ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Θάτσερ, Ρίγκαν, Μιλέι

Αυτό που είπε χθες στο WEF στο Νταβός της Ελβετίας ο Πρόεδρος της Αργεντινής @JMilei είναι όλη η ουσία: Ακούστε τον! pic.twitter.com/lZTy64HZai

— Άδωνις Γεωργιάδης (@AdonisGeorgiadi) January 22, 2026

 

ΠΡΟΣΕΞΤΕ ΤΟ... 

Του Αλέξανδρου Σκούρα

Ο Χαβιέρ Μιλέι έχει κάνει το Νταβός προσωπικό του πεδίο μάχης.

Δεν πάει εκεί για να χαμογελάσει σε φωτογραφίες, ούτε για να ψιθυρίσει ευγενικά γενικότητες σε πάνελ.

Πηγαίνει για να συγκρουστεί με τη θρησκεία του κρατισμού που κυριαρχεί στο πολιτικό mainstream της εποχής. Και, όπως φαίνεται, το κάνει με την άνεση ανθρώπου που δεν είναι απλώς πολιτικός, αλλά καταρτισμένος, μεθοδικός και, κυρίως, αποφασισμένος να εφαρμόσει αυτά που λέει.

Στην ομιλία του, μίλησε σαν άνθρωπος που γνωρίζει ότι η κρίση της Δύσης δεν ξεκινά από τα επιτόκια ή τις τιμές του πετρελαίου, αλλά από τις ιδέες. Περιέγραψε μια παρακμή που, κατά τη δική του ανάγνωση, έρχεται όταν ο πολιτισμός παραιτείται από τα θεμέλιά του και τα ανταλλάσσει με μια ηθικολογία επιδοτήσεων, ρυθμίσεων και συλλογικών δικαιωμάτων χωρίς υποχρεώσεις.

Το ενδιαφέρον δεν είναι αν συμφωνεί κανείς με κάθε πολιτισμικό του πυροτέχνημα. Το ενδιαφέρον είναι ότι, σε μια αίθουσα όπου η γλώσσα συνήθως νανουρίζει, εκείνος επιμένει να μιλά με ορισμούς.

Και εδώ έρχεται το ελληνικό στοιχείο που αξίζει να σταθούμε.

Ο Μιλέι δεν ντύθηκε απλώς με αγγλοσαξονική ρητορική. Επέστρεψε στα θεμέλια, μιλώντας για φιλοσοφία ελληνική, ρωμαϊκό δίκαιο και ιουδαιοχριστιανικές αξίες ως τον κώδικα που έκανε τη Δύση δημιουργική, παραγωγική, ελεύθερη και σπουδαία.

Δεν το είπε για να κολακέψει. Το είπε για να θυμίσει ότι χωρίς μια ηθική της ατομικής ευθύνης, την παράμετρο του φυσικού δικαίου, και το δικαίωμα της ιδιοκτησίας, η οικονομία γίνεται λογιστική απάτη.

Ακόμη πιο καίριο ήταν το κλείσιμο του ματιού στον Ξενοφώντα. Σε μια εποχή όπου οι Ευρωπαίοι τεχνοκράτες μιλούν για «μοντέλα», εκείνος θυμίζει ότι ο πρώτος που έγραψε σοβαρά για αποδοτικότητα, διοίκηση, κίνητρα και ορθολογική οργάνωση του βίου ήταν ένας Αθηναίος στρατιώτης και συγγραφέας. Ο Ξενοφών δεν έγραψε «μακροοικονομία», έγραψε όμως κάτι πιο επικίνδυνο για κάθε κράτος: έγραψε για το πώς ευημερεί ο άνθρωπος όταν αφήνεται να πράξει, να μετρήσει, να ρισκάρει και να κερδίσει.

Αυτή η επιμονή στην ιστορία των ιδεών είναι που τον τοποθετεί καθαρά στην ένδοξη γραμμή πολιτικών ηγετών που ήταν παράλληλα και ιδεολογικοί σταυροφόροι, όπως η Θάτσερ και ο Ρήγκαν. Η παρομοίωση δεν γίνεται ως στυλιστική αναφορά, αλλά ως πολιτική μέθοδος.

Πρώτα λες την αλήθεια για το κράτος, ότι δεν «δίνει», αλλά παίρνει.

Μετά κόβεις το κράτος και τα πλοκάμια του.

Μετά αντέχεις την υστερία.

Και τέλος κερδίζεις χρόνο για να δουλέψει και να πλουτίσει η κοινωνία.

Ο Μιλέι έχει, σε αντίθεση με πολλούς «φιλελεύθερους» της ηπείρου και της χώρας μας, την αρετή της συνέπειας: δεν χρησιμοποιεί την αγορά ως διακόσμηση, αλλά ως πυρήνα.

Γι’ αυτό και οι Έλληνες φιλελεύθεροι οφείλουν να τον μελετήσουν. Όχι επειδή η Αργεντινή είναι η Ελλάδα, δεν είναι. Αλλά επειδή το δικό μας πρόβλημα είναι πνευματικό πριν γίνει δημοσιονομικό.

Εδώ ο φιλελευθερισμός συχνά ζητά συγγνώμη που υπάρχει. Κάνει ένα βήμα προς την ελευθερία και δύο προς τη σοσιαλδημοκρατία, για να μη θυμώσει το πάνελ. Μιλά για «μεταρρυθμίσεις», αλλά τρέμει τη λέξη «περιορισμός του κράτους». Θέλει ανταγωνισμό, αλλά με επιτροπές. Θέλει ανάπτυξη, αλλά με άδειες.

Ο Μιλέι έκλεισε τον κύκλο της ομιλίας του με μια φράση που έμοιαζε με βλάσφημη τελετουργία για τους επαγγελματίες του κυνισμού: «ο Μακιαβέλι είναι νεκρός, ας τον θάψουμε».

Την είπε στην αρχή και την επανέλαβε στο τέλος, όχι για να αποκηρύξει τη σκληρότητα της πολιτικής, αλλά για να αποκηρύξει το άλλοθί της. Γιατί ο μακιαβελικός μύθος έχει γίνει το καταφύγιο όσων βαφτίζουν την αρπαγή “ρεαλισμό” και την αναποτελεσματικότητα «ευαισθησία».

Ο Μιλέι έκανε το αντίθετο: υποστήριξε ότι ο καπιταλισμός και οι αρετές μιας ελεύθερης κοινωνίας δεν συγκρούονται με την αποτελεσματικότητα και την αποδοτικότητα. Είναι η προϋπόθεσή τους. Και, ακόμη πιο αιχμηρά, είναι ηθικά ανώτεροι από κάθε σύστημα που χρειάζεται εξαναγκασμό για να «δουλέψει».

Η ελευθερία δεν είναι πολυτέλεια που την πληρώνεις με χάος.

Είναι …

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Eυτυχώς υπάρχουν και ηγέτες που δεν φοβούνται να αποδομήσουν τις θεωρίες των κηφήνων της Αριστεράς και του Σοσιαλισμού

Simple as that… pic.twitter.com/jEzdCXAWUg

— Ιωσήφ Φουσέ (@JosephFouce) December 30, 2024

 

ΔΙΕΘΝΕΙΣ ΗΛΙΘΙΟΙ - ΔΥΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΩΣ ΟΡΘΑ ΛΟΒΟΤΟΜΗΜΕΝΗ ΑΡΙΣΤΕΡΟΠΛΗΚΤΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ: Οι ψωνισμένοι κρατιστές τον έχουν για παρανοϊκό αλλά τους έβαλε στη θέση τους - Πόσο εφικτά είναι τα όσα ανέφερε στο Νταβός ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής που αυτοπροσδιορίζεται ως αναρχοκαπιταλιστής;

 

Toυ ΑΘΑΝΑΣΙΟΥ ΠΑΠΑΝΔΡΟΠΟΥΛΟΥ

Ο γνωστός φιλελεύθερος οικονομολόγος Παναγιώτης Ευαγγελόπουλος, αναπληρωτής κοσμήτορας της Σχολής Οικονομίας και Τεχνολογίας του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου, χαρακτήρισε επική την ομιλία του νέου προέδρου της Αργεντινής, Χαβιέρ Μιλέι, στο Νταβός της Ελβετίας, στο πλαίσιο της ετήσιας συνάντησης του Παγκόσμιου Φόρουμ. Και ως τέτοια την προώθησε διαδικτυακά, για να γίνει γνωστή σε ανθρώπους που ενδιαφέρονται για την οικονομία και τις παγκόσμιες εξελίξεις στον χώρο της.

Ιδιαίτερα δε όταν είναι γνωστό ότι ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής, εξελέγη δηλώνοντας απερίφραστα προς τους ψηφοφόρους της χώρας του ότι είναι αναρχοκαπιταλιστής. Από μόνο του αυτό το γεγονός είναι συγκλονιστικό για χώρα της Λατινικής Αμερικής, μια περιοχή στην οποία ο ολοκληρωτικός κρατισμός δεξιάς και αριστεράς συμβαδίζει με την ασυδοσία και τη διαφθορά του οργανωμένου εγκλήματος και του συναφούς με αυτό εμπορίου ναρκωτικών.

Στο πλαίσιο αυτό, η μεταπολεμική Αργεντινή, από 10η πλουσιότερη χώρα τον κόσμο στη δεκαετία του 1930, άρχισε να γνωρίζει αλλοπρόσαλλες και βαθύτατα λαϊκιστικές οικονομικές πολιτικές, αρχής γενομένης από τον στρατηγό Χουάν Περόν και τη σύζυγό του Εβίτα το 1946. Σήμερα, λοιπόν, η Αργεντινή με τον τριψήφιο πληθωρισμό (142%), την αυξανόμενη φτώχεια και την έλλειψη συναλλαγματικών αποθεμάτων, αποτελεί ζωντανό παράδειγμα προς αποφυγήν για άλλες οικονομίες.

Μπροστά σ’ αυτή την κατάσταση, ο Χαβιέρ Μιλέι, μιλώντας στη γνωστή συνάντηση του World Forum στο Νταβός, ναι μεν τόνισε το μέγεθος των προβλημάτων της χώρας του, υπογράμμισε όμως ότι παρόμοια προβλήματα σε λίγο θα γνωρίσουν και αναπτυγμένες δυτικές χώρες, οι οποίες από την εκδήλωση της πανδημίας Covid 19και μετά, συνεχώς ενδίδουν στον επελαύνοντα διεθνή κρατισμό και φθείρονται από την διαβρωτική πνευματική του κυριαρχία στα μέσα μαζικής επικοινωνίας και στα διάφορα κοινωνικά δίκτυα.

«Σήμερα, είπε ο νέος πρόεδρος της Αργεντινής, βρίσκομαι εδώ για να σας πω ότι ο δυτικός κόσμος βρίσκεται σε κίνδυνο και κινδυνεύει επειδή εκείνοι που υποτίθεται ότι υπερασπίζονται τις αξίες της Δύσης έχουν συνδιαλλαγεί με ένα όραμα για τον κόσμο που οδηγεί αναπόφευκτα στον σοσιαλισμό και συνεπώς στη φτώχεια […] Δυστυχώς, τις τελευταίες δεκαετίες, παρακινούμενοι από κάποια καλοπροαίρετα άτομα που θέλουν να βοηθήσουν τους άλλους και από άλλα που παρακινούνται από την επιθυμία να ανήκουν σε μια προνομιούχα τάξη, οι βασικοί ηγέτες του δυτικού κόσμου εγκατέλειψαν το μοντέλο της ελευθερίας για ποικίλες εκδοχές αυτού που ονομάζουμε κολεκτιβισμό. […] Είμαστε εδώ για να σας πούμε ότι τα κολεκτιβιστικά πειράματα δεν είναι ποτέ η λύση στα προβλήματα που ταλανίζουν τους πολίτες του κόσμου, αλλά αντίθετα, είναι η βασική τους αιτία».

Και συνέχισε λέγοντας:

«Το πρόβλημα με τους νεοκλασικούς (οικονομολόγους) είναι ότι το μοντέλο που τόσο αγαπούν, δεν ταιριάζει με την πραγματικότητα, οπότε αποδίδουν τα δικά τους λάθη στην υποτιθέμενη αποτυχία της αγοράς, αντί να αναθεωρήσουν τις παραδοχές του μοντέλου τους. […] Με το πρόσχημα της υποτιθέμενης αποτυχίας της αγοράς, εισάγονται κανονισμοί, οι οποίοι το μόνο που κάνουν είναι να δημιουργούν στρεβλώσεις στο σύστημα τιμών, εμποδίζοντας τον οικονομικό υπολογισμό, και επομένως, εμποδίζουν επίσης την αποταμίευση, τις επενδύσεις και την ανάπτυξη. Δυστυχώς , το άτοπο αυτής της θεωρητικής «αποτυχίας» δεν το καταλαβαίνουν ούτε υποτιθέμενοι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι. Δεν συνειδητοποιούν οι τελευταίοι ότι ο κρατισμός, που είναι μια αφορμή ολοκληρωτικής εξουσίας, στη σημερινή ανατρεπτική τεχνολογικά συγκυρία, προσπαθεί να καταστήσει και να εξουδετερώσει τα μυαλά των πολιτών. Με τον τρόπο αυτόν κρύβει και συσκοτίζει τις πραγματικές προθέσεις του.[…]

Τα σημερινά κράτη δεν χρειάζεται να ελέγχουν άμεσα τα μέσα παραγωγής για να ελέγχουν κάθε πτυχή της ζωής των ατόμων. Με εργαλεία όπως η εκτύπωση χρήματος, το χρέος, οι επιδοτήσεις, ο έλεγχος του επιτοκίου, ο έλεγχος των τιμών και οι κανονισμοί για τη διόρθωση των λεγόμενων αποτυχιών της αγοράς, μπορούν να ελέγχουν τις ζωές και τις τύχες εκατομμυρίων ατόμων. […]Λένε ότι ο καπιταλισμός είναι κακός επειδή είναι ατομικιστικός και ότι ο κολεκτιβισμός είναι καλός επειδή είναι αλτρουιστικός, φυσικά με τα χρήματα των άλλων. […] Όσοι προωθούν την ‘’κοινωνική’’ δικαιοσύνη, υποστηρίζουν την ιδέα ότι ολόκληρη η οικονομία είναι μια πίτα που μπορεί να μοιραστεί με καλύτερους τρόπους, αλλά αυτή η πίτα δεν είναι ένα σταθερό δεδομένο, είναι πλούτος που παράγεται σε αυτό που ο Israel Kirzner για παράδειγμα αποκαλεί Διαδικασία Ανακάλυψης της Αγοράς. […] Αν το κράτος τιμωρεί τους καπιταλιστές όταν είναι επιτυχημένοι και μπαίνει εμπόδιο στη Διαδικασία Ανακάλυψης (της Αγοράς), θα καταστρέψει τα κίνητρά τους και η συνέπεια είναι ότι θα παράγουν λιγότερο, και η πίτα θα γίνει μικρότερη, και αυτό θα βλάψει την κοινωνία στο σύνολο της.[…]

Ο κρατισμός αναστέλλοντας τη Διαδικασία Ανακάλυψης της (Αγοράς) και εμποδίζοντας την οικειοποίηση των ανακαλύψεων, καταλήγει να δένει τα χέρια των επιχειρηματιών και να τους εμποδίζει να παρέχουν καλύτερα αγαθά και υπηρεσίες σε καλύτερη τιμή.[…]

Χάρη στον καπιταλισμό της ελεύθερης επιχειρηματικότητας, ο κόσμος ζει τώρα την καλύτερη στιγμή του. Ποτέ σε όλη την ιστορία της ανθρωπότητας δεν υπήρξε περίοδος μεγαλύτερης ευημερίας από τη σημερινή. Ο σημερινός κόσμος είναι πιο ελεύθερος, πιο πλούσιος, πιο ειρηνικός και πιο υγιής από οποιαδήποτε άλλη εποχή της ανθρώπινης ιστορίας. Και αυτό ισχύει ιδιαίτερα για τις χώρες που σέβονται την οικονομική ελευθερία και τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των ατόμων.[…]

Ο καπιταλιστής, ο επιτυχημένος επιχειρηματίας, είναι ένας κοινωνικός ευεργέτης, ο οποίος μακράν του να ιδιοποιείται τον πλούτο των άλλων, συμβάλλει στη γενική ευημερία όλων.

Τελικά, ο επιτυχημένος επιχειρηματίας είναι…

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΔΙΕΘΝΗ ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΑ ΑΡΙΣΤΕΡΑ ΣΟΥΡΓΕΛΑ: Τα νταούλια του Τσίπρα και ο Χαβιέ Μιλέι

 

Του Χάρη Παυλίδη

 Τα αποτελέσματα των προεδρικών εκλογών στην Αργεντινή υπενθυμίζουν στους Ελληνες μια παρ’ ολίγον τραγωδία –τηρουμένων των αναλογιών– που σε ρυθμούς τάνγκο και Χαβιέ Μιλέι οι μνήμες παραπέμπουν στα νταούλια Τσίπρα που θα «βάραγε» και «θα χόρευαν οι αγορές».

Αποτελούν την επιβεβαίωση ότι ο λαϊκισμός δεν είναι ιδεολογία, αλλά τρόπος άσκησης πολιτικής, με καταστροφικά αποτελέσματα, αλλά επιδεκτικό να χρησιμοποιηθεί τόσο από τη Δεξιά όσο και από την Αριστερά.

Ο λαϊκισμός τάνγκο ή νταούλι, είτε στην Αργεντινή είτε στην Ελλάδα, συνταγογραφείται κατά της κοινωνικής αδικίας, της παγκοσμιοποίησης, των ελίτ και σε όποιον άλλο φανταστικό ή πραγματικό εχθρό.

Αυτό εξηγεί γιατί οι Αργεντίνοι ψήφισαν, απελπισμένοι από την περονιστική διαφθορά, έναν κατά δήλωσή του «αναρχοκαπιταλιστή». Αλλά και επιπλέον γιατί αυτή η μεγάλη χώρα, μετά από 22 προγράμματα διάσωσης, οφείλει 43 δισεκατομμύρια δολάρια στο ΔΝΤ.

Ωστόσο, πριν από έναν αιώνα, η Αργεντινή είχε υψηλότερο κατά κεφαλήν ΑΕΠ από τη Γερμανία, την Ιταλία και τη Γαλλία!

Σε αυτό οφείλεται και το γεγονός ότι εκατομμύρια Ευρωπαίοι μετανάστες αναζήτησαν εκεί μια καλύτερη ζωή.

Είναι προφανές ότι το «αλυσοπρίονο» Μιλέι δεν είναι λύση, όπως δεν ήταν το «νταούλι» Τσίπρα.

Αλλά ...

 

ΠΟΔΟΣΦΑΙΡΟ και ΥΠΑΡΚΤΟΣ ΑΜΠΑΛΟΣ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ: Ποια Αργεντινή μωρέ;

 

Του ΑΝΔΡΕΑ ΣΤΑΣΙΝΟΥ

Να τα πάρουμε από την αρχή. 

Και το 1990 η Αργεντινή, παγκόσμια πρωταθλήτρια τότε, είχε χάσει στην πρεμιέρα της στο Mondiale της Ιταλίας από το Καμερούν και μετά έφτασε στον τελικό της διοργάνωσης. Χρειάστηκε βέβαια ο Μαραντόνα να αποκρούσει με το χέρι πάνω στη γραμμή ώστε η Αργεντινή να νικήσει έπειτα τους Ρώσους και η ομάδα να προκριθεί από τη φάση των ομίλων, αλλά αυτά στο συλλογικό φαντασιακό που ψάχνει για ήρωες εκεί που δεν υπάρχουν, δεν έχουν σημασία: ο Ντιέγκο ήταν αλάνι, έπαιζε με την καρδιά του και στο τελικό έβαλε και τα κλάματα — τι θέλετε τώρα και τα ψάχνετε;  

Επίσης, η Σαουδική Αραβία είχε να βάλει σε 90λεπτο πάνω από ένα γκολ εδώ και 20 ματς και πάνω από 400 ημέρες και με αντιπάλους κάτι ομάδες σαν την Ονδούρα και την Παλαιστίνη και τώρα πέτυχε δύο στην αήττητη εδώ και 36 παιχνίδια Αργεντινή. Το πιάσατε το υπονοούμενο, έτσι δεν είναι;  

Μόνο που αυτά τα δύο μάλλον εφηβικά, αν όχι φαιδρά, «ελαφρυντικά» είναι τα μόνα που έχουν απομείνει πια στην Αργεντινή και σίγουρα δεν περιποιούν τιμή: για το 1990 τα είπαμε και μπορούμε να πούμε και άλλα και για το ότι μια υποτιθέμενη, αυτή τη στιγμή, καλύτερη πορεία στη συνέχεια της διοργάνωσης στο Κατάρ ξεκινά από ένα ματς με σκιές με πρωταγωνιστή έναν σταρ της ακτινοβολίας του Λιονέλ Μέσι θυμίζει περισσότερο 1978 και λιγότερο 1986. Χίλια ενιακόσια εβδομήντα οκτώ. Και χίλια ενιακόσια ογδόντα έξι. Οι δύο χρονολογίες που έφτιαξαν τη μυθολογία που ακολουθεί την Αργεντινή στο παγκόσμιο ποδόσφαιρο — μια μυθολογία που κάθε τετραετία γεννά ελπίδες και έπειτα δικαιολογίες και διαχρονικά μια ελληνική φυλή aficionados της Εθνικής Αργεντινής που κυκλοφορούν με φανέλες της και πουλάνε εξυπνάδες ότι ο Μπατιστούτα και ο Σιμεόνε έχουν αδικηθεί από την ιστορία του αθλήματος επειδή γεννήθηκαν στη χώρα των πάμπας που έλεγε και ο λυρικός Γιάννης Αργυρίου και όχι στις παραλίες της Κόπα Καμπάνα.  

Διότι με την Αργεντινή και τα Μουντιάλ καταλήγουμε πάντα στο ίδιο άτοπο: έχουμε απαιτήσεις από μια εθνική ομάδα που ουδέποτε, ούτε καν στις κορυφαίες στιγμές της, δεν έδειξε κάτι. 

Υπάρχει βέβαια μια (ελληνική) φυλή μουντιαλικών που ορκίζονται στην Αλμπισελέστε, ότι υπήρξε πάντα μια μήτρα μπαλαδόρων, ότι είναι ένα φαβορί και αυτό αποδεικνύουν τα δύο Παγκόσμια Κύπελλα του 1978 και του 1986. Αλλά αυτά είναι μπούρδες.  

Μισό αιώνα τώρα, οι ίδιες μπούρδες. 

Το 1974 στα γήπεδα της Δυτικής Γερμανίας, οι αργεντινοί «μπαλαδόροι» είχαν φάει τέσσερα από την Ολλανδία και δεν νίκησαν ούτε τους ερασιτέχνες της Ανατολικής Γερμανίας. 

Το 1978 στήθηκε το σύμπαν ώστε η Αργεντινή να πάρει το Παγκόσμιο Κύπελλο στην έδρα της και μετά από ματς όπως αυτό με το Περού που το γελοιόμετρο αφαιρούσε την όποια αίγλη του Αρντίλες και του Πασαρέλα.  

Το 1982 υπήρχε πια ο Ντιέγκο Μαραντόνα, αλλά η Αργεντινή πέρασε από τα γήπεδα της Ισπανίας και δεν ακούμπησε. 

Και φτάνουμε στο 1986, το annus mirabilis του θεϊκού Ντιέγκο. Αλλά για σκεφτείτε το λίγο. Επαιξε σπουδαία μπάλα η Αργεντινή; 

Οχι. Οι θεαματικές και καλές ομάδες εκείνης της διοργάνωσης ήταν η Γαλλία του Πλατινί, η Βραζιλία του Ζίκο και του Σόκρατες και η Σοβιετική Ενωση του Λομπανόφσκι. Η Αργεντινή πέρασε στα ημιτελικά χάρη στο πιο άκυρο γκολ που έχει μπει ποτέ σε Παγκόσμιο Κύπελλο. Αλλά επειδή το ακολούθησε το πιο όμορφο γκολ που έχει μπει ποτέ, αποφασίσαμε ως δια μαγείας να προσπεράσουμε την απίστευτη αδικία και να υποκύψουμε στον πειρασμό της ακατάσχετης υμνολογίας των Αργεντίνων, που ναι, μπορεί να ήταν αντισυστημικοί και εκδικητές με σορτσάκια της ήττας στα Φόκλαντς αλλά δεν ήταν ακριβώς ομάδα —ήταν από τη μία ο Ντιέγκο και από την άλλη άλλοι 10 που έσπευδαν να τον αγκαλιάσουν όταν έβαζε γκολ με το χέρι.  

Ακολούθησε το 1990. Οπου είχαμε μείνει τέσσερα χρόνια, πάλι χέρια του Μαραντόνα είχαμε και μετά είχαμε ένα ματς που κοιμήθηκε ο Θεός με τη Βραζιλία και άλλο ένα που η γηπεδούχος Ιταλία έχασε στα πέναλτι. Μετά ο Μαραντόνα έκλαιγε επειδή έχασε από τους Γερμανούς. 

Το 1994, ο Μαραντόνα δεν έκανε χέρια, ίσως επειδή δεν πρόλαβε ο καψερός. Εμπλεξε με τις εφεδρίνες και η FIFA τον απέβαλε και η Αργεντινή κατέρρευσε. 

Τότε γεννήθηκε και ο μύθος που τόσο γοητεύει ένα ελληνικό κοινό: Αυτός της τάχα μου αντάρτικης ομάδας που επειδή έχει και τον ντεσπεράντο Μαραντόνα στις τάξεις της δεν αρέσει στα «ιερατεία» της FIFA και γι’ αυτό τη μισούν και ψάχνουν να βρουν πώς θα τη βγάλουν από τη μέση.  

Αυτός ο μύθος με τους αργεντινούς ντεσπεράντο τους ακολούθησε για μια δεκαετία: ήταν ο Σιμεόνε που κέρδισε την αποβολή του Μπέκαμ, ήταν ο Μπατιστούτα που ήταν γόης, ήταν ο Ρικέλμε «μπαλαδόφατσα», αλλά από διακρίσεις μην πολυψάχνετε. 

Οταν πια ήρθε η εποχή του Μέσι, οι aficionados αναθάρρησαν. Αγνοώντας ότι ο Μέσι ήταν προϊόν της Μπαρτσελόνα και ενταγμένος στο παιχνίδι που υπηρετούσαν αφανείς ιδιοφυίες σαν τον Τσάβι και τον Ινιέστα, πίστεψαν ότι ο μικρός μάγος θα κάνει ό,τι έκανε και στην Μπάρτσα και ότι το ποδόσφαιρο του 2010 είναι ποδόσφαιρο των 80s. 

Ετσι, το 2010 η Αργεντινή έφαγε μια ξεγυρισμένη τεσσάρα από τη Γερμανία, και έπειτα η Νασιονάλμαντσαφ τη νίκησε και στον τελικό του 2014, όπου οι Αργεντίνοι έφτασαν μέσα από αφόρητα βαρετά 1-0 και διαδικασία των πέναλτι. 

Το 2018 ήρθε και άλλη μια όμορφη τεσσάρα, αυτή τη φορά από τη Γαλλία, και μπήκαν τα πράγματα στη θέση τους. Adios. 

Τα έχω ξαναπεί: η Αργεντινή ποτέ δεν γοήτευσε τον κόσμο με την μπάλα που έπαιξε, ούτε καν σε εκείνα τα Μουντιάλ όπου στέφθηκε παγκόσμια πρωταθλήτρια.  

Δεν δημιούργησε ποτέ σχολή, ούτε παρουσίασε έναν αξιοθαύμαστο ή έστω χαρακτηριστικό τρόπο παιχνιδιού, όπως η Ολλανδία, η Βραζιλία, η Γερμανία, η Ισπανία.  

Απλώς...

 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΤΟΥΡΚΙΑ: Ο,τι συμβαίνει στην Τουρκία δεν μένει στην Τουρκία

Γράφει ο Γιώργος Παγουλάτος 

Καθηγητής Ευρωπαϊκής Πολιτικής και Οικονομίας στο Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών και επισκέπτης καθηγητής στο Κολέγιο της Ευρώπης.

T​​ο 2010, όταν μια εκτροχιασμένη ελληνική οικονομία έμπαινε στα μνημόνια, η Τουρκία ακτινοβολούσε επιτυχία και αυτοπεποίθηση. Ο Ελληνας υπουργός Οικονομικών απέρριπτε ευγενικά την πρόταση του Τούρκου ομολόγου του για προσφορά βοήθειας.  

Σήμερα που η Ελλάδα δειλά ανακάμπτει, η Τουρκία βυθίζεται ανεξέλεγκτα στο δικό της σπιράλ. Το ίδιο (για πολλοστή φορά) και η Αργεντινή.

Το νόημα αυτής της εισαγωγής δεν είναι «τι ωραία, η συμφορά του γείτονα είναι μεγαλύτερη από τη δική μας», ούτε «έχει ο καιρός γυρίσματα». Πρέπει να θυμόμαστε τη χρηματοοικονομική κρίση Τουρκίας και Αργεντινής, για την επόμενη φορά που κάποιοι δραχμιστές θα σπεύσουν να μας πουν ότι θα είχαμε γλιτώσει εάν είχαμε δικό μας εθνικό νόμισμα.

«Ολες οι ευτυχισμένες οικογένειες μοιάζουν μεταξύ τους. Κάθε δυστυχής οικογένεια είναι δυστυχής με τον δικό της τρόπο», γράφει o Τολστόι στην «Αννα Καρένινα». Ισχυρές οικονομίες όπως οι ΗΠΑ έχουν το «υπέρογκο προνόμιο» (exorbitant privilege) να δανείζονται στο νόμισμά τους, το οποίο αποτελεί παγκόσμιο αποθεματικό νόμισμα και νόμισμα διεθνών συναλλαγών. Αδύναμες οικονομίες παραπαίουν σε κύκλους χρηματοοικονομικής και συναλλαγματικής αστάθειας.

Κρίσιμος παράγοντας είναι ο εξωτερικός δανεισμός. Χώρες δανείζονται από το εξωτερικό για να καλύψουν το εξωτερικό τους έλλειμμα, καθώς οι εισαγωγές υπερβαίνουν σε αξία τις εξαγωγές τους, ή οι εγχώριες αποταμιεύσεις δεν αρκούν για να χρηματοδοτήσουν τις επενδύσεις. Ενα μεγάλο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών σημαίνει εισροή κεφαλαίων, για να χρηματοδοτήσουν επενδύσεις, δαπάνες, κατανάλωση, οικοδομές, δημόσια έργα, αύξηση εισοδημάτων, που όλα τροφοδοτούν τον αναπτυξιακό κύκλο –μαζί και το εξωτερικό χρέος.

Η δημιουργία χρέους δεν είναι κακό πράγμα, εάν χρηματοδοτεί παραγωγικές επενδύσεις που αυξάνουν το μελλοντικό εθνικό προϊόν. Ο εξωτερικός δανεισμός σε «σκληρό» νόμισμα είναι ελκυστικός γιατί (στην ευνοϊκή φάση του κύκλου) είναι φθηνότερος. Η διεθνής χρηματαγορά έχει βάθος και ρευστότητα, ο επενδυτής προστατεύεται από τον κίνδυνο συναλλαγματικής υποτίμησης ή πληθωριστικής έκδοσης χρήματος. Δανειζόμενο σε σκληρό νόμισμα (ευρώ) το ελληνικό κράτος μέχρι το 2007 επωφελήθηκε από πολύ χαμηλά επιτόκια, στα επίπεδα της Γερμανίας.

Μεγάλες εταιρείες δανείζονται στο εξωτερικό, για να χρηματοδοτήσουν φιλόδοξα επενδυτικά προγράμματα. Οπως η Turk Telecom, που μόλις χρεοκόπησε, καθώς οι εισπράξεις της σε τουρκική λίρα δεν αρκούσαν για να εξυπηρετήσει τον δανεισμό της σε ευρώ ή δολάρια.

Οταν το εθνικό νόμισμα υποτιμάται, το πραγματικό βάρος του εξωτερικού δανεισμού αυξάνεται τόσο που η οικονομία αδυνατεί να τον εξυπηρετήσει. Η κρίση είναι συναλλαγματική.  

Στην Τουρκία και την Αργεντινή, τα κρατικά ομόλογα και το νόμισμα υποτιμώνται, καθώς επενδυτές και αποταμιευτές το εγκαταλείπουν, ο πληθωρισμός εκτοξεύεται καθώς οι τιμές των εισαγόμενων αγαθών αυξάνουν. Η χώρα αναζητά τα τηλέφωνα του ΔΝΤ.

Στην Ελλάδα, η κρίση δεν ήταν συναλλαγματική αλλά χρηματοπιστωτική. Η φυγή των ξένων επενδυτών εκδηλώθηκε με μαζικές πωλήσεις ομολόγων που εκτόξευσαν το επιτόκιο, καθιστώντας αδύνατη την αναχρηματοδότηση του χρέους. Η κρίση μεταφέρεται από το κράτος στις τράπεζες, που διατηρούν μεγάλο αριθμό ομολόγων στα χαρτοφυλάκιά τους. H αξία τους καταρρέει. Το κράτος θα χρειαστεί να διασώσει τις τράπεζες. Το ίδιο το κράτος θα χρειαστεί να διασωθεί (ΔΝΤ, Ε.Ε.) για να εξυπηρετήσει τις υποχρεώσεις του. Καθώς η χώρα δεν μπορεί να υποτιμήσει το νόμισμά της, η εξωτερική προσαρμογή γίνεται μέσω εσωτερικής υποτίμησης. Μια επώδυνη μείωση μισθών και τιμών, κρατικών δαπανών, και αύξηση φόρων, συντελείται, που επιτείνει την ύφεση και αυξάνει το πραγματικό βάρος του χρέους.

Στη συναλλαγματική κρίση, η υποτίμηση του νομίσματος είναι ανεξέλεγκτη. Το αργεντίνικο πέσο έχασε πάνω από 50%, η τουρκική λίρα σε ελεύθερη πτώση. (Ο Μαδούρο στη Βενεζουέλα υποτίμησε το μπολιβάρ κατά 95% σε μια απέλπιδα προσπάθεια να αντιμετωπίσει τον υπερπληθωρισμό.) Επιχειρήσεις καταρρέουν, το πραγματικό εισόδημα μισθωτών και συνταξιούχων εξαερώνεται. Οι ανισότητες διογκώνονται, πολλαπλασιάζεται η οικονομική ισχύς των κατόχων σκληρού νομίσματος και των ξένων.

Η κεντρική τράπεζα της Αργεντινής αύξησε τα επιτόκια στο 60%. Η τουρκική, υπό την απειλή Ερντογάν, αρνείται να κάνει το ίδιο, για να μη φρενάρει τον οικοδομικό οργασμό που φέρνει ψήφους. Ο Ερντογάν θυμίζει πώς ο έλεγχος του νομίσματος ήταν πάντοτε όπλο αυταρχικών και λαϊκιστών ηγετών, που αρέσκονταν να μοιράζουν φτηνό χρήμα στους ψηφοφόρους, μέχρι εκείνοι να ανακαλύψουν ότι δεν μπορούν να αγοράσουν τίποτα με αυτό.

Η κυβέρνηση της Αργεντινής προσέφυγε στο ΔΝΤ και έλαβε αυστηρά μέτρα. Ομως, οι Αργεντίνοι δεν έχουν καμία εμπιστοσύνη στο εθνικό τους νόμισμα, μόνο στο δολάριο. Ζώντας σε μια χώρα με μνήμες πληθωρισμού, αδύναμης δραχμής, και χρυσές λίρες ακόμα στα μπαούλα, μπορούμε να τους καταλάβουμε.

Η κρίση του ευρώ αποκάλυψε τη δυστυχία μιας χρηματοοικονομικής κρίσης όταν απουσιάζουν καίρια εργαλεία νομισματικής, συναλλαγματικής και δημοσιονομικής πολιτικής. Οι περισσότερες όμως κρίσεις (πριν και μετά το ευρώ)...

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Τουρκία και Αργεντινή είναι οι αδύναμοι κρίκοι των αναδυόμενων αγορών

Του MARC JONES / REUTERS


Εάν υπολογίσει κανείς τα συναλλαγματικά αποθέματα και τη γενική έκθεση στο δολάριο, προκύπτουν ορισμένα από τα αίτια για τα οποία η Τουρκία και η Αργεντινή έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του πρόσφατου ξεπουλήματος περιουσιακών στοιχείων των αναδυόμενων αγορών.  


Οι οικονομολόγοι δεν έχασαν χρόνο και κατηγόρησαν την πολιτική κατάσταση, τα υψηλά ελλείμματα και τον ακόμα υψηλότερο πληθωρισμό, ωστόσο υπάρχουν και άλλα προβλήματα κάτω από την επιφάνεια.  


Τα συναλλαγματικά αποθέματα της Τουρκίας σε σχέση με τις δανειακές υποχρεώσεις που πρέπει να εξυπηρετήσει εντός του έτους φαντάζουν μικρά συγκριτικά με τα συναλλαγματικά αποθέματα άλλων αναδυόμενων αγορών, σύμφωνα με ανάλυση της Bank of America Merrill Lynch. Ως ποσοστό, αυτά τα αποθέματα είναι ήδη κάτω από το 90% του χρέους της Τουρκίας που ωριμάζει εντός του 2018, γεγονός που σημαίνει ότι χωρίς πρόσβαση στις αγορές δανεισμού ή χωρίς να δημιουργήσει περισσότερα συναλλαγματικά αποθέματα, θεωρητικά θα χρεοκοπήσει. 


Ανάλογο είναι και το ποσοστό των συναλλαγματικών αποθεμάτων της Αργεντινής, αφότου η κυβέρνηση πούλησε 8 δισ. δολάρια από την αρχή του Μαρτίου στην αποτυχημένη προσπάθειά της να σταματήσει την υποτίμηση του πέσο κατά 25% έναντι του δολαρίου.  


Ούτε τα συναλλαγματικά αποθέματα της Ουκρανίας και της Μαλαισίας είναι καλά. Τουλάχιστον, όμως, είναι πάνω από το όριο του 100% των δανειακών τους υποχρεώσεων, όριο που θεωρείται το ελάχιστο ασφαλές. 


«Το γενικό συμπέρασμα είναι ότι όλοι, πλην της Τουρκίας, έχουν καλά συναλλαγματικά αποθέματα», λέει ο Ντέιβιντ Χόνερ της Bank of America Merrill Lynch, προσθέτοντας πως το βασικό πρόβλημα για τις υπό πίεση αναδυόμενες οικονομίες είναι οι κεφαλαιακές ροές.  


Το Διεθνές Χρηματοπιστωτικό Ινστιτούτο (IIF) έχει εξετάσει και άλλα προβλήματα που προκαλούν πιέσεις, όπως την έκθεση των τραπεζών μιας χώρας σε ξένο νόμισμα. Παρ’ όλο που τα βασικά τραπεζικά συστήματα του αναπτυσσόμενου κόσμου είναι πολύ πιο καλά θωρακισμένα σήμερα, υπάρχουν εξαιρέσεις, όπου θα μπορούσε να πυροδοτηθεί το ξέσπασμα μιας κρίσης, αν δεν εξυπηρετηθούν τα δάνεια σε δολάριο.


Σύμφωνα με τα στοιχεία του IIF, οι τράπεζες της Αργεντινής διαθέτουν υψηλό επίπεδο «καθαρών ανοικτών συναλλαγματικών θέσεων» – πρακτικά αυτό σημαίνει ότι δάνεια σε δολάριο δεν αντισταθμίζονται από καταθέσεις σε δολάριο. Στην περίπτωση της Αργεντινής, αυτές οι καθαρές ανοικτές θέσεις αντιστοιχούν στο 14%, ενώ και αυτές της Ινδίας φαντάζουν σχετικά υψηλά στο 8%. Αντιθέτως, οι τουρκικές τράπεζες βρίσκονται σε καλή κατάσταση από αυτήν την άποψη, με το ποσοστό να είναι χαμηλότερο από 1%, χάρη στην καθιερωμένη πρακτική προστασίας που ισχύει.  


Ενας άλλος τομέας που εξετάζει το ινστιτούτο είναι η αναλογία των δανείων που έχουν χορηγήσει οι τράπεζες ως προς τις καταθέσεις τους. Αν αυτή η αναλογία είναι πάνω από το 100%, όπως στην περίπτωση της Τουρκίας, αλλά και των Νοτίου Αφρικής, Χιλής, Μεξικού και Κολομβίας, τότε το όποιο σημαντικό «πάγωμα» των αγορών δανεισμού μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνο.  


Υπάρχει και η θετική πλευρά, λέει ο λέει ο Εμρέ Τιφτίκ, αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος κεφαλαιαγορών του IIF, καθώς...

ΚΟΣΜΟΣ - ΕΠΙΦΑΝΕΙΣ ΕΛΛΗΝΕΣ: Οι ναυτικοί από την Υδρα που έγιναν θρύλοι στην Αργεντινή

Του ΘΥΜΙΟΥ ΚΑΚΟΥ

Με αφορμή τα 200 χρόνια από την ανεξαρτησία της Αργεντινής, η φρεγάτα ξεκίνησε το ταξίδι της από το Μπουένος Αϊρες στις 23 Απριλίου, πραγματοποιώντας στάσεις σε εμβληματικούς προορισμούς ανά τον κόσμο οι οποίοι σημάδεψαν τον απελευθερωτικό αγώνα των Αργεντίνων έναντι των Ισπανών.

Ο Νικόλαος Κολμανιάτης από την Υδρα, ιδιαίτερα χαρισματικός ναυτικός, ούτε που θα τον φανταζόταν ότι για τα μάτια μιας γυναίκας θα αναγκαζόταν να φύγει από το νησί του και θα βρισκόταν να πολεμάει στην άλλη άκρη της Γης...

Τα ταραγμένα χρόνια των αρχών του 19ου αιώνα, όπου η Ελλάδα βρισκόταν υπό οθωμανική κατοχή, σε μερικά μέρη όπως η Υδρα υπήρχε ειδικό καθεστώς με τους Τούρκους, ένα σύμφωνο ειρήνης κατά κάποιον τρόπο που περιελάμβανε μεταξύ άλλων την απόδοση φόρων στον Ελληνα τοποτηρητή, τον αποκαλούμενο «μπέη της Υδρας», ο οποίος είχε και την υποχρέωση να στέλνει κάθε χρόνο περίπου πενήντα έμπειρους ναυτικούς για να επανδρώνουν τον επικυρίαρχο τουρκικό στόλο. 

 Λίγο πριν από το 1810 ο Κολμανιάτης βρέθηκε ανάμεσά τους και, αφού διακρίθηκε στις μάχες που έδωσε έναντι των Κοζάκων στη Μαύρη θάλασσα, μαθαίνει στην Κωνσταντινούπολη ότι κάποιος πίσω στο νησί πείραξε την αγαπημένη, μόλις δύο μηνών νιόπαντρη γυναίκα του.

Η ντροπή αυτή έπρεπε να ξεπλυθεί με αίμα. Μπαρκάρει αμέσως και μετά από λίγο καιρό βρίσκει και σκοτώνει στην Υδρα τον παλικαρά από τη Μάνη που υπέπεσε στο μοιραίο ατόπημα. Η φυγή του Κολμανιάτη από το νησί ήταν μονόδρομος, καθώς η λιποταξία του από τον τουρκικό στόλο ισοδυναμούσε με θανατική ποινή.

Η «οδύσσεια» για τον νεαρό Υδραίο -με συμμετοχή σε ναυμαχίες και μάχες σώμα με σώμα στην ξηρά- ξεκινά από τη Μάλτα, συνεχίζεται στη Νάπολη, την Αγία Πετρούπολη και στις λίμνες της Βόρειας Ρωσίας, στα παγωμένα ποτάμια της Σιβηρίας, στη χερσόνησο Καμτσάτκα και στα παράλια της Αλάσκας.

Από εκεί στα οροπέδια της Νότιας Αμερικής, συμμετέχοντας στις εξεγέρσεις των κατοίκων εναντίον των Ισπανών και από την Παραγουάη φθάνει στην Αργεντινή το 1811 σε ηλικία μόλις 27 χρόνων!

Εκεί ρίζωσε, άλλαξε το όνομά του σε Νικόλας Χόρχε και εντάχθηκε στο Πολεμικό Ναυτικό. Πρωτοστάτησε σε ναυμαχία του Ρίο ντε λα Πλάτα το 1814, όπου τέθηκε επικεφαλής του πλοίου μετά τον θάνατο εν ώρα μάχης του καπετάνιου και του δεύτερου τη τάξη αξιωματικού, έφερε εις πέρας τη δύσκολη αποστολή, κάτι που επέτρεψε στους Αργεντινούς να καταλάβουν τη στρατηγικής σημασίας κυριαρχία της περιοχής.

Διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στην απελευθέρωση της χώρας από τους Ισπανούς το 1816, ενώ τα επόμενα δύο χρόνια πήρε μέρος σε περισσότερες από 20 ναυμαχίες.

Διακρίθηκε ιδιαίτερα σε εκείνες της Κολόνια κατά της φρεγάτας «Εμπερατρίζ» του βασιλείου της Βραζιλίας και ως καπετάνιος του «Τζενεράλ Μπαλκάρσε» στη ναυμαχία του Τζουνκάλ. Το 1827 η κυβέρνηση της Αργεντινής τού αποδίδει το ασημένιο μετάλλιο τιμής.

Ο Νικόλαος Κολμανιάτης έφθασε μέχρι τον βαθμό του ναυάρχου και πέθανε στη δεύτερή του πατρίδα το 1866 σε ηλικία 82 χρόνων, χωρίς να αφήσει απογόνους. 

Σε ένδειξη ευγνωμοσύνης η κυβέρνηση της Αργεντινής έστειλε εν έτει 1937 με το πολεμικό πλοίο «Σαρμιέντο» (σήμερα αποτελεί μουσείο) ορειχάλκινη πλάκα με τη μορφή του Υδραίου ήρωα που εντοιχίστηκε σε μνημείο που βρίσκεται στο λιμάνι της Υδρας, δίπλα από το κτίριο του Ιστορικού Αρχείου - Μουσείου.

Ενώπιον του σπουδαίου αυτού άντρα...

ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Ήμουν, τότε, στην Αργεντινή - Εξυπνότερε λαέ του κόσμου διάβασέ το προσεκτικά...

Του Γιώργου Γιαννόπουλου

Οικονομολόγου 

Ξεκινώντας να γράφω αυτό το κείμενο σκεφτόμουν πώς είναι δυνατόν να γράψω κάτι αποφεύγοντας τις λέξεις γερμανοτσολιάς, δωσίλογος, υπερηφάνεια και ελευθερία. 

Και να που είναι δυνατόν, όπως ακόμα θέλω να πιστεύω ότι είναι δυνατόν να δώσουμε στους εαυτούς μας, στα παιδιά μας και στους γονείς μας την ευκαιρία να ΜΗΝ ζήσουμε αυτές τις στιγμές στο ίδιο μας το σπίτι και να παραμείνω ο μόνος που έχει το «προνόμιο» να τις περιγράφει.

Πριν από περίπου πέντε χρόνια, στα 28 μου, άφησα την πατρίδα μου, για να πάω να δουλέψω στην άλλη άκρη της γης και πιο συγκεκριμένα στη Αργεντινή και το πανέμορφο Buenos Aires.

Φτάνοντας εκεί και μην έχοντας την παραμικρή ιδέα του τι μπορεί να συναντήσω, περιέργως ένιωσα σαν στο σπίτι μου, σε λίγες μόνο μέρες, με ό,τι καλό ή κακό μπορεί αυτό να σημαίνει... 

Δυστυχώς όμως λόγω των ημερών θα αναγκαστώ να αδικήσω αυτή την πενέμορφη χώρα και αντί να γράψω για όλες τις όμορφες στιγμές μου εκεί, νιώθω την ανάγκη να πω τα άσχημα αυτής της εμπειρίας γιατί εξελίσσεται στο σπίτι μας μια ταινία την οποία δυστυχώς έχω δει και σίγουρα δεν θα ήθελα να ξαναδώ.

Όχι, δεν ήμουν εκεί το 2001 που χρεοκόπησε η Αργεντινή, με τον πλέον άσχημο τρόπο, οπότε δεν θα γράψω για αυτό, γιατί το πιο πιθανό είναι να αδικήσω τα γεγονότα.

Ήμουν όμως εκεί, όταν ο πληθωρισμός άγγιζε το 35% και η κυβέρνηση έλεγε ότι είναι 10%. Στο σουπερμάρκετ τα ίδια προιόντα άλλαζαν τιμές σχεδόν κάθε βδομάδα, με αποτέλεσμα να αναρωτιέσαι τι παραπάνω μπορεί να ψώνισες ή αν σε κλέβει το σουπερμάρκετ!

Ήμουν εκεί, όταν τα βράδια μέσα στο ταξί υπήρχε μεγάλη πιθανότητα να μπει κάποιος οπλισμένος και να σε αναγκάσει να πας στο κοντινότερο ΑΤΜ για ανάληψη, γιατί πολύ απλά, δεν είχε τίποτα να χάσει...

Ήμουν εκεί, όταν με την απειλή όπλου με λήστεψαν σε περιοχή γεμάτη πρεσβείες, φύλακες και αστυνομικούς.

Ήμουν εκεί, όταν στην πολυκατοικία που έμενα κοντά στο γραφείο μου σε «καλή» περιοχή υπήρχαν φρουροί στην είσοδο με αυτόματα όπλα για να μας φυλάνε.

Ήμουν εκεί, όταν μέσα σε λίγα μόνο χρόνια μια παραγκούπολη (villa 31) διπλασιάστηκε σε μέγεθος μέσα στην καρδιά της πόλης.

Ήμουν εκεί, όταν το μεγαλύτερο χαρτονόμισμα το οποίο κυκλοφορεί στη χώρα εσκεμμένα από την κυβέρνηση είναι αυτό των 100 pesos (ισούται με 10 ευρώ περίπου) για να μην παραδεχτεί το πρόβλημα του πλυθωρισμού και να για να διατηρήσει την εντύπωση στον λαό ότι έχει χρήμα στην τσέπη του, έστω και αν αυτό έχει μηδαμινή αξία.

Ήμουν εκεί, όταν για να αγοράσεις μια τηλεόραση εισαγωγής, όπως αυτές που οι περισσότεροι έχουμε στα σπίτια μας, ο μέσος Αργεντίνος χρειαζόταν 2 ή και 3 μισθούς.

Ήμουν εκεί, όταν η κυβέρνηση αποφάσισε να δώσει δικαίωμα ψήφου σε παιδιά 16 χρονών, τη στιγμή που διαπίστωσε ότι οι δημοσκοπήσεις ήταν εναντίον της.

Ήμουν εκεί, όταν όλοι οι δολαριακοί λογαριασμοί μετατράπηκαν σε μια νύχτα σε pesos δημιουργώντας μαύρη αγορά δολαρίου (blue dollar), την οποία -εννοείται- εκμεταλλεύτηκαν οι πιο ευκατάστατοι για να αγοράσουν τα πάντα σε τιμές ευκαιρείας.

Ήμουν εκεί, όταν το 2013, 12 χρόνια μετά τη χρεοκοπία άρχισαν οι λεηλασίες στα σουπερμάρκετ.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ και ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η κόλαση που θα αντιμετωπίσει το ελληνόφωνο τσίρκο αν χρεοκοπήσει υπερήφανα!!!

ΜΕ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ ΟΙ ΔΡΑΧΜΟΛΑΓΝΟΙ ΝΑ ΤΟ ΔΙΑΒΑΣΟΥΝ  ΜΕ ΠΡΟΣΟΧΗ... 

Του Uki Goñi / The New York Times

Αργεντινoύ συγγραφέα

Όταν ο πρόεδρος της Αργεντινής Αδόλφο Ροντρίγκες Σαά είπε στο Κογκρέσο πως η χώρα του αναστέλλει τις πληρωμές του εξωτερικού χρέους στις 23 Δεκεμβρίου του 2001, όλοι πήδηξαν από χαρά. Σύντομα άρχισαν να φώναζαν εν χορώ: «Ar-gen-ti-na!».  

Σήμερα, είναι η Ελλάδα, με επικεφαλής μία πρόσφατα εκλεγμένη λαϊκιστική κυβέρνηση της αριστεράς, του ΣΥΡΙΖΑ, που προτίθεται να προβεί σε μια παρόμοια δραστικά μονομερή διακήρυξη ανεξαρτησίας από τους ξένους πιστωτές και τα διεθνή χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.  

Οικονομολόγοι όπως ο Nouriel Roubini, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Νέας Υόρκης, έχουν από καιρό υποστηρίξει ότι «η Ελλάδα θα πρέπει να χρεοκοπήσει και να εγκαταλείψει το ευρώ», χρησιμοποιώντας «μέτρα σε στυλ Αργεντινής» για την πρόληψη «μιας άτακτης εξόδου». Αντί να πέσει ο ουρανός να την πλακώσει, υποστηρίζουν, η οικονομία της Αργεντινής μόλις επέστρεψε στην ευημερία. Η Ελλάδα πρέπει να ακολουθήσει το παράδειγμά της. 

 Αλλά ήταν τα χρόνια που ακολούθησαν πραγματικά τόσο ρόδινα για τους ανθρώπους της Αργεντινής???

Η πρώτη ημέρα του μεγάλου πειράματος ήταν πολύ συγκινητική. Ο Ροντρίγκες Σαά επευφημήθηκε στην Γενική Συνομοσπονδία Εργατών της Αργεντινής. «Πιστεύω στην κοινωνική δικαιοσύνη» διακήρυξε ο πρόεδρος, μέσα σε εκστατικές ζητωκραυγές. «Πιστεύω στο επαναστατικό πάθος της Μαρία Εύα Ντουάρτε ντε Περόν». Ο πρόεδρος επικαλέστηκε την Εβίτα, την ανεπίσημη αγία των «descamisados» της Αργεντινής, για να αποστασιοποιηθεί από το σοκαριστικό δόγμα της ελεύθερης αγοράς του Περονιστή προκατόχου του με τη Ferrari, Κάρλος Μένεμ, ο οποίος ήταν πρόεδρος από το 1989 έως το 1999. 

Ο Μένεμ ιδιωτικοποίησε κρατικά περιουσιακά στοιχεία και απελευθέρωσε την εργατική νομοθεσία, αλλά απέτυχε να τοποθετήσει οποιοδήποτε κοινωνικό δίχτυ ασφαλείας κάτω από το αυξανόμενο στρατό των ανέργων, όταν ήρθε η ύφεση.

Μέχρι το 2001, το έθνος είχε παγιδευτεί σε ένα οδυνηρό χωνευτήρι ύφεσης και πληθωρισμού. Για τον Ροντρίγκες Σαά η υπαναχώρηση από ένα φαινομενικά ανυπέρβλητο εξωτερικό χρέος φάνηκε μια πολύ καλύτερη ιδέα από τη μείωση μισθών και επιδομάτων των εργαζομένων. Κάλεσε επίσης τους Αργεντινούς με μια επαναστατική κραυγή ανεξαρτησίας να βγουν από τους όρους που επιβάλλονταν από τους ξένους δανειστές.

Η αίσθηση του θριάμβου ήταν βραχύβια. Μια εβδομάδα μετά την ανακοίνωση της χρεοκοπίας, ο Ροντρίγκες Σαά παραιτήθηκε. Σύντομα, η Αργεντινή έπεσε σε εφιαλτικό χάος.

Η οικονομική δραστηριότητα είχε παραλύσει, οι τιμές στα σούπερ μάρκετ πήγαν στα ύψη και οι φαρμακευτικές εταιρείες απέσυραν τα προϊόντα τους, καθώς το πέσο έχασε τα τρία τέταρτα της αξίας του έναντι του δολαρίου. 

Με τις ιδιωτικές ιατρικές ασφαλιστικές εταιρείες ουσιαστικά χρεοκοπημένες και το δημόσιο σύστημα υγείας στο χείλος της κατάρρευσης, απολύτως αναγκαία φάρμακα για τον καρκίνο, τον ιό HIV και καρδιακές παθήσεις σύντομα είχαν ελλείψεις.  

Η ινσουλίνη για περίπου 300.000 διαβητικούς της χώρας εξαφανίστηκε από τα ράφια των φαρμακείων.

Με την οικονομία σε ελεύθερη πτώση, περίπου ο μισός πληθυσμός της χώρας ήταν κάτω από το όριο της φτώχειας. 

Η μεσαία τάξη της χώρας ξεχύθηκε στους δρόμους κατά χιλιάδες, χτυπώντας κατσαρόλες και τηγάνια, και απηχώντας την κοινωνική κατάρρευση της Αργεντινής. «Από ‘δω και στο εξής, θα κοιμάμαι με μια κατσαρόλα κάτω από το κρεβάτι μου» είπε μια γυναίκα με υπερηφάνεια, διακηρύσσοντας τη δέσμευσή της στο κίνημα διαμαρτυρίας.

Η έλλειψη ρευστότητας στις τράπεζες είχε ήδη αναγκάσει την στερημένη από πόρους κυβέρνηση να εφαρμόσει τα πιο δρακόντεια οικονομικά μέτρα στην ιστορία της Αργεντινής: 

Καταθετικοί λογαριασμοί συνολικού ύψους 66 δις δολ. πάγωσαν σε ολόκληρη τη χώρα. Οι καταθέτες άρχισαν να διαμαρτύρονται στις τράπεζες. Ένας άνδρας πήγε σε μια τράπεζα με μία ράβδο δυναμίτη, απαιτώντας τις αποταμιεύσεις του για να πληρώσει τα ιατρικά έξοδα για την σοβαρά άρρωστη σύζυγό του. Σύντομα, οι περισσότερες τράπεζες της Αργεντινής είχαν οχυρωθεί με χοντρά ξύλινα πάνελ, στα οποία οι καταθέτες χτυπούσαν οργισμένοι τις κατσαρόλες και τα τηγάνια τους.

Οι πλούσιοι Αργεντινοί μπορούσαν να ξεφύγουν από τους περιορισμούς:  

Στα πίσω δωμάτια, οι κάτοχοι των μεγάλων λογαριασμών ήταν σε θέση να αποσύρουν ανεπίσημα χιλιάδες δολάρια τη φορά, ή ακόμα και να προστατεύσουν τις αποταμιεύσεις τους στέλνοντάς τες στο εξωτερικό, μέσω μιας αυξανόμενης μαύρης αγοράς.

Για τους υπόλοιπους, ξεφύτρωσαν εκατοντάδες κέντρα ανταλλαγής προϊόντων σε όλη τη χώρα. Μερικά είχαν το μέγεθος εμπορικών κέντρων και δημιουργήθηκαν σε εγκαταλελειμμένα εργοστάσια. Χιλιάδες απελπισμένοι Αργεντινοί χωρίς μετρητά συνέρρεαν σε αυτά. Ένα άνοιξε απέναντι από το Άλτο Παλέρμο, ένα από τα πιο μοδάτα εμπορικά κέντρα που χτίστηκαν κατά τη διάρκεια της ελεύθερης αγοράς της δεκαετίας του '90.  

Σε αυτοσχέδιους πάγκους, ανταλλάσσαν κουρέματα με συνεδρίες ψυχανάλυσης, μηλόπιτες με ρούχα. 

Μέχρι τις αρχές του 2002, το δίκτυο των κέντρων αριθμούσε δεκάδες χιλιάδες σκυθρωπά μέλη. Όταν η προσφορά των πέσος στέρεψε λόγω του παγώματος των τραπεζικών καταθέσεων, μερικά από τα μεγαλύτερα κέντρα ανταλλαγής άρχισαν να τυπώνουν το δικό τους νόμισμα, το crédito.

Τελικά, η Αργεντινή ανάκαμψε. Μέχρι το 2004, η οικονομία άνθησε και πάλι κάτω από ένα νέο Πεορνιστή πρόεδρο, τον Νέστορ Κίρχνερ, ο οποίος κοίταζε απευθείας στο Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και εφάρμοσε το δικό του εμπορικό σήμα οικονομικής κοινής λογικής.

Μπορεί οι ιστορικοί να αποφασίσουν κατά πόσο η συντριβή οφείλεται στην προκλητική χρεοκοπία της Αργεντινής και κατά πόσο στην ανεύθυνη εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων της ελεύθερης αγοράς της εποχής Μένεμ. Αλλά το τίμημα της χρεοκοπίας ήταν σκληρό για αυτούς που έχασαν τα πάντα, οι περισσότεροι από τους οποίους ανήκαν στην κατώτερη μεσαία τάξη, που δεν είχαν τους πόρους για να επιβιώσουν από το πάγωμα των τραπεζικών αναλήψεων. Πολλές οικογένειες που ξέμεναν από μετρητά αναγκάστηκαν να πουλήσουν τα σπίτια τους σε εξευτελιστικές τιμές σε όσους ήταν σε καλύτερη θέση και εξακολουθούσαν να έχουν πρόσβαση σε έτοιμα χρήματα.

Οι Έλληνες καλά θα κάνουν να: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ: Το "παραθυράκι" με το οποίο η Αργεντινή θα μπορούσε ίσως να έχει αποφύγει έξυπνα τη χρεοκοπία (αν δεν την κυβερνούσαν οι χαβαλέδες-ινδάλματα της Κουμουνδούρου που προφανώς δεν είχαν διαβάσει τους όρους των ομολόγων όπως κάποιοι άλλοι χαβαλέδες δεν είχαν διαβάσει το μνημόνιο ...)

Της Sheelah Kolhatkar / Bloomberg
 

«Χρεοκοπία σημαίνει να μην πληρώνεις», δήλωσε την προηγούμενη εβδομάδα η πρόεδρος της Αργεντινής, Cristina Fernández de Kirchner σε μια δραματική συνέντευξη Τύπου που παραχώρησε στο Μπουένος Άιρες. «Οι προϋποθέσεις μιας χρεοκοπίας ορίζονται στη σύμβαση χρέους και η απαγόρευση της πληρωμής του δεν περιλαμβάνεται σε αυτές». 

Η Kirchner αναφερόταν στην απόφαση ενός ομοσπονδιακού δικαστή του Μανχάταν, ονόματι Thomas Griesa, να απαγορεύσει στην Bank of New York Mellon, την τράπεζα στην οποία η Αργεντινή είχε καταθέσει 539 εκατ. δολάρια για την αποπληρωμή ομολόγων που έληγαν στις 30 Ιουλίου, τη διανομή αυτών των κεφαλαίων στους κατόχους των ομολόγων μέχρις ότου η Αργεντινή να διευθετήσει τις διαφορές της με μια μικρή ομάδα hedge funds. Εξαιτίας του "παγώματος" της πληρωμής, η χώρα κήρυξε στάση πληρωμών, προκαλώντας αναταραχή στις αγορές και ενεργοποιώντας την πληρωμή ασφαλίστρων κινδύνου (CDS) ύψους περίπου 1 δισ. δολαρίων.
 



Μια προσεκτική ματιά στους όρους των ομολόγων ωστόσο, αποκαλύπτει ότι η Αργεντινή θα μπορούσε ίσως να έχει αποφύγει έξυπνα τους πάντες.

Υπήρχε τρόπος η χώρα να αποφύγει την χρεοκοπία χωρίς να προβεί σε διακανονισμό με τον Paul Singer, επικεφαλής του hedge fund Elliott Management και τα άλλα hedge funds: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ: Μια επίμονη λεπτομέρεια

Toυ Νίκου Χριστοδουλάκη

Σε ένα πρόσφατο (και ενδιαφέρον) άρθρο για την Αργεντινή, ο κ. Γ. Βαρουφάκης ισχυρίζεται ότι:

«Το 2001 η Αργεντινή χρεοκόπησε […] Προέβη σε στάση πληρωμών, υποτίμησε το νόμισμά της, είδε το ένα τέταρτο του ΑΕΠ της να εξανεμίζεται, όμως μέσα σε δύο χρόνια […] βρέθηκε να αναπτύσσεται εντυπωσιακά – βλ. το γράφημα το οποίο καταγράφει το κατά κεφαλή ΑΕΠ της χώρας σε δολάρια».

Στην πραγματικότητα η πορεία της αργεντίνικης οικονομίας μετά την χρεοκοπία δεν υπήρξε καθόλου εντυπωσιακή και δεν ξεπέρασε ΠΟΤΕ το μέσο πραγματικό επίπεδο ευημερίας που είχε κατά την περίοδο 1995-1999. 

Το γράφημα που παρατίθεται αναφέρει μεν ότι το κατά κεφαλή ΑΕΠ είναι σε σταθερά δολάρια 2000, στην πραγματικότητα όμως είναι σε ονομαστικές τρέχουσες τιμές και αυτό δεν είναι σωστό για να εξετάσει κανείς την ανάπτυξη.

Δ1. Το Διάγραμμα στο άρθρο Γ. Βαρουφάκη, χωρίς να αναφέρονται πηγές.

Για να υπολογιστεί το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε σταθερά δολάρια πρέπει να αποπληθωριστεί με τον δείκτη τιμών ΗΠΑ και τότε προκύπτει μια πολύ διαφορετική εικόνα. 

Όλα τα στοιχεία είναι ειλημμένα από την βάση του ΔΝΤ, όπως επεξηγείται. 

Στο Διάγραμμα 2 απεικονίζεται το κατά κεφαλή ΑΕΠ σε ονομαστικές τιμές (μπλέ γραμμή, που είναι σχεδόν ίδια με αυτή του γραφήματος Βαρουφάκη), όσο και σε σταθερές τιμές (κόκκινη διακεκομμένη). Υπάρχουν και άλλοι τρόποι μέτρησης σε μονάδες αγοραστικής δύναμης που δίνουν πιο ευνοϊκά αποτελέσματα, αλλά τα στοιχεία πληθωρισμού της Αργεντινής είναι πολύ κάτω της πραγματικότητας και για αυτό δεν χρησιμοποιούνται σε διεθνείς συγκρίσεις.

Δ2. Κατά κεφαλή ΑΕΠ Αργεντινής σε τρέχοντα και σταθερά δολάρια ΗΠΑ.
Πηγή: Στοιχεία του ΔΝΤ για κατά κεφαλή ΑΕΠ Αργεντινής και ΔΤΚ ΗΠΑ, εδώ και εδώ.

Με μια απλή ματιά στο Διάγραμμα 2, φαίνεται ότι το κατά κεφαλή πραγματικό ΑΕΠ παρέμενε ακόμα και το 2013 χαμηλότερο από το επίπεδο που είχε το 1997-1999. Φέτος γνωρίζει νέα μεγάλη πτώση κατά -27% σε σύγκριση με το 2013. Δηλαδή σε μια μόνο χρονιά, η Αργεντινή υφίσταται μεγαλύτερη καθίζηση από την συρρίκνωση που υπέστη η ελληνική οικονομία σε όλη την διάρκεια του Μνημονίου 2010-2013! Με τις πρόσφατες εξελίξεις, η καθίζηση θα πάρει μεγαλύτερες διαστάσεις.

Από το Διάγραμμα μπορεί κανείς να υπολογίσει και τις συνολικές απώλειες της μέσης ευημερίας που σημειώθηκαν από το 2001 έως σήμερα. Με συντελεστή προεξόφλησης 5% ετησίως, κάθε πολίτης έχασε συνολικά την περίοδο 2002-2014 πάνω από δύο ετήσια εισοδήματα του 2001. Αυτό σημαίνει ότι αν -ό μη γένοιτο- ακολουθήσουμε φέτος την μοίρα της Αργεντινής, κάθε έλληνας θα χάσει σε μια δεκαετία περίπου 35.000 ευρώ, επιπλέον των όσων έχει υποστεί μέχρι σήμερα.

ΔΙΕΘΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ - ΑΡΓΕΝΤΙΝΗ: Χαμένοι και κερδισμένοι από την χρεοκοπία

Του MOHAMED A. EL ERIAN / BLOOMBERG

Παρά τις πυρετώδεις διαπραγματεύσεις της τελευταίας στιγμής, η κυβέρνηση της Αργεντινής και οι πιστωτές της που δεν είχαν δεχτεί να πάρουν μέρος στην προηγούμενη αναδιάρθρωση χρέους απέτυχαν να καταλήξουν σε συμφωνία που θα επέτρεπε στην κυβέρνηση να εξυπηρετήσει το χρέος της εντός της εγκαίρως. Ως αποτέλεσμα, η κυβέρνηση της Αργεντινής επιβεβαίωσε τη φήμη ότι είναι από τις πλέον αφερέγγυες του κόσμου.

 
Ο μεγαλύτερος χαμένος είναι η Αργεντινή ως έθνος. Θα δυσκολεύεται πολύ περισσότερο να δανείζεται χρήματα από τις διεθνείς αγορές και θα πληρώνει ακριβότερα για να το πετύχει. Οι ξένοι δεν θα είναι τόσο πρόθυμοι να κάνουν άμεσες επενδύσεις και οι κάτοικοι της Αργεντινής θα έχουν κίνητρο να βγάλουν τα χρήματα τους στο εξωτερικό, περιορίζοντας τη δυνητική ανάπτυξη της χώρας.

Η επιδείνωση των οικονομικών και χρηματοπιστωτικών συνθηκών που επικρατούν στην Αργεντινή αποτελεί κακό νέο για την πρόεδρο Κριστίνα Φερνάντες ντε Κίρχνερ. Η κυβέρνηση, με την αξιοπιστία της να έχει ήδη υπονομευτεί εξαιτίας της αντίληψης ότι είναι ανίκανη και διεφθαρμένη, θα ανακαλύψει ότι είναι ακόμη δυσκολότερο να κυβερνήσει μια χώρα που λειτουργεί πολύ χαμηλότερα από τις δυνατότητές της, υπονομεύοντας την ευημερία της σημερινής αλλά και των μελλοντικών γενεών. 

Και η πλειονότητα των πιστωτών της Αργεντινής ανήκει στους μεγάλους χαμένους της υπόθεσης. Συμφώνησαν στις αναδιαρθρώσεις του παρελθόντος με την ελπίδα ότι βοηθούν την Αργεντινή να ανακτήσει τη σταθερότητά της και ότι, στην πορεία, θα διασφαλίσουν τις οικονομικές τους απαιτήσεις (και μικρότερες από την αρχική ονομαστική τους αξία). Αυτό που απέτυχαν να λάβουν υπόψη τους είναι ότι μια μικρή μειοψηφία ομολογιούχων, χρησιμοποιώντας το αμερικανικό νομικό σύστημα, θα καταφέρει να διακόψει την εξυπηρέτηση του χρέους που είχε αναδιαρθρωθεί.


 
Σε χειρότερη μοίρα βρίσκονται ως κατηγορία περιουσιακών στοιχείων και οι αναπτυσσόμενες αγορές. Η καταστροφή με την Αργεντινή είναι βέβαιο ότι θα ενθαρρύνει την ανάληψη πρωτοβουλιών από τη διεθνή κοινότητα ώστε να περιορίσει τις πιθανότητες μειοψηφίες πιστωτών να μπορούν μελλοντικά να προκαλούν τόσο σοβαρά προβλήματα. Το αποτέλεσμα θα είναι να πληγούν τα δικαιώματα των πιστωτών. 

Αλλά και όσοι δεν συμμετείχαν στην αναδιάρθρωση δεν βρίσκονται σε τόσο καλή θέση όσο νομίζουν: