"Κόμμα = Ομάς ανθρώπων, ειδότων ν' αναγιγνώσκωσι και ν' αρθογραφώσιν εχόντων χείρας και πόδας υγιείς, αλλά μισούντων πάσαν εργασίαν, οίτινες ενούμενοι υπο ένα οιονδήποτε αρχηγόν, ζητούσι ν' αναβιβάσωσιν αυτόν δια παντός μέσου εις την έδραν πρωθυπουργού, ίνα παρέχη αυτοίς τα μέσα να ζώσι χωρίς να σκάπτωσι"
Εμμανουήλ Ροΐδης , Έλληνας πεζογράφος και κριτικός (1836-1904)


Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΗΘΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΗΘΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΗΡΩΕΣ - ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΗ ΤΙΜΗ: Ηρωική διάσωση


Uploaded Image 

 

 

Toυ ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΚΡΗΤΙΚΟΠΟΥΛΟΥ

Θυμάμαι τον εαυτό μου να τουρτουρίζει στο υπόστεγο από το κρύο στις αρχές του 1999 ενώ περνούσα ως αλεξιπτωτιστής το πιο δύσκολο σχολείο καταδρομών, το ΤΠΕΝ (Τμήμα Προκεχωρημένης Εκπαίδευσης Νεοσυλλέκτων).

Εκεί, ένας εκπληκτικός βετεράνος εκπαιδευτής και επικεφαλής του λόχου μας, ο ανθυπασπιστής Ζαχαρίας -ελπίζω να θυμάμαι σωστά το όνομά του έπειτα από τόσες δεκαετίες-, μας μίλαγε για επιχειρήσεις αντάρτικου πόλεων και για το πώς θα επιτεθούμε σε υποθετικό σενάριο στις ακτές της Μικράς Ασίας, αν έχουμε εμπλοκή. Ακουγα προσεκτικά τα λόγια του, ως δάσκαλος με ενέπνεε πολύ και μου ανέβαζε το ηθικό.

Σε εκείνο το μάθημα, λοιπόν, μας είπε ότι ο στρατός ποτέ μα ποτέ δεν αφήνει νεκρό ή τραυματία πίσω του. Οτι ακόμα και αν πεθάνει κάποιος στη μάχη του, πρέπει ακόμα και 1.000 καταδρομείς να πολεμήσουμε ώστε να πάρουμε το πτώμα του πίσω και να ταφεί στην πατρίδα.

Απόρησα εκείνη τη στιγμή, με την αφέλεια της νεαρής ηλικίας μου, και έκανα ερώτηση για ποιο λόγο να διακινδυνεύσουμε 1.000 άτομα για έναν νεκρό;

Μου απάντησε ότι όλοι θα πολεμήσουμε με τρομερή αυταπάρνηση και ηρωισμό αν γνωρίζουμε πως ακόμα και σε περίπτωση θανάτου θα φροντίσουν οι συνάδελφοί μας να ταφούμε πίσω στην πατρίδα και να μας κλάψει εκεί η οικογένειά μας με τιμές και όχι να μείνει το κουφάρι μας σε εχθρικό έδαφος.

Μου έκανε τρομερή εντύπωση η εύστοχη απάντησή του, κατευθείαν κατάλαβα την ανόητη κυνικότητα που έκρυβε η δική μου ερώτηση και ντράπηκα.

Αυτό το περιστατικό θυμήθηκα από τη θητεία μου όταν μικρόνοοι δημοσιογράφοι και ανόητοι σχολιαστές κορόιδευαν τους Αμερικανούς που έστειλαν και έχασαν αεροσκάφη, οχήματα και πεζοναύτες βαθιά σε εχθρικό ιρανικό έδαφος για να διασώσουν έναν και μόνο τραυματισμένο πιλότο τους. Οταν ο κοντόφθαλμος αντιαμερικανισμός θολώνει εντελώς την κρίση μας!

Αντί να παραδειγματιστούμε από μια τέτοια αλληλέγγυη αποστολή ανδρείας και βαθιάς αυταπάρνησης, σχολιάζουμε για το αν άξιζε όλο αυτό για να σωθεί «απλώς μια ανθρώπινη ζωή».

Ανεξάρτητα αν κάποιος στηρίζει το Ιράν ή την Αμερική σε αυτό τον αιματηρό πόλεμο που βασανίζει οικονομικά και σε κάθε επίπεδο όλο τον πλανήτη, δεν μπορεί να μη θαυμάζει τέτοιες στιγμές ηρωισμού, όποια πλευρά και να τις εκφράζει.

Και ίσως εκεί ακριβώς να κρίνεται …

 

ΝουΔο-γαλαζαίικου ξεφτιλισμένου Κουλοχανείου εθνική δυσφήμιση (Κάποτε η στρατιωτική ηγεσία αυτής της χώρας είχε ως ηθικό κανόνα να μην διακωμωδεί τραγωδίες και νεκρούς ακόμα και του χειρότερου εχθρού της ! Κάποτε ... Πρίν γίνει Κουλιστάν...)

Κάποια ελληνόφωνα σούργελα που τα κάνουν πάνω τους μπρος στις απειλές της Τουρκίας, μόλις έπεσε το τουρκικό μεταγωγικό αεροσκάφος "σήκωσαν" αυτό δείχνοντας το μέγεθος της ηθικής ξεφτίλας τους...

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΝΕΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Παραμύθι με Κράτος και βασιλόπουλο για μεγάλους

 Του ΑΠΟΣΤΟΛΟΥ ΛΑΚΑΣΑ

Ενα παραμύθι για μεγάλους… Αυτό αποφάσισε η Αγγέλα Καστρινάκη, καθηγήτρια Νεοελληνικής Φιλολογίας και κοσμήτωρ της Φιλοσοφικής Σχολής του Πανεπιστημίου Κρήτης, να διηγηθεί στους φετινούς πτυχιούχους της σχολής κατά τη θερινή τελετή αποφοίτησης. Ενα «όμορφο διδακτικό παραμύθι», όπως λέει , που το άντλησε από το «Παραμύθι χωρίς όνομα» της Πηνελόπης Δέλτα.

«Το κράτος έχει καταρρεύσει, στο έργο αυτό, από κακοδιαχείριση. Εργασίες δεν υπάρχουν, οι νέοι άνθρωποι φεύγουν στο εξωτερικό, οι μεγάλοι φυτοζωούν. 

Πολλοί είναι όσοι κλέβουν. Σχολεία δεν λειτουργούν πια – και το ένα που έχει απομείνει δεν παίζει τον ρόλο του, καθώς ο δάσκαλος αρνείται να διδάξει επειδή ξεχνούν, λέει, να τον πληρώσουν. Εν τω μεταξύ το νεαρό βασιλόπουλο ξυπνάει από τη νάρκη του, χάρη σε μια κοπέλα που συναντά και την οποία λένε χαρακτηριστικά Γνώση, βγαίνει στον κόσμο μαζί με την αδελφή του, καταλαβαίνει τα προβλήματα», περιγράφει η κ. Καστρινάκη.  

Ας παρακολουθήσουμε τη συνομιλία με τον δάσκαλο:

– «Τι θέλετε, παιδιά μου;» ρώτησε ο δάσκαλος με καλοσύνη.

– «Θέλομε να μάθομε τι είναι τούτο το σπίτι».

– «Τούτο το σπίτι; Μα το γράφει απ’ έξω, παιδιά μου!» είπε με απορία ο άνθρωπος δείχνοντας τα μαύρα γράμματα πάνω από την πόρτα.

– «Δεν ξέρομε να διαβάσομε», είπε ταπεινά η Βασιλοπούλα.

– «Α…;» έκανε ο άνθρωπος. «Ωστόσο, σ’ όλο το βασίλειο είναι τα ίδια χάλια και κανένας νέος δεν ξέρει πια να διαβάσει». Και τους εξήγησε πως απ’ έξω έγραφε: «Σχολείο του Κράτους».

– «Σχολείο!» αναφώνησε με χαρά το Βασιλόπουλο. «Ποτέ μου δεν είδα σχολείο, και ήθελα τόσο να ξέρω πώς είναι! Μα πού είναι τα παιδιά;»

– Ο άνθρωπος έξυσε το αυτί του, κοντοστάθηκε και στο τέλος είπε.

– «Λείπουν αυτή την ώρα».

«Και τι ώρα θα γυρίσουν για το μάθημα; Θα ήθελα να τα δω», είπε το Βασιλόπουλο.

«Μα… δεν κάνουν μάθημα…», αποκρίθηκε διστακτικά ο άνθρωπος· και βλέποντας την απορία στα μάτια του αγοριού, «Ε, ναι! Δεν τους κάνω μάθημα!» ξέσπασε, και τους είπε με πίκρα. «Σαν να είναι κι εύκολο να κάνει κανείς εκείνο που πρέπει σε τούτο τον τόπο! Μ’ έβαλε το κράτος δάσκαλο και μου παραδίνει τα παιδιά του να τους μάθω γράμματα· μα ξεχνά να με πληρώσει, ξεχνά πως έχω ανάγκες κι εγώ, πως πρέπει και να φάγω και να ντυθώ! Ερχονται τα παιδιά, μα δεν τους κάνω μάθημα· τα βάζω στο περιβόλι να σκάβουν για να βγάλω το ψωμί μου, και τα στέλνω στο δάσος να μου μαζέψουν πότε φράουλες, πότε κούμαρα ή άλλα φρούτα της εποχής. Είμαι άνθρωπος κι εγώ! Κι εγώ πρέπει να ζήσω!».

Το Βασιλόπουλο απορεί:
«Και ποιος σε υποχρεώνει να μείνεις δάσκαλος;»

«Αμ’ αλλιώς θα πεθάνω από το κρύο· εδώ τουλάχιστον έχω σπίτι!»

«Το σπίτι λοιπόν το δέχεσαι, μα το χρέος σου δεν το κάνεις!»

«Σαν να είναι κι εύκολο» λέει σιγανά ο δάσκαλος. «Είσαι παιδί. Δεν ξέρεις τι θα πει ζωή, και το νομίζεις απλό κι εύκολο να κάνεις το χρέος σου, σαν είναι να δουλεύεις χωρίς απολαβή, για ξένο όφελος! Μα για να κάνεις το καθήκον σου, παιδί μου, χρειάζεται κάποτε ηρωική αυτοθυσία, και όλοι δεν είναι ήρωες στον κόσμο».

«Βγήκε έξω το Βασιλόπουλο, χωρίς ν’ αποκριθεί· σκέψεις και άλλες σκέψεις σκουντουφλιούνταν στο μυαλό του· του φαίνουνταν πως αντίκριζε καινούργιους κόσμους. Για κάμποσην ώρα πήγαινε σιωπηλά βαστώντας το χέρι της αδελφής του. “Η αυτοθυσία!” μουρμούρισε· “τ’ άκουσες, Ειρηνούλα; Χρειάζεται, λέγει, ηρωική αυτοθυσία, και όλοι οι άνθρωποι δεν είναι ήρωες… 

Θυμάσαι τα λόγια της Γνώσης, πως δουλεύοντας για το γενικό καλό ωφελούμε τον εαυτό μας στο τέλος; 

Φοβούμαι πως στον τόπο μας κανένας δεν το έμαθε αυτό· ο καθένας μας γυρεύει μόνο το δικό του το συμφέρον ή τουλάχιστον τη δική του ησυχία…».

Το απόσπασμα από το «Παραμύθι» της Πηνελόπης Δέλτα (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κρήτης, 2025, σ. 46-48) τελειώνει, και η Καστρινάκη πιάνει το νήμα απευθυνόμενη στους μελλοντικούς πτυχιούχους: «Η Γνώση έχει πει την καίρια φράση:
“Δουλεύοντας για το γενικό καλό ωφελούμε τον εαυτό μας στο τέλος”. Ναι, το προσωπικό όφελος –που είναι μια επιδίωξη απολύτως νόμιμη– πρέπει να προέρχεται, να συμβαδίζει, να μην αντιβαίνει –το λιγότερο– προς το κοινό καλό. Στον όρκο που δίνεται κατά την αποφοίτηση, οι ιδέες αυτές συμπεριλαμβάνονται: “Θα μεταδίδω την επιστημονική γνώση με ανιδιοτέλεια, ευσυνειδησία και κριτικό πνεύμα, σύμφωνα με τις αξίες του ανθρωπισμού και προς όφελος του κοινωνικού συνόλου. Θα συμπεριφέρομαι με αυτεπίγνωση, ελέγχοντας, εκτός από τους άλλους, και τον ίδιο μου τον εαυτό”».

Και η Καστρινάκη –δασκάλα ώς το μεδούλι της και πάντα φύσει αισιόδοξη– κλείνει την ομιλία της, απευθυνόμενη όχι μόνο προς τους φοιτητές του Πανεπιστημίου Κρήτης, αλλά και τους γονείς τους και εντέλει προς όλους μας: «Το κράτος πρέπει να φτιάξει, αλλά κι εμείς δεν πρέπει να τα περιμένουμε όλα από το κράτος – είμαστε συνυπεύθυνοι. 

Εχω ...

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο Αγαμέμνων, ο Κιγκινάτος και ο Μπάιντεν

 

Γράφει ο Χαρίδημος Κ. Τσούκας

Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Κύπρου και ερευνητής καθηγητής στο Πανεπιστήμιο Warwick.

(www.htsoukas.com)

Η ιστορία είναι γνωστή. Ο στόλος των Ελλήνων έχει συγκεντρωθεί στην Αυλίδα, έτοιμος για την Τρωική Εκστρατεία. Ο απόπλους, όμως, καθυστερεί απελπιστικά. Η θεά Αρτεμις, εξοργισμένη με τον αρχηγό της εκστρατείας Αγαμέμνονα, έχει προκαλέσει άπνοια. Ο μάντης Κάλχας προφητεύει ότι η θεά θα εξευμενιστεί μόνον αν ο Αγαμέμνων θυσιάσει την κόρη του Ιφιγένεια.

Στην τραγωδία «Ιφιγένεια εν Αυλίδι», ο Ευριπίδης παρουσιάζει αρχικά τον Αγαμέμνονα να συνομιλεί με τον γέροντα υπηρέτη του. Είναι βαθιά προβληματισμένος. Το δίλημμά του είναι σπαρακτικό: αφοσίωση στον συλλογικό σκοπό ή στην κόρη του; «Ζηλεύω κι εσέ, γέρο, κι όσους ακίνδυνη πάντα περνούν τη ζωή τους, χωρίς να τους ξέρουν, χωρίς να μιλούνε γι’ αυτούς· όσοι θέση κατέχουν τρανή αξιοζήλευτοι τόσο δεν είναι», λέει μελαγχολικά στον υπηρέτη. «Τη ζωή του τρανού μια αστοχιά σ’ ένα χρέος ιερό τη γυρίζει ανωκάτω» (μτφρ. Θρ. Σταύρου).

Ο Αισχύλος, στην τραγωδία «Αγαμέμνων», ανατέμνει διεισδυτικά το τραγικό δίλημμα. «Μοίρα βαριά κι αν δεν το κάνω, βαριά κι αν σφάξω εγώ την κόρη μου, καμάρι των σπιτιών μου, και μιάνω τα πατρικά μου χέρια, δίπλα στο βωμό, με το αίμα το παρθενικό της. Ω συμφορά μου από παντού! Μα πώς να γίνω λιποτάκτης και προδότης της συμμαχίας;» (μτφρ. Ι. Γρυπάρη), λέει ο Αγαμέμνων. Ολες οι εναλλακτικές είναι αποκρουστικές.

Ο Αγαμέμνων το αντιλαμβάνεται, αλλά επιφανειακά. Προτάσσοντας το κοινό καλό, αποφασίζει, τελικά, να θυσιάσει την Ιφιγένεια. Ο Χορός, όμως, τον μέμφεται, όχι γιατί πήρε λάθος απόφαση, αλλά γιατί η ψυχική στάση του στο δίλημμα είναι ανάρμοστη – πασχίζει να εκλογικεύσει μια τραγική απόφαση. «Κι αν για να σταθούν οι άνεμοι, μ’ όλη την καρδιά κανένας και μ’ όλη την ψυχή του επιθυμά το αίμα και τη θυσία της παρθένας, δεν μπορεί κρίμα να γραφεί. Και σε καλό ας μας βγει!» λέει ο Αγαμέμνων.

Η ελαφρότητά του είναι αξιοκατάκριτη. Δεν επέλεξε το καλό έναντι του κακού, αλλά το μικρότερο από δύο κακά. Η απόφασή του, όσο αναγκαία κι αν είναι, δεν είναι άμεμπτη. Ακόμη κι αν η απόφαση είναι σωστή, δεν σημαίνει ότι πρέπει να ταυτιστεί συναισθηματικά μαζί της. Εκλογικεύοντας την απόφασή του, ο Αγαμέμνων πασχίζει να απαλλαγεί από τη βάσανο της εσωτερικής αγωνίας. Βιάζεται να ευχηθεί αίσια έκβαση («και σε καλό να μας βγει»), ενώ θα έπρεπε να νιώσει τον πόνο της επιλογής του. Η απόφαση είναι μεν δυαδική, η ψυχική στάση του, όμως, όφειλε να είναι πιο σύνθετη.

 

Το δίλημμα του Αγαμέμνονα είναι αρχετυπικό. Το συναντούμε και στη θυσία του Ισαάκ από τον Αβραάμ. Το βρίσκουμε πάντοτε όπου συγκρούεται η ηγετική αφοσίωση σε ένα συλλογικό ιδεώδες με την αφοσίωση σε οικογενειακούς δεσμούς. Η προσήλωση σε ένα σκοπό δεν είναι ανώδυνη υπόθεση· εμπεριέχει, δυνητικά, τη θυσία.

Η πιο πρόσφατη εκδοχή του διλήμματος ήταν αυτή του Αλεξέι Ναβάλνι: Τι προέχει, η χώρα μου ή η οικογένειά μου; Ξέρουμε την έκβαση: επιστρέφοντας στη Ρωσία, ο Ναβάλνι βάδισε παλικαρίσια στον θάνατο που ήξερε ότι τον περιμένει στο κτηνώδες καθεστώς Πούτιν.

Το δίλημμα του προέδρου Τζο Μπάιντεν αν θα απονείμει χάρη στον καταδικασθέντα για δύο ποινικά αδικήματα γιο του Χάντερ μπορεί να μην είχε την ίδια ένταση με αυτό του Αγαμέμνονα, όμως δεν ήταν πολύ διαφορετικό. Η ιστορία της οικογένειας Μπάιντεν είναι τραγική. Ο Τζο Μπάιντεν έχασε την πρώτη γυναίκα του και τη μικρή κόρη τους σε αυτοκινητικό δυστύχημα, το 1972. Διασώθηκαν οι γιοι του Μπο και Χάντερ. Το 2015, ο Μπο πέθανε από καρκίνο του εγκεφάλου. Ο Χάντερ εθίστηκε στο αλκοόλ και στα ναρκωτικά, κάνοντας, ωστόσο, προσπάθειες απεξάρτησης. Ο Τραμπ έχει δηλώσει ότι θα χρησιμοποιήσει εκδικητικά τις διωκτικές αρχές κατά της οικογένειας Μπάιντεν. Αναμφίβολα ο Χάντερ θα ήταν, για διάφορα θέματα, στο στόχαστρο.

Ιδού, ξανά, το αρχετυπικό δίλημμα του ηγέτη: το έθνος ή η οικογένεια;

Κανείς δεν θα ήθελε να είναι στη θέση του προέδρου των ΗΠΑ. Προτάσσοντας την αφοσίωση στην οικογένεια έναντι του κοινού καλού, υποβαθμίζει το ηγετικό αξίωμά του.

Ο Μπάιντεν υποφέρει από το αντίστροφο σύνδρομο του Αγαμέμνονα. Εκλογικεύει την απόφασή του στην αντίθετη κατεύθυνση: δεν δείχνει να αγωνιά για την ηθικοθεσμική βαρύτητά της – τον ενδιαφέρει μόνον ο γιος του.

Αθέτησε τις ρητές υποσχέσεις του ότι δεν θα παρενέβαινε στην υπόθεση.

Απαξιώνει τη Δικαιοσύνη («ο γιος μου διώχθηκε άδικα», «δικαστική πλάνη»).

Δικαιώνει τις καταγγελίες Τραμπ ότι η Δικαιοσύνη εργαλειοποιείται και τον διευκολύνει να απονείμει χάρη στους στασιαστές της 6/1/2021.

Ο πρόεδρος Μπάιντεν θα μπορούσε να είχε ακολουθήσει το παράδειγμα του…

 

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΦΕΛΛΗΝΙΣΜΕΝΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ανέστη, μας επέβαλαν ΧΡΗΜΑ και ΣΕΞ ως υπέρτατες αξίες!...

 


Ψυχοκοινωνικό πιπεράτο του Καθηγητή Πιπερόπουλου*

    

     «Φίλε Ανέστη, φοβάμαι ότι βρισκόμαστε εμείς οι Έλληνες και η Πατρίδα μας Ελλάδα που, όπως θέλει το λαϊκό ρητό «την πληγώνουμε επειδή την αγαπάμε», στο μάτι ενός επικίνδυνου κυκλώνα που δεν ξεκίνησε εδώ ούτε και τερματίζει εδώ.

     Διευρύνοντας την οπτική μας αντίληψη στο Διεθνές στερέωμα, μέσα στη δίνη κοινωνικών, πολιτικών, οικονομικών εξελίξεων και προβληματισμών, μπορούμε εύκολα, δυστυχώς, να διαπιστώσουμε την εμφανή κατάρρευση παραδοσιακών προτύπων συμπεριφοράς και πλαισίων αναφοράς.

     Μαίνεται εδώ και 18 μήνες ο αιματηρός και καταστροφικός Ρώσο-Ουκρανικός πόλεμος (κάποιοι πλέον τον χαρακτηρίζουν Ρώσο-Νατοϊκό) που συσσώρευσε τεράστιες οικονομικές δυσκολίες στην Ευρώπη και όχι μόνο, καλπάζει η ακρίβεια σε ενέργεια και τρόφιμα και δεν φαίνεται κάποιο σύντομο τέλος.»

     «Δεν θα διαφωνήσω φίλε Γιώργο και μάλιστα θα σου ζητήσω να δημοσιοποιήσεις εδώ στον αγαπημένο διαδικτυακό τόπο που σε φιλοξενεί δυο φορές την εβδομάδα, τη δική σου κοινωνικό-ψυχολογική αξιολόγηση των δεδομένων με το δικό σου γνωστό Αριστοφανικό στυλ χωρίς φόβο και πάθος…»

     «Ανέστη, άτομα, ομάδες και ολόκληροι Λαοί βρισκόμαστε αντιμέτωποι με μια χωρίς τέτοιο προηγούμενο πτώση και απαξίωση κλασικών συστημάτων Αξιών, σχεδόν ανίκανοι να κατανοήσουμε και να ερμηνεύσουμε την τρέχουσα πραγματικότητα, αμφισβητώντας εκείνους και εκείνες που τοποθετούνται ορθά στην αξιολόγηση του συλλογικού μας χθες και με σαφή την έλλειψη της απαραίτητης επιθυμίας αλλά και ικανότητας να προγραμματίσουμε το αύριο λιγότερο για εμάς και περισσότερο για τα παιδιά μας.»

     «Γιώργο θυμάσαι, θυμάμαι και θυμόμαστε εμείς οι χαρακτηριζόμενοι ‘παλιοί’ ή όπως συχνά το θέτεις άνδρες και γυναίκες ‘παλαιάς κοπής’ ότι για εμάς αξία είχαν η ευαισθησία και η ηθική και τότε τους λίγους που δεν τις ενστερνιζόταν χρησιμοποιούσαμε τον όρο ‘κυνικοί’…»

     «Ανέστη, δυστυχώς στην εποχή μας πέρα από την πίκρα της διευρυμένης και ουσιαστικά καθολικής απογοήτευσης φαίνεται ότι βιώνουμε ένα πολύ πιο επικίνδυνο ψυχό-κοινωνικό-πολιτικό συλλογικό συναίσθημα όχι μόνο εμείς οι Έλληνες αλλά και άλλοι Λαοί της Ευρώπης και της Δύσης που είναι ο ΚΥΝΙΣΜΟΣ…Βιώνουμε ένα διάχυτο κυνισμό που εκφράζεται μέσα από την απώλεια της ιδεολογίας, με εμφανή απάθεια και άρνηση πίστης σε υψηλά ιδεώδη και αξίες. Οι Λαοί λειτουργούν σήμερα με το αίσθημα της πικρής διαπίστωσης ότι οι Ηγέτες μας και μαζί με αυτούς οι ‘παρατρεχάμενοί’ τους σε τοπικά, εθνικά και περιφερειακά επίπεδα δεν φαίνεται να έχουν ούτε την πρόθεση και το απαιτούμενο σθένος, ούτε την έφεση, ούτε δυστυχώς και την απαραίτητη δυναμική να προχωρήσουν στην πραγμάτωση ενός δημιουργικού οράματος για το μέλλον των παιδιών μας υλοποιώντας σε πραγματικότητα τον μύθο της διαφάνειας και προσχωρώντας στην καθυστερημένη κάθαρση της διαφθοράς και, επιτέλους, τιμωρίας αυτών που μας διέφθειραν για να κατακτήσουν τους θώκους εξουσίας…»          

    Σου θυμίζω Ανέστη τη φράση του Einstein με την οποία ο μεγάλος επιστήμονας-φιλόσοφος το είχε προσδιορίσει όχι μόνο εύστοχα αλλά και σωστά: «Ο κόσμος δεν θα καταστραφεί από εκείνους που κάνουν το κακό, αλλά από αυτούς που τους παρακολουθούν χωρίς να κάνουν τίποτα…» 

     «Ανέστη, η αίσθηση των Νεοελλήνων αλλά και χωρίς υπερβολές των άλλων Λαών της Ευρώπης και όχι μόνο. ότι είμαστε πλέον αλλοτριωμένοι από την ΕΞΟΥΣΙΑ, ότι απομακρύνθηκαν από εμάς οι πολιτικοί μας Ηγέτες και τα Κόμματα επιβαρύνει με σημαντικό κόστος την προγενέστερη αίσθηση της ψυχοκοινωνικής και πολιτικής μας αλλοτρίωσης (τεράστια ποσοστά πολιτών στην Ελλάδα και διεθνώς θεωρούν διεφθαρμένου τους περισσότερους πολιτικούς). 

     Χρειαζόμαστε εμείς ως Λαός και μαζί μας ολόκληρη η ανθρωπότητα καθώς βιώνουμε το σήμερα, διδασκόμενοι από το χθες να είμαστε σε θέση να προγραμματίσουμε με ελπίδα το αύριο ξεπερνώντας τα ρεκόρ που σημειώνουμε εμείς οι Έλληνες και η Ανθρωπότητα στα επίπεδα απαισιοδοξίας και την απελπισίας!…

     Ανέστη επιτρέψαμε σε αλλόκοτα Κέντρα Εξουσίας να μας επιβάλλουν ως υπέρτατες αξίες το ΧΡΗΜΑ και το ΣΕΞ και θέλω να κάνουμε εσύ, εγώ και όλοι εμείς άνδρες και γυναίκες της ‘παλαιάς κοπής’ ένα ΔΥΝΑΤΟ και ΒΡΟΝΤΕΡΟ κάλεσμα να ξαναβρούμε την ανθρωπιά μας, να ενεργοποιήσουμε το ξεχασμένο μας φιλότιμο και την αξία της ‘τσίπας’, την αγάπη για τον συνάνθρωπό μας, και το ανεκτίμητο και μοναδικό ρωμαίικο ‘κυμπαριλίκι’ μας…

     Φίλε Ανέστη, επίτρεψέ με να προσθέσω ότι χρειαζόμαστε στην Πατρίδα μας Ελλάδα ...

 

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΕΘΝΟΠΑΤΕΡΟΞΕΦΤΙΛΑΡΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: «Με τσίπα και φιλότιμο» ΟΧΙ «τρελούς αλλά καθαρούς» κ. Παπαχελά!...



Γράφει ο καθηγητής Γιώργος Πιπερόπουλος*

 

     Δημιούργησε αίσθηση το άρθρο του Διευθυντή της ΚΑΘΗΜΡΕΡΙΝΗΣ κΠαπαχελά που ξεκινούσε με τη πρόταση: « Έχουμε φτάσει σε ένα σημείο που χρειαζόμαστε «τρελούς αλλά και καθαρούς» σε μερικά κρίσιμα πόστα για να γίνουμε μια κανονική χώρα…» 

     Στο σημερινό μου άρθρο που φιλοξενείται εδώ στον αγαπημένο διαδικτυακό τόπο καταθέτω την προσωπική μου άποψη ως «ενεργός πολίτης» δηλώνοντας ότι ΔΕΝ χρειαζόμαστε «τρελούς αλλά και καθαρούς» σε θέσεις κλειδιά του Πολιτικού μας Συστήματος και της Ελληνικής Δημόσιας Διοίκησης αλλά άτομα «Με τσίπα και φιλότιμο…»

       Ήταν το 1955, ήμουν μαθητής στο Β’ Γυμνάσιο Αρρένων Θεσσαλονίκης, ξεκινούσε η έξοδος ανέργων Ελλήνων για εργασία στην Δυτική Γερμανία, την Ευρώπη και την Αυστραλία και η ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ έστελνε στις Κινηματογραφικές αίθουσες μια κωμωδία (με μπόλικες δόσεις λυρισμού) με τίτλο: «Λατέρνα, Φτώχεια και Φιλότιμο»

     Ελπίζω να μην «αναστατωθούν» οι ψυχές του Φίνου, του Σακελλάριου, του Φωτόπουλου του Αυλωνίτη, της Καρέζη, του Αλεξανδράκη και άλλων αστέρων που συμμετείχαν στην ταινία η οποία είχε τέτοια επιτυχία ώστε μετά από 2 χρόνια η ΦΙΝΟΣ ΦΙΛΜ την επανάφερε στις κινηματογραφικές αίθουσες με τίτλο «Λατέρνα, Φτώχεια και Γαρύφαλλο» καθώς στο σημερινό μου άρθρο υποκαθιστώ εκείνους τους δύο τίτλους με το δικό μου: «Λατέρνα, Τσίπα και Φιλότιμο!..»

     Ήμασταν τότε, πολλοί Έλληνες όπως και τώρα, με Μνημόνια, μετά Πανδημία, τώρα Ρώσο-Ουκρανικό πόλεμο, οικονομικά «αδύναμοι» αλλά φροντίζαμε ως «κόρην οφθαλμού» σε Πανελλαδικό επίπεδο, μια έννοια πολύτιμη, τώρα πια δυσεύρετη στην Πατρίδα μας Ελλάδα, την «Τσίπα» μας!

     Η «Τσίπα» αναφερόταν στην αίσθηση που είχαμε όλοι οι Έλληνας μεγάλοι και μικροί ότι οι άλλοι θα μας σέβονται εφόσον εμείς φροντίζουμε με την συμπεριφορά μας να μην  «Ξετσιπωθούμε…».

     Είχαμε τότε στην ΠΑΤΡΙΔΑ μας, πέρα από τα θαλασσόβρεχτα ακρογιάλια, τον καταγάλανο ουρανό, τα ρομαντικά ηλιοβασιλέματα, και το μοναδικό στην υφήλιο γνώρισμα που δεν μεταφράζεται σε άλλη γλώσσα όσες προσπάθειες και εάν έγιναν το ΦΙΛΟΤΙΜΟ!..

     Γενιές ολάκερες ντόπιων και προσφύγων είχαμε γαλουχηθεί με τούτη τη μοναδική στον κόσμο έννοια, την πλέον δυσνόητη σε κάθε άλλη γλώσσα που μιλιέται στον πλανήτη μας το ΦΙΛΟΤΙΜΟ!..

     Από τον Απρίλιο του 2010 και μετά, υπόδουλοι στον Δράκουλα που, πριν την Κυβέρνηση «Πρώτη φορά Αριστερά», άκουγε στο όνομα «τρόικα» και στη συνέχεια μετονομάστηκε και έκτοτε λέγεται «θεσμοί», με τέτοιες «μίζες, διαφθορά και απληστία» φοβάμαι ότι απαξιώνουμε καθημερινά ό,τι υπόλοιπο είχε μείνει από  «Τσίπα» και «Φιλότιμο!...»

     Τελευταία κάπου τα μπερδέψαμε με τους χρόνους και το συντακτικό, με τις σύγχρονες κοσμοθεωρίες, ντόπιες ή εισαγόμενες, από Εσπερία τώρα και από την  Άπω Ανατολή εμπλουτισμένες και με κάποια μοντέρνα συστήματα αξιών και, αναρωτιέται κανείς, εύλογα:

ΦΙΛΟΤΙΜΟ έχουμε; Είχαμε; Μήπως νομίζουμε ότι είχαμε;

«Τσίπα» έχουμε; Είχαμε; Μήπως νομίζουμε ότι είχαμε;

     Φίλοι και φίλες του αγαπημένου διαδικτυακού τόπου που με φιλοξενεί δυο φορές κάθε εβδομάδα, ντόπιοι στην Πατρίδα μας και ομογενείς συμπατριώτες όλων των ηλικιών, οι δύο έννοιες δεν είναι μόνο δυσνόητες για τους ξένους, είναι πασιφανώς πλέον «αγαθά σε ανεπάρκεια» δυστυχώς και για εμάς τους ντόπιους…

     Τελειώνει ο Αύγουστος του 2023 μετά τον πρωτόγνωρο καύσωνα του Ιουλίου, στάχτες και πάλι η Πατρίδα μας από την Κέρκυρα μέχρι τη Ρόδο και στο ανάμεσα βόμβες να σκάνε στην Αγχίαλο και να δημιουργούν απρόσμενες επικίνδυνες καταστάσεις για την 111η Πτέρυγα Μάχης, την αιχμή του δόρατος της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας…

     Μετά και τις φετινές πυρκαγιές, το επαναλαμβανόμενο δράμα της μείωσης του δασικού μας πλούτου, καταστροφής περιουσιών και υποδομών, και απώλειες συνανθρώπων μας επιτρέψτε μου να καταθέσω δημοσίως σήμερα ότι κάθε φορά που ακούω, διαβάζω ή βλέπω σε Ρ/τηλεοπτικά πάνελ και Συνεδριάσεις της Βουλής τους σημερινούς πρωταγωνιστές της πολιτικής μας ζωής να παρουσιάζουν τις αντικρουόμενες προσπάθειές τους να μας σώσουν από την «πτώχευση» (αποφεύγοντας το «GREXIT»), από περαιτέρω οικονομική εξαθλίωση και πείνα, σκέφτομαι ότι ίσως μας βοηθούνε έτσι να χωνέψουμε «όσα μαζί φάγαμε», (κατά Πάγκαλο) και έρχονται στα δικά μου, και υποθέτω και στα δικά σας, ποτάμια τα δάκρυα…

     Κάθε φορά που συνειδητοποιώ, όπως τον περασμένο μήνα Ιούλιο μετά το θάνατο των δύο νεαρών πιλότων του «κουρασμένου» πυροσβεστικού αεροσκάφους Canadair στην Κάρυστο, με ποια χρηματικά ποσά αμείβονται οι άνδρες και οι γυναίκες των Ενόπλων μας Δυνάμεων, των Σωμάτων Ασφαλείας και του Πυροσβεστικού Σώματος αναρωτιέμαι ΓΙΑΤΙ κορυφαία στελέχη της ελληνικής δημοσιογραφίας με τα παχυλά, μερικοί με αστρονομικά εισοδήματα ΔΕΝ μας λένε τίποτε σχετικό;

     Μας είπανε ποτέ ποιος ήταν ο μισθός των «πεσόντων» της Πολεμικής Αεροπορίας, του Πυροσβεστικού Σώματος ή το μηνιάτικο που παίρνουν οι χήρες και τα ορφανά τους για να το συγκρίνουμε με τις αμοιβές των Βουλευτών και τις ΣΥΝΤΑΞΕΙΣ τους την ώρα που τις δικές μας συνεχίζουν να τις πετσοκόβουν;

     Την ατομική και συλλογική Εθνική «Τσίπα» των Ελλήνων και το ελληνοπρεπές, το μοναδικό ΦΙΛΟΤΙΜΟ, βρε παιδιά, αφήνετε και τα τσαλακώνουν, τα ξεσκίζουν σαν μια σελίδα χαρτιού και τα ποδοπατούν καθημερινά στα κάθε λογής «Euro-Working Groups» σαν σκουπίδια οι Δανειστές μας!

     Από τότε που μας σάρωσε η πανδημία covid-19 και έριξε μπρούμητα τη γονατισμένη μας Οικονομία ακούμε για «Ανάκαμψη», ζούνε αμέτρητοι εργαζόμενοι με μηνιαίο επίδομα που θυμίζει χαρτζιλίκι και όχι μισθό, ΕΦΥΓΑΝ από την Ελλάδα και ξενιτεύτηκαν πεντακόσιες χιλιάδες άνδρες και γυναίκες και καλλιεργείται από Συστημικά Ρ/Τ και έντυπα ΜΜΕ (Μέσα Μαζικού Εκμαυλισμού) η ψευδαίσθηση ότι σύντομα θα δούμε «φως στο τέλος του τούνελ» που έχει σαρώσει κάθε έκφραση και έκφανση σε κάθε επίπεδο του ψυχό-κοινωνικό-οικονομικού και πολιτικού γίγνεσθαι της Πατρίδας μας και της Υφηλίου, με τον Ρώσο-Ουκρανικό (λένε κάποιοι τον Ρώσο-Νατοϊκό πόλεμο) μάλλον θα αργήσει η «Ανάκαμψη»…

     Συνεχίζονται οι «κοκορομαχίες» εντός Βουλής και σε ραδιοτηλεοπτικά μπαλκόνια και παράθυρα, ακούμε προτροπές τύπου «παραιτήσου» ή τετριμμένες και χιλιοειπωμένες μεγαλοστομίες τύπου «θα φτάσει το μαχαίρι στο κόκαλο» ή ακόμη «θα χυθεί άπλετο φως» και βαρβαρότητες όπως «θα πέσουν κεφάλια», ενώ το «γάντζωμα σε καρέκλες εξουσίας» αγγίζει πρωτόγνωρα επίπεδα στο πολιτικό στερέωμα…

     Αθεράπευτα ρομαντικός «Dum Spiro Spero» (Όσο αναπνέω ελπίζω…)

     Ελπίζω, και παρακαλώ μη με παρεξηγήσετε κ Παπαχελά και φίλοι αναγνώστες, ότι κάποια μέρα θα ξυπνήσει και πάλι στις ψυχές των Πολιτικών, των Μεγαλοεπιχειρηματιών, των Ιδιοκτητών & Στελεχών ΜΜΕ, των Διανοουμένων και άλλων «Παραγόντων» οι δύο κλασικές ελληνικές αξίες το  «Φιλότιμο» και η «Τσίπα»!…

     Εάν συναντιόμουν, πρόσωπο-με πρόσωπο, με τον κ Παπαχελά ή εσάς θα σας παρακαλούσα να μου πείτε: 

 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Μια άλλη ανάγνωση στο «Ουδείς πιο αχάριστος»

 

Της ΡΕΑΣ ΒΙΤΑΛΗ

Το ακούω συχνά. Ή, μάλλον, σε τούτον τον τόπο, μπορεί και να το έχω ακούσει πιο συχνά από κάθε άλλο γνωμικό. «Ουδείς πιο αχάριστος του ευεργετηθέντος». Μάλιστα, πάντα προφέρεται με στόμφο, ώστε να βγει το άχτι ενός πόνου εμβαπτισμένου στην αδικία.  

Δεν υπάρχει άνθρωπος χωρίς μια τέτοια εμπειρία. Αυτό, όμως, που εμένα πάντα με παίδευε είναι το τι κάνεις τα προηγούμενα κεφάλαια μιας σχέσης, αυτά που σε οδήγησαν να θέλεις να «ευεργετήσεις», μέχρι να φτάσεις στο ρετάλι της και να καταφύγεις στο γνωμικό που προανέφερα. 

Δεν είναι ανθυγιεινό να «εξαναγκάζεις» τον εαυτό σου να πετάξει τα ωραία που πέρασες; 

Δεν είναι κρίμα η πίκρα ενός τέλους να χύνεται άτσαλα επάνω σε ένα σωρό γεύσεις που γεύτηκες και να αλλοιώνει όλο το παρελθόν;  

Ξέρετε, οι ευεργετηθέντες είναι συνήθως μεγάλο κομμάτι της ζωής τού κάθε ανθρώπου. Αλλά και η ευεργεσία είναι τέκνο μιας ανάγκης του δωρητή. 

Ποιος μπορεί με ευκολία να ξεχωρίσει ποιος ευεργέτησε ποιον; 

 Εύκολες τις έχετε τις διαχωριστικές γραμμές σε σχέσεις; 

Προχθές, ακούγοντας μια τέτοια ιστορία από έναν φίλο, έπιασα στον αέρα ότι ο μεγαλύτερος πόνος του ήταν ακριβώς αυτός. Οτι έπρεπε, αναγκαστικά έπρεπε, να μουτζουρώσει όλη τη διαδρομή που είχε χαρεί, που είχε ζήσει. 

Βλέποντάς τον και συναισθανόμενη τη βαριά στενοχώρια του, μου ήρθε μια ιδέα

Η ζωή του καθενός μας είναι μια διαδρομή… Ας πούμε μια διαδρομή με τρένο. Με δυο σημεία σταθερά για όλους. Αναχώρηση από έναν σταθμό, άφιξη σε ένα τέρμα. (Για δες! Τώρα μόλις το πρόσεξα. Το δρομολόγιο της ζωής μας είναι το μόνο με αντεστραμμένα τα δυο σταθερά στοιχεία. Από άφιξη καταλήγει σε αναχώρηση). 

Οποτε στη ζωή με ταλαιπώρησαν σχέσεις, αν και μπορούσα μια χαρά να αναμετρήσω τι έδωσα αλλά και τι έλαβα, με χαλούσε η ευκολία των γνωμικών. Δεν μπορούσα, δεν μου πήγαινε η μιζέρια της θυματοποίησης. Αυτή που «δείχνει» τον ευεργέτη, λίγο-πολύ, ως παίγνιο, ως θύμα του ευεργετηθέντος. Βρήκα λοιπόν μια πιο βολική οδό για την ψυχή μου:

ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΝΕΟΚΑΤΣΑΠΛΙΑΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: "Η Νόσος της Πόλεως": Ένα διδακτικό παραμύθι

 

Του Γιώργου Ι. Κωστούλα
gcostoulas@gmail.com

Νομίζω ότι δεν υπάρχει καλύτερη στιγμή, από τις επόμενες μέρες μιας εκλογικής αναμέτρησης, για να θυμηθεί κανείς το πόσο ισχυρός παραμένει ο μύθος περί της "Νόσου της Πόλεως".

Είναι προφανές ότι όλοι οι πολιτικοί αρχηγοί είναι ενήμεροι του μύθου. Και έτσι εξηγείται ότι, επαναληπτικά αντιγράφοντας ο ένας τον άλλον, το πρώτο που παραγγέλλουν στους συνεργάτες τους είναι το περίφημο "σεμνά και ταπεινά", προσπαθώντας να χαλιναγωγήσουν κάθε διάθεσή τους αλαζονείας και υπεροψίας, στοιχεία με τα οποία είναι συνυφασμένη κάθε μορφή εξουσίας.  

Τον μύθο διηγείται ο Πρωταγόρας στον ομώνυμο πλατωνικό διάλογο. Διδακτικότατο το φιλοσοφικό παραμύθι, σας το θυμίζω:

Όταν οι θεοί ολοκλήρωσαν τα καλούπια των δημιουργημάτων τους και ήρθε η ώρα να τα βγάλουν στο φως, ανέθεσαν στον Προμηθέα και τον Επιμηθέα να επιλέξουν και να μοιράσουν, στο κάθε είδος, τις κατάλληλες ιδιότητες και τα απαραίτητα όπλα αμύνης του καθενός.

Πρώτος ο Επιμηθέας ανέλαβε αυτό το έργο. Έτσι, το κάθε πλάσμα απέκτησε το δικό του ισχυρό στοιχείο, που θα του εξασφάλιζε την επιβίωσή του: Άλλο την ταχύτητα, άλλο τον όγκο, άλλο τη δύναμη, άλλο την ευελιξία, άλλο τα φτερά του, άλλο το πυκνό τρίχωμά του, άλλο το σκληρό δέρμα κ.ο.κ.

Όμως, ο Επιμηθέας ξεχάστηκε και διέθεσε όλες τις ευεργετικές ιδιότητες και όλα τα όπλα στα υπόλοιπα ζώα, χωρίς να κρατήσει κάτι για τον άνθρωπο. Τότε, ανέλαβε ο Προμηθέας να κλέψει από τον Ήφαιστο τη φωτιά, την οποία, εν είδει έντεχνης σοφίας, την δώρισε στον άνθρωπο, καθιστώντας τον έτσι το παντοδύναμο δημιούργημα μεταξύ των υπολοίπων εμβίων όντων.

Ωστόσο, ο Δίας, κρίνοντας συνολικά το αποτέλεσμα, διαπίστωσε, ότι καμιά προμηθεϊκή ευεργεσία, καμιά έντεχνη σοφία δεν θα μπορούσε να εξασφαλίσει την αρμονική συμβίωση των ανθρώπων χωρίς δύο στοιχεία, τα οποία εκείνος με τη θεϊκή του σοφία θα κληροδοτούσε στο ανθρώπινο γένος. Ποιά ήταν αυτά; Η Αιδώς και η Δίκη. Δηλαδή, η Ντροπή και η Δικαιοσύνη.  

Η πρώτη, ως η μητέρα του αυτοσεβασμού. Και η δεύτερη, ως η νομική συνέπεια της ντροπής.

Προς τούτο, σύμφωνα με τη διήγηση του Πρωταγόρα, ο Δίας έστειλε τον Ερμή, αυτή τη φορά, να προσφέρει στους κατοίκους των πόλεων τα δυο αυτά στοιχεία, απαραίτητα για τη συνύπαρξη, την ευταξία και την ευτυχία τους. Είχε, βεβαίως, προηγηθεί η πλατωνική διαπίστωση ότι "η πόλις γεννήθηκε για να μπορέσουν να ζήσουν οι άνθρωποι, αλλά συνεχίζει να υπάρχει για να ζήσουν καλά".

Μάλιστα, ο Ολύμπιος πατέρας θεών και ανθρώπων, σε ερώτηση του Ερμή για το πώς θα έπρεπε να μοιράσει τις δυο αυτές αρετές, και αν θα έπρεπε να τις διασπείρει επιλεκτικά, όπως τα άλλα χαρίσματα, ήταν κατηγορηματικός: "Να την μοιράσεις σε όλους αδιακρίτως". Και όχι μόνο αυτό. Συνεχίζοντας επιτάσσει τον Ερμή: "Να θεσπίσεις νόμο εκ μέρους μου, για όποιον δεν μετέχει στην αιδώ και τη δικαιοσύνη να φονεύεται ως μίασμα, ως νόσος της πόλεως": "Και νόμον γε θες παρ’ εμού τον μη δυνάμενον αιδούς και δίκης μετέχειν, κτείνειν ως νόσον της πόλεως".

Εξ ου, και το πανανθρώπινο ορμέμφυτο αίσθημα δικαίου, παραμένει πάντοτε κορυφαίο σε κάθε ανθρώπινη κοινωνία και πάντοτε απαιτεί τη δικαίωσή του. Ας θυμηθούμε και τον  Θουκυδίδη: "Το λαό δεν τον ενοχλεί το επιβεβλημένο, αλλά το άδικο".

Και κάπου εδώ τελειώνει το παραμύθι

Η πραγματικότητα, και ειδικότερα η ελληνική, δυστυχώς, μας προσγειώνει. Μια πραγματικότητα, όπου συνυπάρχουν, εν είδει διπόλου, αφενός ο πολιτισμός και η ηθική της ντροπής και αφετέρου ο πολιτισμός και ηθική της ενοχής και της ευθύνης. 

Στην πρώτη περίπτωση εκείνο που ενδιαφέρει περισσότερο είναι η άποψη των άλλων για το άτομό μας και η συμμόρφωσή μας μ’ αυτήν. Κάτι που, βεβαιως, δεν είναι άλλο από μια νόθα ντροπή

Στη δεύτερη περίπτωση, αντιθέτως, κριτήριο των πράξεών μας δεν είναι η γνώμη των άλλων, αλλά οι βαθύτερες προσωπικές πεποιθήσεις μας. Δηλαδή η πραγματική ντροπή.

Ανέκαθεν, η ελληνική κοινωνία συμμεριζόταν τον πολιτισμό και την ηθική της ντροπής, μάλλον, παρά τον πολιτισμό και την ηθική της ενοχής και της ευθύνης.  

Για εμάς τους Έλληνες μετράει περισσότερο...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Να ζει κανείς ή να μη ζει

 



 

Του ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Η υπόθεση του κ. Πνευματικού μάς υπενθύμισε για μια ακόμη φορά πόσο μακριά βρίσκεται το μήκος κύματος της πολιτικής από το πραγματικό αίσθημα της κοινωνίας. Δεν μπορεί να μιλάς για τον καρκίνο με την ίδια άνεση της αυθεντίας που αραδιάζεις τους αφηρημένους αριθμούς για την ανάπτυξη.  

Ο καρκίνος είναι βίωμα, ένα από τα σκληρότερα που σου επιφυλάσσει η ζωή. Πολλοί τον ξεπερνούν. Αλλοι πάλι υποκύπτουν στην αμείλικτη δύναμή του

Ο κ. Πνευματικός έκανε ένα λάθος. Ωραία, διόλου ωραία δηλαδή, αλλά ήταν λάθος. Του στοίχισε μια βουλευτική έδρα στην Εύβοια. Και ο ΣΥΡΙΖΑ διέκρινε την προσπάθεια υπονόμευσης του ΕΣΥ από τη Ν.Δ. με στόχο την ιδιωτικοποίηση της υγείας. Για μια ακόμη φορά δεν κατάλαβε τίποτε. 

 Κι αυτό που δεν κατάλαβαν, και οι μεν και οι δε, είναι ο πόνος και ο τρόμος των ασθενών με καρκίνο.  

Ας έκαναν τον κόπο να διαβάσουν τουλάχιστον την οργισμένη ανακοίνωση της Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου. 

Μη φοβάστε. Δεν είναι συνδικαλιστές. Ξεχωρίζω τη φράση: «ανάπτυξη δομών ανακουφιστικής φροντίδας με στόχο την εξασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης μέχρι το τέλος». Μιλάμε για ασθενείς σε τελευταίο στάδιο. Και η απόφαση που πρέπει να πάρουν ο ιατρός και οι οικείοι, ακόμη και οι ίδιοι, είναι ως ποιο σημείο λειτουργεί η ανακουφιστική φροντίδα και τι σημαίνει αξιοπρεπής διαβίωση. Το οικονομικό κόστος είναι η τελευταία παράμετρος. Ολοι έχουμε κάποιον γνωστό που ξεπουλήθηκε για κάποιον δικό του.  

Ας μην ξεχνάμε ότι μέχρι πριν από μερικά χρόνια, ακόμη και η λέξη «καρκίνος» ήταν ταμπού. Τον έλεγαν «επάρατο», για να τον εξορκίσουν.

Διάβασα στην ιστοσελίδα του Daily Health συνέντευξη του κ. Μιχάλη Νικολάου, ογκολόγου στον «Αγιο Σάββα». Μιλάει για το σύστημα της «οίκοθεν νοσηλείας». Αυτή ισχύει με υπουργική απόφαση από την 1η Ιουνίου και αφορά ασθενείς οι οποίοι γλιτώνουν την ταλαιπωρία και την «ταπείνωση» της επίσκεψης στο νοσοκομείο, αφού η θεραπεία θα χορηγείται στο σπίτι τους.  

Ακούσατε τίποτε γι’ αυτό; 

Οχι βέβαια, διότι δεν συνεισφέρει στο αλατοπίπερο του κανιβαλισμού της δημόσιας ζωής. 

Κι όμως, για έναν ασθενή στο τελευταίο στάδιο είναι πολύ σημαντικότερο από την αφελή δήλωση του κ. Πνευματικού.  

Σε συνέδριο της Εταιρείας Ογκολόγων Παθολόγων Ελλάδας, πριν μερικούς μήνες ο Αλέξανδρος Νεχαμάς έθεσε το εξής ερώτημα: «Οσοι από εσάς πιστεύετε στη μετά θάνατον ζωή γιατί προσπαθείτε να παρατείνετε την επίγεια ζωή των ασθενών σας;». 

Οι απαντήσεις είναι πολλές. Ομως...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Πού τραβιέται η γραμμή;

 Του ΚΩΣΤΑ ΓΙΑΝΝΑΚΙΔΗ

H μητέρα μου, παραδομένη στον μεταστατικό καρκίνο, έσβησε στο σπίτι, μέσα στις αγκαλιές μας. Βασανίστηκε. Πόνεσε
. Ωστόσο οι γιατροί μας είπαν ότι δεν υπάρχει λόγος να μεταφερθεί στο νοσοκομείο, η ταλαιπωρία θα ήταν μεγαλύτερη. Χορηγήθηκε υποστηρικτική αγωγή από το Ιατρείο Πόνου.  

Αυτό συμβαίνει με πάρα πολλούς ανθρώπους στο τελικό στάδιο. Το νοσοκομείο δεν τους δέχεται ή, αν νοσηλεύονται, τους στέλνει να πεθάνουν στο σπίτι, αρκεί, βέβαια, να διατηρούν επαφή με το περιβάλλον. Από την άλλη, έχω ζήσει καταστάσεις με ανθρώπους που απείχαν μόλις λίγες ώρες από τον θάνατο και στο νοσοκομείο τους έπαιρναν την πίεση, μετρούσαν το σάκχαρο και τους άλλαζαν τον ορό. Οταν ρώτησα για ποιο λόγο συμβαίνει αυτό, μου απάντησαν ότι έτσι προβλέπεται από το πρωτόκολλο. Ο γιατρός οφείλει να κάνει τα πάντα για να σε κρατήσει στη ζωή ακόμα και αν εσύ δεν το αντέχεις.  

Υπάρχουν άνθρωποι που αναζητούν τη λύτρωση, αλλά οι γιατροί αρνούνται να τη προσφέρουν καθώς δεν το επιτρέπουν οι νόμοι και η δεοντολογία. 

Ο γιατρός Σπύρος Πνευματικός υποχρεώθηκε να αποσυρθεί από την προεκλογική κούρσα της ΝΔ, παρά τη συγγνώμη που έσπευσε να ζητήσει. Ο λόγος είναι μία κυνική δήλωση για τα έξοδα που απαιτεί η διατήρηση στη ζωή καρκινοπαθών σε τελικό στάδιο. «Ενας καρκινοπαθής τελικού σταδίου δεν θα τα καταφέρει, δεν έχει καλή πρόγνωση, πρέπει κάποια στιγμή να τραβήξουμε μία γραμμή. Γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να αντεπεξέλθουμε στα έξοδα για την αντιμετώπιση ορισμένων ανθρώπων».  

Ας πούμε ότι το συζητάμε. Πού ακριβώς θα τραβηχτεί αυτή η γραμμή; 

Διότι, όπως όλοι ξέρουμε, υπάρχουν μορφές καρκίνου που αντιστοιχούν σε αμετάκλητη θανατική καταδίκη. Οι γιατροί γνωρίζουν, με τη διάγνωση, πόσος χρόνος σου μένει. Και συνήθως πέφτουν μέσα με ακρίβεια. Τραβιέται εδώ καμιά γραμμή; 

 Οχι βέβαια. Διότι ακόμα και μερικές εβδομάδες ποιοτικής ζωής, όταν είναι και οι τελευταίες σου, δεν αποτιμώνται οικονομικά. Ας κοστίζουν όλα τα λεφτά του κόσμου. 

Ενας από τους λόγους που έχουμε κοινωνικό κράτος είναι αυτός. Να κερδίσεις λίγη ζωή στον προθάλαμο του θανάτου

Οπως μου εξηγεί ένας πολύ γνωστός νοσοκομειακός γιατρός, τη γραμμή τη θέτει ή ίδια η ζωή ή ο θάνατος. Και τότε, πράγματι, οι γιατροί κρίνουν αν θα χορηγήσουν ή όχι μία ακριβή θεραπεία που δεν θα προσφέρει απολύτως τίποτα, ούτε μία μέρα ζωής. Και πολύ συχνά, σχεδόν σε όλες τις περιπτώσεις, επιλέγουν να μην τη χορηγήσουν. Οχι πάντα. Οπως μου αφηγείται ο γιατρός: «Είχα έναν ασθενή σε τελικό στάδιο καρκίνου. Η λογική έδειχνε ότι η θεραπεία θα ήταν μάταιη, δεν θα του προσέφερε τίποτα. Ομως πήρα την απόφαση να του τη χορηγήσω. Κέρδισε τρεις μήνες ζωής που τους πέρασε στο εξοχικό του παρέα με τα εγγόνια του…» Οσο και αν κόστισε η θεραπεία, το αποτέλεσμά της ήταν ανεκτίμητης αξίας.  

Το ερώτημα είναι...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ : Η κόκκινη γραμμή του κ. Πνευματικού


Toυ ΤΑΚΗ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ο κ. Πνευµατικός έκανε μια άστοχη δήλωση, διότι ενέπλεξε ένα ζήτημα ιατρικής ηθικής στο πολιτικό Circus Maximus.  

Είπε την άποψή του ως πολιτικός, με αποτέλεσμα να επιτρέψει στην κ. Λινού να αποκαλύψει την «κρυφή ατζέντα» της Ν.Δ. για την υγεία. Ναι, είναι η ίδια κ. Λινού η οποία υποστήριζε, όταν η πανδημία θέριζε τον πληθυσμό, ότι ο ιός δεν μεταδίδεται με τη θεία κοινωνία. 

 Κάποιος άλλος συνάδελφός τους είπε ότι ο Ιπποκράτης αναφέρει ρητώς στον όρκο του ότι ο ιατρός οφείλει να κάνει ό,τι μπορεί για να παρατείνει τη ζωή του ασθενούς. Ναι, όντως το λέει ο Ιπποκράτης. Οπως απαγορεύει και τις αμβλώσεις. Απ’ ό,τι ξέρω, οι αμβλώσεις είναι νόμιμες στη χώρα μας, και ευτυχώς.  

Συμπέρασμα: Η επίκληση του όρκου του Ιπποκράτη, που γράφτηκε τον 5ο π.Χ. αιώνα, δεν μπορεί να κατευθύνει την άσκηση της σύγχρονης ιατρικής. Απλώς εντυπωσιάζει.  

Η αστοχία, όμως, της δήλωσης του κ. Πνευματικού δεν περιορίζεται στη σύγχυση των δύο ιδιοτήτων του. Είναι η αναγωγή ενός ζητήματος με πολλαπλές ηθικές διαστάσεις στην οικονομική του πτυχή. Ηθικές διαστάσεις που αγγίζουν την ίδια την ουσία της ιατρικής τέχνης. 

 Είναι στόχος της η παράταση της ζωής με όποιο κόστος και αν αυτό συνεπάγεται; 

Και μιλάω για το ηθικό κόστος, την κατάρρευση του σώματος που αγγίζει όχι μόνον τον ίδιο αλλά και τους οικείους του, για το κόστος σε πόνο, αφού ο ογκολογικός ασθενής στο τελευταίο στάδιο υποφέρει κατ’ ανάγκην. Ο ιατρός το μόνο που μπορεί να κάνει είναι να προσπαθεί να τον ανακουφίσει, περιμένοντας πότε θα έρθει ο θάνατος για να τον λυτρώσει. Τελευταίο, και όχι αμελητέο, είναι και το οικονομικό κόστος.

Η ιατρική δεν μπορεί να νικήσει τον θάνατο. Ας το αφήσουμε αυτό για τη θρησκευτική πίστη. 

Η ιατρική είναι τέχνη της ζωής. Ο ιατρός παλεύει για να την κάνει βιώσιμη, να σώσει την αξιοπρέπειά της και να λυτρώσει τον ασθενή από τον πόνο. Εξ ου και το άτοπον της δήλωσης του κ. Πνευματικού. Περιόρισε το ηθικό μέγεθος του ζητήματος στην οικονομική του διάσταση.  

Το ερώτημα δεν είναι αν «συμφέρει» οικονομικά η παράταση ζωής ενός ασθενούς που είναι καταδικασμένος να υποφέρει πριν πεθάνει. Επειδή το έχω ζήσει προσωπικά, μπορώ να μπω στη θέση όσων έχουν βρεθεί στη θέση να πάρουν την απόφαση. Δεν μπορώ να μπω στη θέση του γιατρού που θα την υλοποιήσει.  

Ναι, υπάρχει μια κόκκινη γραμμή για την ιατρική τέχνη. Είναι η στιγμή που ο ιατρός αντιλαμβάνεται ότι τα μέσα που διαθέτει δεν μπορούν να αποτρέψουν το μοιραίο. Εκεί που ο ιατρός αντιλαμβάνεται τα όριά του. Είναι άτοπο να περιορίζεις το ηθικό κόστος σε λογιστικό. 

Πάντως, είναι...

 

ΑΝΘΡΩΠΟΣ - ΥΓΕΙΑ - ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Ο Μητσοτάκης, ο Πνευματικός και το κοινό αίσθημα

 


Της ΜΑΤΙΝΑΣ ΔΕΛΗ

Το έχω ζήσει πρόσφατα με τον πατέρα μου. Σε δημόσιο νοσοκομείο. Το ξέρω ότι δυστυχώς δεν είναι πρωτοτυπία αυτό που λέω. Ο καρκίνος είναι μια σκληρή πραγματικότητα για πολλές οικογένειες. Οταν οι ρόλοι αντιστρέφονται και το παιδί φροντίζει τον γονιό για τις πρωταρχικές του ανάγκες, εσύ, το παιδί, νιώθεις να περνάς σε μια άλλη διάσταση. Γίνεσαι κάτι σαν πληγωμένο σκυλί που προστατεύει και δαγκώνει, οργισμένο για την κοινή μας μοίρα.  

Ξεκάθαρες κουβέντες: Οι οικογένειες της μεσαίας τάξης και των λαϊκών στρωμάτων δεν μπορούν να αντέξουν το κόστος ενός σοβαρού καρκίνου σε ιδιωτικό νοσοκομείο. Το μόνο αποκούμπι τους είναι το ΕΣΥ.  

Υπάρχουν γονείς που λένε στον ογκολόγο τους «μη με βάλεις ιδιωτικό, θέλω να αφήσω κάτι στα παιδιά μου». Ετσι ήταν και ο δικός μου πατέρας. Εφυγε με όλους μας δίπλα του, με γιατρούς και νοσηλευτές που τον φρόντισαν με τρυφερότητα και σεβασμό μέχρι την τελευταία στιγμή. Σε δίκλινα και τρίκλινα δωμάτια με φθαρμένα καθίσματα και καμιά φορά με διπλωμένες κουβέρτες για μαξιλάρι, γιατί είχαν τελειώσει. Αλλά με τα πιο σύγχρονα φάρμακα και με την ασφάλεια που σου εμπνέει η σοβαρότητα και η υπευθυνότητα: των γιατρών αλλά και των νοσηλευτών που θα κάνουν τη δουλειά τους όλη τη νύχτα. 

Ακουσα στο αυτοκίνητο τη δήλωση του γιατρού και υποψήφιου βουλευτή Σπύρου Πνευματικού. Είπε: «Ενας καρκινοπαθής τελικού σταδίου δεν είναι υποχρεωτικό… δεν θα τα καταφέρει, δεν έχει καλή πρόγνωση, πρέπει κάποια στιγμή να τραβήξουμε μια γραμμή. Γιατί; Γιατί είναι πάρα πολύ δύσκολο να μπορέσουμε να αντεπεξέλθουμε στα έξοδα που χρειάζονται για την αντιμετώπιση των συνανθρώπων».  

Κάποιες στιγμές νιώθεις έναν κόμπο να ανεβαίνει και να σου πνίγει τον λαιμό. Ναι, είναι ένας ορθοπεδικός γιατρός που κατέβηκε στην πολιτική. Εχει σπουδάσει και έχει δουλέψει επί χρόνια στη Αμερική. Δεν το πετυχαίνεις αυτό αν δεν είσαι άξιος. Γνωρίζει καλά την καθημερινότητα των δημόσιων νοσοκομείων. Ακόμα κι εμείς, οι απέξω, ξέρουμε ότι στον «πόλεμο» μιας εφημερίας οι γιατροί καλούνται να λάβουν δύσκολες αποφάσεις. Οχι μόνο στην Ελλάδα. Αλλο όμως αυτό, κι άλλο να λες ότι θα τραβήξουμε μια γραμμή για εκείνον που πεθαίνει για… οικονομικούς λόγους! Ως πρόταση πολιτικής! Για εκείνον που δεν μπορεί να στραφεί πουθενά αλλού παρά μόνο στη δημόσια Υγεία. Και να το λες όταν ο αρχηγός του κόμματος που σε φιλοξενεί επισκέπτεται τον Αγιο Σάββα και τις προηγούμενες μέρες έχουν χάσει τη ζωή τους άνθρωποι πριν εμφανιστούν οι ήρωες -ναι, ήρωες- του ΕΚΑΒ. 

Δεν νοείται να λες τέτοια πράγματα τη στιγμή που η προτεραιότητα (της κοινωνίας, όχι μόνο του κόμματός σου) είναι να βελτιωθεί ένα «σπασμένο» σύστημα με άξιους όμως ανθρώπους.  

Εψαξα στα γρήγορα: Εχει ξανασυμβεί. 

Στη Γαλλία ο σύμβουλος του Μιτεράν, Ζακ Αταλί, δεν μίλησε προφανώς για ευθανασία των ηλικιωμένων (αυτό είναι ένα διάσημο fake news) είχε πει όμως πως «το κύριο πρόβλημα στο μέλλον θα είναι ό υπερπληθυσμός (…) Θα μπορούσε να μας βολέψει μία πανδημία πού θα σκοτώσει τους γέρους και τους αρρώστους». 

Στην Ελλάδα ο Τσίπρας (στη ΔΕΘ του 2018) και ο Τσακαλώτος μας είπαν –εμμέσως πλην πολύ σαφώς– ότι δεν κινδυνεύει το Ασφαλιστικό γιατί οι μεγάλοι σε ηλικία συνταξιούχοι θα πεθάνουν. Ως υπουργός Οικονομικών ο κ. Τσακαλώτος δήλωσε αμέσως μετά τη ΔΕΘ -σε Roadshow στο Λονδίνο (εδώ)- για μια συγκεκριμένη κατηγορία συνταξιούχων: «Δεν υπάρχει λεπτός τρόπος για να το πω, αλλά αυτοί οι άνθρωποι θα εγκαταλείψουν με φυσικό τρόπο το σύστημα γιατί είναι οι μεγάλοι (σε ηλικία) συνταξιούχοι. Εχω προσπαθήσει να σκεφτώ έναν ευφημισμό για να το πω αλλά βασικά θα βγουν από το σύστημα. Μέχρι το 2030, το 2040 δεν θα είναι εκεί».  

Κάποιες συμπεριφορές –γιατί η δημόσια δήλωση είναι συμπεριφορά– παρότι επιφανειακά μπορεί να δείχνουν ορθολογικές χτυπούν μια χορδή. Και ο ήχος από το χτύπημα...