθούσε να τον πείσει ν' ακολουθήσει το μονοπάτι που αυτή υποδείκνυε ως το προσφορότερο και εγγυημένο για την εξασφάλιση ευτυχούς βίου. 

Η Κακία, λέει ο μύθος, υποσχόταν εύκολη οδοιπορία, με ηδονές και χάριτες, πλούσια κέρδη, σταθμούς με εκπλήξεις, δώρα και παιχνίδια, ξεκούραστες διαμονές, ανάπαυλες περισσότερες από τις ημέρες δουλειάς, ανοχή των πάσης φύσεως ορέξεων, επιβράβευση των στρεβλών λύσεων, μια ζωή χωρίς ενοχές, χωρίς θλίψεις, χωρίς αμφιβολίες, χωρίς τύψεις και χωρίς τιμωρία. 

Η Αρετή, λέει ο αφελής αρχαίος μύθος, υποσχόταν βίο αγωνιώδη, ακατάστατο, μίζερο, φτωχό, οδοιπορία μέσα σε καταιγίδες, χαλάζι, τρικυμίες, καύσωνα, ξηρασία, αρρώστιες, προδοσίες, αμφισβητήσεις, σπιουνιές, παγίδες, άστεγο βίο, γυμνό, ξυπόλητο, πένητα, στεγνό.

Η αγανάκτηση της Πενίας

Tου Σεραφειμ Κωνσταντινιδη

serkon@otenet.gr

Ο Πλούτος είναι τυφλός, επειδή είχε εξαγγείλει ότι θα πηγαίνει μόνον σε ανθρώπους που είναι «σωστοί, σοφοί και κόσμιοι» και ο Δίας, για να τον αποτρέψει, τον τύφλωσε. Ετσι, ο Πλούτος δεν έβλεπε πια και δεν μπορούσε να ευεργετεί μόνον τους καλούς!

Και όμως, η κωμωδία του Αριστοφάνη «Πλούτος» δεν είναι μακριά από τη σημερινή πραγματικότητα. Πρωταγωνιστής του έργου ο Χρεμύλος, το όνομα του οποίου προκύπτει από το χρέος και το αιμύλλω, δηλαδή απατώ, είναι αυτός που από φτώχεια εξαπατά τους δανειστές του (Αριστοφάνης, «Πλούτος». Μετάφραση Θ. Γ. Μαυρόπουλος. Εκδόσεις Ζήτρος). Ο Πλούτος δεν βλέπει ώστε να διακρίνει τους τίμιους, ικανούς και συνετούς ανθρώπους, ούτε βρίσκεται εκεί που έπρεπε να είναι, στον οπισθόδομο του ναού της Αθηνάς, στον Παρθενώνα, δηλαδή στο δημόσιο ταμείο της Αθήνας.

Σήμερα, η πολιτική ηγεσία της χώρας, ο σκληρός πυρήνας της Ευρωζώνης και διεθνείς οργανισμοί, όχι πάντα συντονισμένοι, βρίσκονται στα πρόθυρα σημαντικών αποφάσεων που θα καθορίσουν το μέλλον της χώρας και ενδεχομένως ευρύτερα. Πίσω όμως από τις κρίσιμες τεχνικές λεπτομέρειες κρύβονται οι μεγάλες τάσεις και ανατροπές. Η επιβολή σημαντικής μείωσης στην αξία των ομολόγων του ελληνικού Δημοσίου προφανώς έχει σημασία, γιατί οδηγεί σε κρατικοποίηση όλων σχεδόν των τραπεζών. Σημαίνει όμως και ότι για ένα απροσδιόριστο χρονικό διάστημα το ελληνικό Δημόσιο δεν θα μπορεί να δανειστεί. Θα δαπανά ό,τι εισπράττει ως έσοδο.

Τι άλλο να θελήσει ένας Λαός;

Ε-Ξ-Α-Ι-Ρ-Ε-Τ-Ι-Κ-Ο

Του Γιώργου Κωστούλα

gcostoulas@gmail.com

“Από του Ίωνες τύραννους μέχρι τους δημαγωγούς των Αθηνών, από την αγνή αυστηρότητα ενός Αγησίλαου μέχρι την υπερβολή ενός Διονύσιου ή ενός Δημήτριου, από την προδοσία του Δημάρατου ως την φιλοπατρία του Φιλοποίμενος, όλα όσα θα μπορούσαμε να επιχειρήσουμε για να βλάψουμε τους ομοίους μας ή για να τους εξυπηρετήσουμε γίνανε, έστω και για μόνο φορά, από κάποιον Έλληνα. Το ίδιο και με τις προσωπικές μας επιλογές: από τον κυνισμό ως τον ιδεαλισμό, από τον σκεπτικισμό του Πύρρωνα ως τα ιερά όνειρα του Πυθαγόρα, οι αρνήσεις μας ή οι αποδοχές μας έχουνε ξαναγίνει. Οι διαστροφές μας και οι αρετές μας έχουν ελληνικά πρότυπα”.

Οι φράσεις αυτές της Μ. Γιουρσενάρ, από το βιβλίο της “Αδριανού Απομνημονεύματα” (σελ. 48), μου ήρθαν στο μυαλό, θα δείτε παρακάτω γιατί, βλέποντας το έργο του Μολιέρου Αμφιτρύων, που παρουσίασε φέτος με αξεπέραστη θεατρική τέχνη ο Λ. Βογιατζής.

Στηριγμένο στην ελληνική μυθολογία, το έργο δεν είναι παρά ένα ερωτικό επεισόδιο με πρωταγωνιστή τον Δία, όπου ο αχρείος Θεός παίρνει τη μορφή του Θηβαίου μυθολογικού στρατηγού Αμφιτρύωνα για να ρίξει στο κρεβάτι την σύζυγό του, Αλκμήνη. 

Τελικά θα κοιμηθεί με το αντικείμενο του πόθου του, για τρεις ολόκληρες νύκτες, με τη βοήθεια και του Ερμή -στον γνωστό ρόλο του διεκπεραιωτή κάθε βρόμικης δουλειάς- που θα πείσει την Νύχτα να αργήσει να ξημερώσει, τριπλασιάζοντας έτσι τη διάρκεια μιας νύχτας... επιμηκύνοντας έτσι και την διάρκεια της ερωτικής ευωχίας του ζευγαριού.

Για να γίνουν όμως όλα αυτά χρειάζεται και κάτι ακόμα: Η μεταμόρφωση και του Ερμή στον υπηρέτη του Αμφιτρύωνα, τον Σωσία. Τραγική καρικατούρα ο τελευταίος, παίγνιο στα χέρια του κυνικού καταφερτζή Ερμή, ταπεινωμένος και εξουδετερωμένος, δίχως ταυτότητα πια, θα αναφωνήσει με σπαρακτική κωμική απελπισία: “Αλλά αν Σωσίας είσαι εσύ, εγώ ποιος θέλεις να΄μαι; Γιατί επιτέλους, κάτι πρέπει να΄μαι κι εγώ”.

Όταν ο πραγματικός Αμφιτρύων - σύζυγος θα επιστρέψει την επόμενη ημέρα από την εκστρατεία, δεν θα βρει την Αλκμήνη όσο “θερμή” την περίμενε, ύστερα από την πολύμηνη απουσία του. Χαμένο μέσα στις υποψίες του, το τραγικό ζευγάρι-θύμα θα παλέψει στα όρια της αυστηρά ιεραρχημένης υποτέλειας, και της φυσικής ενστικτώδους αποδοχής της μοίρας των ανθρώπων –δούλων, πως ναι η Αλκμήνη κοιμήθηκε με έναν άλλον. Και πως ο στρατηγός Αμφιτρύων δεν παύει να κερατώθηκε, κι ας ήταν ο ίδιος ο Δίας που του έκλεψε γυναίκα και μορφή.

 Όμως τι θα μπορούσε να κάνει;

Το γαϊτανάκι των διπλών προσωπείων θα λήξει με την παραδοχή της αλήθειας: “...με τον Δία μια μοιρασιά/ δεν είναι κάτι που ατιμάζει...”

Το παραγγέλλει και ο ίδιος ο Δίας κυνικότατα στο τέλος της παράστασης: Από το ύψος μιας περιστρεφόμενης κολώνας θα πει απευθυνόμενος στο Αμφιτρύωνα, αλλά και τον υπόλοιπο θίασο-χορό, πως στο κάτω κάτω είναι τιμή να είναι κανείς αντεραστής με την αφεντιά του. Πόσο μάλλον όταν η θεϊκή αυτή συνεύρεση θα κυοφορήσει τη γέννηση ενός ημίθεου, του Ηρακλή.

Καταγράψτε τώρα τα ελληνικά ίχνη, τα πρότυπα όπως τα λέει, της ανθρώπινης συμπεριφοράς που αναδύονται από το έργο και για τα οποία κάνει λόγο η Μ. Γιουρσενάρ στην εισαγωγική παράγραφο του παρόντος.

Έλληνες οι διδάξαντες: τους δόλιους μηχανισμούς της εξουσίας, τον φαύλο κύκλο ανάμεσα στην προστασία και την εκμετάλλευση-καταπίεση, την εξαπάτηση-εξουδετέρωση των υπηκόων, αλλά και τις σκοτεινές αποχρώσεις της ανθρώπινης υπόστασης, με τη μορφή της δουλικής υποταγής των αδυνάτων που εξουθενωμένοι γίνονται λεία των Θεών -μαριονέτες στα χέρια των ισχυρών.

Επίγονοι των Ατρειδών

Του ΚΩΣΤΑ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ

(...) Κάθε τόσο επιβεβαιώνεται η παραξενιά του Οσκαρ Ουάιλντ που έγραφε πως «η ζωή μιμείται την τέχνη». Θα έλεγα απλώς διευρύνοντας τον όρο τέχνη και τον μύθο. Εξάλλου, τι άλλο κάθε φορά κάνουμε όταν σχολιάζουμε, ερμηνεύουμε ή απλώς αναφερόμαστε σε γεγονότα του παρόντος εμείς οι καθημερινοί άνθρωποι αλλά και οι χαρισματικοί επιστήμονες από το να τα χαρακτηρίζουμε σύνδρομα του Οιδίποδα ή της Ηλέκτρας, προμηθεϊκά πνεύματα, αχίλλειο πτέρνα, γοητεία των Σειρήνων, εξουσία - Κίρκη, καθημερινή οδύσσεια, τύψεις - Ερινύες κ.λπ.

Αλήθεια στις μέρες, τις ώρες και τις στιγμές που ζούμε και, δυστυχώς, θα ζήσουμε, καλό θα ήταν να θυμηθούμε τον καταλυτικό αλλά και καταγωγικό μύθο των Τανταλιδών, των Πελοπιδών, των Ατρειδών. Είναι η ίδια μείζων οικογένεια, απλώς ταξινομούνται τα αίσχη της σε απανωτούς κύκλους. 

Ο Τάνταλος, και θα υποχρεωθώ να διατηρήσω στην αναφορά μου το ύφος του λαϊκού παραμυθιού για την παιδαγωγική και μόνο χρήση των συμβόλων του, λοιπόν ήταν αυτός που για να ανταποδώσει τη φιλοξενία των θεών που τον είχαν προσκαλέσει σε γεύμα τούς κάλεσε στο σπίτι του και για να δοκιμάσει τη σοφία τους κατακρεούργησε τον γιο του τον Πέλοπα και τον παρέθεσε ως εκλεκτή τροφή. Μόνο η Δήμητρα δεν έφαγε. Οι θεοί θυμωμένοι αποκατέστησαν τα μέλη του θύματος, τον ανέστησαν και τον κτηνώδη πατέρα τον τιμώρησαν να περνάει μαρτύρια στα Τάρταρα, να πεινά και να διψά και να υποχωρεί το νερό όταν έσκυβε να πιει και να απομακρύνονται οι καρποί όταν πήγαινε να τους δρέψει.

Από αυτόν τον τερατώδη γενάρχη πήγασε η καταραμένη γενιά των Πελοπιδών. Γιατί και ο σωσμένος γιος ο Πέλοψ νίκησε στην Πίσα, βασίλειο της Ηλείας, τον Οινόμαο, τον βασιλιά, με δόλο σε αρματοδρομία δωροδοκώντας τον τεχνικό που φρόντιζε το άρμα του βασιλιά. Ετσι εκείνος έβγαλε τη σφήνα από τον άξονα των τροχών και ο Οινόμαος πνίγηκε στη θάλασσα. Ο Πέλοψ παντρεύτηκε την κόρη του θύματός του Ιπποδάμεια, βραβείο της αρματοδρομίας και από τον γάμο εκείνο γεννήθηκαν δύο αγόρια, ο Ατρεύς και ο Θυέστης. Ο Θυέστης μοιχεύτηκε με τη σύζυγο του Ατρέα από τον οποίο διεκδικούσε και τον θρόνο των Μυκηνών. Ο Ατρεύς εξόρισε τον αδελφό του και όταν εκείνος ζήτησε να συναντηθούν για συμφιλίωση ο απαίσιος Ατρεύς έσφαξε τα ανίψια του και τα παρέθεσε ως δείπνο συμφιλίωσης στον αδελφό του.  

Είναι τα αποτρόπαια θυέστεια δείπνα. Παιδιά του Ατρέα, ο Αγαμέμνων και ο Μενέλαος. Γιος του Θυέστη, ο Αίγισθος. Ο μόνος σωσμένος από τα δείπνα. Βρισκόταν στο σπίτι του παππού του! Ο Αγαμέμνων παντρεύτηκε την Κλυταιμνήστρα, ο Μενέλαος την αδελφή της Ελένη.

Θύτες και θύματα

Του ΚΩΣΤΑ ΓΕΩΡΓΟΥΣΟΠΟΥΛΟΥ

Είναι μύθοι κωδικοί που ανοίγουν με τα ανάλογα ερμηνευτικά κλειδιά.

Ο μύθος του Ηρακλή και το ταξίδι του δηλητηρίου: όταν ο Ηρακλής σκότωσε την Υδρα στη λίμνη Λέρνη, το τέρας με τα πολλά κεφάλια, έβαψε στο δηλητήριο που περιείχε το αίμα της τα βέλη του. Ετσι τα κατέστησε θανατηφόρα. Κάθε πληγή που άνοιγαν ακαριαία έφερε στο θύμα τον θάνατο. Με αυτά τα βέλη έκτοτε ο Ηρακλής κυριάρχησε και κατόρθωσε τους άθλους του. Κάποτε πάλεψε με τον Αχελώο ποταμό και κέρδισε ως σύζυγο τη Διηάνειρα, που ο ποταμός τη διεκδικούσε. 

Οταν ταξίδευε με τη σύζυγό του για τη Φθία ως νεόνυμφοι και έπρεπε να περάσουν τον ποταμό Εύηνο, περατάρης εκεί ήταν ο Κένταυρος Νέσσος, μισός άνδρας μισός άλογο. Εβαζε στα καπούλια του τους ταξιδιώτες και τους περνούσε στην άλλη όχθη. Ο Ηρακλής κολύμπησε, αλλά η νύφη ανέβηκε στον Κένταυρο και ενώ βρίσκονταν στο μέσον του ποταμού ο Νέσσος τη λιμπίστηκε και τη χάιδεψε αναστενάζοντας. Το κορίτσι, νιόνυμφο και σφόδρα ερωτευμένο, έβαλε τις φωνές, ο Ηρακλής, πάντα οξύθυμος, θύμωσε και τόξευσε τον αυθάδη τολμητία βιαστή. Εκείνος πεθαίνοντας έδωσε μια μικρή φιάλη με το αίμα του στη Διηάνειρα, λέγοντάς της πως το αίμα του είναι φίλτρο ερωτικό και αν κάποτε ο Ηρακλής την αρνηθεί ερωτικά αλείβοντας τον χιτώνα του με αυτό το φίλτρο θα τον έφερνε ξανά στη συζυγική παστάδα.

Χρόνια αργότερα, σε ώριμη ηλικία η Διηάνειρα πανικοβλήθηκε όταν ο Ηρακλής έστειλε στο σπίτι του βιασμένη μια έφηβη, την Ιόλη, ως προσφάι ερωτικό. Η προδομένη σύζυγος έστειλε στον Ηρακλή έναν καθαρό χιτώνα στην Εύβοια όπου θυσίαζε, εμβαπτισμένο με το αίμα του Κενταύρου. Φορώντας τον ο Ηρακλής μέσα στην κάψα του θέρους ενεργοποίησε το δηλητήριο, με αποτέλεσμα να κολλήσει ο χιτώνας στις σάρκες του και το ύφασμα να ξεκολλάει με φρικτούς πόνους μαζί με αιματωμένα κομμάτια της σάρκας του. Πέθανε στο όρος Οίτη εκλιπαρώντας τον Φιλοκτήτη να βάλει φωτιά στη σωρό από ξύλα για να λυτρωθεί από το αφόρητο μαρτύριο.

«Ο Ηρακλής ήταν παγκόσμιος γεωλόγος και μηχανικός»

Ιστορικό πρόσωπο που έφτασε ώς τον Καναδά ήταν ο Ηρακλής της ελληνικής μυθολογίας, σύμφωνα με τον καθηγητή Γεωλογίας Ηλία Μαριολάκο

Έφτασε χίλια χρόνια πριν από τον Μεγάλο Αλέξανδρο στον Ινδό ποταμό. Πέρασε από την Αιθιοπία, έφτασε ώς τη Γροιλανδία και ίσως να πάτησε πρώτος το πόδι του στην Αμερική.

Ένας από τους πιο γνωστούς ήρωες της παγκόσμιας μυθολογίας- ο Ηρακλής- δεν ήταν μόνο ένας σπουδαίος υδραυλικός, μηχανικός και υδρογεωλόγος, όπως μαρτυρούν πολλοί από τους δώδεκα άθλους του, αλλά και ο πρώτος που έκανε πράξη την παγκοσμιοποίηση και ο αρχιτέκτονας της μυκηναϊκής κοσμοκρατορίας, όπως υποστήριξε σε ομιλία του, στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, ο ομότιμος καθηγητής Γεωλογίας και μέλος του Κεντρικού Αρχαιολογικού Συμβουλίου Ηλίας Μαριολάκος.

«Ο Ηρακλής δεν είναι ένα πρόσωπο για να διασκεδάζουν τα παιδιά. Ούτε η ελληνική μυθολογία ένα παραμύθι για έναν φανταστικό κόσμο», λέει  ο Ηλίας Μαριολάκος. «Ο Ηρακλής είναι ένα ιστορικό- και όχι μυθικό- πρόσωπο, ένας άγνωστος μεγάλος κατακτητής, ήρωας- ιδρυτής πόλεων, πρώτος συνδετικός κρίκος του κοινού πολιτισμικού υποστρώματος των Ευρωπαίων, του μυκηναϊκού και κατά συνέπεια του ελληνικού πολιτισμού. Και η μυθολογία είναι η ιστορία του απώτερου παρελθόντος των κατοίκων αυτού του τόπου, που πολύ αργότερα θα ονομαστεί Ελλάς».

Πρώτος στο μικροσκόπιο του καθηγητή μπήκε ο άθλος με την αρπαγή των βοδιών του Γηρυόνη, του τρικέφαλου και τρισώματου γίγαντα που ζούσε στα Γάδειρα, το σημερινό Κάντιθ της Ισπανίας, κοντά στο στενό του Γιβραλτάρ.

«Οι περισσότεροι πιστεύουν πως ο Ηρακλής ταξίδεψε ώς την Ιβηρική Χερσόνησο για να φέρει μια καλή ράτσα βοδιών στην Πελοπόννησο», εξηγεί ο κ. Μαριολάκος. «Αν διαβάσουμε με προσοχή τον Στράβωνα, που έζησε τον 1ο αι. π.Χ. όμως, θα διαπιστώσουμε πως σε κανένα άλλο μέρος του κόσμου δεν έχει βρεθεί τόσος πολύς χρυσός, άργυρος, χαλκός και σίδηρος. Και τα βόδια δικαιολογούνται διότι υπήρχαν μαρτυρίες ότι το “κοσκίνισμα” του χρυσού από την άμμο γινόταν πάνω σε δέρματα βοδιών».

Η ίδρυση δε της πόλης από τον Ηρακλή μνημονεύεται στον θυρεό της πόλης και σήμερα. Ο Ηρακλής ολοκληρώνει τον άθλο του και συνεχίζει βόρεια προς την Κελτική και ιδρύει την Αλέσια (γνωστή και ως πόλη του Αστερίξ), το όνομα της οποίας προέρχεται από τη λέξη άλυς (= περιπλάνηση). Πόλη με στρατηγική σημασία, καθώς συνδέεται μέσω πλωτών ποταμών προς τη Μεσόγειο, τον Ατλαντικό, τη Μάγχη και τη Βόρεια Θάλασσα, όπου ο Ιούλιος Καίσαρας κατατρόπωσε τους Γαλάτες. Ακόμη ιδρύει το Μονακό και την Αλικάντε - η ποδοσφαιρική της ομάδα ονομάζεται Ηρακλής.

Τι γύρευε στη Γαλατία ο Ηρακλής; «Χρυσό», απαντά ο κ. Μαριολάκος, «αφού ο Διόδωρος μας λέει πως στη Γαλατία υπάρχουν πλούσια χρυσοφόρα κοιτάσματα». Ο Ηρακλής όμως φέρεται- σύμφωνα με τον Πλούταρχο- να έφτασε και ώς την Ωγυγία που απέχει πέντε ημέρες δυτικά της Βρετανίας. «Πέντε ημέρες ισοδυναμούν με 120 ώρες. Αν η μέση ταχύτητα ενός πλεούμενου της εποχής ήταν 4 μίλια την ώρα, τότε η απόσταση είναι 890 χλμ., άρα πρόκειται για τη σημερινή Ισλανδία και συνέχισε ώς τη Γροιλανδία, ενώ το Κρόνιο Πέλαγος, που αναφέρεται, σύμφωνα με τους υπολογισμούς ταυτίζεται με τον Βόρειο Ατλαντικό»

«Για να φέρει τα χρυσά μήλα των Εσπερίδων (ήτοι τον χρυσό) ο Ηρακλής από την Αίγυπτο έφτασε ώς την Αιθιοπία κι έπειτα στον Καύκασο- για να ζητήσει τη βοήθεια του Προμηθέα- και στη Λιβύη προτού επιστρέψει στις Μυκήνες»

Γύρεψε χαλκό ώς τον Καναδά

Ο Ηρακλής έφτασε, σύμφωνα με τον καθηγητή Ηλία Μαριολάκο, ώς την Αμερική. «Στις πηγές διαβάζουμε πως εγκατέστησε ακολούθους του “ώς τον κόλπο που το στόμιό του βρίσκεται στην ίδια ευθεία με το στόμιο της Κασπίας”. Ένας κόλπος μόνον καλύπτει αυτές τις προϋποθέσεις: του Αγίου Λαυρεντίου στο Τορόντο του Καναδά». Μαρτυράται δε πως έμειναν «σε νησιά που βλέπουν τον ήλιο να κρύβεται για λιγότερο από μία ώρα για 30 ημέρες»- δηλαδή στον πολικό κύκλο.

Τι γύρευε εκεί;

Η απάντηση βρίσκεται στα ευρήματα των ανασκαφών που γίνονται γύρω από τη λίμνη Σουπίριορ στο Μίτσιγκαν. Αρκεί να σκεφτείτε πως έχουν εξορυχθεί πάνω από 500.000 τόνοι χαλκού στην περιοχή, όταν στην κατ΄ εξοχήν πηγή χαλκού- την Κύπρο- εξορύχθηκαν 200.000 τόνοι. Η εξόρυξη έγινε την περίοδο 2.450 π.Χ.- 1050 π.Χ., σταματάει ξαφνικά, όταν καταρρέει ο μυκηναϊκός πολιτισμός. Και όλα αυτά σε μια περιοχή όπου οι γηγενείς βρίσκονταν στη λίθινη εποχή!

ΠΗΓΗ ΤΑ ΝΕΑ