Τον Σεπτέμβριο θα γίνει σύμφωνα με τις εξαγγελίες του Υπουργού Παιδείας η διαγραφή περίπου 180,000 «αιώνιων» φοιτητών, δηλαδή αυτών που έχουν συμπληρώσει τα εξάμηνα σπουδών συν 4 ακόμα εξάμηνα. Κάποιοι από τους αναγνώστες θα πουν «επιτέλους» που μπαίνει τέλος σε αυτήν την ελληνική πρωτοτυπία και κάποιοι θα επαναστατήσουν εναντίον του μέτρου. Η αλήθεια είναι ότι αν το δει κάποιος το μέτρο μακροσκοπικά, δύσκολα θα φέρει αντιρρήσεις, αν πάρει όμως το μικροσκόπιο και δει κάποιες μεμονωμένες περιπτώσεις θα πει «μήπως εδώ μπορούμε να κάνουμε κάτι;».
Ίσως ναι, για κάποια μεταβατική περίοδο (και ήδη έχουν ληφθεί κάποια μεταβατικά μέτρα όπως οι διπλές εξεταστικές περίοδοι).
Ο λόγος που γίνεται ουσιαστικά το ξεκαθάρισμα των μητρώων των φοιτητών δεν είναι οικονομικός. Οι «λιμνάζοντες» φοιτητές δεν κοστίζουν, καθότι ούτε επιπλέον βιβλία παίρνουν, ούτε πάσο και συνήθως δεν συμμετέχουν στην παρακολούθηση μαθημάτων κι εργαστηρίων. Το μόνο οικονομικό κόστος είναι οι επιπλέον σελίδες και το μελάνι που τυπώνονται στις διάφορες καταστάσεις της γραμματείας.
Γιατί λοιπόν να διαγραφούν αφού ουσιαστικά δεν κοστίζουν;
Πιστεύω ότι το πραγματικό κόστος των «αιώνιων» φοιτητών είναι άυλο.
Είναι ουσιαστικά η καλλιέργεια μιας νοοτροπίας ότι κάποτε όλοι θα «βγούμε», όλοι θα πάρουμε το «χαρτί».
Αυτό οδηγεί σε μια χαλάρωση και σε μια λογική της ήσσονος προσπάθειας και αναπόφευκτα στην απώλεια της στοχοπροσήλωσης κατά τη διάρκεια των σπουδών. Από την εμπειρία μας ξέρουμε όλοι ότι σε οτιδήποτε κι αν κάνουμε, όταν δεν υπάρχουν δεσμευτικά χρονοδιαγράμματα το αποτέλεσμα τελικά εκφυλίζεται. Το ίδιο συμβαίνει και με τις σπουδές. Η απόκτηση του «χαρτιού» θα έρθει τελικά βρέξει-χιονίσει, ανεξάρτητα από το τι τελικά αυτό το «χαρτί» θα αντιπροσωπεύει.
Επίσης, ένα άλλο πρόβλημα που υπάρχει με τους λιμνάζοντες φοιτητές είναι ότι νοθεύουν τη μέτρηση των βασικών μεγεθών σε ένα πανεπιστήμιο. Για να βελτιώσεις κάτι πρέπει πρώτα να το μετρήσεις. Και πώς θα μετρήσεις την απόδοση των πανεπιστημίων όταν δεν ξέρεις ουσιαστικά πόσοι είναι οι ενεργοί φοιτητές του;
Αυτό ίσως εξυπηρετεί τα πανεπιστήμια, να εμφανίζουν δηλαδή περισσότερους φοιτητές απ’ όσους πραγματικά εκπαιδεύουν, ως άμυνα απέναντι στις πρωτοφανείς περικοπές από την Πολιτεία τα τελευταία χρόνια. Δεν εξυπηρετεί όμως την πραγματική αξιολόγηση των δομών και τον σωστό καταμερισμό των πόρων, καθότι υπάρχουν κάποια πανεπιστήμια με ελάχιστους και άλλα με πολλούς «αιώνιους» φοιτητές.
Περνώντας στην ανθρωπογεωγραφία των «αιώνιων» φοιτητών, από τη δική μου εμπειρία θεωρώ ότι υπάρχουν τρεις κατηγορίες:
