ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Υπερηφάνια και αξιοπρέπεια όπως την ξέρω εγώ

Γράφει ο  Περικής Γκόγκας 

Αναπληρωτής Καθηγητής Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών Τμήμα Διεθνών Οικονομικών Σχέσεων και Ανάπτυξης - Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Να σου εξηγήσω λίγο τι είναι ΥΠΕΡΗΦΑΝΕΙΑ, ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑ και ΨΗΛΑ ΤΟ ΚΕΦΑΛΙ γιατί δεν έχεις ιδέα νεοέλληνα:

Ο πατέρας μου εργαζότανε στα χωράφια και τα καπνά από τα 5 του. Ξεκίνησε μόνος του από το χωρίο στα 14 και ήρθε Θεσσαλονίκη για να δουλέψει για ένα καλύτερο μέλλον. Έγινε εργάτης: σε διάφορες δουλειές στην αρχή, οικοδομές, κλπ, τσαγκάρης στην συνέχεια σε μαγαζάκι στους Αμπελόκηπους και μετά εργάτης σε βιομηχανία λιπασμάτων στην Σίνδο. Φόρτωνε σακιά με λιπάσματα των 50 κιλών στα φορτηγά. Από τότε έχει πρόβλημα με την μέση του. Εργατικός, με βάρδιες όλο το 24ωρο, σαββατοκύριακα, αργίες, Χριστούγεννα, Πρωτοχρονιά και Πάσχα ήταν συνήθως εκεί. Μέσα στα χημικά, σε ανθυγιεινές συνθήκες αλλά ποτέ δεν παραπονέθηκε για κούραση. Ποτέ δεν μίλησε άσχημα για την δουλειά του. Αυτή του έδινε την δυνατότητα να κάνει όσα ήθελε και ονειρεύτηκε για αυτόν και την οικογένειά του.

Ήταν δίπλα στην οικογένεια με τα 3 παιδιά χαμογελαστός και έτοιμος να κάνει τα πάντα για να είμαστε ασφαλείς και χαρούμενοι. Δούλευε 16ωρα, Σαββατοκύριακα, όλες τις γιορτές και τις αργίες αγόγγυστα.  

Ποτέ δεν καταλάβαινα πόσο δύσκολη και επικίνδυνη ήταν η δουλειά του μέσα στα χημικά. Έκοψε το δάχτυλό του σε αυτήν και δεν παραπονέθηκε ποτέ. 

Όταν στο λύκειο 2 καλοκαίρια δούλεψα για 1-2 μήνες εκεί για να μαζέψω μερικά χρήματα γιατί δεν ήθελα να ζητάω από τους γονείς μου, κατάλαβα πόσο δύσκολη είναι αυτή η δουλειά και ότι εγώ δεν θα μπορούσα ποτέ να την κάνω. Έτσι στράφηκε το ενδιαφέρον μου περισσότερο στην γνώση και την επιστήμη από αδυναμία και ανικανότητα να κάνω κάτι αντίστοιχο όπως ο πατέρας μου.

Δεν μας έλλειψε ποτέ τίποτα σημαντικό: αγάπη, ενδιαφέρον, προσοχή, φροντίδα.  

Στο σχολείο δεν είχα Timberland παπούτσια και μπλουζάκια Lacoste (πολύ της μόδας τότε) και τα συναφή, αλλά τα πήρα στο πανεπιστήμιο όταν δούλευα ως παιδί για όλες τις δουλειές (κλητήρας) σε εταιρία με κατεψυγμένα ψάρια σε όλη την διάρκεια των σπουδών μου. 

Ο πατέρας μου λοιπόν, μάζεψε χρήματα με πολύ κόπο και πόνο και αγόρασε και ένα μεταχειρισμένο αυτοκίνητο το FIAT 1100 βάζοντας γραμμάτια για να μας πηγαίνει βόλτες για πικνίκ στην Θέρμη και το Πανόραμα, ταβέρνες και διακοπές το καλοκαίρι. Έβαλε πάλι γραμμάτια για να αγοράσει σπίτι. Από ότι κατάλαβα πολλά χρόνια αργότερα, στερήθηκε και αυτός και η μητέρα μου πολλά για να τα καταφέρουν αυτά. Ποτέ δεν διαμαρτυρήθηκε κανένας από τους δύο. Είτε έφευγε ο πατέρας μου στις 5 το πρωί για την δουλειά και τον συναντούσα εγώ στην πολυκατοικία ενώ γυρνούσα από έξοδο, είτε μεσημέρι στη 1, είτε το βράδυ στις 9, ήταν χαμογελαστός, γεμάτος ενέργεια και αποχαιρετούσε την μητέρα μου με ένα φιλί.

Ξεπλήρωσε το δάνειό του για το σπίτι, σπουδάσαμε και τα 3 αδέρφια με εμένα σε Καναδά και Αμερική με ό,τι έξοδα συνεπάγεται αυτό ακόμα και για ένα εισιτήριο τότε που ισοδυναμούσε με 1-2 μισθούς του πατέρα μου.

Συνειδητά ή όχι, μου δίδαξε ο πατέρας μου και η μητέρα μου πολλά πράγματα για την ζωή:  

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Η Γερμανία τετραγωνίζει τον κύκλο

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ. Με φιλικό προς τον αναγνώστη τρόπο εξηγεί την οικονομική στάση της Γερμανίας

Του Περικλή Γκόγκα, 

Επίκουρου καθηγητή Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου Θράκης
pgkogkas@ierd.duth.gr

Οι φοιτητές μου στο μάθημα της μακροοικονομίας ταλαιπωρούνται αρκετά προσπαθώντας να κατανοήσουν και να εμπεδώσουν τις θεωρίες των Κεϊνσιανών, Μονεταριστών και Νεοκλασικών οικονομολόγων. Από τη νέα χρονιά όμως, στις σημειώσεις των μαθημάτων μου θα συμπληρώσω και το Μερκελιανισμό.  

Είναι μια νέα μορφή οικονομικής πολιτικής που συνδυάζει όλα τα καλά χωρίς τα αρνητικά των κλασικών θεωριών: Ανάπτυξη με αρνητικό κόστος δανεισμού, ανταγωνιστικότητα με διολίσθηση της ισοτιμίας χωρίς αύξηση της προσφοράς χρήματος, χωρίς πληθωρισμό ή αύξηση του συστημικού κινδύνου, και διασφάλιση της δεσπόζουσας θέσης στη διεθνή αγορά μέσω προγραμμάτων «διάσωσης».

Η υιοθέτηση του ευρώ ως κοινού νομίσματος για τις συμμετέχουσες στην Ευρωζώνη χώρες χαιρετίστηκε από πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και ανθρώπους των επιχειρήσεων ως ένα πολύ σημαντικό βήμα προς το ιδανικό της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης μέσω δημιουργίας μιας Άριστης Νομισματικής Περιοχής όπως την οραματίστηκε ο Robert A. Mundell.

Το νέο νόμισμα ήταν πολύ πιο επιτυχημένο από ό,τι περίμεναν πολλοί οικονομολόγοι, έχει καταφέρει να γίνει το δεύτερο, μετά το δολάριο, αποθεματικό νόμισμα για τις κεντρικές τράπεζες και περίπου τριάντα χώρες στον κόσμο επέλεξαν να συνδέσουν το νόμισμά τους με το ευρώ.

Το νέο νόμισμα έχει εξαλείψει το συναλλαγματικό κίνδυνο και ελαχιστοποίησε τα συναλλακτικά κόστη μέσα στην Ευρωζώνη, ενισχύοντας το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο και την αποτελεσματική κατανομή κεφαλαίων.

Τελευταία όμως, όλα αυτό το οικοδόμημα δείχνει να κλονίζεται. Η κρίση χρέους που χτύπησε την Ευρωζώνη αντιμετωπίστηκε από μια σαστισμένη και διχασμένη Ευρώπη, με ηγέτες που δύσκολα και με δειλία υψώνουν το ανάστημά τους στις περιστάσεις για να δώσουν γρήγορες και αποτελεσματικές λύσεις όπως επιβάλλει μια κρίση  με εξαίρεση φυσικά την Αγκελα Μέρκελ.

Γιατί όμως η Γερμανία δεν κάνει κάτι για να λύσει το πρόβλημα; Γιατί το πρόβλημα αντιμετωπίζεται όπως στην περίπτωση της Ελλάδας-πειραματόζωο με αυστηρή λιτότητα με τα γνωστά αντίθετα αποτελέσματα; 

Κάθε φοιτητής/τριά μου στη μακροοικονομία μπορεί να σας διαβεβαιώσει ότι τα μέσα που καθορίζει η οικονομική επιστήμη για την αποφυγή ή την αντιμετώπιση μιας κρίσης είναι δύο:

α) Η επεκτατική νομισματική πολιτική, δηλαδή η αύξηση της ποσότητας χρήματος στην οικονομία με αντένδειξη τη σχετική αύξηση του πληθωρισμού.

β) Η επεκτατική δημοσιονομική πολιτική, δηλαδή η αύξηση των κρατικών δαπανών σε επενδύσεις, μισθούς κ.λπ. η οποία αυξάνει τις δανειακές υποχρεώσεις μιας χώρας.

Η συνταγή των δανειστών μας όμως είναι ακριβώς το αντίθετο:

α) Δεν αυξάνεται η ποσότητα χρήματος, καθώς δεν ελέγχουμε εμείς τη νομισματική μας πολιτική αλλά και γιατί ανθίσταται σθεναρά η Γερμανία για να γίνει κάτι τέτοιο συνολικά στην Ε.Ε. λύνοντας πολλά προβλήματα.

β) Εχει επιβληθεί στη χώρα μας μια δραστική μείωση των κρατικών δαπανών κάθε μορφής: επενδύσεις, υγεία, παιδεία, κοινωνικές παροχές, κ.λπ. με αποτέλεσμα τη βαθιά ύφεση που δημιουργεί έναν φαύλο κύκλο.

Γιατί λοιπόν αυτή η πολιτική; Γιατί αποσταθεροποιεί το ευρώ η ίδια η Γερμανία που εμφανίζεται φανατικός υπερασπιστής του; 

Η υιοθέτηση του ευρώ και η θεωρία του προσωρινού σοκ

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του Περικλη Γκογκα

Επίκουρου καθηγητή Οικονομικής Ανάλυσης και Διεθνών Οικονομικών, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

pgkogkas@ierd.duth.gr

Η υιοθέτηση του ευρώ ως κοινού νομίσματος για τις συμμετέχουσες στην Ευρωζώνη χώρες χαιρετίστηκε από πολιτικούς, ακαδημαϊκούς και ανθρώπους των επιχειρήσεων ως ένα πολύ σημαντικό βήμα προς το ιδανικό της ευρωπαϊκής οικονομικής ολοκλήρωσης μέσω της δημιουργίας μιας Αριστης Νομισματικής Περιοχής όπως την οραματίστηκε ο Robert A. Mundell. Το νέο νόμισμα ήταν πολύ πιο επιτυχημένο απ’ ό, τι περίμεναν πολλοί οικονομολόγοι. Στη διεθνή οικονομική πραγματικότητα έχει καταφέρει να γίνει το δεύτερο, μετά το δολάριο, αποθεματικό νόμισμα για τις κεντρικές τράπεζες και περίπου τριάντα χώρες στον κόσμο επέλεξαν να συνδέσουν το νόμισμά τους με το ευρώ. Το νέο νόμισμα έχει εξαλείψει τον συναλλαγματικό κίνδυνο και ελαχιστοποίησε το συναλλακτικό κόστος μέσα στην Ευρωζώνη, ενισχύοντας το ενδοευρωπαϊκό εμπόριο και την αποτελεσματική κατανομή κεφαλαίων.

Οι επιπτώσεις από τη χρήση του νέου νομίσματος δεν ήταν ομοιόμορφη στις χώρες-μέλη.  

Ενα σημαντικό τέτοιο παράδειγμα ήταν η Ελλάδα όπου η υιοθέτηση του ευρώ οδήγησε σε σημαντικές αυξήσεις τιμών, καθώς οι καταναλωτές δεν είχαν καμία σχετική εμπειρία και ελάχιστη πληροφόρηση για τη μετάβαση από τη δραχμή. Αγαθά τα οποία κόστιζαν 100 δραχμές (ή 0,29 ευρώ) με το ευρώ πλέον «στρογγυλοποιήθηκαν» στο 1 ευρώ. Ετσι ουσιαστικά, παρά το ότι η επίσημη ισοτιμία είχε κλειδώσει στις 340,75 δραχμές ανά ευρώ, η μετατροπή στην ελληνική εσωτερική αγορά έγινε με 100 δραχμές στο ευρώ. Αυτό ήταν ισοδύναμο με μια de facto ανεπίσημη ανατίμηση της δραχμής κατά 240%.