ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η Κίνα δεν είναι Ρωσία και η Ταϊβάν δεν είναι Ουκρανία

 

Toυ Tiejun Zhang / The Diplomat

Καθηγητή Διεθνών Σχέσεων στο Shanghai Global Institute

Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις για τις επιπτώσεις για την Ταϊβάν.  

Ένα από τα πολυσυζητημένα μαθήματα του πολέμου είναι ότι η Κίνα πρέπει να το σκεφτεί πολύ σοβαρά προτού εξαπολύσει έναν πόλεμο με στόχο την επανένωση με την Ταϊβάν. Κατά την άποψή μου, όμως, αυτός ο κίνδυνος ήταν εξαρχής μικρός, οπότε το «μάθημα» έχει μικρή χρησιμότητα.

Η ιστορία επαναλαμβάνεται μερικές φορές, αλλά όχι πάντα. Για να καταλάβουμε τις διαφορές, θα πρέπει να κάνουμε δύο παραλληλισμούς: Κίνας - Ρωσίας και Ταϊβάν - Ουκρανίας.

H Kίνα και η Ρωσία έχουν πολύ διαφορετικές στρατηγικές προτεραιότητες. 

Πρώτον, υπάρχει μεγάλη διαφορά στις οικονομικές και στρατιωτικές τους δυνατότητες. Οικονομικά, η Κίνα έχει το δεύτερο σε μέγεθος ΑΕΠ στον κόσμο. Το 2021, έφτανε στο 76% του ΑΕΠ των ΗΠΑ, ενώ το ΑΕΠ της Ρωσίας ήταν κάτω από το 10%. Η οικονομική ανάπτυξη της Κίνας είναι επίσης πιο βιώσιμη από εκείνη της Ρωσίας, καθώς η πρώτη είναι πολύ στενότερα συνδεδεμένη με την παγκόσμια οικονομία από τη δεύτερη.

Στρατιωτικά, η Ρωσία διαθέτει το μεγαλύτερο πυρηνικό οπλοστάσιο στον κόσμο και μια σημαντική συμβατική δύναμη. Ο στρατός της Κίνας, αν και εκσυγχρονίζεται ταχύτατα, είναι ακόμη δεκαετίες πίσω από εκείνον των ΗΠΑ.  

Επιπλέον, η Ταϊβάν αποτελεί έναν πολύ σύνθετο στόχο μιας εισβολής και ένας λόγος γι’ αυτό είναι τα προχωρημένα οπλικά συστήματα που το νησί εισάγει από τις ΗΠΑ.

Η σύνδεση της Κίνας με την παγκόσμια οικονομία είναι δίκοπο μαχαίρι για τη χώρα αυτή. Από τη μια πλευρά, αποτελεί έναν από τους πιο κρίσιμους παράγοντες που διασφαλίζουν εδώ και δεκαετίες την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας. Από την άλλη, η στενή οικονομική αλληλεξάρτηση κάνει την οικονομική ανάπτυξη της Κίνας πιο ευάλωτη σε περιόδους κρίσης. Οι ΗΠΑ και οι σύμμαχοί τους αποτελούν τους οκτώ από τους δέκα σημαντικότερους εταίρους της Κίνας. Στην περίπτωση που η Κίνα χρησιμοποιήσει βία για να ενωθεί με την Ταϊβάν, θα της επιβληθούν αυστηρές κυρώσεις που θα επιφέρουν πλήγμα στην οικονομία της. Η Κίνα θα βυθιστεί σε οικονομική κρίση, κάτι που θα έχει βαθιές κοινωνικές και πολιτικές επιπτώσεις.

Όσο για τις στρατηγικές προτεραιότητες της Ρωσίας και της Κίνας, η πρώτη θεώρησε ότι έπρεπε να εμποδίσει την προσέγγιση της Ουκρανίας με το ΝΑΤΟ, ενώ η δεύτερη θέλει να έχει ένα ειρηνικό περιβάλλον που βοηθά την οικονομική της ανάπτυξη. Η Κίνα δεν ενδιαφέρεται τόσο να επεκτείνει τα εδάφη της, όσο να γίνει η υπερδύναμη της ανατολικής Ασίας.

Ο δεύτερος παραλληλισμός είναι μεταξύ Ταϊβάν και Ουκρανίας. 

Ο πληθυσμός της πρώτης είναι ο μισός από εκείνον της δεύτερης. Από την άποψη της σύνθεσης του πληθυσμού, το 77% των κατοίκων της Ουκρανίας είναι Ουκρανοί και το 20% Ρώσοι, ενώ στην Ταϊβάν πάνω από το 90% είναι Κινέζοι Χαν. Το στοιχείο αυτό θα έκανε κάποιον να πιστέψει ότι είναι πιο εύκολο για την Κίνα να ενωθεί με την Ταϊβάν απ’ ό,τι για τη Ρωσία να αποκτήσει εδάφη της Ουκρανίας. Αλλά δεν είναι τόσο απλό.

Από τα τέλη της δεκαετίας του 1980, η κινεζική κυβέρνηση επιδιώκει να αναπτύξει πολιτισμικούς και κοινωνικούς δεσμούς με τον πληθυσμό της Ταϊβάν. Ο σκοπός ήταν να αντιληφθούν οι τελευταίοι ότι ανήκουν στη «Μητέρα Πατρίδα». Συνέβη το αντίθετο. Όσο αυξάνονταν οι επικοινωνίες, τόσο συνειδητοποιούσαν οι κάτοικοι της Ταϊβάν τις διαφορές τους με την ηπειρωτική Κίνα.

Γεωπολιτικά, η ανατολική Ασία είναι διπολική, με τις ΗΠΑ να αποτελούν την κυρίαρχη ναυτική δύναμη και την Κίνα να συνιστά την κυρίαρχη ηπειρωτική δύναμη. Η Ταϊβάν βρίσκεται ανάμεσα και όποιος την ελέγχει έχει το πλεονέκτημα. 

Για τις ΗΠΑ, η Ταϊβάν είναι σημαντικότερη από την Ουκρανία τόσο οικονομικά όσο και στρατηγικά. Αλλά και η Ιαπωνία δεν θέλει να δει την Ταϊβάν να ενώνεται με την Κίνα.

Συμπερασματικά...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - Κασμίρ: ο σκοτεινός πόλεμος στη στέγη του κόσμου

Γράφει ο Ανδρέας Ανδριανόπουλος

Υπάρχει μια περιοχή του κόσμου όπου μαίνεται ένας ακήρυκτος πόλεμος για πάνω από 25 χρόνια. Ο υπόλοιπος κόσμος ή κάνει πως δεν γνωρίζει ή αδιαφορεί. 

Κι όμως. Η σύγκρουση στο Τζαμού και στο Κασμίρ, ανάμεσα στις υψηλότερες κορυφές του κόσμου, το Κ2 και το Εβερεστ, είναι ανάμεσα στις κυβερνητικές δυνάμεις της Ινδίας και κάποιες του Πακιστάν καθώς και ισλαμιστών τζιχαντιστών που ενισχύονται απ’ αυτό. Μια σύγκρουση που περιλαμβάνει φανατικούς του Ισλάμ δεν μπορεί να αφήνει αδιάφορο τον υπόλοιπο κόσμο.

Aπό την εποχή της ανεξαρτησίας της Ινδικής Υποχερσονήσου, το Τζαμού – Κασμίρ, που τότε βρισκόταν κάτω από την εξουσία του ινδουιστή ηγέτη Χάρι Σινγκ, αποδόθηκε στην Ινδία αντί να αποκτήσει δική του ανεξαρτησία ή να υπαχθεί στο Πακιστάν, λόγω πλειοψηφικού μουσουλμανικού πληθυσμού. Εκτοτε ξέσπασαν αιματηρές συγκρούσεις που οδήγησαν επανειλημμένα σε εμπόλεμες αντιπαραθέσεις μεταξύ Ινδίας και Πακιστάν και σε τρομοκρατικές ενέργειες εκ μέρους μουσουλμάνων τζιχαντιστών. Ενίοτε και μέσα στην ίδια την Ινδία.

Η θρυαλλίδα της σκληρής αντιπαράθεσης, ανάμεσα σε δύο χώρες με πυρηνικό οπλοστάσιο μάλιστα, είναι πάντα εκεί. Ενα εξαιρετικά ενδιαφέρον πρόσφατο βιβλίο από τη Sumantra Bose («Kashmir at the Crossroads: Inside a 21st Century Conflict» Yale University Press, 2021), που ο διάσημος συγγραφέας γεωπολιτικών αναλύσεων Dominuc Lieven αποκαλεί «μοναδικά ευφυέστατο», εξηγεί σε απόλυτη λεπτομέρεια τις πτυχές αυτής της εξαιρετικά σύνθετης αντιπαράθεσης. Επεξηγεί με απόλυτη δεξιότητα πώς μια σύγκρουση που ξεκίνησε σαν ζήτημα ανεξαρτησίας του Κασμίρ έχει εξελιχθεί σήμερα σε ζήτημα απεγκλωβισμού των κατοίκων της περιοχής από την καταπιεστική διακυβέρνηση είτε της Ινδίας είτε του Πακιστάν. Οπως και στον κίνδυνο που διατρέχουν όλοι από τις κινήσεις των ακραίων οπαδών της τζιχάντ.

Στην ανάλυση εμπεριέχεται και ο αμφιλεγόμενος ρόλος της Κίνας. Μετά την περίφημη αντίθεση Ινδίας – Κίνας για το Ακτσάι Τσιν γίνεται αναφορά και για την πρόσφατη κρίση του Γκάλουεϊ (2019).  

Η Bose δεν αφήνει ασχολίαστη και τη θέση των ΗΠΑ, μετά το φλερτ του Τραμπ με τον ινδό πρωθυπουργό Μόντι, αλλά και τις τρέχουσες πολιτικές επιλογές του Μπάιντεν.  

Κοντολογίς η σύγκρουση στο Κασμίρ αφορά ολόκληρο τον κόσμο – κι αυτό όχι επειδή αφορά δύο χώρες που διαθέτουν πυρηνικά οπλοστάσια. Αυτό που κάνει ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα την ανάλυση της Bοse για το θέμα, το οποίο κατέχει απόλυτα, είναι οι συχνές αναφορές της σε προηγούμενο βιβλίο της («Kashmir: Roots of Conflict, Paths to Peace», 2003) ώστε ο αναγνώστης να μπορεί να διακρίνει τις εξελίξεις και τη δυναμική της σύγκρουσης που μαίνεται, ουσιαστικά απαρατήρητη, για τόσα χρόνια.

Η αντιπαράθεση αυτή, στη «στέγη ουσιαστικά του κόσμου», η ελπίδα είναι πως θα οδηγηθεί σε κάποια διαδικασία διπλωματικών συνεννοήσεων που θα οδηγήσει στον κατευνασμό της. Διαφορετικά οι κίνδυνοι ενός γενικότερου ολοκαυτώματος είναι πάντοτε εκεί. Ιδιαίτερα διότι...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Η πολιτική σημασία της Κεντρικής Ασίας

 

Του ΑΝΔΡΕΑ ΑΝΔΡΙΑΝΟΠΟΥΛΟΥ

Aπό σκονισμένη γειτονιά της πρώην Σοβιετικής Ενωσης η Κεντρική Ασία μετατρέπεται βαθμιαία σε κρίσιμο παράγοντα διεθνών εξελίξεων και της παγκόσμιας ειρήνης. 

Δύο κυρίως παράγοντες έχουν συμβάλει στις εξελίξεις αυτές.  

Ο ένας είναι η ροή των γεγονότων στο Αφγανιστάν. 

Κι ο άλλος η στροφή του ενδιαφέροντος των ΗΠΑ προς την Κίνα.  

Και στις δύο περιπτώσεις η Κεντρική Ασία παίζει κομβικό ρόλο. Συνορεύει και με τους δύο (το Ουζμπεκιστάν με το Αφγανιστάν και το Τατζικιστάν, το Κιργιστάν και το Καζακστάν με την Κίνα) και η πολιτική που ακολουθεί, ανά  χώρα, παίζει σημαντικό ρόλο για τους γείτονές της.

Θυμάμαι πριν από χρόνια περνώντας από το Κιργιστάν (περιοχή Ναρίν) στη ΒΔ Κίνα (περιοχή Κασγκάρ ή Κάσι) αισθανόσουν το δέος της γειτνίασης με μια οργανωμένη μεγάλη δύναμη. Η πιο ανεπτυγμένη και πληθυσμιακά η μεγαλύτερη, πολιτική οντότητα της περιοχής είναι το Ουζμπεκιστάν. Που παίζει κρίσιμο ρόλο σε όλες τις εξελίξεις. Εκεί πρόσφατα διεξήχθησαν προεδρικές εκλογές. Που αποδείχθηκαν ένα είδος παρουσίασης ορθολογικής θεσμικής οικοδόμησης. Για μια κοινωνία προερχόμενη από τα σκοτάδια της σοβιετικής κυριαρχίας. Ο πετυχημένος απερχόμενος πρόεδρος Mirziyoyev πέτυχε συντριπτική νίκη που εξηγείται από τη θεσμική συγκρότηση της χώρας και από τις εξελίξεις επί του πολιτικού πεδίου. Το Φιλελεύθερο Δημοκρατικό Κόμμα, του οποίου ηγείται, θριάμβευσε αντικατοπτρίζοντας κάποιες πραγματικότητες στη χώρα. Το Σύνταγμα, με στόχο την εξασφάλιση εθνικής και θρησκευτικής ομοιογένειας στον τόπο, απαιτεί συγκεκριμένες προϋποθέσεις που πρέπει να τηρούν οι υποψήφιοι. Κι αυτές είναι γλωσσικές, εθνικές και θρησκευτικές. Ετσι πολλοί εξαιρούνται από την εκλογική διαδικασία. Οχι όμως με κριτήρια πολιτικοϊδεολογικά. Αλλά με την έγνοια της εξασφάλισης της εδαφικής κι εθνικής ενότητας της χώρας. Με βάση αυτή την πραγματικότητα αλλά και με το γεγονός της επιτυχημένης του θητείας σε ζητήματα οικονομικά και διεθνούς παρουσίας της χώρας εξηγούνται τα αποτελέσματα.

Μόλις τον Αύγουστο το Ουζμπεκιστάν είχε αναλάβει πρωτοβουλίες αντιμετώπισης των εξελίξεων στο Αφγανιστάν και είχε φέρει πιο κοντά τις χώρες της περιοχής για εξασφάλιση κοινής δράσης. Από την πρώτη κιόλας εκλογή του Mirziyoyev έγιναν πολλές και σοβαρές προσπάθειες περιφερειακής αντιμετώπισης των θεμάτων που οι χώρες της περιοχής αντιμετωπίζουν. Τώρα το ζήτημα έχει φθάσει στην πρώτη γραμμή του ενδιαφέροντος όλων. Με την ίδρυση τον Αύγουστο του 2021 στην Τασκένδη (πρωτ. του Ουζμπεκιστάν) ενός ινστιτούτου για την Κεντρική Ασία, με τη συμμετοχή όλων, οι προτεραιότητες έχουν με απόλυτη σαφήνεια τεθεί.

Η Κίνα παίζει σαφώς σημαντικό ρόλο. Στα περασμένα 5 χρόνια το Πεκίνο έχει εφοδιάσει τις χώρες της περιοχής με το 13% του οπλισμού τους, σε σχέση με το 1,3% μόλις 5 χρόνια πριν.  

Την ίδια ώρα οι ΗΠΑ δείχνουν να απομακρύνονται από την περιοχή. Αυτή όμως η στενή σχέση μετατρέπει τις χώρες αυτές σε σοβαρό παράγοντα γενικότερης ασφάλειας, μια κι έχουν τη δυνατότητα σοβαρής διαμεσολάβησης σε κάθε περίπτωση.

Ο πολυκεντρικός κόσμος που αναπτύσσεται γύρω μας προσφέρει στις χώρες της Κεντρικής Ασίας περισσότερες επιλογές από το παρελθόν. Μπορούν έτσι να μεθοδεύσουν την απεξάρτησή τους από μία μόνο μεγάλη δύναμη. Η Ρωσία βέβαια εξακολουθεί να παραμένει ο βασικός παράγοντας ασφάλειας στην περιοχή. Αλλά και ο ρόλος της Κίνας ισχυροποιείται. 

Για τρίτες χώρες, όπως η δική μας, η περιοχή...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΟΠΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Ο Trump, ο Kim και το πυρηνικό ατύχημα

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ...

Toυ Gideon Rachman / Financial Times


Τη δεκαετία του 1950, ένας συνδυασμός απερίσκεπτων λέξεων στην Ουάσιγκτον και λανθασμένων υπολογισμών στην Πιονγιάνγκ οδήγησε στο ξέσπασμα του πολέμου της Κορέας.  

Τώρα, καθώς ο κόσμος αντιμετωπίζει την προοπτική να ξεσπάσει ένας νέος πόλεμος στην κορεατική χερσόνησο, ο κίνδυνος είναι οι κυβερνήσεις των ΗΠΑ και της Βόρειας Κορέας να κάνουν ξανά λάθος υπολογισμούς και να οδηγηθούν σε σύγκρουση.
 
 

Πολλοί ιστορικοί εντοπίζουν το ξέσπασμα του πολέμου της Κορέας σε μια ομιλία που έδωσε ο Dean Acheson στο National Press Club στην Ουάσιγκτον τον Ιανουάριο του 1950. Ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών μίλησε για την «αμυντική περίμετρο» των ΗΠΑ στην Ασία και υπονόησε ότι η Κορέα βρίσκεται έξω από την περίμετρο. Στην Πιονγιάνγκ, ο ηγέτης της Βορείου Κορέας Kim Il Sung κράτησε τον καθαρό υπαινιγμό ότι οι ΗΠΑ δεν θα υπερασπιστούν τη Νότια Κορέα. Πέντε μήνες αργότερα, ο στρατός του πέρασε τον 38ο παράλληλο και εισέβαλε στον Νότο.
 

Ο Kim Il Sung, όμως, υπολόγισε λάθος. Οι ΗΠΑ πολέμησαν. Ο πόλεμος της Κορέας κόστισε χιλιάδες ζωές, οδήγησε σε άμεση μάχη μεταξύ κινεζικών και αμερικανικών δυνάμεων και επίσημα δεν τελείωσε ποτέ:

  Εως σήμερα, η ειρήνη στην Κορέα διατηρείται από μια ανακωχή και όχι από μια επίσημη συνθήκη ειρήνης.
 

Ενώ ο Acheson έστειλε σήμα αδιαφορίας, ο Ντόναλντ Τραμπ στέλνει σήμα αποφασιστικότητας, υποσχόμενος ότι οι ΗΠΑ θα σταματήσουν το πυρηνικό πρόγραμμα της Βόρειας Κορέας και υπονοώντας ότι είναι προετοιμασμένος για ένα προληπτικό στρατιωτικό χτύπημα. Αλλά για άλλη μια φορά υπάρχει σαφής κίνδυνος η Βόρεια Κορέα να αντιδράσει απρόβλεπτα.
 

Ο ηγέτης της χώρας Kim Jong Un, εγγονός του Kim Il Sung, αγκάλιασε τον μιλιταρισμό του προγόνου του, τον απομονωτισμό και την παράνοια. 

Αν ο σημερινός Kim συμπεράνει ότι οι ΗΠΑ πράγματι ετοιμάζονται να χτυπήσουν το καθεστώς του, θα μπει στον πειρασμό να χτυπήσει πρώτος.  

Το κίνητρο να κινηθεί γρήγορα θα αυξηθεί από τις ιστορίες στα ΜΜΕ ότι τα αμερικανικά πολεμικά σχέδια περιλαμβάνουν μια γρήγορη προσπάθεια να σκοτώσουν τον ηγέτη της Βορείου Κορέας.
 
 

Το στρατιωτικό δόγμα της Βορείου Κορέας, όπως παρουσιάστηκε σε πρόσφατες ασκήσεις, προβλέπει την πρώτη χρήση πυρηνικών όπλων για να αποκρούσει την ήττα και την καταστροφή.  

Ο Jeffrey Lewis, ένας ακαδημαϊκός εμπειρογνώμων, έγραψε πρόσφατα στο Foreign Policy: «Η στρατηγική του Kim στηρίζεται στη γρήγορη χρήση πυρηνικών όπλων, πριν οι ΗΠΑ τον σκοτώσουν ή οι ειδικές δυνάμεις βρουν τις πυραυλικές μονάδες… Πρέπει να κινηθεί πρώτος, αν πρόκειται να κινηθεί».
 
 

Αν και η Βόρεια Κορέα δεν ανέπτυξε ακόμα έναν πυρηνικό πύραυλο που μπορεί να χτυπήσει τη Δυτική Ακτή των ΗΠΑ, ίσως έχει πυραύλους με πυρηνικές κεφαλές που μπορούν να χτυπήσουν τη Νότια Κορέα ή την Ιαπωνία. Η πρωτεύουσα της Νοτίου Κορέας Σεούλ, που είναι μόλις 35 μίλια από τα σύνορα, είναι σίγουρα ευάλωτη σε ένα καταστροφικό μπαράζ του συμβατικού πυροβολικού. Και Ιαπωνία και Νότια Κορέα ανησυχούν πολύ για τα χημικά όπλα της Βορείου Κορέας.

 

Τα υπονοούμενα Τραμπ ότι οι ΗΠΑ εξετάζουν ένα χτύπημα στη Βόρεια Κορέα έχουν στόχο να ασκήσουν πίεση στην Κίνα να «δείξει έργο» στο υπό την επιρροή της κράτος της κορεατικής χερσονήσου.  

Μπορεί να δουλέψει. Η κινεζική κυβέρνηση έχει ανοιχτά θορυβηθεί από γεγονότα στη Βόρεια Κορέα και μπορεί να πιέσει την Πιονγιάνγκ πολύ περισσότερο.  

Είναι επίσης πιθανό ότι το καθεστώς Kim φοβάται περισσότερο απ' όσο δείχνει η προς τα έξω έπαρσή του και μπορεί να παγώσει το πυρηνικό του πρόγραμμα.
 

Αλλά ενώ είναι σίγουρα κατανοητό ότι η «πολεμοχαρής» στρατηγική της διοίκησης Τραμπ μπορεί να αποδώσει, είναι περισσότερο πιθανό ότι...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΟΠΛΙΚΑ ΣΥΣΤΗΜΑΤΑ: Αδιέξοδο μακράς διαρκείας

Toυ ΓΙΩΡΓΟΥ ΚΑΠΟΠΟΥΛΟΥ

Στην αρχή όλα έμοιαζαν σαν ένας εκβιασμός της Βόρειας Κορέας απέναντι στις ΗΠΑ και τη Νότια Κορέα: Εγγυηθείτε την καθεστωτική μας σταθερότητα όχι μόνον με μη ανάμειξη αλλά και με οικονομική βοήθεια και θα εγκαταλείψουμε το πρόγραμμα πυρηνικών όπλων.

Ένας εκβιασμός που σε πιο ήπια μορφή απευθυνόταν και στο Πεκίνο: Εγγυηθείτε και εσείς, αλλά πιέστε επιπλέον την Ουάσιγκτον, τη Σεούλ και το Τόκιο ότι δεν θα επέμβουν ή δεν θα υπονομεύσουν το καθεστώς της Πιόγκ Γιάγκ γιατί πολύ απλά ότι απειλεί, περικυκλώνει και πιέζει τη Βόρεια Κορέα είναι επί της ουσίας επιθετική ψυχροπολεμική πολιτική κατά της Κίνας.

Μέχρι ενός σημείου το απρόβλεπτο και παρανοϊκό καθεστώς του Κιμ Γιογκ Ουν είναι χρήσιμο στην Ουάσιγκτον, καθώς συσπειρώνει στο πλευρό της τη Νότια Κορέα και την Ιαπωνία και δίνει νομιμοποίηση στη συγκρότηση της Βόρειας Πτέρυγας της Αντικινεζικής Συμμαχίας που έχει ήδη ντε φάκτο διαμορφωθεί στον Νότο, με κύριους παίκτες την Ταϊβάν, το Βιετνάμ, την Ινδονησία, τη Μαλαισία και τις Φιλιππίνες.

Αντίστροφα, το Πεκίνο θα ήθελε να ακυρώσει την παραπάνω περικύκλωση πείθοντας την Πιόγκ Γιάγκ όχι μόνον να εγκαταλείψει το πυρηνικό πρόγραμμα, αλλά να εισέλθει στον δρόμο των οικονομικών μεταρρυθμίσεων με τερματικό σταθμό τη σταδιακή επανένωση της Κορεατικής Χερσονήσου σε ένα κράτος προφανώς ουδέτερο ανάμεσα στο Πεκίνο και την Ουάσιγκτον.

Ομως με τα σημερινά δεδομένα ούτε το Πεκίνο μπορεί να ελέγξει τις εξελίξεις στην Πιόγκ Γιάγκ, ούτε και η Ουάσιγκτον να δρομολογήσει μονομερή στρατιωτική επέμβαση που θα την έφερνε αντιμέτωπη με την Κίνα.  

Ας ανακεφαλαιώσουμε:

Ενα απομονωμένο δικτατορικό καθεστώς που μπορεί να επιβιώσει μόνο σε συνθήκες πολιορκημένου φρουρίου, και το οποίο βλέπει την όποια εξομάλυνση ως συνώνυμη μιας άνευ όρων απορρόφησης από τη Νότια Κορέα κατά το μοντέλο ενσωμάτωσης της Ανατολικής Γερμανίας στη Δυτική το 1989-1990.

Μια Κίνα που θέλει να ακυρώσει μια περικύκλωσή της από τις ΗΠΑ και τους Συμμάχους τους στην ευρύτερη περιοχή Ασίας -Ειρηνικού και να προωθήσει την ειρηνική ενσωμάτωση της Ταϊβάν κατά το μοντέλο του Χονγκ Κονγκ. Ζητούμενη παραμένει όχι η βούληση, αλλά η πραγματική της δυνατότητα να αναγκάσει το καθεστώς του Πιογκ Γιαγκ σε υποχώρηση.

Οι ΗΠΑ του Τραμπ που θέλουν και να βελτιώσουν τη θέση τους στη διμερή σχέση οικονομικής αλληλεξάργησης με την Κίνα, με την αμερικανική αγορά να είναι η σημαντικότερη εξαγωγική διέξοδος κινεζικών προϊόντων και την Κεντρική Τράπεζα της Κίνας, να είναι ο μεγαλύτερος αγοραστής δημόσιου χρέους της Ομοσπονδιακής Κυβέρνησης και ταυτόχρονα να αποτρέψουν ή έστω να περιορίσουν την προβολή κινεζικής γεωπολιτικής ισχύος στην περιοχή Ασίας-Ειρηνικού.

Σε όλα τα παραπάνω η εκλογή Τραμπ επέφερε μια σύγχυση, καθώς αρχική πρόθεση του νέου προέδρου ήταν να προσεγγίσει τη Ρωσία για να διαπραγματευθεί από θέση ισχύος με την Κίνα αντιστρέφοντας τον ελιγμό των Νίξον-Κίσινγκερ το 1971-72 που προσέγγισαν την Κίνα του Μάο για να διαπραγματευθούν στη συνέχεια από θέση ισχύος με τη Σοβιετική Ένωση του Μπρέζνιεφ.

Σήμερα με την προσέγγιση με τη Μόσχα να έχει στην καλύτερη περίπτωση παγώσει, ο Τραμπ εκ των πραγμάτων δεν μπορεί αξιόπιστα να σκληρύνει τη στάση του απέναντι στο Πεκίνο και έτσι το κόστος μιας μονομερούς επέμβασης στη Βόρεια Κορέα μοιάζει απαγορευτικό.

Στο Πεκίνο έχουν από ό,τι φαίνεται πλήρη επίγνωση της αναντιστοιχίας της ρητορικής Τραμπ με τις πραγματικές του δυνατότητες και επιδιώκουν...

ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Ουδέν σχόλιον από την Ελλάδα για τη Νότια Σινική Θάλασσα - O παραλληλισμός της υπόθεσης με το Αιγαίο

Του ΒΑΣΙΛΗ ΝΕΔΟΥ

Σιγήν ιχθύος τηρεί το υπουργείο Εξωτερικών για τα συμπεράσματα που ενδεχομένως θα μπορούσαν να εξαχθούν και στο Αιγαίο ή το Ιόνιο, έπειτα από τη χθεσινή απόφαση του Μόνιμου Διαιτητικού Δικαστηρίου στη Χάγη για την αντιδικία Φιλιππίνων-Κίνας, ως προς κάποιες διεκδικήσεις των Κινέζων στη Νότια Σινική Θάλασσα. 

Η –501 σελίδων– απόφαση του Δικαστηρίου ήταν υπέρ των Φιλιππίνων. 

Στις πρόσφατες επαφές του κ. Αλέξη Τσίπρα τόσο με τους Κινέζους όσο και με τον πρόεδρο των ΗΠΑ κ. Μπαράκ Ομπάμα, έγινε σαφές ότι η υπόθεση της Νότιας Σινικής Θάλασσας είναι σημαντική και για τις δύο χώρες.
 

Πάντως, η Ελλάδα δεν έχει λάβει θέση, ούτε και πρόκειται να κάνει κάτι τέτοιο επισήμως. Στο παρασκήνιο, η συζήτηση περί του αν η απόφαση του Δικαστηρίου στη Χάγη μπορεί να βοηθήσει στην εξαγωγή κάποιων συμπερασμάτων είναι έντονη, αν και ακόμη πρώιμη, καθώς υπάρχουν αρκετές λεπτομέρειες που πρέπει να διευκρινιστούν. Εμπειροι διπλωμάτες με παλαιόθεν γνώση των πολύπλοκων ζητημάτων του Αιγαίου, έκριναν ότι η απόφαση του Δικαστηρίου της Χάγης δεν δημιουργεί δεδικασμένο το οποίο θα μπορούσε να αξιοποιηθεί.

Σε κάθε περίπτωση, ανέφεραν, κάθε νέο στοιχείο της διεθνούς νομολογίας θα αξιοποιηθεί κατά το δοκούν και από την Ελλάδα και από την Τουρκία. Κάτι που προφανώς προέκυψε και κατά την τελευταία ανταλλαγή διακοινώσεων στον Οργανισμό Ηνωμένων Εθνών μεταξύ Ελλάδος και Τουρκίας.
 

Στην απόφαση της υπόθεσης «Φιλιππίνες εναντίον Κίνας» προκύπτουν δύο ενδιαφέροντα στοιχεία:  

ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Τι σημαίνει η απόφαση του Δικαστήρίου της Χάγης για την ΑΟΖ στη θάλασσα της Νότιας Κίνας - Γιατί η μεγάλη ΗΤΤΑ της Κίνας είναι ηττα ΚΑΙ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΑΣ !

Του Θεόδωρου Καρυώτη

Την Τρίτη, 12 Ιουλίου 2016, το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης, έκδωσε την απόφασή του για την αντιδικία μεταξύ της Κίνας και των Φιλιππίνων στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας. 

Η απόφαση των πέντε δικαστών, 501 σελίδων, που αναμενόταν με αγωνία από την διεθνή κοινότητα ήταν ομόφωνη υπέρ των Φιλιππίνων και κατέδειξε τις κινεζικές παραβιάσεις του Δίκαιου της Θάλασσας στη Θάλασσα της Νότιας Κίνας.

Η Δημοκρατία των Φιλιππίνων κατέφυγε στο Δικαστήριο τον Ιανουάριο του 2013 και η απόφαση την ικανοποιεί στην πλειοψηφία των θεμάτων. Η Κίνα πάντως αρνήθηκε από την αρχή την δικαιοδοσία του Δικαστηρίου και δεν συμμετείχε στις διαδικασίες.

Το Δικαστήριο αποφάσισε ότι η διακεκομμένη γραμμή της Κίνας (όπως δείχνει η κόκκινη γραμμή του παραπάνω χάρτη) είναι παράνομη και αυθαίρετη, και τα ιστορικά δικαιώματα που προβάλει η Κίνα δεν έχουν καμία ισχύ με βάση το διεθνές δίκαιο και τα νησιά Spratly δεν αποτελούν νησιά όπως αυτά ορίζονται από τη Σύμβαση του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Πιο συγκεκριμένα, η παράγραφος που ήταν καταπέλτης για την Κίνα αναφέρει: «Το Δικαστήριο συμπέρανε ότι, το γεγονός ότι η Κίνα έχει ιστορικά δικαιώματα στις πλουτοπαραγωγικές πηγές των υδάτων της Θάλασσας της Νότιας Κίνας, τέτοια δικαιώματα εξαφανίστηκαν μια και ήταν ασυμβίβαστο με την έννοια της αποκλειστικής οικονομικής ζώνης όπως αυτή προβλέπεται από την Σύμβαση του Δίκαιου της Θάλασσας».

Αυτή την παράγραφο πρέπει, μελλοντικά, να την θυμόμαστε γιατί κάτι παρόμοιο προσπαθεί να προβάλει και η Τουρκία στο Αιγαίο.

Επιπλέον, το Δικαστήριο αναφέρθηκε στα επτά τεχνητά νησιά που δημιούργησε η Κίνα και τόνισε ότι τα νησιά αυτά δεν έχουν δικαιώματα και δεν καλύπτονται από το UNCLOS. Επίσης ανέφερε ότι το Άρθρο 121.3 του UNCLOS, που ορίζει τι ακριβώς είναι ένα νησί, απαιτεί να έχει μια «σταθερή κοινότητα ανθρώπων».

Το Δικαστήριο είχε, επίσης, μια εχθρική προς την Κίνα στάση σε σχέση με το γεγονός ότι στην απόφαση αναφέρει ότι « Η Κίνα έχει παραβιάσει τα κυριαρχικά δικαιώματα των Φιλιππίνων στην αποκλειστική της οικονομική ζώνη με 

(α) την παρεμβολή στα δικαιώματά της στα θέματα αλιείας και εξερεύνησης πετρελαίου,

(β) με την κατασκευή τεχνητών νησιών και 

(γ) με την αδιαφορία της να σταματήσει τους Κινέζους αλιείς από το να ψαρεύουν στην ΑΟΖ της.

Μόνο σε μια περίπτωση το Δικαστήριο δεν έλαβε απόφαση γιατί θεώρησε ότι δεν έχει τέτοιο δικαίωμα. Αυτό ήταν το θέμα των στρατιωτικών δραστηριοτήτων των δυο πλευρών το οποίο εξαιρείται από την δικαιοδοσία του UNCLOS.

Η κυβέρνηση της Κίνας, όπως αναμενόταν, ανακοίνωσε μετά την απόφαση ότι δεν την αναγνωρίζει μια και είχε δηλώσει από την αρχή της υπόθεσης ότι «ούτε θα την αποδεχτεί ούτε θα την αναγνωρίσει.

Η Στάση των Ηνωμένων Πολιτειών

Αυτή η απόφαση θα δημιουργήσει μεγαλύτερες προστριβές ανάμεσα στην Κίνα και τις ΗΠΑ και θα είναι ένα καλό τεστ για την Ουάσιγκτον που πρέπει να δείξει την ικανότητά της να διατηρήσει τον ρόλο της στην ασφάλεια της Ασίας μπροστά στην αυξανόμενη δύναμη της Κίνας. Το Υπουργείο Εξωτερικών των ΗΠΑ, μετά την απόφαση του Δικαστηρίου, δήλωσε ότι «ελπίζει και προσδοκά» τα δυο κράτη να σεβαστούν την απόφαση. Η απόφαση είναι νομικά δεσμευτική αλλά το Δικαστήριο διαθέτει μηχανισμούς που θα επιβάλλουν τις αποφάσεις του.

Οι Αμερικανοί υποστηρίζουν ότι η απόφαση περιέχει τέσσερα βασικά σημεία:

ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: H υπόθεση της αντιπαράθεσης στη θάλασσα της Νότιας Κίνας μέσα απο ερωτήσεις και απαντήσεις

Της JANE PERLEZ / THE NEW YORK TIMES

Το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης εξέδωσε μία απόφαση-σταθμό, δίνοντας λύση στην αντιπαράθεση που είχε ξεσπάσει ανάμεσα στην Κίνα και στις Φιλιππίνες σχετικά με τη Νότια Σινική Θάλασσα. Ακολουθούν κάποιες ερωταπαντήσεις σχετικά με την υπόθεση.

1. Περί τίνος πρόκειται;
Οι Φιλιππίνες κατέθεσαν το 2013 αίτημα διαμαρτυρίας, επειδή η Κίνα κατέλαβε ένα ύφαλο ανοικτά των Φιλιππίνων. Στο αίτημα αυτό οι Φιλιππινέζοι κατηγορούσαν την Κίνα ότι παραβίαζε το διεθνές δίκαιο, παρεμποδίζοντας την αλιεία, θέτοντας σε κίνδυνο τη διεθνή ναυσιπλοΐα, ενώ ταυτόχρονα αδρανούσε όσον αφορά την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος της περιοχής. Ωστόσο, οι Φιλιππίνες το προχώρησαν ακόμα περισσότερο και ζήτησαν από το Διεθνές Δικαστήριο να απορρίψει το κινεζικό αίτημα κυριαρχίας επί των θαλάσσιων υδάτων όπως αυτό καταγράφεται στους επίσημους κινεζικούς χάρτες. Στην πραγματικότητα στους χάρτες αυτούς περιλαμβάνεται το 90% της Νότιας Σινικής Θάλασσας, μία περιοχή ίσης έκτασης με το Μεξικό, η οποία είναι κομβικής σημασίας για το παγκόσμιο εμπόριο και ταυτόχρονα είναι πολύ σημαντική εξαιτίας των φυσικών πόρων που διαθέτει, ανάμεσα στους οποίους και πιθανά πετρελαϊκά κοιτάσματα. Επίσης, οι Φιλιππίνες κατηγόρησαν την Κίνα για παραβίαση του διεθνούς δικαίου, επειδή μετέφερε άμμο και κατασκεύαζε τεχνητά νησιά σε πολλούς από τους υφάλους της Νότιας Σινικής Θάλασσας.

 
2. Τι ορίζει η διεθνής νομοθεσία;   

Οι Φιλιππίνες κατέθεσαν το αίτημά τους σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο των Θαλασσών που ορίζει τους κανόνες για τη χρήση των ωκεανών της Γης. Η συνθήκη τέθηκε σε ισχύ το 1994 και έχει επικυρωθεί τόσο από την Κίνα όσο και από τις Φιλιππίνες αλλά και 165 άλλα κράτη και την Ευρωπαϊκή Ενωση. Η συνθήκη αναφέρει ότι ένα κράτος έχει κυριαρχία στα ύδατα που απέχουν σε ακτίνα 12 μιλίων από την ακτογραμμή και μπορεί να ελέγχει τις οικονομικές δραστηριότητες σε απόσταση μέχρι και 200 ναυτικών μιλίων από την ακτογραμμή, δραστηριότητες όπως η αλιεία, η εξόρυξη μεταλλευμάτων, η έρευνα για πετρέλαιο και η κατασκευή τεχνητών νησιών. Ωστόσο, καθορίζεται με πολύ σαφείς κανόνες πώς ορίζεται η κυριαρχία σε αυτές τις ευαίσθητες περιοχές όπως και τι συμβαίνει στην περίπτωση διεκδικήσεων από δύο κράτη. Στους επίσημους χάρτες η Κίνα έχει περιλάβει και περιοχές πολύ μακρύτερα των προβλεπόμενων ζωνών, υποστηρίζοντας ότι διαθέτει τα ιστορικά στοιχεία που θα της επιτρέψουν να αποδείξει την κυριαρχία της.

3. Γιατί αυτή η υπόθεση είναι τόσο σημαντική;

ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ: Δικαστική ήττα της Κίνας στις διεκδικήσεις της στη Νότια Σινική Θάλασσα

Το Μόνιμο Διαιτητικό Δικαστήριο της Χάγης έκρινε χθες ότι η Κίνα δεν έχει "ιστορικά δικαιώματα" επί του μεγαλύτερου μέρους των στρατηγικής σημασίας υδάτων στη Νότια Σινική Θάλασσα, δίνοντας δίκιο στη Μανίλα στην απόφασή του επί της προσφυγής των Φιλιππίνων κατά της Κίνας σχετικά με τις διεκδικήσεις του Πεκίνου στη Νότια Σινική Θάλασσα.

"Το δικαστήριο κρίνει ότι δεν υπάρχει καμιά νομική βάση ώστε η Κίνα να διεκδικεί ιστορικά δικαιώματα επί των πόρων στις θαλάσσιες ζώνες εντός της "γραμμής με τις 9 παύλες” (Nine Dash Line)", ανακοίνωσε το Δικαστήριο.

Το Πεκίνο θεωρεί ότι έχει κυριαρχία σχεδόν στο σύνολο της Νότιας Σινικής Θάλασσας - πλούσιας σε κοιτάσματα υδρογονανθράκων - ενώ αντιδρούν οι άλλες χώρες που βρέχονται από τη θάλασσα αυτή και έχουν επίσης αντίστοιχες αξιώσεις: οι Φιλιππίνες, το Βιετνάμ, η Μαλαισία και το Μπρουνέι.

Η περιοχή είναι επίσης σταυροδρόμι ζωτικής σημασίας θαλασσίων οδών για το παγκόσμιο εμπόριο και τα νερά της είναι πλούσια σε αλιεύματα.

Η Κίνα, που μποϊκόταρε τις συνεδριάσεις του δικαστηρίου, βασίζεται σε μια οριοθέτηση με "εννέα παύλες" η οποία υπάρχει στους κινεζικούς χάρτες από τη δεκαετία του 1940.

Στην προσφυγή της που κατέθεσε το 2013, η Μανίλα ζητεί από το Διαρκές Διαιτητικό Δικαστήριο να δηλώσει ότι οι κινεζικές αξιώσεις συνιστούν παραβίαση της Σύμβασης του ΟΗΕ για το Δίκαιο της Θάλασσας την οποία έχουν υπογράψει οι δύο χώρες.

"Το δικαστήριο εκτιμά ότι η Κίνα παραβίασε τα κυριαρχικά δικαιώματα των Φιλιππίνων στην αποκλειστική οικονομική τους ζώνη", δηλαδή ένα χώρο μήκους έως 200 ναυτικών μιλίων από τις ακτές στον οποίο το κράτος ασκεί κυριαρχικά δικαιώματα, ανακοίνωσε το δικαστήριο.

Το δικαστήριο αποφάσισε, επίσης, ότι τα στοιχεία που διεκδικεί η Κίνα δεν μπορούν καν να φιλοξενήσουν ανθρώπινο πληθυσμό και συνεπώς δεν μπορεί να έχουν καθεστώς νησιού. Τα "στοιχεία" αυτά συνεπώς "δεν είναι ικανά να δημιουργήσουν μια αποκλειστική οικονομική ζώνη".

Το δικαστήριο απεφάνθη ότι ορισμένες θαλάσσιες περιοχές περιλαμβάνονται στην αποκλειστική οικονομική ζώνη των Φιλιππίνων, διότι στις περιοχές αυτές δεν υφίσταται κανένα δικαίωμα της Κίνας".

Kίνα: Δεν αποδεχόμαστε, ούτε αναγνωρίζουμε την απόφαση

Ωστόσο η Κίνα ξεκαθάρισε ότι ούτε αποδέχεται ούτε αναγνωρίζει την απόφαση διαιτητικού δικαστηρίου για διαιτησία στη Νότια Σινική Θάλασσα, η οποία εκδόθηκε κατόπιν αιτήματος των Φιλιππίνων.

Συγκεκριμένα...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΕΣ ΔΙΚΑΙΟ: Πλανητικής σημασίας η αναμενόμενη απόφαση της Χάγης για τα "ασιατικά Ίμια"

Του Κώστα Ράπτη

Όπως και ο Ψυχρός Πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και την ΕΣΣΔ είχε τα σχετικά πιο "θερμά” σημεία του, έτσι και ο αναδυόμενος νέος ψυχρός πόλεμος ανάμεσα στις ΗΠΑ και την Κίνα έχει ως "θερμό” σημείο τις διαμάχες περί τη Νότια Σινική Θάλασσα - μία από τις περιοχές του πλανήτη με τη μεγαλύτερη γεωστρατηγική σημασία, εάν αναλογιστούμε ότι μέσω αυτής διακινούνται ετησίως εμπορεύματα αξίας 5 τρισεκατομμυρίων δολαρίων, ότι στον βυθό της κρύβει αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου, και ότι στις ακτές βρίσκονται χώρες, με μεγάλους πληθυσμούς και αναδυόμενες οικονομίες, τις οποίες το Πεκίνο θα ήθελε να θέσει στο "βαρυτικό πεδίο” του (ενώ οι ΗΠΑ τις περιβάλλουν με ισχυρούς δεσμούς, ώστε να ακυρώνουν τα κινεζικά σχέδια).
 

Άλλωστε η Κίνα, ως "παγκόσμια μονάδα μεταποίησης” αντιμετωπίζει το γεωστρατηγικό μειονέκτημα να εξαρτάται από θαλάσσιες οδούς που ελέγχει άλλος: η "θαλασσοκράτειρα” του πλανήτη Αμερική, που μάλιστα με διελεύσεις των πολεμικών της πλοίων από διαφιλονικούμενα ύδατα το τελευταίο διάστημα εμφανίζεται ως ο εγγυητής της "ελευθερίας της ναυσιπλοϊας” στη Νότια Σινική Θάλασσα.
 

Το ζήτημα έρχεται επιθετικά στο προσκήνιο, με την αναμενόμενη για σήμερα Τρίτη έκδοση της απόφασης του Μόνιμου Διαιτητικού Δικαστηρίου της Χάγης (το οποίο ιδρύθηκε με βάση τη Διεθνή Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας του 1982), επί της προσφυγής των Φιλιππίνων για τις εδαφικές διαφορές τους με την Κίνα, ως προς το καθεστώς υφάλων και βραχονησίδων της Νότιας Σινικής Θάλασσας. Και όταν μιλούμε για τα συγκεκριμένα μεγέθη, είναι σαφές ότι η απόφαση για τα "ασιατικά Ίμια" είναι πλανητικής σημασίας.
 

Οι διεκδικήσεις της Κίνας δεν είναι τωρινές. Ήδη από το 1947 η τότε εθνικιστική κυβέρνηση, (μετέπειτα καθεστώς της Ταϊβάν), με τη νομική βοήθεια των ΗΠΑ, που τη στήριζαν έναντι των κομμουνιστών, είχε οριοθετήσει αξιώσεις περίπου στο σύνολό της Νότιας Σινικής Θάλασσας. Αργότερα η Λαϊκή Δημοκρατία της Κίνας επανήλθε στην οριοθέτηση, που έχει γίνει γνωστή, με βάση τους κινεζικούς χάρτες, ως η "γραμμή με τις 9 παύλες”.
 

Η μέθοδος με την οποία η κινεζική ηγεσία προσβλέπει στον έλεγχο της περιοχής παίρνει κυρίως τη μορφή διεκδίκησης βραχονησίδων και υφάλων, που αντιμετωπίζονται νομικά ως νησιά (επομένως και με δικά τους χωρικά ύδατα και υφαλοκρηπίδα) και συχνά μετατρέπονται σε στρατιωτικές εγκαταστάσεις. Ενίοτε, μεγάλα κατασκευαστικά έργα διαμορφώνουν τεχνητά νησιά, που να μπορούν να έχουν ανθρώπινη εγκατάσταση και δραστηριότητα, ώστε να δικαιολογείται ο νομικός χαρακτηρισμός τους.
 

Τους τελευταίους 18 μήνες η Κίνα έχει ανακτήσει περισσότερα από 8.000 στρέμματα γης με αυτό τον τρόπο, κατασκευάζοντας ανάμεσα στα άλλα λιμάνια, προβλήτες, πολυώροφα κτίρια ακόμη και διαδρόμους προσγείωσης-απογείωσης, σε μια προσπάθεια διαμόρφωσης τετελεσμένων επί του πεδίου.
 

Οι ανταγωνισμοί ως προς την Νότια Σινική Θάλασσα είναι περίπλοκοι, καθώς εμπλέκουν όχι μόνο την Κίνας ή τις Φιλιππίνες (που προσέφυγαν στο Δικαστήριο της Χάγης το 2013), αλλά και το Βιετνάμ, τη Μαλαισία, το Μπρουνέι καθώς βέβαια και την Ταϊβάν. Η επίσημη κινεζική θέση συνίσταται στην άρνηση οποιασδήποτε πολυμερούς ρύθμισης του θέματος: αντίθετα προκρίνονται οι απευθείας διαπραγματεύσεις με κάθε χώρα ξεχωριστά, καθώς ο συσχετισμός δυνάμεων ευνοεί συντριπτικά το Πεκίνο. Αυτό στηρίζεται στον υπολογισμό ότι καμία από τις χώρες αυτές δεν θα αποτολμούσε να έρθει σε ρήξη με τη μεγαλύτερη οικονομική δύναμη της νοτιοανατολικής Ασίας, ενώ αντίθετα η πρόσκληση διεθνών οργανισμών αναγορεύει επί της ουσίας τις ΗΠΑ σε επιδιαιτητή σε μία περιοχή που η Κίνα θεωρεί ότι αποτελεί τη δική της "πίσω αυλή”.

 
Άλλωστε, η κινεζική πλευρά έχει τονίσει με όλους τους τρόπους ότι θεωρεί τις ΗΠΑ υπεύθυνες για την ανακίνηση του θέματος και έχει ζητήσει, με πιο πρόσφατο διάβημα αυτό του Κινέζου υπουργού Εξωτερικών Wang Yi στον επικεφαλής του State Department John Kerry, από την αμερικανική πλευρά να σταματήσει να αναμειγνύεται σε αυτές τις διμερείς διαφορές.

Στην αντιπαράθεση με τις Φιλιππίνες η κινεζική πλευρά υιοθέτησε μιαν ενδιαφέρουσα τακτική:  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ και ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Ο Δρόμος του Μεταξιού αναβιώνει

Της ΞΕΝΙΑΣ ΚΟΥΝΑΛΑΚΗ

Εξι χιλιάδες αστυνομικοί, δεκάδες αγουροξυπνημένοι δημοσιογράφοι από όλο τον κόσμο, που περίμεναν επί ώρες να λάβουν τη διαπίστευσή τους για το μίνι κινεζικό Νταβός και ένα κατάμεστο συνεδριακό κέντρο υποδέχθηκαν στις 18 Μαΐου στο Χονγκ Κονγκ τον υπ’ αριθμόν 3 της κινεζικής ηγεσίας - μετά τον πρόεδρο και τον πρωθυπουργό της χώρας, Ζανγκ Ντεγιάνγκ, επικεφαλής της διαρκούς επιτροπής του Εθνικού Λαϊκού Κογκρέσου και μέλος του Π.Γ. της διαρκούς επιτροπής του Κομμουνιστικού Κόμματος Κίνας (ολόκληρος ο τίτλος του αναγνώστηκε δεκάδες φορές στη διάρκεια των εργασιών του συνεδρίου για την πρωτοβουλία «Μια ζώνη-ένας δρόμος»).

Πολλοί παρατηρητές περίμεναν ότι στην ομιλία του, που μοιράστηκε μετά το πέρας της σε δεμένο φυλλάδιο με σκληρό εξώφυλλο που έφερε το κοκκινόχρυσο έμβλημα της Λαϊκής Δημοκρατίας της Κίνας, ο Ζανγκ θα έδινε μια σαφή ημερομηνία για την έναρξη της πρωτοβουλίας, η οποία προαναγγέλθηκε για πρώτη φορά το 2013 από τον Κινέζο πρόεδρο Σι Τζινπίνγκ και έχει στόχο την ανασύσταση του ιστορικού δρόμου του Μεταξιού. Εις μάτην.

Σκαρφαλωμένες σε κασόνια για τις ανάγκες των stand up τους, παρουσιάστριες μεγάλων τηλεοπτικών δικτύων εξέφραζαν την απογοήτευσή τους για το γεγονός ότι η εντυπωσιακή πρωτοβουλία, που θα μπορούσε να ενισχύσει περαιτέρω τη θέση της Κίνας στην παγκόσμια οικονομική σκακιέρα, παραμένει ακόμη αόριστη, χωρίς ένα σαφές χρονοδιάγραμμα.

Οι πρώτες συμφωνίες αφορούν τη συνεργασία Κίνας-Μογγολίας και Κίνας-Πακιστάν, καθώς όπως εξήγησε ο δρ Τόμας Τσαν, επικεφαλής του Κινεζικού Επιχειρηματικού Κέντρου και καθηγητής στο Πολυτεχνείο του Χονγκ Κονγκ, «η έμφαση της πρωτοβουλίας δεν είναι στην Ευρώπη, η οποία θεωρείται ότι βρίσκεται σε παρακμή».

Απαντώντας, πάντως, σε ερώτηση της «Κ» ανέφερε πως θεωρεί τον ρόλο της Ελλάδας καίριο, αφού πέρα από τη δεδομένη σημασία του Πειραιά και της κινεζικής επένδυσης στους προβλήτες 2 και 3, είναι πιθανή η επέκταση της σιδηροδρομικής γραμμής Βουδαπέστης-Βελιγραδίου στην Αθήνα (μέσω Σκοπίων). Υπενθύμισε ότι στη διάρκεια της κρίσης χρέους η Κίνα αγόρασε ελληνικά ομόλογα για να στηρίξει την οικονομία της και πρότεινε στη χώρα μας να αυξήσει τις εξαγωγές βιολογικών αγροτικών προϊόντων, καθώς η διεύρυνση των μεσαίων στρωμάτων στην Κίνα αυξάνει σταδιακά το ενδιαφέρον για υγιεινή διατροφή. 

Ο Σιντ Λιν εργάζεται στην PwC στην Κίνα και στο Χονγκ Κονγκ από το 2001. Κληθείς από την «Κ» να προσδιορίσει πόσες πιθανότητες δίνει να υλοποιηθεί αυτό το κινεζικό μεγάλο όραμα ώς, επί παραδείγματι, το 2050, απάντησε: «Δεν μπορώ να προβλέψω το μέλλον. Αν όμως υπάρχει μια χώρα που έχει τη δυνατότητα να εφαρμόσει ένα τέτοιου είδους μεγαλόπνοο σχέδιο, τότε αυτή είναι η Κίνα». 

Η παρουσία του στελέχους του ΚΚΚ προκάλεσε ιδιαίτερο εκνευρισμό στο Χονγκ Κονγκ. Τα δρακόντεια μέτρα ασφαλείας είχαν στόχο την αποφυγή αντικινεζικών διαδηλώσεων, οι λιγοστές αντιδράσεις περιορίστηκαν σε σημεία μακριά από το συνεδριακό κέντρο και στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Την επόμενη μέρα σχολιάστηκε το γεγονός ότι μια ντόπια πολιτικός δεν χειροκρότησε μετά την ομιλία του Ζανγκ και μάλιστα επέλεξε να φορέσει κίτρινα ρούχα, που αποτέλεσαν το σύμβολο των εκδηλώσεων ανυπακοής στην «επανάσταση της ομπρέλας» κατά της ανάμειξης του Πεκίνου στην εσωτερική πολιτική σκηνή πριν από δύο χρόνια. Χρήστες του Τουίτερ επισήμαναν ότι ο Ζανγκ, ο οποίος είναι και ο αρμόδιος πολιτικός για τις σχέσεις της Κίνας με το Χονγκ Κονγκ και το Μακάο, χρειάστηκε πάνω από 20 λεπτά για να αναφερθεί στο Χονγκ Κονγκ, το οποίο, όπως θύμισε χαρακτηριστικά, «είναι μια ειδική διοικητική περιοχή της Κίνας».

Οι αξιωματούχοι του Χονγκ Κονγκ αντίθετα δεν σταμάτησαν να απαριθμούν τα πλεονεκτήματα της πρώην βρετανικής αποικίας που απορρέουν από το καθεστώς «μία χώρα, δύο συστήματα». Το γεγονός ότι αποτελεί μια πύλη για την κινεζική ενδοχώρα, έχει αναδειχθεί η πλέον ελεύθερη οικονομία του κόσμου, έχει εξαιρετικά χαμηλούς φορολογικούς συντελεστές τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για το εισόδημα των πολιτών του (16,5% και 15% αντίστοιχα), ο δυναμισμός του χρηματιστηρίου του, η προσέλκυση επενδύσεων που άγγιξε τα 104 δισ. δολάρια το 2014 (πίσω από την Κίνα με 129 δισ. και μπροστά από τις ΗΠΑ με 92 δισ. δολάρια), η αποτελεσματικότητα του αεροδρομίου του στον τομέα των εμπορικών φορτίων, ότι είναι το μεγαλύτερο κέντρο συναλλαγών σε γιουάν πέραν της κινεζικής ενδοχώρας, οι τεράστιες εξαγωγικές του επιδόσεις παρά το μικρό μέγεθός του, αλλά και η χρήση του βρετανικού δικαίου σε συνδυασμό με τον κυρίαρχο ρόλο του στον τομέα της διαιτησίας καθιστούν το Χονγκ Κονγκ ιδανικό εφαλτήριο για την υλοποίηση της πρωτοβουλίας «Ενας δρόμος-μία ζώνη»

.

Τα υπέρ του Χονγκ Κονγκ

«Το Χονγκ Κονγκ διαθέτει μια στρατηγική θέση εν μέσω των εμπορικών δρόμων της πρωτοβουλίας. Οι διεθνούς επιπέδου υπηρεσίες στον τομέα των υποδομών, των χρηματοπιστωτικών και επιχειρηματικών υπηρεσιών μπορούν να βοηθήσουν μεγάλες εταιρείες να αδράξουν τις ευκαιρίες, που γεννά το σχέδιο. Σε συνδυασμό με ένα χαμηλό και απλό φορολογικό σύστημα, ευνομούμενο κράτος δικαίου, την ελεύθερη ροή πληροφοριών, κεφαλαίου και ταλέντων, καθώς και ένα ελεύθερο εμπορικό καθεστώς, είναι το ιδανικό κέντρο για όσες επιχειρήσεις επιθυμούν να εκμεταλλευθούν τις δυνατότητες που ανοίγονται από την πρωτοβουλία», επισημαίνει το Συμβούλιο Εμπορικής Ανάπτυξης του Χονγκ Κονγκ, ένα θεσμοθετημένο σώμα για την προώθηση του εμπορίου της πρώην βρετανικής αποικίας.

Την περασμένη εβδομάδα αποκαθηλώθηκε από το ψηλότερο κτίριο της πόλης μια εγκατάσταση με φως που μετρούσε ανάποδα τα δευτερόλεπτα ώς την 1η Ιουλίου 2047. Τότε εκπνέει η συμφωνία για το ημιαυτόνομο καθεστώς της πρώην βρετανικής αποικίας, που παραδόθηκε το 1997 στην Κίνα. Οι καλλιτέχνες θέλησαν με αυτόν τον τρόπο να εκφράσουν την αγωνία τους για το μέλλον της περιοχής και τη σχέση της με την Κίνα. Το έργο παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 17 Μαΐου, τη μέρα που έφτασε στο Χονγκ Κονγκ ο Ζανγκ.

Τρεις ήπειροι, έξι διάδρομοι

Η πρωτοβουλία «Μια ζώνη-ένας δρόμος» έχει στόχο την ανασύσταση ενός θαλάσσιου δρόμου του μεταξιού στον 21ο αιώνα, μια αναπτυξιακή στρατηγική της κινεζικής κυβέρνησης με στόχο την προώθηση της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ των χωρών που βρίσκονται κατά μήκος της συγκεκριμένης ζώνης. Σχεδιάστηκε για να ενισχύσει την ελεύθερη ροή πρώτων υλών και κεφαλαίων, την ενοποίηση διαφορετικών αγορών και τη δημιουργία ενός πλαισίου οικονομικής περιφερειακής συνεργασίας που θα ευνοήσει όλες τις χώρες.

Η πρωτοβουλία σκοπεύει να συνδέσει την Ασία, την Ευρώπη και την Αφρική μέσω πέντε ξεχωριστών διαδρόμων. 

Πρώτον, εκείνου που συνδέει την Κίνα με την Ευρώπη μέσω της Κεντρικής Ασίας και της Ρωσίας. 

Δεύτερον, εκείνου που συνδέει την Κίνα με τη Μέση Ανατολή μέσω της Κεντρικής και Δυτικής Ασίας. 

Τρίτον, εκείνου που ενισχύει τη σύνδεση Κίνας και χερσονήσου της Ινδοκίνας. 

Τέταρτον, της νέας Ευρασιατικής Γέφυρας. 

Πέμπτον, της σύνδεσης της Κίνας με το Πακιστάν και, τέλος, έκτον, αυτόν που συνδέει την ενδοχώρα με την Ινδία, το Μπανγκλαντές και τη Μιανμάρ.

Τον Σεπτέμβριο του 2014, κατά τη συνάντηση των ηγετών Κίνας, Μογγολίας και Ρωσίας στη σύνοδο κορυφής του Ντουσάμπε, συνήφθη συμφωνία για τριμερή συνεργασία στη βάση των διμερών σχέσεων Κίνας-Ρωσίας, Κίνας-Μογγολίας και Ρωσίας-Μογγολίας. Στην ίδια συνάντηση καθορίστηκαν οι αρχές, οι κατευθύνσεις και οι καίριοι τομείς αυτής της τριμερούς συνεργασίας. Οι τρεις ηγέτες συμφώνησαν εξάλλου να συνδυάσουν την κινεζική οικονομική ζώνη του δρόμου του μεταξιού, την ανανέωση της Ευρασιατικής Γέφυρας και την προτεινόμενη ανάπτυξη του δρόμου της στέπας στη Μογγολία. Οι δεσμεύσεις αυτές εκτιμάται ότι θα ενισχύσουν τη συγκοινωνιακή συνδεσιμότητα, τις κατασκευές και θα οδηγήσουν στην κατάργηση των τελωνειακών ελέγχων και στην απλοποίηση των μεταφορών, προκειμένου να εγκαθιδρυθεί ένας οικονομικός διάδρομος Κίνας-Ρωσίας-Μογγολίας.

Ο δεύτερος διάδρομος, Κίνας-Κεντρικής και Δυτικής Ασίας, ξεκινάει από την επαρχία Σινγιάνγκ της Κίνας και συνδέεται με τα σιδηροδρομικά δίκτυα της Κεντρικής και Δυτικής Ασίας προτού φτάσει στη Μεσόγειο και στην αραβική χερσόνησο. Ο διάδρομος καλύπτει κυρίως πέντε χώρες της Κεντρικής Ασίας (Καζαχστάν, Κιργιζιστάν, Τατζικιστάν, Ουζμπεκιστάν και Τουρκμενιστάν) καθώς και το Ιράν και την Τουρκία στη Δυτική Ασία.

Στο τρίτο Φόρουμ Συνεργασίας Κίνας-Κεντρικής Ασίας στη Σαντόνγκ τον Ιούνιο του 2015, είχε ενσωματωθεί στην κοινή διακήρυξη μια δέσμευση για «κοινή οικοδόμηση μιας οικονομικής ζώνης στα χνάρια του Δρόμου του Μεταξιού» και υπεγράφη τόσο από την Κίνα όσο και από τις πέντε χώρες. Διμερείς συμφωνίες έχουν άλλωστε υπογραφεί με τρεις από τις χώρες αυτές, το Τατζικιστάν, το Καζαχστάν και το Κιργιζιστάν.

Στο πλαίσιο του τρίτου διαδρόμου σύνδεσης της Κίνας με τη χερσόνησο της Ινδοκίνας, ο Κινέζος πρωθυπουργός Λι Κετσιάνγκ είχε το 2014 στην Μπανγκόκ προτείνει τρία σημεία για την εμβάθυνση των σχέσεων μεταξύ Κίνας και των πέντε χωρών της περιοχής: 

α) κοινό σχεδιασμό και οικοδόμηση ενός εκτεταμένου δικτύου μεταφορών καθώς και μιας σειράς σχεδίων βιομηχανικής συνεργασίας, 

β) δημιουργία ενός νέου είδους συνεργασίας για τη συγκέντρωση πόρων και 

γ) την προώθηση βιώσιμης και συντονισμένης κοινωνικοοικονομικής ανάπτυξης.

Αυτή τη στιγμή οι χώρες κατά μήκος του ποταμού Μεκόνγκ και της ευρύτερης περιοχής έχουν δεσμευτεί για την κατασκευή εννέα διασυνοριακών αυτοκινητόδρομων, που συνδέουν Ανατολή και Δύση, Βορρά με Νότο. Ενας αριθμός εξ αυτών έχει ήδη ολοκληρωθεί: για παράδειγμα η Γκουανγκσί έχει ήδη ολοκληρώσει έναν αυτοκινητόδρομο ταχείας κυκλοφορίας που οδηγεί στην Πύλη της Φιλίας και στο λιμάνι Ντονγκσίνκ στα σύνορα Κίνας-Βιετνάμ. Επιπλέον, η επαρχία έχει ήδη ανοίξει μια διεθνή σιδηροδρομική γραμμή, που ξεκινάει από τη Νανίνγκ και καταλήγει στο Ανόι.

«Σχέδιο Μάρσαλ» made in China

ΔΙΕΘΝΗ ΚΑΘΑΡΜΑΤΑ - ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ: Στο Βιετνάμ απαγάγουν σκύλους και τους τρώνε! - Ρε ου να χαθείτε να χάνεστε ρεεεε

Κάθε λαός έχει τα δικά του έθιμα και ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της τοπικής κουζίνας, αλλά αυτό που συμβαίνει στο Βιετνάμ, όπως και σε άλλες ασιατικές χώρες, την Κίνα και τη Νότια Κορέα, πραγματικά ξεπερνά ακόμα και τον πιο αρρωστημένο εγκέφαλο.



Στο Ανόι, την πρωτεύουσα του Βιετνάμ, οργανωμένες συμμορίες κλέβουν σκύλους από σπίτια και αυλές και μαζεύουν αδέσποτα από το δρόμο, προκειμένου να τα πουλήσουν με το κιλό σε σφαγείς οι οποίοι στη συνέχεια τα διαθέτουν σε εστιατόρια.

Αποκαλυπτικό ντοκιμαντέρ για λογαριασμό του Channel 4 στη Βρετανία κατέγραψε τις φρικιαστικές σκηνές, οι οποίες είναι σίγουρο ότι θα εξοργίσουν όποιον τις δει.

Αν και οι σκύλοι θεωρούνται έδεσμα για την ασιατική κουζίνα εδώ και αιώνες, η μαζική θανάτωση, συχνά με βασανιστικό τρόπο των σκύλων και η εμπορευματοποίηση της συλλογής τους έχει πλέον μετατρέψει τις χώρες αυτές σε "ανεπιθύμητες".

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΙΑΠΩΝΙΑ: Η χώρα του ανατέλλοντος μιλιταρισμού

Του ΓΙΩΡΓΟΥ ΠΑΥΛΟΠΟΥΛΟΥ

Όταν, τον Δεκέμβριο του 2013, ο Ιάπωνας πρωθυπουργός Σίνζο Άμπε αποφάσιζε να επισκεφθεί το μνημείο Γιασουκούνι, αφιερωμένο σε περίπου 2,5 εκατομμύρια Ιάπωνες που έχουν «πέσει» στους σύγχρονους πολέμους της αυτοκρατορίας, γνώριζε ασφαλώς τις αντιδράσεις που θα προκαλούνταν στην Κίνα, τη Νότιο Κορέα, την Ταϊβάν και άλλες χώρες της περιοχής. Δικαίως, μάλιστα, καθώς εκεί βρίσκονται θαμμένοι και αρκετοί Ιάπωνες οι οποίοι θεωρούνται εγκληματίες πολέμου, καθώς έχουν διαπράξει τρομακτικές φρικαλεότητες εναντίον των γειτονικών λαών. Ακόμη και η πρέσβης των ΗΠΑ στο Τόκιο, Κάρολαϊν Κένεντι, εξέφρασε την απογοήτευσή της γι' αυτή την απόφαση.

Βεβαίως, η αλήθεια είναι ότι ο Άμπε δεν είναι ο πρώτος πρωθυπουργός ο οποίος προχώρησε σε μια τέτοια κίνηση -και πιθανότατα, δεν θα είναι ούτε ο τελευταίος. Η διαφορά, όμως, είναι ότι αυτός δεν χάνει ευκαιρία να διακηρύξει ότι η Ιαπωνία πρέπει να πάψει να αισθάνεται ενοχές για το παρελθόν της και οφείλει να προετοιμαστεί για να παίξει πιο ενεργό ρόλο, ακόμη και σε στρατιωτικό επίπεδο.

Ιδού, για του λόγου το αληθές, τι είπε μιλώντας σε κορυφαίους αξιωματούχους του στρατεύματος τον περασμένο Σεπτέμβριο: «Δεν μπορούμε να βιώνουμε μια κατάσταση στο πλαίσιο της οποίας θέτουμε εμπόδια στον στρατό μας, επειδή δεν είμαστε σε θέση να απελευθερωθούμε από μη ρεαλιστικά αξιώματα. Είμαστε αναγκασμένοι να αρχίσουμε να διαδραματίζουμε ένα πιο διευρυμένο ρόλο». Λίγες δε εβδομάδες αργότερα, έγινε ακόμη πιο συγκεκριμένος, λέγοντας: «Οφείλουμε να εξετάσουμε τις αλλαγές που έχουν συντελεστεί από τότε που τέθηκε σε ισχύ το Σύνταγμά μας».

Όπως ίσως γνωρίζουν οι περισσότεροι, το Σύνταγμα της Ιαπωνίας υπαγορεύτηκε από τον στρατηγό Μακάρθουρ και τους Αμερικανούς νικητές του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, μετά την άνευ όρων συνθηκολόγηση του αυτοκράτορα Χιροχίτο, το καλοκαίρι του 1945.

Με αυτό, πρακτικά, η χώρα στερήθηκε κάθε δικαιώματος να χρησιμοποιεί τις ένοπλες δυνάμεις της εκτός συνόρων, εκχωρώντας ολοκληρωτικά το δικαίωμα της άμυνας έναντι των «εξωτερικών εχθρών» στις ΗΠΑ.  

Μέχρι σχετικά πρόσφατα, επί της ουσίας το Τόκιο δεν είχε χρειαστεί ποτέ ούτε να σκεφτεί καν ότι θα χρειαζόταν να εμπλακεί σε μια στρατιωτική περιπέτεια. Τα δεδομένα στην περιοχή ήταν περίπου σταθερά, ενώ η παγκόσμια υπερδύναμη, με την τεράστια πολεμική της μηχανή, εγγυούνταν ότι κανείς δεν θα τα αμφισβητήσει.

Πλέον, όμως, όλα έχουν αλλάξει: