ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΚΟΙΝΩΝΙΚΑ ΜΕΤΑΛΛΑΓΜΕΝΟΣ ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: «Σελφάροντας» το θάνατό μας

Του ΚΩΣΤΑ ΣΤΟΥΠΑ 

Η είδηση ότι ο Σκλαβενίτης αγόρασε το πρώην εργοστάσιο της ΠΙΤΣΟΣ στον Ρέντη για να παράγει έως και 250.000 μερίδες φαγητό την ημέρα δεν είναι απλώς μια επιχειρηματική κίνηση. Είναι μια καταγραφή μιας μεγάλης κοινωνικής μετάλλαξης.

Και το –υποτίθεται υπερβολικό– σύνθημα «η ελληνική οικογένεια δεν θα μαγειρέψει ποτέ πια» δεν είναι αστείο· είναι περιγραφή κατάστασης.

Για δεκαετίες, τα σούπερ μάρκετ πουλούσαν πρώτες ύλες. Η κουζίνα του σπιτιού παρήγαγε αξία: χρόνο, φροντίδα, παράδοση, ενοχές.

Σήμερα, το μοντέλο μετατοπίζεται. Το φαγητό μετατρέπεται από διαδικασία σε προϊόν και από προϊόν σε υπηρεσία. Food as a Service. Όπως ακριβώς συνέβη με την ενέργεια, τις μεταφορές, την ψυχαγωγία - και, γιατί όχι, με τις ανθρώπινες σχέσεις.

Η κίνηση Σκλαβενίτη πατάει σε στέρεο έδαφος. Διπλο - εργαζόμενα και μονοπυρηνικά νοικοκυριά, λιγότερα παιδιά, λιγότερος χρόνος, ακριβή ενέργεια. Το σπιτικό μαγείρεμα δεν είναι πια αυτονόητα φθηνότερο· είναι απλώς πιο κουραστικό. Και συχνά λιγότερο αποδοτικό από μια βιομηχανική κατσαρόλα που δουλεύει 24/7.

Είναι θέμα χρόνου να ακολουθήσουν και άλλες παρόμοιες κινήσεις. Θέμα χρόνου μοιάζει και τα καινούργια διαμερίσματα να πωλούνται χωρίς κουζίνα - όπως ακριβώς πουλιούνται σήμερα χωρίς αποθήκη, χωρίς πάρκινγκ και χωρίς αυταπάτες. Άλλωστε, γιατί να πιάνει χώρο κάτι που χρησιμοποιείται όλο και λιγότερο;

Ήδη τα μικρά διαμερίσματα για ένα άτομο έχουν υψηλότερες τιμές από εκείνα που κάποτε προορίζονταν για πολυμελείς οικογένειες. Η αγορά ξέρει. Και η αγορά δεν νοσταλγεί.

Αποχαιρέτα την οικογένεια που ήξερες.

Τα τελευταία χρόνια καταγράφεται σταθερή αύξηση των διαζυγίων στην Ελλάδα. Το 2024 σημειώθηκαν περίπου 15.532 διαζύγια, με αναλογία 42,4 διαζύγια ανά 100 γάμους - όταν τη δεκαετία του ’80 ο αριθμός μετά βίας άγγιζε τα 8–9. Πρόοδος, θα πει κανείς. Ή απλώς εξοικονόμηση χρόνου.

Την ίδια στιγμή, οι γεννήσεις καταρρέουν. Το 2024 γεννήθηκαν 68.467 παιδιά, όταν οι θάνατοι έφτασαν τους 126.916. Ακόμη και οι γεννήσεις από αλλοδαπούς γονείς μειώνονται: από 9.332 το 2019 σε μόλις 5.223 το 2024. Ούτε καν η «δημογραφική αντικατάσταση» δεν δουλεύει πια όπως παλιά.

Χθες διάβασα πως στη Νιγηρία το 2025 γεννήθηκαν περισσότερα παιδιά απ’ όσα στην Ευρώπη και τη Ρωσία μαζί. Στην Νιγηρία γεννήθηκαν 7,5 εκατ. παιδιά και στην Ευρώπη και Ρωσία 6,3 εκατ.

Η διάλυση της οικογένειας προς όφελος του μοναχικού ατόμου - συνεχώς δικτυωμένου, μόνιμα απασχολημένου και διαρκώς μόνο- δεν είναι μια απλή κοινωνική εξέλιξη.

Είναι κολοσσιαία αναδιάρθρωση. Και όπως κάθε αναδιάρθρωση, δημιουργεί νικητές, χαμένους και πολλές έτοιμες μερίδες φαγητού.

Το ερώτημα δεν είναι αν η ελληνική οικογένεια θα σταματήσει να μαγειρεύει.

Το ερώτημα είναι αν, στο τέλος, θα θυμάται γιατί μαγείρευε.

Η κατάστασή μας θυμίζει τους…

 

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ: Γαστρονομική προβολή της Πιερίας στη Διεθνή Έκθεση Τουρισμού «PHILOXENIA» διοργάνωσαν η Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, η Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας και ο Τουριστικός Οργανισμός Πιερίας (Π.Ο.Τ.Α.Π.)

 

Με ιδιαίτερη ανταπόκριση από το κοινό πραγματοποιήθηκε το απόγευμα του Σαββάτου 15 Νοεμβρίου η γαστρονομική δράση «Flavors of Olympus Riviera: the Burger story», που διοργανώθηκε από την Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, την Περιφερειακή Ενότητα Πιερίας και τον Πιερικό Οργανισμό Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής (Π.Ο.Τ.Α.Π.), στο πλαίσιο της διεθνούς Έκθεσης Τουρισμού «PHILOXENIA-ΗΟΤΕLIA 2025».

Πλήθος επισκεπτών είχε την ευκαιρία να γνωρίσει και να δοκιμάσει προϊόντα της Πιερίας, μέσα από ένα πρωτότυπο γαστρονομικό «concept» που ανέδειξε την ποιότητα και τη μοναδικότητα της τοπικής παραγωγής. Τα burger που προσφέρθηκαν, με την επιμέλεια του Πιεριέα σεφ Ανδρέα Ασμανίδη, παρασκευάστηκαν αποκλειστικά με προϊόντα Πιερίας, ενώ οι επισκέπτες απόλαυσαν επίσης την αυθεντική Γκαζόζα Αιγινίου, ένα ιστορικό τοπικό προϊόν που συμβολίζει την παράδοση και το γαστρονομικό αποτύπωμα της περιοχής.

Την εκδήλωση προλόγισε η εμπνεύστρια της δράσης Αντιπεριφερειάρχης Πιερίας Σοφία Μαυρίδου και  τίμησαν με την παρουσία τους οι εκπρόσωποι της πολιτικής και του τουριστικού κλάδου, μεταξύ άλλων, ο Υφυπουργός Ανάπτυξης Σταύρος Καλαφάτης, η Αντιπεριφερειάρχης Τουρισμού  της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Βίκυ Χατζηβασιλείου, ο Αντιπεριφερειάρχης Πολιτισμού και  Αθλητισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Χρήστος Μήττας, ο Πρόεδρος του Αναπτυξιακού Οργανισμού της Περιφέρειας Κεντρικής Μακεδονίας Θάνος Μπέγκας, ο Αν. Πρόεδρος του Πιερικού Οργανισμού Τουριστικής Ανάπτυξης και Προβολής (Π.Ο.Τ.Α.Π.) Γρηγόρης Βεϊδαμενίδης, η Αντιδήμαρχος Τουρισμού του Δήμου Πύδνας-Κολινδρού Μαρία Ναβροζίδου, οι εκπρόσωποι του Επιμελητηρίου Πιερίας Στράτος Χαλκίδης και Σμαρώ Γιαννούλη, ο Αντιπρύτανης του Πανεπιστημίου Μακεδονίας Αλέξανδρος Χατζηγεωργίου, ο εκπρόσωπος του ΤΕΕ Δημήτρης Κουσκουρίδης, ο Πρόεδρος του Συλλόγου Επαγγελματιών Βόρειας Πιερίας Δημήτρης Εμμανουηλίδης, ο Πρόεδρος του Α.Π.Σ. «ΤΡΙΑΣ» Ιορδάνης Παπαδόπουλος, η πρ. Πρόεδρος της Ένωσης Ξενοδόχων Πιερίας Ευαγγελία Ξυπτερά, ο Αντιπρόεδρος της Ομοσπονδίας Ενοικιαζομένων Διαμερισμάτων Πιερίας-Ημαθίας-Πέλλας Βασίλης Αγάκος, η Διευθύντρια του Τουριστικού Οργανισμού Θεσσαλονίκης Κυριακή Ουδατζή, ο Διευθυντής του Τουριστικού Οργανισμού Χαλκιδικής Γιώργος Μπρουτζάς, στελέχη της Περιφέρειας, εκπρόσωποι Φορέων και Συλλόγων, καθώς και εκπρόσωποι του τουριστικού τομέα από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Ιδιαίτερη μνεία αξίζει στον...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Ένα νέο μέτωπο ανοίγει στη σύγκρουση Ρωσίας-Ουκρανίας: Σούπα Borscht!

 Των MARIA VARENIKOVA και ANDREW KRAMER / THE NEW YORK TIMES

Στο πεδίο της γαστρονομίας διεξάγεται, παράλληλα με τα πεδία των μαχών, ο πόλεμος μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας, με Ουκρανό σεφ να ετοιμάζεται να καταθέσει αίτηση στην UNESCO για αναγνώριση της σούπας Μπορς ως αναπόσπαστου τμήματος της ουκρανικής πολιτιστικής παράδοσης.

Την ουκρανική πατρότητα του Μπορς αναγνωρίζουν ακόμη και Ρώσοι ιστορικοί, καθώς και η βιβλιογραφία της σοβιετικής περιόδου. Μετά τη διάλυση της ΕΣΣΔ, όμως, η Ρωσία εμφανίζει τη σούπα Μπορς, που έχει ως κύριο συστατικό της το παντζάρι, ως ρωσικό –και όχι ουκρανικό– πιάτο. Ο Ουκρανός σεφ Γεβγκέν Κλοποτένκο αποφάσισε να αναλάβει δράση, όταν διαπίστωσε ότι εστιατόρια και καταστήματα στην Ευρώπη και τις ΗΠΑ προσφέρουν Μπορς, ονομάζοντάς το ρωσική σούπα. «Μας πήραν τόσα πολλά, αλλά δεν θα μας πάρουν το Μπορς. Συνειδητοποίησα ότι πρέπει να υπερασπισθούμε όσα μας ανήκουν», λέει ο Κλοποτένκο.

Ο Ουκρανός σεφ ίδρυσε μη κυβερνητική οργάνωση με στόχο την εδραίωση της κυριότητας του Μπορς ως ουκρανικού εδέσματος. Η οργάνωση ασχολήθηκε μήνες, συλλέγοντας στοιχεία για να αποδείξει ότι η καταγωγή της σούπας είναι από την Ουκρανία, ενώ διοργάνωσε και πολιτιστικές εκδηλώσεις με το θέμα αυτό. Η Ουκρανία σκοπεύει να καταθέσει το αίτημά της στην UNESCO τον Μάρτιο, με τη Βουλή του Κιέβου να έχει εκδώσει ψήφισμα στήριξης της πρωτοβουλίας.

Για να εξασφαλίσουν την πολυπόθητη αναγνώριση του διεθνούς πολιτιστικού οργανισμού, οι Ουκρανοί δεν χρειάζεται να δείξουν ότι το Μπορς αποτελεί γαστρονομική αποκλειστικότητα της χώρας τους, αλλά μόνο ότι είναι στενά συνδεδεμένο με τον πολιτισμό τους και τις γαμήλιες ή άλλες παραδόσεις τους. Το αίτημα της Ουκρανίας ενισχύει το γεγονός ότι η χώρα αριθμεί δεκάδες χωριά, που ονομάσθηκαν προς τιμήν του Μπορς.  

Οι Ουκρανοί εκτιμούν ότι η ρωσική κυβέρνηση, εκτός από την προσάρτηση μέρους της χώρας τους με στρατιωτικά μέσα, προσπαθεί να οικειοποιηθεί το σύνολο των σλαβικών πολιτιστικών παραδόσεων.

Ακόμη, όμως, και ο εμβληματικός σοβιετικός οδηγός μαγειρικής, το «Βιβλίο Νόστιμης και Υγιεινής Διατροφής», που κυκλοφόρησε το 1939 επί σταλινικού καθεστώτος, δεν περιγράφει τη σούπα Μπορς ως ρωσικό πιάτο. Ο οδηγός διαθέτει μόνο μία συνταγή Μπορς, με τίτλο «Ουκρανικό Μπορς».

«Η δημοτικότητα του Μπορς στη Ρωσία καταγράφεται για πρώτη φορά...

 

ΝΕΑ ΤΑΞΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Παγκοσμιοποίηση και της γεύσης;

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Γράφει ο Γιάννης Μπαξεβάνης 

Διακεκριμένος σεφ με διεθνή δραστηριότητα

Τα τελευταία χρόνια, ταξιδεύω πολύ συστήνοντας την ελληνική κουζίνα σε διάφορα μέρη του κόσμου.  Και παρατηρώ ένα θλιβερό φαινόμενο να εξελίσσεται: την παγκοσμιοποίηση και στην γεύση. 

Όπου και να βρίσκομαι, συναντώ τις ίδιες φίρμες στα ίδια malls, τις ίδιες συνταγές, τις ίδιες γεύσεις: Ντουμπάϊ, Σίντνεϊ, Μόσχα, Γιοχάνεσμπουργκ, Βηρυτός, Νέα Υόρκη, Τόκυο…

Εδώ στην Ελλάδα, τί συμβαίνει;

Ξεχάσαμε το μπιφτέκι και όλοι προσπαθούν να πετύχουν το καλύτερο burger, προσπαθούν να κάνουν ελληνικό sushi σε παραδοσιακές ψαροταβέρνες (γελάει ο κάθε πικραμένος…). Τέρμα ο λουκουμάς, τρώμε donuts, οι τηγανίτες γίνανε pancakes, βρίσκεις carpaccio και ceviche όπου να’ ναι, σαλάτα ρόκα και παρμεζάνα παντού, mozzarella και ricotta παντού, rib eye και black Angus tartare παντού. Ακόμα και το γιουβέτσι μεταμορφώθηκε σε «κριθαροτό» και ο τραχανάς σε «τραχανωτό» για να θυμίζει κάτι ξενικό, κτλ…   

Αναμειγνύοντας ξένα προϊόντα, ξένες συνταγές και ξένες λέξεις στην ελληνική κουζίνα, προσπαθούμε να εντυπωσιάσουμε και καλά τους Έλληνες αλλά και τους ξένους επισκέπτες  που έρχονται για να γνωρίζουν τα ελληνικά προϊόντα, τις ελληνικές γεύσεις, τις παραδόσεις και συνήθειες;

Για να δείξουμε ότι είμαστε στο πνεύμα της εποχής και όχι παλιομοδίτες, τους παρουσιάζουμε την ελληνική κουζίνα ανακατεύοντας κάθε ξένο προϊόν -καλό ή κακό- με αποτέλεσμα συχνά ένα αλαλούμ γεύσεων, που μετονομάζουμε σε  «μοντέρνα ελληνική κουζίνα».

Συνάδελφος που εκτιμώ πολύ έκανε ένα πείραμα: 

Πήρε λεπτές ταλιατέλες από φλοιό αγγουριού, έβαλε από μπουκάλια έτοιμες «σάλτσες», oyster sauce, fish sauce, teriyaki sauce, ταμπάσκο και λάδι σουσαμιού και δεν θυμάμαι τι άλλο. Όταν δοκιμάσαμε οι 10 σεφ, που είμαστε παρόντες, είπαμε ότι πρόκειται για γιαπωνέζικο φύκι που εισάγεται σαν κατεψυγμένη σαλάτα στην Ελλάδα… Αυτό σημαίνει ότι, είτε τρως αγγούρι, είτε φύκι, δεν καταλαβαίνεις τίποτα, με τόσες γλυκόξινες γεύσεις που έχουν ανακατευθεί. Δεν αναγνωρίζεις πλέον την αληθινή γεύση των προϊόντων.  Ποιος ο λόγος; Ποιος ο στόχος;

Μεγάλος επώνυμος αρχιμάγειρας στον κόσμο έκανε μόδα το αποξηραμένο τραγανό αρνί. Πήρε το αρνάκι, το σιγόψησε δεν ξέρω πόσες ώρες, το ξεκοκάλισε, το έβαλε υπό πίεση να κολλήσει στο ψυγείο, μετά το έψησε να ξεραθεί και να τραγανιστεί στον φούρνο. Έπειτα του πρόσθεσε ξινόγλυκες -πιο πολύ γλυκές- γεύσεις. Το καημένο αρνάκι! Το καλύτερο αρνί του κόσμου να πάρεις ή το χειρότερο, ο αποτέλεσμα θα είναι το ίδιο: δεν θα καταλάβεις τίποτα από την γεύση του.

Το θλιβερό είναι ότι οι Αγγλοσάξονες -που δεν έχουν παράδοση στη γεύση- επιβάλλουν τις υπερβολικά γλυκές γεύσεις σ’ όλο τον κόσμο. Τρώμε γλυκές γεύσεις παντού, μας έχουν εθίσει  στην ζάχαρη από τη βρεφική κιόλας ηλικία, από τότε που τα μαιευτήρια κι οι γιατροί προτρέπουν τις μαμάδες να δώσουν γάλα σκόνη με χίλια δυο «επιστημονικές» δικαιολογίες: δεν έχεις γάλα, δεν έχεις θηλή, το γάλα σου είναι «αδύναμο»(!), χρειάζεται συμπλήρωμα γιατί δεν χορταίνει το μωρό και δεν μπορεί να κοιμηθεί,  δεν πρέπει να χαλάσει το στήθος σου… και άλλα πολλά. Έτσι, αντί να μάθουν τις πάντα διαφορετικές γεύσεις του μητρικού γάλακτος, τα νεογέννητα μαθαίνουν την πάντα ίδια υπόγλυκη γεύση του γάλατος σκόνη κι έπειτα τις φαρίν λακτέ και άλλες «ειδικές» τροφές. Έτσι προετοιμάζουμε τα παιδιά  μας να δεχτούν τις υπόγλυκες γεύσεις των fast food: γλυκό το ψωμάκι, γλυκές οι σάλτσες- μουστάρδα (!), μαγιονέζα και  κέτσαπ- γλυκό ακόμα και το μπιφτέκι!

Σήμερα λοιπόν, νέοι σεφ, εκμεταλλευόμενοι τον δρόμο που χάραξαν τα fast food, μαγειρεύουν με πολλές γλυκαντικές ουσίες στα φαγητά τους… και μόλις φτάσεις στο επιδόρπιο… «Αχ! Εδώ εμείς κάνουμε τα γλυκά μας άγλυκα ή και αλμυρά!» Ενώ έχεις ήδη φάει  τουλάχιστον 100 γραμμάρια ζάχαρη στο φαγητό!  

Πρέπει μάλλον να επαναπροσδιορίσουμε τη δουλειά μας: να μαγειρεύουμε με τέχνη, με ταλέντο και φαντασία έτσι ώστε να προσφέρουμε υγιεινά και ισορροπημένα γεύματα. Όταν λοιπόν τρώμε ένα επιδόρπιο μετά από ισορροπημένο γεύμα, η μικρή ποσότητα ζάχαρης που καταναλώνουμε δεν βλάπτει τόσο το σώμα σε σχέση με την ευχαρίστηση που προσφέρει στον εγκέφαλο. Ας είμαστε, λοιπόν, υπεύθυνοι. Το φαγητό είναι κυρίως θέμα ζωής και υγείας.

Επίσης τραγικό είναι οι πολλές γεύσεις σ’ ένα πιάτο. Πώς να καταλάβει κανείς το κάλο προϊόν; Θέλουμε να εντυπωσιάσουμε τους ημιμαθείς; Πικρό, γλυκό, ξινό, αλμυρό, καυτερό, δυνατές και ελαφρές γεύσεις εναλλάσσονται στο στόμα χωρίς κάποιο, χωρίς αποτέλεσμα.

Όταν ήμουν στην σχολή μαγειρικής, ένα σημαντικότατο μάθημα ήταν το εδεσματολόγιο με τον εξαιρετικό καθηγητή Γασπαρινάτο: η σωστή σύνθεση ενός μενού. Αυτό το πολύ βασικό μάθημα για τους μάγειρες, για κάποιο άγνωστο λόγο, πέρασε στο περιθώριο, σαν ανούσιο. Και κάθε άπειρος μάγειρας «δημιουργεί» πλέον χωρίς βάσεις, αλλά με εισαγόμενα μπουκαλάκια σαλτσών, έτοιμων γεύσεων και γεμάτα συντηρητικά. Το αποτέλεσμα είναι μενού συχνά ανισόρροπα, με πιάτα χωρίς σύνθεση γεύσεων.

Θεωρώ ότι κάθε επαγγελματίας πρέπει να έχει προσωπικότητα στη δουλειά του. 

Πετυχημένος είναι αυτός που κάνει την μόδα, όχι αυτός που την ακολουθεί.  Οι μόδες έρχονται και φεύγουν. Όπως και στην μουσική, αυτοί που αντέχουν στον χρόνο είναι αυτοί που με την προσωπικότητά τους, αφήνουν το στίγμα τους. Όσοι έρχονται με την μόδα, σβήνουν μαζί της.  Το πέρασμα του χρόνου είναι ο δείκτης ποιότητας.

Βέβαια, κανείς δεν μπορεί να φτιάχνει συνέχεια τις μόδες: ο Φεράν Αντριά που τόσο αναστάτωσε τα νερά της παγκόσμιας γαστρονομίας, κάποια στιγμή σίγουρα θα θεωρηθεί παλιομοδίτης, οπισθοδρομικός.

Πολλές φορές άκουσα πως η ελληνική κουζίνα είναι μόδα. Διαφωνώ απόλυτα: η μόδα πηγαινοέρχεται στην ελληνική κουζίνα για να έχει θέματα, αλλά η ελληνική κουζίνα είναι  πάντα παρούσα και ποιοτική.

Αν κάνω μια μικρή αναδρομή στα τελευταία 25 χρόνια, όταν επέστρεψα το 1991 μετά από πενταετή παραμονή στην Γαλλία, ήταν στη μόδα η Fusion Cuisine. Τότε κανείς δεν τολμούσε να βάλει τα ταπεινά χόρτα σε καλά εστιατόρια. Έγιναν μόδα η κρητική κουζίνα και διατροφή κι έπειτα Ελληνική και μετά η δήθεν μεσογειακή  διατροφή. Αργότερα ήρθε στην επιφάνεια η μοριακή κουζίνα, και γρήγορα γύρισε η μόδα για αρκετό καιρό στα τοπικά προϊόντα παντού στον κόσμο. Και άντε πάλι η fusion cuisine, που στα χέρια ημιμαθών και άπειρων «σεφ» δεν απέχει πολύ από το «confusion».

Ένας άνθρωπός πρέπει να έχει προσωπικότητα και ένας λαός παράδοση,  αυτό τον κάνει ξεχωριστό. 

Φανταστείτε έναν κόσμο ομοιόμορφο μετά από μερικούς αιώνες: όλοι οι άνθρωποι να είναι ίδιοι ντυμένοι, να μιλάνε την ίδια γλώσσα (ήδη εξαφανίζονται περίπου 25 γλώσσες κάθε χρόνο στον κόσμο, δηλαδή στο τέλος του αιώνα θα έχουν εξαφανιστεί τουλάχιστον οι μισές γλώσσες που μιλιούνται σήμερα. βλ.¹). Ίδια μουσική παντού, ίδιες συνήθειες, κτλ. Τι μονοτονία! Η μόνη διαφορά θα είναι ο πλούτος: Πολλοί οι φτωχοί, λίγοι οι πλούσιοι…. Η εξέλιξη είναι μάλλον αναπόφευκτη. Ελπίζω να βγω ψεύτης.

Ας αντισταθούμε όσο μπορούμε, ας διαφυλάξουμε πρώτα την γλώσσα μας – κι εδώ απευθύνομαι στους επαγγελματίες των Μ.Μ.Ε: χρησιμοποιούνται παντού πολλές ξενικές λέξεις σ’ όλα τα Μ.Μ.Ε. Ας χειριζόμαστε σωστά και όμορφα την γλώσσα μας, οι δημοσιογράφοι έχουν μεγάλη επιρροή στον κοινό, πρέπει να είναι ιδιαίτερα προσεκτικοί.

Είναι η γλώσσα της δημοκρατίας και της φιλοσοφίας, ρίζα όλων των ευρωπαϊκών γλωσσών, γιατί λοιπόν την σκοτώνουμε; 

Αρκετοί γλωσσολόγοι προβλέπουν ότι σε 20- 50 χρόνια θα καταργηθεί το ελληνικό αλφάβητο και θα γράφουμε επίσημα πλέον με λατινικούς χαρακτήρες (greeklish). Πολύ κρίμα για μία τόσο σημαντική και όμορφή γλώσσα…

Ας διαφυλάξουμε τη μουσική που μας χαρακτηρίζει: κάποτε έρχονταν τουρίστες στην Ελλάδα κι άκουγαν ελληνική μουσική, που δεν μπορούσαν να ακούσουν πουθενά άλλου. Προσπαθούσαν να μάθουν τους χορούς μας. Κι εμείς χορεύαμε περήφανοι γι’ αυτό που ήμασταν. Τώρα όπου και να πάω ακούω την ίδια μουσική παντού, Μόσχα, Ελλάδα, Αραβικές χώρες, Κίνα, Νότια Αφρική… Χάνεται η υπερηφάνειά μας μαζί με την προσωπικότητά μας.

Μεγάλες και δυνατές προσωπικότητες με άποψη όπως ο Χατζηδάκης, ο Θεοδωράκης, ο Ζαμπέτας ή ο Λοΐζος δεν έγραφαν τραγούδια ακολουθώντας μόδες. Δεν τους παρέσυρε το κύμα της εμπορικότητας. Κι αυτοί είναι που θα μείνουν στη μνήμη μας για πολλές γενιές ακόμα.

Πάντα κάνω τον παραλληλισμό της μουσικής με την μαγειρική, γιατί όπως οι μουσικοί βασίζονται στις νότες και στην αρμονία, στην μαγειρική υπάρχουν βάσεις που κάθε μάγειρας πρέπει να γνωρίζει για να δημιουργεί σωστά. Αν τις δουλέψει σωστά και μάλιστα για πολλά χρόνια, τότε μπορεί να λέγεται Αρχιμάγειρας (στα γαλλικά Chef). Χωρίς αυτές και χωρίς πολλά χρόνια δουλειάς, κανείς δεν γίνεται «Σεφ», όσο κι αν προσπαθεί να πείσει τον εαυτό του. Δεν έχει ούτε τέχνη, ούτε άποψη, ούτε τα πιάτα του έχουν ισορροπία. Εκπλήσσομαι όταν βλέπω νεαρούς που τελειώνουν μια σχολή την επόμενη χρονιά να είναι βοηθοί, την μεθεπόμενη, «σεφ» κι ένα χρόνο αργότερα καθηγητές ακόμα και «ερευνητές», «μαγειρικός επιστήμονας»! Μάλιστα! Εκτός κι αν κάποιος είναι διάνοια.  Σίγουρα υπάρχουν διάνοιές, αλλά αυτές είναι λίγες.

Και βέβαια οι νέοι πρέπει να ψάχνονται, να μην μένουν με δεμένα τα χέρια σε μία ακίνητη παράδοση, γιατί η Παράδοση προχωρεί.

Και βέβαια μακάρι οι μαθητές να γίνονται καλύτεροι απ’ τους δάσκαλούς τους, για να πάει μπροστά η μαγειρική, αλλά με σίγουρη τέχνη, ομορφιά, άποψη και προσωπικότητα.

Και βέβαια να υπάρχουν συναντήσεις με άλλες κουζίνες. Δεν είναι δυνατόν όλοι οι έλληνες μάγειρες να ασχολούνται με την ελληνική κουζίνα: Άλλοι θα ασχοληθούν με την γαλλική, άλλοι με την ιταλική, άλλοι με την κινέζικη – κι  αυτούς τους εκτιμώ πολύ. Όλοι μας κάτι βλέπουμε, κάτι μαθαίνουμε, δεν υπάρχει παρθενογένεση.

Όμως...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Η διπλωματία της κουζίνας

Ο σεφ Μάριο Μπατάλι στον Λευκό Οίκο ενημερώνει τους δημοσιογράφους για το μενού του τελευταίου επίσημου δείπνου του προεδρικού ζεύγους.

Της ΓΙΟΥΛΗΣ ΕΠΤΑΚΟΙΛΗ

Ο​​ πληθωρικός Ιταλοαμερικανός σεφ και τηλεαστέρας Μάριο Μπατάλι φόρεσε τα πορτοκαλί του crocs –σήμα κατατεθέν της εκρηκτικής του προσωπικότητας– και μπήκε στην κουζίνα του Λευκού Οίκου. Η αποστολή του ήταν δύσκολη: να ετοιμάσει το μενού για το τελευταίο επίσημο δείπνο της θητείας του προεδρικού ζεύγους προς τιμήν των υψηλών προσκεκλημένων τους, του πρωθυπουργού Ματέο Ρέντσι και της συζύγου του Ανιέζε Λαντίνι.


Ο αμερικανικός Τύπος ξόδεψε χιλιάδες λέξεις για όλα όσα σερβιρίστηκαν . Μάθαμε για τις μελιτζάνες από τον κήπο του Λευκού Οίκου, τα ψητά σύκα με πέστο από βότανα, τα ζυμαρικά με γέμιση από πουρέ γλυκοπατάτας και φασκόμηλο, τη σαλάτα με κολοκύθα, σικορέ, πεκορίνο και έξτρα παρθένο ελαιόλαδο από την Καλιφόρνια, το τρυφερό ρολό μοσχαράκι γεμιστό με ιταλικό αλλαντικό μπρεζάολα και τυρί φοντίνα από την κοιλάδα της Αόστα στις ιταλικές Αλπεις, τα επιδόρπια.  


Μα τόσο μελάνι για ένα μενού;


Φυσικά. Και ακόμη περισσότερο. Η γαστρονομία είναι μια «δήλωση», είναι δείγμα αισθητικής, φιλοσοφίας, χειρονομία υψηλού συμβολισμού. Η γαστρονομία είναι πεδίο διπλωματίας, άσκησης πολιτικής – τουλάχιστον αποτελεί μιας πρώτης τάξεως ευκαιρία για κάτι τέτοιο.  


Στην εξαιρετική «Ιστορία της γεύσης» (εκδ. Polaris) ο Πολ Φρίντμαν, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Γέιλ, γράφει ότι σε μια εκδρομή τον Ιούνιο του 1939 ο Ρούσβελτ είχε την εξαιρετική ιδέα να σερβίρει χοτ ντογκ στον Γεώργιο ΣΤ΄ και τη σύζυγό του Ελισάβετ που επισκέπτονταν την Αμερική, προβάλλοντας έτσι μια δημοκρατική εικόνα τόσο του Ρούσβελτ όσο και των γαλαζοαίματων της Αγγλίας.


Αντιθέτως, κατά την εκλογική εκστρατεία του 1990 στην Αγγλία, το μέλος του Κόμματος των Εργατικών Πίτερ Μάντελσον μπέρδεψε τον πουρέ από μπιζέλια –αγαπημένο φαγητό της εργατικής τάξης του αγγλικού Βορρά– με το γκουακαμόλε (αν είναι δυνατόν), απόδειξη του πόσο αποκομμένο ήταν το Νέο Εργατικό Κόμμα από τον κόσμο του προλεταριάτου.


Βέβαια, υπάρχουν και χειρότερα: