ΤΟΥΡΚΙΑ - ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Κύπρος 1974-2026: ώρα να σταματήσουν οι υποχωρήσεις του ελληνισμού

 

 

Του Παντελή Σαββίδη 

Η κυπριακή τραγωδία του 1974  υπήρξε αποτέλεσμα μακροχρόνιων τουρκικών σχεδιασμών, της εγκληματικής επέμβασης της ελληνικής δικτατορίας στα εσωτερικά της Κυπριακής Δημοκρατίας, της στρατιωτικής αποδιοργάνωσης της Αθήνας και της ανοχής των μεγάλων δυνάμεων, οι οποίες προτίμησαν τη συνοχή του ΝΑΤΟ από την υπεράσπιση ενός κυρίαρχου κράτους.

Ήταν ένα αναμενόμενο τραγικό γεγονός μετά τον Εμφύλιο, την επικράτηση μιας στρατοκρατικής, αλλά όχι ικανής αμυντικά, λογικής και της παράδοσης του πολιτικού συστήματος στο ΝΑΤΟ και τους Αμερικανούς παρά στην υποστήριξη του εθνικού συμφέροντος.

Η Κυπριακή Δημοκρατία ιδρύθηκε το 1960 με τις Συμφωνίες Ζυρίχης–Λονδίνου και ένα σύνθετο δικοινοτικό σύνταγμα.

Η Ελλάδα, η Τουρκία και η Βρετανία απέκτησαν ρόλο εγγυητριών δυνάμεων, ενώ η Βρετανία διατήρησε κυρίαρχες στρατιωτικές βάσεις. Ήδη από τη δεκαετία του 1960 η Τουρκία επεξεργαζόταν σχέδια γεωγραφικού διαχωρισμού των δύο κοινοτήτων, μετακίνησης πληθυσμών και ομοσπονδιακής δομής βασισμένης σε χωριστές περιοχές.  Οι σχεδιασμοί αυτοί δεν εγκαταλείφθηκαν· ωρίμασαν στρατιωτικά και πολιτικά μέχρι το 1974. ΝέαΕλλάδας

Η αποχώρηση της ελληνικής Μεραρχίας από την Κύπρο το 1967 αποδυνάμωσε την άμυνα του νησιού.

Αργότερα, το καθεστώς Ιωαννίδη υπονόμευσε συστηματικά τον Πρόεδρο Μακάριο, ενίσχυσε ακραίες οργανώσεις και, στις 15 Ιουλίου 1974, οργάνωσε πραξικόπημα με τη συμμετοχή της Εθνικής Φρουράς.

Η ανατροπή του νόμιμου Προέδρου και η τοποθέτηση του Νίκου Σαμψών στην εξουσία κατέλυσαν τη συνταγματική τάξη και έδωσαν στην Άγκυρα το πρόσχημα που αναζητούσε.

Στις 20 Ιουλίου 1974 η Τουρκία εισέβαλε στην Κύπρο. Αλεξιπτωτιστές έπεσαν στην περιοχή Λευκωσίας–Κιόνελι και αποβατικές δυνάμεις δημιούργησαν προγεφύρωμα στο Πέντε Μίλι, δυτικά της Κυρήνειας. Παρά τις αρχικές αδυναμίες της τουρκικής επιχείρησης, η ελληνική πλευρά δεν μπόρεσε να εξαλείψει το προγεφύρωμα. Η επιστράτευση στην Ελλάδα εξελίχθηκε σε χάος, τα σχέδια ενίσχυσης της Κύπρου εφαρμόστηκαν ανεπαρκώς και η χούντα παρέμεινε ουσιαστικά αδρανής στις πιο κρίσιμες ώρες. Οι ευθύνες της για το πραξικόπημα, τη διάλυση της άμυνας και την αποτυχία αντίδρασης είναι συντριπτικές.

Το Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, με το ψήφισμα 353, ζήτησε κατάπαυση του πυρός, αποχώρηση ξένων στρατευμάτων και διαπραγματεύσεις μεταξύ των εγγυητριών δυνάμεων. Ωστόσο, τα ψηφίσματα δεν συνοδεύτηκαν από μηχανισμό επιβολής. Στις 22 Ιουλίου συμφωνήθηκε εκεχειρία, όμως η Τουρκία τη χρησιμοποίησε για να μεταφέρει νέες δυνάμεις, άρματα, πυροβολικό και εφόδια. Κατέλαβε επιπλέον περιοχές και ενίσχυσε τις θέσεις της, ενώ οι συνομιλίες της Γενεύης δεν κατάφεραν να ανατρέψουν τα τετελεσμένα.

Η δεύτερη Διάσκεψη της Γενεύης κατέρρευσε στις 13 Αυγούστου, όταν η Τουρκία απαίτησε γεωγραφικά συγκεντρωμένη τουρκοκυπριακή περιοχή και άμεση αποδοχή των στρατιωτικών της κατακτήσεων.

Τα ξημερώματα της 14ης Αυγούστου άρχισε ο «Αττίλας ΙΙ». Η τουρκική υπεροχή ήταν πλέον συντριπτική. Μέσα σε τρεις ημέρες καταλήφθηκαν η Μόρφου, η Μεσαορία, η Αμμόχωστος και μεγάλο μέρος του βορρά. Η Τουρκία έφτασε να κατέχει περίπου το 37% του εδάφους της Κυπριακής Δημοκρατίας. Χιλιάδες Ελληνοκύπριοι εκτοπίστηκαν, δημιουργήθηκαν πρόσφυγες και αγνοούμενοι, ενώ περιουσίες, εκκλησίες και πολιτιστικά μνημεία λεηλατήθηκαν.

Η ευθύνη του Χένρι Κίσινγκερ είναι πολιτική και ιστορική. Δεν χρειάζεται να στηριχθεί σε θεωρίες συνωμοσίας. Τα αμερικανικά αρχεία δείχνουν ότι γνώριζε τις τουρκικές προθέσεις, θεωρούσε την Τουρκία σημαντικότερη για τα αμερικανικά συμφέροντα και αποδεχόταν την κατάληψη σημαντικού τμήματος της Κύπρου ως διαχειρίσιμο κόστος. Δεν άσκησε την πίεση που μπορούσε να ασκήσει, δεν επιδίωξε ουσιαστική διακοπή της στρατιωτικής βοήθειας και αντιμετώπισε την τουρκική προέλαση μέσα από το πρίσμα της ισορροπίας του ΝΑΤΟ. Η αμερικανική πολιτική δεν ήταν απλή αδράνεια αλλά συνειδητή ανοχή ενός ελεγχόμενου τουρκικού τετελεσμένου.

Το γεγονός πρέπει να προβληματίσει την ελληνική ηγεσία και σήμερα καθώς και πάλι η Τουρκία θεωρείται σημαντικότερη της Ελλάδας και αναβαθμίζεται στην περιοχή.

  Η δικτατορία φέρει την κύρια ελληνική ευθύνη: η χούντα δεν επινόησε πολιτική για το κυπριακό. Τα πρωτόκολλα της διχοτόμησης είχαν συζητηθεί από το 1956 από τις κυβερνήσεις Μεντερές και Καραμανλή, τα υιοθέτησε η κυβέρνηση Γεωργίου Παπανδρέου, – πλην Ανδρέα – και τα εφάρμοσε η χούντα του Ιωαννίδη

 

Η δικτατορία υπονόμευσε την Κυπριακή Δημοκρατία, έκανε το πραξικόπημα, αποδιοργάνωσε την άμυνα και πρόσφερε στην Τουρκία την ευκαιρία για εισβολή.

Η κυβέρνηση Καραμανλή, που ανέλαβε στις 24 Ιουλίου, κληρονόμησε ένα διαλυμένο κράτος και στρατό. Αυτό δεν την απαλλάσσει από ευθύνες.

Στις 23-24 Ιουλίου ο Καραμανλής συγκυβερνά με τη χούντα του Γκιζικη όταν οι Τούρκοι είχαν μόνο 2.500 στρατό στην Κύπρο και 25 άρματα. Δεν στέλνει τα Φάντομ και τα υποβρύχια ή δεν απειλεί καν τον Κίσινγκερ ότι θα τα στείλει αν οι Τούρκοι δεν σταματήσουν να ρίχνουν αλεξιπτωτιστές και να κατεβάζουν στρατό. Είναι τραγικό λάθος να γιορτάζεται η 24 Ιουλίου ως ημέρα μετάβασης στην δημοκρατία – οι Τούρκοι έσφαζαν ακόμα μέσα στην Κυρήνεια

Η Αθήνα βασίστηκε υπερβολικά στην ελπίδα ότι η Ουάσινγκτον θα συγκρατούσε την Άγκυρα, δεν δημιούργησε αξιόπιστη αποτρεπτική απειλή και δεν πρόλαβε να οργανώσει αποτελεσματική ενίσχυση της Κύπρου πριν από τον «Αττίλα ΙΙ». Το κοινοβουλευτικό πόρισμα της πλειοψηφίας απέδωσε ευθύνες στον Ευάγγελο Αβέρωφ και έθεσε ερωτήματα για τη στάση του Κωνσταντίνου Καραμανλή.

Μετά το 1974 ο ΟΗΕ δεν αναγνώρισε την τουρκική κατάκτηση. Η Κυπριακή Δημοκρατία παρέμεινε το μοναδικό νόμιμο κράτος του νησιού και η ανακήρυξη του αποσχιστικού καθεστώτος το 1983 καταδικάστηκε.

Ωστόσο, η διεθνής κοινότητα πέρασε σταδιακά από τη λογική της αποχώρησης του κατοχικού στρατού στη λογική μιας διαπραγματευόμενης επανένωσης. Έτσι, ένα ζήτημα εισβολής και κατοχής άρχισε να παρουσιάζεται κυρίως ως διακοινοτική διαφορά.

Οι κατευθυντήριες γραμμές Μακαρίου–Ντενκτάς του 1977 και η συμφωνία Κυπριανού–Ντενκτάς του 1979 έθεσαν ως βάση μια δικοινοτική ομοσπονδιακή λύση. Όμως στα αρχικά κείμενα δεν υπήρχαν με τη σημερινή τους έννοια οι όροι «διζωνική» και «πολιτική ισότητα». Αυτοί ενσωματώθηκαν σταδιακά αργότερα, ιδιαίτερα από το 1989 και μετά, και παγιώθηκαν στη διαδικασία του ΟΗΕ.

Το Σχέδιο Ανάν το 2004 αποτέλεσε την πληρέστερη εφαρμογή αυτής της πορείας. Προέβλεπε ένα πολύπλοκο σύστημα δύο συνιστώντων κρατών, περιορισμένη επιστροφή προσφύγων, μεταβατικές ρυθμίσεις και διατήρηση στρατιωτικών και εγγυητικών μηχανισμών. Απορρίφθηκε από περίπου το 76% των Ελληνοκυπρίων, επειδή μεγάλο μέρος της κοινωνίας το θεώρησε δυσλειτουργικό, ανασφαλές και ανεπαρκές ως προς την αποχώρηση στρατευμάτων, το περιουσιακό και την πραγματική αποκατάσταση των προσφύγων.

 

Η Διζωνική, Δικοινοτική Ομοσπονδία προβάλλεται εδώ και δεκαετίες ως ο μόνος «ρεαλιστικός συμβιβασμός». Είναι όμως απαράδεκτη όταν μετατρέπει τα αποτελέσματα της εισβολής σε συνταγματική βάση, μονιμοποιεί τον εθνοτικό και γεωγραφικό διαχωρισμό, εξισώνει την πλειοψηφία με τη μειοψηφία μέσω μόνιμων βέτο και αφήνει περιθώριο στην Τουρκία να διατηρεί στρατεύματα, εγγυήσεις ή πολιτικό έλεγχο. Μια τέτοια λύση δεν καταργεί τη διχοτόμηση· τη μεταφέρει μέσα στο νέο κράτος.

Πραγματική λύση σημαίνει …

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Επίσκεψη Μακρόν στην Ελλάδα: μηνύματα και το δύσκολο ερώτημα της γαλλικής συνδρομής

Ελλάς, Γαλλία, Συμμαχία! pic.twitter.com/qb2itGDcFk

— Emmanuel Macron (@EmmanuelMacron) April 25, 2026

 

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ 

Του ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Η επίσκεψη του Εμανουέλ Μακρόν στην Αθήνα δεν ήταν μια τυπική διπλωματική στάση.

Ήταν μια επίσκεψη σχεδιασμένη για να εκπέμψει μήνυμα αποτροπής: προς την Τουρκία χωρίς να κατονομαστεί, προς τις ΗΠΑ σε μια περίοδο αμφιβολιών για τη νατοϊκή συνοχή, προς την Ευρώπη που αναζητά αμυντική ταυτότητα, αλλά και προς το εσωτερικό ακροατήριο σε Ελλάδα και Γαλλία.

Η εικόνα του Μακρόν και του Κυριάκου Μητσοτάκη στη φρεγάτα «Κίμων», μαζί με την ανανέωση της στρατηγικής αμυντικής εταιρικής σχέσης, είχε προφανή συμβολισμό: η ελληνογαλλική σχέση δεν παρουσιάζεται πλέον ως απλή φιλία, αλλά ως σχέση στρατηγικής ασφάλειας. Η ανανέωση της συμφωνίας του 2021 για ακόμη πέντε χρόνια, με πρόβλεψη περαιτέρω αυτόματης ανανέωσης, είχε προαναγγελθεί ως κεντρικό αντικείμενο της επίσκεψης.

Η ελληνική πλευρά θέλησε να παρουσιάσει τη συμφωνία ως «μπετόν αρμέ» εγγύηση.

Η γαλλική πλευρά, από την άλλη, θέλησε να τη συνδέσει με το μεγάλο αφήγημα Μακρόν: την ευρωπαϊκή στρατηγική αυτονομία, δηλαδή μια Ευρώπη που δεν περιμένει πάντοτε την Ουάσιγκτον για να αποφασίσει αν θα υπερασπιστεί τα συμφέροντά της. Ο ίδιος ο Μακρόν έδωσε τον τόνο με τη φράση ότι η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής «δεν είναι λόγια» και ότι η Γαλλία θα είναι στο πλευρό της Ελλάδας, απευθυνόμενος και σε «αντιπάλους και δυνάμει εχθρούς».

Τι συζητήθηκε και τι υπογράφηκε

Το πακέτο της επίσκεψης ήταν ευρύτερο από την άμυνα, αλλά η άμυνα ήταν ο πυρήνας του.

Υπογράφηκαν εννέα συμφωνίες ή κείμενα συνεργασίας: η Ενισχυμένη Συνολική Στρατηγική Εταιρική Σχέση, η ανανέωση της αμυντικής συμφωνίας Ελλάδας–Γαλλίας, οδικός χάρτης συνεργασίας των δύο ΥΠΕΞ, συμφωνίες για επαγγελματική εκπαίδευση, ανώτατη εκπαίδευση και έρευνα για την περίοδο 2026-2030, συνεργασία στην πυρηνική τεχνολογία, ψηφιακά ωκεάνια συστήματα, αμυντική έρευνα και καινοτομία, καθώς και πλαίσιο υποστήριξης για τους πυραύλους MICA IR/RF της MBDA.

Το ενδιαφέρον εδώ είναι ότι η επίσκεψη δεν περιορίστηκε στη ρητορική «Ελλάς–Γαλλία–Συμμαχία». Περιέλαβε τρία επίπεδα.

Πρώτον, το στρατιωτικό: Rafale, φρεγάτες, MICA, αμυντική τεχνολογία, διαλειτουργικότητα.

Δεύτερον, το πολιτικό: κοινός βηματισμός σε Ε.Ε., ΝΑΤΟ, Ανατολική Μεσόγειο και ευρωπαϊκή άμυνα.

Τρίτον, το βιομηχανικό και τεχνολογικό: πυρηνική τεχνολογία, ψηφιακά ωκεάνια συστήματα, έρευνα, ανώτατη εκπαίδευση.

Το μήνυμα είναι ότι η σχέση δεν θέλει να είναι μόνο «αγοράζω γαλλικά όπλα», αλλά πιο μόνιμη σύζευξη στρατηγικών συμφερόντων.

Ωστόσο, εδώ χρειάζεται κριτική στάση.

Η Γαλλία δεν δρα από φιλελληνισμό. Έχει συμφέρον να πουλήσει αμυντικό υλικό, να ενισχύσει τη γαλλική αμυντική βιομηχανία, να αποκτήσει πιο σταθερό αποτύπωμα στην Ανατολική Μεσόγειο και να προωθήσει την ευρωπαϊκή άμυνα με γαλλική σφραγίδα.

Η Ελλάδα επίσης αγοράζει τεχνολογία, πολιτική πρόσβαση και αποτρεπτικό βάθος.

Αυτή είναι η ουσία των σύγχρονων συμμαχιών: δεν είναι ρομαντικές, είναι συναλλακτικές — αλλά όσο τα συμφέροντα συμπίπτουν, τόσο πιο αξιόπιστη γίνεται η συμμαχία.

Το κρίσιμο σημείο: η ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής

Η βάση της συζήτησης είναι το άρθρο 2 της ελληνογαλλικής συμφωνίας του 2021. Σύμφωνα με το κείμενο, τα δύο μέρη παρέχουν βοήθεια και συνδρομή «με όλα τα κατάλληλα μέσα» και, εφόσον χρειαστεί, «με τη χρήση ένοπλης βίας», εάν διαπιστώσουν από κοινού ότι λαμβάνει χώρα ένοπλη επίθεση κατά της επικράτειας ενός από τα δύο κράτη.

Αυτό είναι ισχυρότερο από μια γενική πολιτική δήλωση. Δεν είναι όμως μηχανισμός αυτόματου πολέμου. Υπάρχουν τρεις κρίσιμες λέξεις: «ένοπλη επίθεση», «επικράτεια» και «διαπιστώσουν από κοινού».

Δηλαδή, η ρήτρα ενεργοποιείται καθαρά όταν υπάρχει σαφής ένοπλη επίθεση στην ελληνική επικράτεια. Αν όμως έχουμε γκρίζα ζώνη — θερμό επεισόδιο μικρής κλίμακας, υβριδική πίεση, αμφισβητούμενη θαλάσσια περιοχή, επεισόδιο σε ΑΟΖ ή κρίση που δεν έχει αμέσως τον χαρακτήρα κλασικής επίθεσης — τότε η πολιτική ερμηνεία θα είναι καθοριστική.

Αυτό δεν μειώνει τη σημασία της ρήτρας. Απλώς την προσγειώνει. Η αξία της βρίσκεται κυρίως στην αποτροπή πριν από την κρίση. Ο αντίπαλος πρέπει να υπολογίζει ότι μια σύγκρουση με την Ελλάδα μπορεί να φέρει γαλλική εμπλοκή, έστω και με τρόπους που δεν θα ανακοινωθούν εκ των προτέρων: αποστολή ναυτικών δυνάμεων, πληροφορίες, αεροπορική παρουσία, στρατιωτικό υλικό, διπλωματική κάλυψη, κοινό ευρωπαϊκό μέτωπο. Αυτό από μόνο του ανεβάζει το κόστος οποιασδήποτε επιθετικής ενέργειας.

Η ευρωπαϊκή διάσταση: Άρθρο 42.7 και ΝΑΤΟ

Ο Μακρόν συνέδεσε την ελληνογαλλική ρήτρα με το άρθρο 42.7 της Συνθήκης της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δηλαδή τη ρήτρα αμοιβαίας συνδρομής της Ε.Ε. Το άρθρο αυτό προβλέπει ότι, εάν κράτος-μέλος δεχθεί ένοπλη επίθεση στο έδαφός του, τα άλλα κράτη-μέλη έχουν υποχρέωση να το βοηθήσουν με όλα τα μέσα που έχουν στη διάθεσή τους.

Εδώ όμως βρίσκεται μια μεγάλη διαφορά ανάμεσα στη νομική υποχρέωση και στην επιχειρησιακή πραγματικότητα. Το Reuters επισημαίνει ότι, σε αντίθεση με το ΝΑΤΟ, το άρθρο 42.7 της Ε.Ε. δεν συνοδεύεται από αντίστοιχες στρατιωτικές δομές και επιχειρησιακά σχέδια, ενώ έχει ενεργοποιηθεί μόνο μία φορά, από τη Γαλλία μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις στο Παρίσι το 2015.

Το ΝΑΤΟ, από την άλλη, διαθέτει δομές, στρατηγεία, σχέδια, δυνάμεις και δεκαετίες συλλογικής άμυνας. Αλλά και το άρθρο 5 του ΝΑΤΟ δεν σημαίνει αυτομάτως ότι κάθε σύμμαχος στέλνει στρατό. Το ίδιο το ΝΑΤΟ αναφέρει ότι η συνδρομή μπορεί ή μπορεί να μη συνεπάγεται χρήση ένοπλης βίας και ότι κάθε σύμμαχος λαμβάνει τα μέτρα που κρίνει αναγκαία.

Άρα ο Μακρόν πολιτικά είπε κάτι πολύ ισχυρό, αλλά θεσμικά πρέπει να είμαστε ακριβείς: καμία ρήτρα δεν αντικαθιστά την εθνική αποτροπή. Οι ρήτρες λειτουργούν καλύτερα όταν ο αντίπαλος πιστεύει ότι πίσω τους υπάρχουν πολιτική βούληση, στρατιωτικά μέσα και κοινά συμφέροντα.

Θα συμπαρασταθεί η Γαλλία στην Ελλάδα σε περίπτωση κρίσης;

Σε περίπτωση καθαρής ένοπλης επίθεσης κατά της ελληνικής επικράτειας, η πιθανότητα ουσιαστικής γαλλικής συνδρομής είναι υψηλή. Υπάρχει νομική βάση, υπάρχει πολιτική δέσμευση, υπάρχουν κοινά στρατηγικά συμφέροντα, υπάρχει ήδη εξοπλιστική και επιχειρησιακή σύζευξη. Ο Μακρόν δεν άφησε τη δήλωση στο επίπεδο της διπλωματικής ευγένειας· χρησιμοποίησε γλώσσα αποτροπής, λέγοντας ουσιαστικά ότι η Γαλλία δεν θα μείνει ουδέτερη.

 

Σε περίπτωση όμως «κρίσης» χωρίς καθαρή ένοπλη επίθεση — για παράδειγμα, παρατεταμένη ένταση στο Αιγαίο, επεισόδιο σε θαλάσσια ζώνη, παρενόχληση ερευνητικού σκάφους, υβριδική πίεση ή κυβερνοεπίθεση — η γαλλική συμπαράσταση πιθανότατα θα είναι κλιμακωτή. Δηλαδή πρώτα πολιτική κάλυψη, έπειτα διπλωματική πίεση, πιθανώς αποστολή μονάδων στην περιοχή, ανταλλαγή πληροφοριών, επιτάχυνση υλικής υποστήριξης, κοινές ασκήσεις ή ευρωπαϊκή κινητοποίηση. Δεν είναι βέβαιο ότι θα σημαίνει άμεση γαλλική συμμετοχή σε πολεμικές επιχειρήσεις.

Αυτό είναι το σημείο όπου πρέπει να αποφεύγεται η υπερβολή. Η Γαλλία δεν θα πολεμήσει για κάθε ελληνική διπλωματική διαφορά. Θα κινηθεί αποφασιστικά όταν θεωρήσει ότι διακυβεύονται η ελληνική κυριαρχία, η ευρωπαϊκή αξιοπιστία, η γαλλική επιρροή στη Μεσόγειο και η αξιοπιστία της ίδιας της ελληνογαλλικής συμφωνίας. Αυτά τα τέσσερα πρέπει να συμπέσουν.

Το πραγματικό κέρδος για την Ελλάδα

Το μεγαλύτερο όφελος για την Ελλάδα δεν είναι ότι «ήρθε η Γαλλία και μας εγγυήθηκε». Είναι ότι η Ελλάδα εντάσσει την άμυνά της σε ένα ευρύτερο πλέγμα συμφερόντων. Τα Rafale, οι φρεγάτες, οι MICA, οι κοινές ασκήσεις, οι πολιτικές δηλώσεις, η ευρωπαϊκή ρήτρα και η διμερής συμφωνία δημιουργούν πολλαπλά στρώματα αποτροπής.

Αλλά το κέρδος αυτό έχει όριο: η αποτροπή δεν είναι υποκατάστατο στρατηγικής. Η Ελλάδα δεν μπορεί να θεωρήσει ότι επειδή υπάρχει γαλλική ρήτρα, μπορεί να μειώσει την προσοχή της στις Ένοπλες Δυνάμεις, στην αμυντική βιομηχανία, στη διπλωματική προετοιμασία, στην κοινωνική αντοχή ή στην εθνική συναίνεση. Μια συμμαχία είναι πολλαπλασιαστής ισχύος, όχι ασπίδα που λειτουργεί χωρίς τον κάτοχό της.

Η επίσκεψη Μακρόν είχε πραγματικό βάρος. Δεν ήταν μόνο φωτογραφίες, ούτε μόνο επικοινωνία. Ανανέωσε μια από τις πιο ουσιαστικές αμυντικές σχέσεις που έχει σήμερα η Ελλάδα, έβαλε ξανά στο κέντρο την ευρωπαϊκή άμυνα και έστειλε μήνυμα ότι η Γαλλία θέλει να εμφανίζεται ως δύναμη που δεν εγκαταλείπει τους εταίρους της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Όμως η ψύχραιμη ανάγνωση είναι απαραίτητη:

 

ΝουΔο-γαλαζαίικο ΡΟΥΣΦΕΤΟ-ΛΑΜΟΓΙΑΡΟ-ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΙΚΟ : Η διαφθορά ως κανονικότητα και η ιδιωτικοποίηση της εξωτερικής πολιτικής

Σας έπεισαν πως η κλοπή δημοσίου χρήματος είναι ρουσφέτι; pic.twitter.com/F3jMOrSczo

— d.j. kriss 🍉 (@_djkriss_) April 8, 2026

 

Toυ ΠΑΝΤΕΛΗ ΣΑΒΒΙΔΗ

Η Λάουρα Κοβέσι στους Δελφούς περιέγραψε με ακρίβεια τη χώρα. Και γι’ αυτό προκάλεσε τόση αμηχανία και τόσες αντιδράσεις. Όσα είπε ήταν η εύστοχη δημόσια αποτίμηση από την επικεφαλής ενός ευρωπαϊκού θεσμού για μια υπόθεση που αγγίζει τον πυρήνα του ελληνικού κράτους: τη σχέση εξουσίας, πελατείας και δημόσιου χρήματος.

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι ένα ακόμη σκάνδαλο επιδοτήσεων.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έχει μιλήσει για έρευνα οργανωμένου σχήματος απάτης με αγροτικά κονδύλια και δημόσιους λειτουργούς του Οργανισμού, ενώ ζήτησε την άρση ασυλίας βουλευτών ώστε να ερευνηθούν πράξεις που αφορούν, μεταξύ άλλων, απιστία, ηλεκτρονική απάτη και ψευδή βεβαίωση προς απόκτηση παράνομου οφέλους.

Η Βουλή ψήφισε την άρση ασυλίας 13 βουλευτών που εμπλέκονται στην έρευνα για τις ευρωπαϊκές αγροτικές επιδοτήσεις. Αυτό είναι θεσμική κρίση.

Η Κοβέσι είπε το αυτονόητο όταν ρωτήθηκε για το επιχείρημα ότι οι βουλευτές απλώς μετέφεραν αιτήματα πολιτών. Είπε ότι η διαφθορά, η κατάχρηση εξουσίας, η απάτη και το εμπόριο επιρροής είναι εγκλήματα και στην ελληνική νομοθεσία και δεν μπορούν να παρουσιαστούν ως μέρος της «δουλειάς» ενός πολιτικού.

Αυτό το αυτονόητο δεν είναι και τόσο αυτονόητο σε μια χώρα με γενετικές παθογένειες, παθογένειες που κουβαλά από δημιουργίας της. Και ορισμένοι βουλευτές και άλλοι κυβερνητικοί παράγοντες το επιβεβαίωσαν με τις αντιδράσεις τους.

Η Ελλάδα δείχνει μια χώρα σε προνεωτερική περίοδο. Όταν η κυβερνητική πλευρά παρουσιάζει τη μεσολάβηση του βουλευτή μεταξύ ψηφοφόρου και κρατικού θεσμού ως φυσιολογική λειτουργία, στην ουσία περιγράφει όχι δυτική δημοκρατία αλλά πελατειακή διαμεσολάβηση. Στο σύγχρονο κράτος ο πολίτης δεν χρειάζεται κομματικό κλειδί για να ανοίξει την πόρτα της διοίκησης. Δεν χρειάζεται βουλευτή για την επιδότηση, υπουργικό γραφείο για την άδεια, κομματικό παράγοντα για την επιτάχυνση του φακέλου.

Όπου αυτά θεωρούνται «κανονικότητα», το κράτος δεν υπηρετεί τον πολίτη· τον εκπαιδεύει στην εξάρτηση. Η Ελλάδα είναι αρνητικό παράδειγμα ενός τέτοιου κράτους.

Γι’ αυτό και η διαφθορά στην Ελλάδα είναι και εκτεταμένη και επιχειρείται να παρουσιασθεί ως κανονικότητα.

Τα διεθνή δεδομένα δεν επιτρέπουν αυταπάτες. Στο Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς 2025 της Transparency International η Ελλάδα καταγράφεται με 50/100 και στην 56η θέση παγκοσμίως.  Στο Δείκτη Κράτους Δικαίου 2025 του World Justice Project η Ελλάδα βρίσκεται 48η σε 143 χώρες και 29η σε 31 στην ευρωπαϊκή/βορειοαμερικανική περιφέρεια. Και στο πεδίο της ελευθερίας του Τύπου, οι Δημοσιογράφοι Χωρίς Σύνορα μιλούν για «συστημική κρίση» από το 2021. Αυτά τα δεδομένα σημαίνουν εξάρτηση και αδιαφάνεια.

Το ίδιο μοτίβο φαίνεται και στην εξωτερική πολιτική. Η διπλωματική υπηρεσία του υπουργείου Εξωτερικών έχει αντικατασταθεί, ουσιαστικά, εδώ και καιρό από την πληθώρα συμβούλων του εκάστοτε υπουργού. Ο υπουργός δεν κινείται θεσμικά, αλλά με βάση τις κυβερνητικές εξαρτήσεις, σε βαθμό τέτοιο που να παρουσιάζει στοιχεία ιδιωτικοποίησης της εξωτερικής πολιτικής.

Η Διακήρυξη των Δελφών για τα Δυτικά Βαλκάνια είναι ένα τέτοιο παράδειγμα. Βαλκάνιοι υπουργοί και ο Έλληνας ΥΠΕΞ Γιώργος Γεραπετρίτης υπέγραψαν Διακήρυξη στους Δελφούς που επαναβεβαιώνει την ευρωπαϊκή προοπτική της περιοχής όχι στο πλαίσιο μιας θεσμοθετημένης κρατικής λειτουργίας αλλά ενός ιδιωτικού φόρουμ.

Δεν είναι το φόρουμ το πρόβλημα. Το πρόβλημα είναι η υποκατάσταση. Άλλο η δημόσια διπλωματία και άλλο η κρατική πολιτική που μοιάζει να περνά μέσα από συνεδριακά δίκτυα, χορηγούς και κύκλους πρόσβασης. Η εξωτερική πολιτική είναι κρατική λειτουργία, όχι ιδιωτική επίδειξη.

Η Ατζέντα της Θεσσαλονίκης, η οποία επιχειρείται να αντικατασταθεί, δεν ήταν τυχαία ονομασία. Η πόλη είναι η φυσική πύλη της Ελλάδας προς τα Βαλκάνια: λιμάνι, πανεπιστήμια, ιστορική μνήμη, γεωγραφία, ενδοχώρα. Όταν η Θεσσαλονίκη μνημονεύεται μόνο ως παρελθόν και όχι ως ενεργό θεσμικό κέντρο, η χώρα χάνει εργαλείο επιρροής.

Η Κοβέσι, λοιπόν, δεν είπε κάτι που δεν γνωρίζαμε.

Μας αφαίρεσε το άλλοθι ότι δεν γνωρίζαμε.

Το ερώτημα είναι …

ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΕΘΝΙΚΑ ΞΕΦΤΙΛΙΣΜΕΝΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Η Αριστερά που λατρεύει την Δεξιά (κυρίως την Μητσοτακική)

Αριστερά σημαίνει αγώνας. Ανυπότακτες μάχες με τον Μολώχ του καπιταλισμού ακόμη κι αν χρειαστεί να δώσεις τη ζωή σου. Σημαίνει πονηριά. Να πλησιάζεις το κεφάλαιο ύπουλα πίνοντας Montrachet Grand Cru και την κατάλληλη στιγμή να χτυπάς. Κάθε γουλια πίκρα αλλά απαραίτητη συνθήκη. pic.twitter.com/OooaJlg35P

— Thanos 🇮🇹🇬🇷 (@taurothanos) November 16, 2025

 

Tου Παντελή Σαββίδη

Μεταλλάξεις, σαν της κ. Δαμανάκη, δεν μπορεί να περνούν απαρατήρητες. Οι μεταλλασσόμενοι συκοφαντούν και ανθρώπους που τους πίστεψαν.

Η Αριστερα μετά τον Εμφύλιο είχε έντονη παρουσία στον δημόσιο βίο με τις εκλογές του 1958 και το 24,42% που συγκέντρωσε χάρις, εν πολλοίς, στην παρουσία του προέδρου της Ιωάννη Πασσαλίδη και του κοινοβουλευτικού εκπροσώπου της Ηλία Ηλιού.

Ανησύχησε το σύστημα το οποίο στις εκλογές του 1961 προέβη στην γνωστή βία και νοθεία για να τις κερδίσει και για την οποία κατηγορείται και σήμερα ο Καραμανλής (ο γενάρχης).

Μεσολάβησε δικτατορία και μεταπολιτευτικά, η Αριστερά διεκδίκησε την πολιτική εξουσία σε αγαστή συνεργασία με την Νέα Δημοκρατία το 1989. Την πήρε με άθλιες , μεθοδεύσεις υπο συνεργατική μορφή μέχρι που έφερε αυτοδύναμο στην εξουσία τον πατέρα Μητσοτάκη. Αυτός ήταν και ο στόχος της.

Η Αριστερά απαξιώθηκε αλλά χάρη στο σύστημα το οποίο πάντοτε υπηρετούσε, επανήλθε.

Ακολουθεί η παρουσία της Δαμανάκη στην ηγεσία της και στελέχη της ερωτοτροπούσαν με το σύστημα Σημίτη, με την όμάδα, δηλαδή, του κόμματος εναντίον του οποίου ανέπτυξε την πολιτική της-σε συνεργασία πάντοτε με την δεξιά- και του οποίου κόμματος τον αρχηγό ήθελε να κλείσει στη φυλακή.

Η λαϊκή απήχηση Αριστεράς και Δεξιάς δεν έδινε την δυνατότητα να ικανοποιήσουν την εξουσιαστική βουλημία τους.

Η Αριστερά μετά τον Μητσοτάκη (1993) επανήλθε με την τραγική εμφάνιση του Τσίπρα και του Συριζα. Το καθεστώς, εσωτερικό και εξωτερικό, την στήριξε και είχαμε τα γνωστά τραγικά αποτελέσματα.

Κανένα κόμμα δεν θα μπορούσε να περάσει τα σκληρότερα μνημονιακά μέτρα που πέρασε ο Τσίπρας με το τρίτο μνημόνιο. Με λαϊκή, μάλιστα, υποστήριξη. Μην ξεχνάμε, ο λαός τον χειροκροτούσε

Επανέρχεται και σήμερα ο Τσίπρας και ό,τι απέμεινε απο περιπλανώμενα αριστερά στελέχη τα οποία περιφέρουν σε όλο το πολιτικό φάσμα την εξουσιαστική βουλημία τους.

Δεν θέλουν ,απλώς, την εξουσία. Θέλουν και όλα τα παράγωγά της. Και τα απολαμβάμουν εις υγείαν των Αριστερών που τους εμπιστεύονται.

Γι αυτό σήμερα πολλοί ακούν Αριστερά και αλλάζουν πεζοδρόμιο.

Η μαρξιστική εκδοχή της εστίαζε στο ταξικό οικονομικό στοιχείο.

Η άλλη, μεταμορφωμένη εκδοχή της, εστιάζει στην διάλυση ό,τι συγκροτεί την ανθρώπινη προσωπικότητα και αξιοπρέπεια. Κοινότητα, ταυτότητα, ευθύνη, αλληλεγγύη.

Περιπτώσεις σαν και της απολύτως καθεστωτικής κ. Δαμανάκη υπάρχουν για να μας θυμίζουν την πορεία και την πολιτική των ηγετικών προσωπικοτήτων της αριστεράς. Και την πραγματική ιδεολογία τους. Το προσωπικό συμφέρον με την χρησιμοποίηση ενός πλήθους για την επιβολή του. Και λέω ηγετικών προσωπικοτήτων διότι η βάση της Αριστεράς έχει και ανθρώπους με αξιοπρέπεια και ιδεολογία.

Έχουμε να κάνουμε, λοιπόν, με …

 

ΝουΔο-γαλαζαίοι ΕΘΝΙΚΟΙ ΞΕΦΤΙΛΑΡΑΔΕΣ: Ο Κούλης κι εμείς

"το νεοελληνικό έθνος έχει ιστορία 200 ετών".
Μητσοτάκης, αρχηγός της μπλε αριστεράς pic.twitter.com/2tm4KaiEog

— 𐀷𐀙𐀏 (@boskoskres) November 15, 2025

 

Του Παντελή Σαββίδη

Όταν ένας πρωθυπουργός δηλώνει ότι «το νεοελληνικό έθνος έχει ιστορία 200 ετών» και ένας ηθοποιός υποστηρίζει πως η Μεγάλη Ιδέα «ευτυχώς τελείωσε με τη Μικρασιατική Καταστροφή», δεν πρόκειται απλώς για δύο ατυχείς εκφράσεις. Είναι συμπτώματα μιας βαθύτερης αυτοακύρωσης. Σαν να βιαζόμαστε να μικρύνουμε τον εαυτό μας, να περιορίσουμε τη διαδρομή μας στο μέγεθος και τη νοοτροπία ενός μικρού, φοβισμένου κράτους.

Πρόκειται για τις δύο Ελλάδες. Τα δύο σύγχρονα ιδεολογικοπολιτικά ρεύματα:

Το ένα, πολιτικά κυρίαρχο αλλά κοινωνικά μειοψηφικό, εκφράζεται από τον κ. Μητσοτάκη.

Το άλλο, που επιμένει ότι η Ελλάδα και ο ελληνισμός είναι ένας διαχρονικός τρόπος που πρέπει να διατηρήσει τα χαρακτηριστικά του είναι πλειοψηφικό στην κοινωνία αλλά ορφανό στην πολιτική έκφραση.

Το ερώτημα «ποιοι είμαστε» δεν απαντάται με χρονολογίες. Θέλει να ξαναδούμε, την έννοια του έθνους και του ελληνισμού από την αρχαιότητα. Διότι ως όρος το έθνος χρησιμοποιείτο από την αρχαία εποχή. Το περιεχόμενό του άλλαζε και η σχέση του υποκειμένου που όριζε με την πολιτεία, την αυτοκρατορία ή το κράτος.

Στην κλασική Ελλάδα, το έθνος σήμαινε λαό, φύλο, κατηγορία ανθρώπων – έθνος Περσών, έθνος Αιγυπτίων – ενώ το πραγματικό πολιτικό υποκείμενο ήταν η πόλις: Αθηναίοι, Σπαρτιάτες, Θηβαίοι. Υπήρχε «τὸ Ἑλληνικόν», η αίσθηση μιας κοινής γλώσσας, θρησκείας, τρόπου ζωής, αλλά όχι ένα «ελληνικό κράτος» όπως το φανταζόμαστε σήμερα. Ενιαίο κράτος προσπάθησε να κάνει τον τότε ελληνισμό ο Φίλιππος Β’ με τις γνωστές αντιδράσεις. Κυρίως αθηναϊκές.

Στα ελληνιστικά χρόνια, ο ελληνισμός απλώνεται σε μια οικουμένη από την Αλεξάνδρεια μέχρι τη Βακτριανή. Η γλώσσα και η παιδεία γίνονται κοινό νόμισμα, οι Έλληνες γίνονται μέρος ενός τεράστιου δικτύου πόλεων και βασιλείων. Αλλά πάλι: έθνη, λαοί, υπήκοοι· όχι λαοί-κυρίαρχα έθνη.

Η εκτίμηση που απολαμβάνει ο ελληνισμός διατηρείται ως σήμερα. Αρκεί να επισκεφθείτε την έκθεση του Πάρη Γαβριηλίδη στο Λαογραφικό Μουσείο για να το διαπιστώσετε.

Με τη ρωμαϊκή και βυζαντινή συνέχεια, ο όρος έθνη κατά τους χριστιανούς συγγραφείς σημαίνει συχνά τους «εθνικούς», τους μη χριστιανούς. Η βασική συλλογική ταυτότητα γίνεται η Ρωμιοσύνη: οι Ρωμαίοι, ορθόδοξοι υπήκοοι της αυτοκρατορίας. Εκεί μέσα η ελληνική γλώσσα, η θεολογία, η λογοτεχνία, η τέχνη ανθίζουν για αιώνες, χωρίς να χρειάζεται η λέξη “έθνος” με νεωτερική έννοια.

Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, ο ελληνισμός ζει μέσα στο Rum millet: μια ορθόδοξη κοινότητα χωρίς εθνικά σύνορα, από τη Μαύρη Θάλασσα μέχρι την Αίγυπτο και τα Βαλκάνια.

Η νεωτερική έννοια του έθνους έρχεται αργά, με τον Διαφωτισμό, τις επαναστάσεις, τη Γαλλική Επανάσταση, την άνοδο του εθνικισμού. Τότε η λέξη έθνος φορτίζεται με νέο περιεχόμενο: δεν σημαίνει απλώς πολιτισμική συγγένεια, αλλά κυριαρχία. Το έθνος γίνεται πηγή νομιμότητας, διεκδικεί κράτος, σύνορα, πολίτευμα.

Αυτό το έθνος εννοούσε ο κ. Μητσοτάκης. Με αυτά τα χαρακτηριστικά. Αλλά ελληνικό έθνος υπάρχει από την αρχαιότητα. Ελληνικό έθνος-κράτος υπάρχει εδώ και 200 χρόνια.

Το νεοελληνικό κράτος έχει ιστορία 200 χρόνων.

Το ελληνικό έθνος όμως, ως ιστορική κοινότητα μνήμης, γλώσσας, πίστης, τρόπου ζωής, ακουμπά πολύ βαθύτερα στον χρόνο. Αν το περιορίσουμε στα τελευταία 200 χρόνια, κόβουμε μόνοι μας τις ρίζες μας. Κι ένας λαός χωρίς μνήμη, χωρίς συνέχεια, είναι εύκολο να μετατραπεί σε απλή «ανθρώπινη πρώτη ύλη» για την αγορά.

Μέσα σε αυτή τη μακρά διαδρομή, η Μεγάλη Ιδέα ήταν μια απόπειρα να δοθεί συνεκτικό όραμα και στόχος σε έναν ελληνισμό που απλωνόταν πολύ πέρα από τα σύνορα του μικρού βασιλείου.

Όταν ο κ. Μπέζος λέει ότι «ευτυχώς τελείωσαν με τη Μεγάλη Ιδέα» μέσω της Μικρασιατικής Καταστροφής, το ευτυχώς δεν αφορά μόνο τον τρόπο αν και αφορά και αυτόν. Αφορά την, τραγωδία για εκατομμύρια ανθρώπους. Κυρίως, όμως, αφορά την τραγωδία της ελληνικής συνέχειας στα εδάφη της Ιωνίας. Αφορά την ίδια την ιδέα ότι ένας λαός μπορεί να έχει ένα συλλογικό όνειρο πέρα από την απλή επιβίωση. Κι αυτό θέτει ένα μεγάλο μέρος της κοινωνίας απέναντι και στον κ. Μπέζο και στον κ. Μητσοτάκη.

Διότι η Μεγάλη Ιδέα ήταν πρώτα απ’ όλα ένα όραμα. Έβαζε τον ελληνισμό σε κίνηση, τον έκανε να σκέφτεται τον εαυτό του όχι μόνο ως φορολογούμενο πληθυσμό ενός Βαλκανικού κρατιδίου, αλλά ως ιστορική κοινότητα με ευθύνη στην Ανατολική Μεσόγειο, στη Μικρά Ασία, στον Εύξεινο, στα Βαλκάνια. Όταν αυτό το όραμα κατέρρευσε στη Σμύρνη, δεν χάθηκε μόνο έδαφος· χάθηκε και η ιδέα ότι «είμαστε κάτι παραπάνω από το κράτος μας».

Ακόμη και ο Μεταξάς μιλούσε για ανάγκη μετασχηματισμού της Μεγάλης Ιδέας σε πολιτισμική, δεν χαιρόταν που τελείωσε. Και η γενιά του ’30 όραμα προσπάθησε να δώσει μετά την μικρασιατική εκστρατεία.

Η αλήθεια είναι πως ο ελληνισμός που μαρτυρούν τα κείμενα, οι πόλεις, οι διασπορές, δεν χωρά σε μια αθηνοκεντρική κανονικότητα. Η Ελλάδα ήταν παρούσα σε ένα γεωπολιτικό τρίγωνο Βαλκάνια–Μέση Ανατολή–Κεντρική Ασία. Ο Αλέξανδρος δεν «πήγε μέχρι την Ινδία» για τουρισμό· άνοιξε δρόμους, έστησε δίκτυα που επέζησαν αιώνες. Η Μέση Ανατολή κουβαλά ακόμη ίχνη ελληνισμού στις πόλεις της, η Κεντρική Ασία επίσης, πολύ πιο ζωντανά από όσο υποψιαζόμαστε.

Ο σημερινός μικροελλαδισμός δεν μπορεί να τα αντιληφθεί. Πόρρω απέχει από αυτά. Δυστυχώς, δεν είναι μόνο ιδεολογία, είναι και γεωγραφία.

Η υπερσυγκέντρωση πληθυσμού, πλούτου, εξουσίας στην Αθήνα μετατρέπει τη χώρα σε μια παραμορφωμένη πόλη-κράτος. Τα σημερινά δεινά της Ελλάδας οφείλονται σε αυτήν την αντίληψη.

Δεν είναι τυχαίο ότι τα σύγχρονα «οράματα» περιορίζονται συχνά στο να γίνουμε «μια μικρή Σιγκαπούρη», όπως έγραψε ο Κ. Καραγιαννίδης: εύποροι, τακτοποιημένοι, άψυχα λειτουργικοί. Χωρίς καμία αξίωση να προτείνουμε κάτι στον κόσμο – πέρα από τουρισμό, real estate και data centers.

Ποιοι είμαστε, λοιπόν;

Αν ακούσει κανείς τον πρωθυπουργό και τον ηθοποιό, θα σχηματίσει την εντύπωση ότι είμαστε ένα έθνος 200 ετών, που ευτυχώς ξεμπέρδεψε με τα «μεγαλοϊδεατικά» οράματα, και καλό είναι να προσγειωθούμε στην πραγματικότητα μιας όμορφης, μικρής χώρας που να ζει ήσυχα.

Μόνο που αυτή η «πραγματικότητα» έχει οδηγήσει σε…

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Η Ελλάδα ως γεωπολιτικό παίγνιο. Η σημασία της Αμερικανικής απόβασης

Υπεγράφη η συμφωνία για τη μεταφορά αμερικανικού LNG από την Ελλάδα στην Ουκρανία https://t.co/1bJwfZqjlP pic.twitter.com/A44zafEM0Y

— ΕΛΛΑΔΑ 24 (@ellada24) November 16, 2025

 Του Παντελή Σαββίδη

 Τρία είναι τα στοιχεία που ενδιαφέρουν από την τελευταία αμερικανική απόβαση στην Αθήνα: το LNG, η συμμετοχή της EXXON στο οικόπεδο 2 δυτικά της Κέρκυρας και η Συμφωνία 3+1 (Ελλάδα-Κύπρος- Ισραήλ +ΗΠΑ).

Η επανενεργοποίηση της πρωτοβουλίας 3+1 υπό προϋποθέσεις είναι θετική αλλά προϋπήρχε ως διαδικασία, απλώς, τώρα αποφασίσθηκε η συνέχισή της. Η προϋπόθεση είναι να συζητήσει η Ελλάδα και η Κύπρος με το Ισραήλ τα πεδία στα οποία θα μπορούσαν να συνεχίσουν την συνεργασία τους  και να την επεκτείνουν σε ζητήματα ασφάλειας. Είναι ευνόητο πως μια τέτοια συνεργασία δεν μπορεί να περιλαμβάνει τον διωγμό των παλαιστινίων.

 Η συμμετοχή της EXXON στις έρευνες και ενδεχομένως εξορύξεις στο οικόπεδο 2 δυτικά της Κέρκυρας μένει να αποδειχθεί ως προς την ωφελιμότητά της. Το παρελθόν της συμπεριφοράς της EXXON σε ανάλογες περιπτώσεις δεν προκαλεί αισιοδοξία. Η ικανοποίηση προκύπτει από την ψευδαίσθηση ότι η εμπλοκή αμερικανικών εταιρειών στην ενεργειακή πολιτική των ελληνικών κυβερνήσεων θα προστατέψει τα κυριαρχικά δικαιώματα της χώρας, κάτι που η Αθήνα ομολογεί πως δεν μπορεί να πετύχει μόνη της.   

H EXXON κάνει έρευνες και στην Ελλάδα και στη Λιβύη. Υπάρχει διάχυτη η εντύπωση πως στο τέλος εκείνο που θα επιδιωχθεί είναι εξορύξεις χωρίς να έχουν ορισθεί οι ΑΟΖ των ενδιαφερομένων χωρών, κάτι που σε ό,τι αφορά το Αιγαίο και την ανατολική Μεσόγειο υπονοεί στην προέκτασή της η δήλωση της κ. Δαμανάκη για κοινά θαλάσσια πάρκα Ελλάδας-Τουρκίας.

Οι ενεργειακές συμφωνίες σχετικά με το LNG,  και τον κάθετο άξονα από Αλεξανδρούπολη προς βορράν, πέραν του κόστους, έχουν χρονικό ορίζοντα (2030-2050) κατά τον οποίο θα κριθούν αν υπερισχύσουν και σε ποιο ποσοστό από τις ΑΕΠ (Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας).

Η αμερικανική προσπάθεια έχει ως ισομερή στόχο το οικονομικό και το γεωπολιτικό όφελος. 

Το οικονομικό είναι σαφές. Θα πωλήσουν στην Ε.Ε.  250 δισ. Αμερικανικούς ενεργειακούς πόρους το χρόνο και για τρία χρόνια. Αυτό θα μπορούσε να εκτιμηθεί και ως αγορά προστασίας από μια Ευρώπη ανύπαρκτη γεωπολιτικά.

Ο γεωπολιτικός στόχος, όμως, των ΗΠΑ είναι ανησυχητικός. Αντιλαμβανόμενες ότι δεν μπορούν να κυριαρχήσουν απολύτως σε έναν πολυπολικό κόσμο, επιδιώκουν την χάραξη μιας νέας ψυχροπολεμικής γραμμής ώστε να ηγούνται ενός μέρους του διαμορφούμενου κόσμου, όπως παλαιότερα του δυτικού.

Η εναλλακτική αυτής της επιλογής θα ήταν η ένταξη και της Ρωσίας και της Κίνας σε ένα ενιαίο παγκόσμιο σύστημα αλλά αυτό δεν θα εγγυάτο την αμερικανική μονοκρατορία.

Σ αυτόν, λοιπόν, τον νέο ψυχρό πόλεμο η Ελλάδα εντάσσεται ολοκληρωτικά στην αμερικανική σφαίρα επιρροής με αποτελέσματα που δεν είναι σίγουρο ότι μπορεί να διαχειριστεί. Γίνεται σαφής ρωσικός στόχος ενώ θα κληθεί να αποβάλει την Κίνα από τις επενδύσεις που έχει κάνει. Με ό,τι, επιπλέον, συνεπάγεται αυτή η πολιτική στις διεθνείς σχέσεις.

Μια τέτοια ενέργεια, την οποία κατά καιρούς έχουν επιχειρήσει κυβερνητικοί παράγοντες χωρίς επιτυχία, πέραν του γεγονότος ότι θα προκαλέσει διεθνή αναξιοπιστία για τη χώρα, θα έχει άμεσες οικονομικές επιπτώσεις.

Από τον Πειραιά στο λιμάνι του οποίου έχουν επενδύσει οι κινέζοι, περνούν περίπου 7,5 εκατομμύρια containers προς Ευρώπη , Μεσόγειο και Μαύρη Θάλασσα. Η COSCO έχει μέχρι σήμερα επενδύσει 600 εκατομμύρια, αποφέρει περί τα 150 εκατομμύρια έσοδα στο κράτος,3000 άμεσες  και 10000 έμμεσες θέσεις εργασίας. Μεγάλο μέρος των μεταφορών της πραγματοποιείται με ελληνόκτητα πλοία.

Το αμερικανικό ενδιαφέρον εστιάζεται κυρίως στον εξοβελισμό της Κίνας από όπου είναι δυνατόν αλλά η Ουάσιγκτον θα μπορούσε να επικαλεστεί την κατάληξη του γνωστού διαδρόμου IMEC ( India–Middle East–Europe Economic Corridor ) ο οποίος βρίσκεται, ακόμη, στην φάση της φαντασίας. ΟΙ Αμερικανοί σχεδιάζουν ένα είδος πολλαπλού διαδρόμου από την Ινδία μέσω Εμιράτων, Σαουδικής Αραβίας, Ισραήλ και Κύπρου να καταλήγει στην Ελλάδα. Αν το πρόβλημα με την κινεζική παρουσία στον Πειραιά είναι η κατάληξη του διαδρόμου αυτού, η εναλλακτική θα ήταν το λιμάνι της Θεσσαλονίκης.

Αλλά και από την Θεσσαλονίκη η κυβέρνηση προσπαθεί να εκδιώξει τον Πόντιο, ελληνικής καταγωγής Ιβάν Σαββίδη με μεθόδους που θυμίζουν μαφία.

Και οι Κινέζοι και ο Σαββίδης, επένδυσαν στην Ελλάδα όταν οι Έλληνες κεφαλαιούχοι έβγαζαν στο εξωτερικό τα χρήματά τους εγκαταλείποντας την χώρα λόγω της οικονομικής κρίσης. Επανήλθαν στον γνωστό ρόλο τους.
 

Υπάρχουν, λοιπόν, τρείς εικόνες που πρέπει να δούμε για την θέση της Ελλάδας στον νέο πολυπολικό κόσμο.

Η μεγάλη εικόνα  που δείχνει τον ανταγωνισμό σε επίπεδο μεγάλων δυνάμεων, η μεσαία, που δείχνει την προβολή αυτού του ανταγωνισμού στην περιοχή μας και η μικρή που εστιάζει στην Ελλάδα.

Οι ΗΠΑ θεωρούν μακροχρόνια στρατηγική απειλή την Κίνα. 

Ταυτόχρονα, η Ρωσία λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής τριβής στο νέο γεωπολιτικό πεδίο κυρίως  στρατιωτικά, ενεργειακά και μέσω της προσέγγισης της με την Κίνα.

Σ αυτήν την αντιπαράθεση Κίνα και Ρωσία διαθέτουν, επίσης, πλεονεκτήματα τα οποία καθιστούν δύσκολη την ανάσχεσή τους. Γι αυτό στην μεγάλη εικόνα δεν επιδιώκεται η αντιπαράθεση αλλά το τεχνολογικό, οικονομικό και στρατιωτικό ξεπέρασμά τους.

Στο μεσαίο επίπεδο η αντιπαράθεση διεξάγεται στην Ανατολική Μεσόγειο, την Μέση Ανατολή και τον Ινδοειρηνικό.

Η νέα στρατηγική των ΗΠΑ εγκατέλειψε την προσπάθεια απομάκρυνσής τους από την Μεσόγειο και την Μέση Ανατολή και για τα οικονομικά και για τα γεωπολιτικά οφέλη που προσφέρουν οι περιοχές αυτές.

Οι επιλογές των παικτών στους οποίους θα στηριχθούν οι ΗΠΑ έχουν διευρυνθεί. Δεν είναι, μόνο, το Ισραήλ στο οποίο και γύρω από το οποίο αναπτύσσουν τις συνεργασίες τους. Είναι και η Σαουδική Αραβία, τα Εμιράτα, ακόμη και η Συρία με το νέο καθεστώς.

Το παιχνίδι, έτσι γίνεται περίπλοκο στη Μέση Ανατολή με μαύρη τρύπα για τις ΗΠΑ το Ιράν. Την Τεχεράνη δεν την έχει θέσει στο στόχαστρό της η Ουάσιγκτον λόγω της αντιπαράθεσής της με το Ισραήλ. Οι Αμερικανοί δεν θέλουν το ιρανικό καθεστώς διότι αποτελεί μέσον παρουσίας των αντιπάλων τους, Κίνας και Ρωσίας ως εισόδου στην Μεσόγειο. Η ανατροπή του ιρανικού καθεστώτος βρίσκεται στα αμερικανικά σχέδια ενδεχομένως μέσω του κουρδικού παράγοντα.

Υποτίθεται ότι ο IMEC  είναι η στρατηγική επιλογή των ΗΠΑ για την Ανατολική Μεσόγειο και Μέση Ανατολή αλλά η Ουάσιγκτον παίζει σε πολλούς χάρτες και πολλαπλά παιχνίδια. Δημιουργεί μια αβεβαιότητα η οποία έχει καταγραφεί στο Ισραήλ.

Μέσα σε αυτό το σύνθετο γεωπολιτικό παιχνίδι η Ελλάδα...

 

ΕΠΟΣ ΤΟΥ '40 και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΝΕΟΡΑΓΙΑΔΟ-ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Aπό τον θρίαμβο στην παρακμή

Τό όχι απ'όσο γνωρίζουμε, τό είπε ό Ελληνικός λαός στο δημοψήφισμα τού ΤΣΙΦΡΑ, Έξω από τήν Ευρωπαϊκή Ένωση, τής φτώχειας, καί τής δυστυχίας... αλλά αυτός, μαζί με τήν Ευρωπαϊκή συμμορία του, τό έκανε ΝΑΙ.-
ΜΑΛΑΚΑ ΘΑΝΑΣΗ ΨΗΦΟΦΟΡΕ.- pic.twitter.com/kp6scrQvJv

— Floros Vasileios 1 (@1_vasileios) October 31, 2024

👹👹👹 pic.twitter.com/0YzjKOkyr3

— Εθνική Ομάδα Μιμιδίων (@EOM_memes) October 27, 2025

 

Του Παντελή Σαββίδη

Προσφιλές θέμα των καναλιών τέτοιες ημέρες είναι να ρωτούν τους μαθητές τι γνωρίζουν για την 28η Οκτωβρίου και να χασκογελούν με τις απαντήσεις τους που συγχέουν το 1940 με το 1821.

Φταίνε οι μαθητές;

Όχι, φυσικά. Φταίει το σύστημα εκπαίδευσης της χώρας που με κεντρική καθοδήγηση έχει αποδομήσει την ιστορία της Ελλάδας σε μια συνειδητή προσπάθεια αναπαραγωγής της ιδέας πως είμαστε ένας χώρος και ένα αμάλγαμα που τον κατοικεί.

Η αντίληψη αυτή, διεθνώς, περνά κρίση αλλά στην Ελλάδα τα μέσα ενημέρωσης την αναπαράγουν διότι εξυπηρετεί το πολιτικό τους αφήγημα.

Η συνειδητά αναληθής αυτή θέση έχει τις επιπτώσεις της και στην παραίτηση της κοινωνίας από την διάθεσή της να υπερασπιστεί, αν χρειαστεί, την ακεραιότητα της χώρας και στις προσλήψεις των συμβόλων που κρατούν συνεκτική την κοινωνία, της προσδίδουν ταυτότητα και κατά συνέπεια υπερηφάνεια γι αυτό που είναι.

Είναι άξιο αναφοράς ότι την αποδόμηση της συνοχής μιας κοινωνίας την είχε στο διεθνιστικό της πρόγραμμα η αριστερά η οποία εδώ και χρόνια έχει αλλάξει ρότα και υποστηρίζει την αναγκαιότητα των εθνικών κρατών.

Την υιοθέτησε, όμως, η καλούμενη φιλελεύθερη τάση που στην Ελλάδα εκφράζεται από το ιδεολογικοπολιτικό ρεύμα που θα μπορούσαμε να αποκαλέσουμε «σημιτομητσοτακισμός».

Είναι το κυρίαρχο ρεύμα απέναντι στο οποίο δεν υπάρχει σοβαρά συγκροτημένη έναλλακτική πρόταση. Υπάρχει η πλειοψηφία της κοινωνίας η οποία συνειδητά αναζητά  έναν φορέα που θα υποστηρίζει ότι η ελληνική κοινωνία έχει μια συνέχεια από την αρχαία εποχή ως σήμερα, έχει ταυτότητα την οποία υποστηρίζει, κράτος για την ακεραιότητα του οποίου είναι διατεθειμένη να αγωνιστεί και κυριαρχικά δικαιώματα τα οποία θα προασπίσει.

Ο δημόσιος διάλογος για τον Άγνωστο Στρατιώτη και την διαφύλαξη της μνήμης και της σημασίας του έχει προκληθεί, επίσης, από τις κυβερνητικές πολιτικές που υποβάθμισαν συνειδητά την σημασία των συμβόλων.

Ο κ. Μητσοτάκης είναι από τους πρωτεργάτες αυτής της αποδομητικής πολιτικής γι αυτό είναι υποκριτικό το ενδιαφέρον του για την Άγνωστο Στρατιώτη.

Περισσότερο ενδιαφέρεται να αποφύγει συγκεντρώσεις στο κέντρο της πρωτεύουσας λόγω της πολιτικής του και στα εθνικά θέματα και στα κοινωνικά, παρά για την τιμή και τον σεβασμό που πρέπει να επιδειχθεί στο μνημείο.  Πρόσβαλε, μάλιστα, το μνημείο υποβαθμίζοντας την παρέμβασή του και στο επίπεδο της εσωκομματικής αντιπαράθεσης με τον κ. Δένδια.

Ο Άγνωστος Στρατιώτης θέλει να τον θυμούνται επειδή σέβονται την θυσία του, όχι επειδή θα τιμωρηθούν από τους νόμους του Μητσοτάκη.

Αυτά, και άλλα, είναι αποτέλεσμα μιας συγκεκριμένης πολιτικής που ακολουθούν οι κυβερνήσεις εδώ και αρκετά χρόνια.

 

Η 28η Οκτωβρίου ήταν το τελευταίο ξέσπασμα ενός λαού που πολεμούσε για την εθνική του υπόσταση από το 1821 και έχασε το αρχικό του όνειρο στα νερά της Σμύρνης και στις πεδιάδες τις Ιωνίας το 1922.

Εκείνες οι δοκιμασίες διαμόρφωσαν το φρόνιμα και την αγωνιστικότητα ενός στρατού που ήθελε να ξεπλύνει την ήττα του 22 στα βουνά της Πίνδου.

Δεν είναι τυχαίο ότι  αξιωματικοί που αποτάχθηκαν λόγω των βενιζελικών φρονημάτων τους μετά το Κίνημα του Κονδύλη το 1935, ζητούσαν παρακλητικά να συμμετάσχουν στον πόλεμο αλλά η κυρίαρχη φιλοβασιλική και φιλομεταξική κάστα τους απέκλεισε. Αναγκάστηκαν να γίνουν μέλη του ΕΛΑΣ, μετά την κατοχή, επειδή ήθελαν να αντισταθούν στον εισβολέα. Ήταν ιδεολογικά προσκείμενοι στον βενιζέλο, δεν ήταν κομμουνιστές, όπως τους θέλει το φιλοβασιλικό και φιλογερμανικό αφήγημα.

Η 28η Οκτωβρίου, λοιπόν, υπήρξε η τελευταία αναλαμπή μιας μακράς πορείας που σημαδεύτηκε με θυσίες, αίμα και πόνο. Πολύ πόνο που συνεχίσθηκε και μετά την κατοχή.

Όλα αυτά, βεβαίως, είναι στιγμές κορύφωσης μιας ιστορικής διαδρομής. Εκείνο που έχει σημασία, σήμερα, είναι πως μετά την 28η Οκτωβρίου άρχισε η παρακμή η οποία κορυφώνεται στις μέρες μας.

 

Η αμφισβήτηση της ακεραιότητας της Ελλάδας από την Τουρκία δείχνει ότι η Επανάσταση του 21 δεν έχει ολοκληρωθεί.

Διότι από τότε μέχρι σήμερα δεν υπήρξε μακρά περίοδος σταθερότητας που να μην αμφισβητηθούν οι επιτυχίες του νεοελληνικού κράτους και να παγιωθεί μια ισορροπία στις σχέσεις με την Τουρκία.

Και σήμερα, η μεταπολιτευτική εκδοχή αυτού του κράτους εμφανίζεται αδύναμη να υπερασπίσει με αποτελεσματικότητα και αξιοπρέπεια την ύπαρξή του.

Μια αγαστή συνεργασία πολιτικών υπαλλήλων, οικονομικών εργοδοτών, μέσων ενημέρωσης και διανόησης φροντίζει να περνά ως επιτυχίες τις υποχωρήσεις μιας πολλαπλά ανίκανης ελίτ.

Η Ελλάδα υπάρχει μέχρι εκεί που οι πάτρονές της θέλουν να υπάρξει. Δεν έχει ανεξάρτητη υπόσταση.

 

Κορυφαία στιγμή της ιστορικής συνέχειας του νέου ελληνισμού υπήρξε και…

ΝουΔο-ΠΑΣΟΚ-ο-ΑΡΙΣΤΕΡΟ-ΣΥΡΙΖΑίικα ΚΑΤΣΑΠΛΙΑΔΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Η Ελλάδα στον καθρέφτη της παρακμής

pic.twitter.com/H0CLPnM6Cm

— Ανδρέας Πετρουλάκης (@anpetroulakis) September 9, 2025

Οι Financial Times, όπως κι ο Elon Musk, έχουν σοκαριστεί που κλείνουν 750 σχολεία στην Ελλάδα, αλλά η κυβερνησάρα μας δεν αγχώνεται.
Θα δώσει κανένα χαρτζηλίκι στους συνταξιούχους και όλα καλά.
ΥΓ Ύστερα από 6 χρονια θα κάνει και φοροαπαλλαγές στις οικογένειες για ξεκάρφωμα... pic.twitter.com/TvLf6ECpHK

— Ιωάννης Βατάτζης (@vatatzis4) September 3, 2025

Του Παντελή Σαββίδη

«Η Ελλάδα τελείωσε», γράφουν όλο και συχνότερα οι ξένοι αναλυτές, και τα στοιχεία δείχνουν πως δεν πρόκειται για υπερβολή.  

Οι «Financial Times» αποκάλυψαν πρόσφατα ότι περισσότερα από 750 σχολεία κλείνουν σε όλη τη χώρα λόγω έλλειψης μαθητών. Πρόκειται για πάνω από το 5% του συνόλου – και όχι μόνο σε απομονωμένα χωριά ή νησιά, αλλά και σε περιοχές της Αττικής.

Η δημογραφική κατάρρευση δεν είναι στιγμιαίο φαινόμενο. Από το 2011 οι θάνατοι υπερβαίνουν σταθερά τις γεννήσεις. Από το 2001 έως το 2021, ο αριθμός των γυναικών σε ηλικία τεκνοποίησης μειώθηκε κατά 500.000. Μέχρι το 2023 οι γεννήσεις έπεσαν κάτω από 80.000, ενώ οι θάνατοι ήταν σχεδόν διπλάσιοι.

Σε αυτό προστέθηκε το «brain drain» της κρίσης: δεκάδες χιλιάδες νέοι, μορφωμένοι Έλληνες αναζήτησαν αλλού μέλλον, στερώντας από τη χώρα τους πιο παραγωγικούς πολίτες. Έτσι, το πρόβλημα έγινε διπλό: αριθμητικό και ποιοτικό.

Η παρακμή όμως δεν είναι μόνο δημογραφική. 

Είναι βαθύτερα πολιτισμική. Στη συλλογική συνείδηση δεν υπάρχει πια το αίσθημα ότι συγκροτούμε μια κοινωνία που μοιράζεται κοινό πολιτισμό και ιστορική συνέχεια στον ελλαδικό χώρο.

Ο λαϊκός πολιτισμός, ο οποίος μέχρι πρότινος έδινε συνοχή στις κοινότητες, σβήνει μαζί με τις γενιές που τον κουβαλούσαν. Η νεότερη γενιά μεγαλώνει χωρίς πρότυπα και χωρίς πολιτισμική αυτοπεποίθηση. Και τότε αναδύεται το κρίσιμο ερώτημα: «γιατί να θέλει κανείς να είναι Έλληνας;» 

Στο παρελθόν υπήρχε λόγος· σήμερα, δυσκολευόμαστε να τον αρθρώσουμε.

Αν υπάρχει ένας μηχανισμός που ενίσχυσε αυτήν την παρακμή, είναι ο «αθηναϊσμός»: η υπερσυγκέντρωση πληθυσμού, θεσμών και οικονομικών δραστηριοτήτων στην Αθήνα. Σχεδόν οι μισοί κάτοικοι της χώρας ζουν στην πρωτεύουσα.

Όταν το μισό έθνος συρρέει στο Λεκανοπέδιο, τα υπόλοιπα μέρη ερημώνουν. Η ύπαιθρος αδειάζει, οι πόλεις της περιφέρειας φθίνουν, οι θεσμοί καταρρέουν. Ο «Καλλικράτης» ήρθε να επιβεβαιώσει τον συγκεντρωτισμό, καταργώντας μικρότερους θεσμούς τοπικής αυτοδιοίκησης χωρίς να δημιουργήσει πραγματικά αντίβαρα.

Η Θεσσαλονίκη αποτελεί το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα: λιμάνι-κόσμημα, πανεπιστήμια, ιστορία και γεωστρατηγική θέση. Κι όμως, το μετρό παραμένει σε μήκος ανεκδότου, το «fly over» καθυστερεί και κάνει μαρτυρική τη ζωή των πολιτών, και η ανάπλαση της ΔΕΘ ακούγεται κάθε χρόνο χωρίς να υλοποιείται. Ο προβλήτας 6 του λιμανιού, που θα μπορούσε να δώσει ώθηση στη Βόρεια Ελλάδα, μπλοκάρεται από την αθηναϊκή γραφειοκρατία.

Η χώρα αδυνατεί να δημιουργήσει δεύτερο, τρίτο και τέταρτο πόλο ισχύος. Όλα καταλήγουν στο Κέντρο – και όλα νεκρώνουν μακριά από αυτό.

Οι αριθμοί δεν αφήνουν περιθώρια παρερμηνείας. Η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση της Ε.Ε. σε όρους παραγωγικότητας, ενώ οι χώρες που μπήκαν στην Ένωση μετά το 2004 μάς έχουν προσπεράσει.

Η ανάπτυξη που διαφημίζεται κάθε Σεπτέμβριο στη ΔΕΘ είναι πλασματική. Η αύξηση του ΑΕΠ βασίζεται σε επιδοτήσεις της Ε.Ε. και όχι σε ενδογενή δυναμισμό. Το 70% του χρέους μας βρίσκεται στα χέρια «θεσμικών» δανειστών εκτός αγορών, άρα τα χαμηλά επιτόκια δεν σημαίνουν πραγματική επιτυχία.

Αντί για μεταρρυθμίσεις που θα έδιναν ώθηση, κυριαρχεί η «πολιτική πρόσοδος»: εισοδήματα που προκύπτουν από τη μεταφορά πόρων μέσω του κρατικού μηχανισμού σε ομάδες πολιτικών πελατών. Η διαφθορά δεν είναι απλώς παθολογία, είναι δομικό στοιχείο του συστήματος.

Η κρίση δεν είναι μόνο ελληνική. Η Ευρώπη συνολικά παρακμάζει. Η εικόνα των οκτώ Ευρωπαίων ηγετών που κάθονταν στο Οβάλ Γραφείο απέναντι στον Ντόναλντ Τραμπ, αποδεχόμενοι την ηγεσία του χωρίς αντίλογο, είναι εμβληματική.

Ο Πούτιν και ο Τραμπ συναντώνται μαζί με τον Μόντι και διαμορφώνουν έναν άλλο πόλο.. Η Ευρώπη απουσιάζει. Ούτε στρατηγικό βάρος ούτε γεωπολιτική βούληση. Και όσο η Ευρώπη χάνει το κύρος της, τόσο η Ελλάδα, εξαρτώμενη πλήρως από αυτήν, βυθίζεται κι άλλο.

Ενώ η Δύση παρακμάζει, ο Οργανισμός Συνεργασίας της Σαγκάης (SCO) επεκτείνεται και δυναμώνει. Η Κίνα, η Ρωσία, η Ινδία, το Ιράν και –κυρίως– η Τουρκία συμμετέχουν ενεργά.

Η Άγκυρα αξιοποιεί το SCO ως πλατφόρμα για να δείξει ότι δεν είναι δέσμια του ΝΑΤΟ ή της Ε.Ε. Μπορεί να παίζει σε δύο ταμπλό, να αντλεί οφέλη από Ανατολή και Δύση, και να ενισχύει τον ρόλο της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Δεν είναι, όμως, όλα ρόδινα και για την Τουρκία. Τα σχέδια Ερντογάν–Μπαχτσελί να ελέγξουν τη Συρία και να εξουδετερώσουν το Κουρδικό αποτυγχάνουν. Η Τουρκία παγιδεύεται ανάμεσα σε εχθρικές μειονότητες, το Ισραήλ και τις μεταβαλλόμενες αμερικανικές θέσεις, ενώ στο εσωτερικό η ειρηνευτική διαδικασία φθίνει. Το «σπίτι» (οι τουρκικοί υπολογισμοί) δεν ταιριάζει με το «παζάρι» (την πολύπλοκη πραγματικότητα της Συρίας).

Για την Ελλάδα, που παραμένει εγκλωβισμένη στον ευρωπαϊκό μικρόκοσμο, αυτό είναι καμπανάκι κινδύνου. Το γεωπολιτικό παιχνίδι μετακινείται προς Ανατολάς, κι εμείς δεν έχουμε θέση στο τραπέζι.

Η Ελλάδα, χώρα με ιστορικό βάθος, πολιτισμό και στρατηγική γεωγραφία, μοιάζει να ακολουθεί την Ευρώπη στην παρακμή. Αντί να αναδεικνύει τη μοναδικότητά της, αφομοιώνεται σε ένα σύστημα συγκεντρωτισμού, εξάρτησης και πολιτικής αδράνειας.

Η ειρωνεία είναι πως κάποτε ήμασταν πηγή πολιτισμού και δημοκρατίας· σήμερα θυμίζουμε «είδος προς εξαφάνιση», όπως ο λύγκας ή η μεσογειακή φώκια.  

Κι όμως, δεν πρόκειται μόνο για αριθμούς, αλλά για μια «συλλογική παραίτηση».

Η Ελλάδα είναι θύμα δύο παράλληλων παρακμών:

* της δικής της, εσωτερικής, που τροφοδοτείται από δημογραφική συρρίκνωση, πολιτισμική αδράνεια, αθηναϊσμό και διαφθορά,

* και της ευρωπαϊκής, που απογυμνώνει την ήπειρο από ρόλο και βαρύτητα.

Την ίδια στιγμή, η Τουρκία βρίσκει διεξόδους στο SCO, χτίζει νέες συμμαχίες και αποκτά γεωπολιτικό βάρος.

Η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια να μένει αδρανής. Αν δεν τολμήσει να ανατρέψει το συγκεντρωτικό μοντέλο...

 

ΝουΔο-ΠΑΣΟΚ-ο-ΣΥΡΙΖΑίικα ΡΑΓΙΑΔΟΠΟΙΗΜΕΝΟΣ ΝΕΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Με αφορμή την αναβολή της συνάντησης Μητσοτάκη Ερντογάν.

ΕΠΟΣ pic.twitter.com/11NCWYU4gY

— Ο Σκρουτζ της Κηφισιάς 💰 (@ScroogeKifissia) September 24, 2025

Δεν ξέρω αν το καταλάβατε,αλλά η Τουρκία μας αντιμετωπίζει σαν τον Τζανετάκο.
Κ μάλλον,δεν ευθύνεται αυτή.

— Ελεύθερος Πολιορκημένος 🇬🇷 (@AleaJactaEst101) September 24, 2025

 Tου Παντελή Σαββίδη

Την επομένη της κατάρρευσης του Ανατολικού Συνασπισμού η Ελλάδα βρέθηκε σε μια προνομιακή θέση στην περιοχή της. Οι λαοί, των βαλκανίων, κυρίως, αλλά και ευρύτερα, οι λαοί όπου υπήρχε ελληνισμός προσέβλεπαν με ελπίδα και αισιοδοξία στην περιφερειακή παρουσία της.

Κάποια δειλά βήματα έγιναν. Ξέρετε που προέκρουσαν;

Στον συμπλεγματισμό της Αθήνας. Δεν θα πω τίποτε περισσότερο γι αυτό. Και σας κούρασα και με κουράσατε με τις αντιδράσεις σας. Φάνηκε, όμως, πως δεν υπήρχε και το πολιτικό και ανθρώπινο δυναμικό για να διαδραματίσει η χώρα κάποιον ρόλο.

Για να είμαι πιο δίκαιος άνθρωποι υπήρχαν. Κράτος να τους αξιοποιήσει δεν υπήρχε. Καλύτερα, τους ήθελε αιχμαλώτους στις δαγκάνες του.

Εξωτερική πολιτική ανύπαρκτη με αποτέλεσμα να καταντήσουμε στην σημερινή φάση της με την οποία γινόμαστε διεθνής περίγελος.

Ειδικά στα βαλκάνια είμαστε ηχηρά απόντες. Περισότερο μας έχουν καταλάβει οι βαλκάνιοι οι οποίοι έχουν κατακτήσει περιοχές του βορειοελλαδικού χώρου (με την οικονομική έννοια) και τις έχουν κάνει απολύτως δικές τους.

Στρατιωτικά η προσπάθεια, επίσης, εγκαταλείφθηκε με κρίσιμο ορόσημο το1996 και τα Ίμια. Η χώρα για πρώτη φορά απώλεσε έδαφος. 

Σήμερα η στρατιωτική εικόνα της χώρας δεν αποτρέπει κανέναν απο οποιαδήποτε επιβουλή του. Ο απαξιωτικός τρόπος που διάφορες χώρες, μεγάλες ή μικρές, ισχυρές ή αδύναμες φέρονται προς την Ελλάδα έχει να κάνει και με την αίσθηση ότι απο τη χώρα λείπει η αποφασιστικότητα για την προβολή (είμαι προσεκτικός στα λόγια μου) σκληρής ισχύος. 

Διάφορες πένες και εσωτερικές σέχτες φρόντισαν καλά και γι αυτό.

Στην οικονομία είχαν γίνει ορισμένα βήματα αλλά υποχώρησαν με την οικονομική κρίση.

Εν κατακλείδι, εκείνο που λείπει είναι η απουσία σοβαρού κράτους. Για να έχεις πολιτική και όραμα πρέπει να έχεις σοβαρό κράτος. Απο την Ελλάδα αυτό λείπει. Έχει διαμορφωθεί μια ρευστή κοινωνία χωρίς αίσθηση σκοπού.  

Τι επιδιώκει και πως; 

Αρκούν τα μπουζούκια;

Δεν καταφέραμε να δημιουργήσουμε σοβαρό κράτος απο την Επανάσταση ως σήμερα.
Κατά μία έννοια η Επανάσταση είναι, ακόμη, σε εξέλιξη.

Και ξέρετε γιατί δεν δημιουργήθηκε κράτος; 

Διότι ...