ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: H οδυνηρή μοναξιά της λαιμαργίας

Του ΗΛΙΑ ΜΑΓΚΛΙΝΗ

"Υπάρχουν λαίμαργοι άνθρωποι", σκέφτεται φωναχτά ο κύριος Γκρι. «Λαίμαργοι λαοί, λαίμαργες κοινωνίες υπάρχουν;» 

Δεν είχα καταλάβει τότε ότι θέτοντας αυτό το ερώτημα, στον εαυτό του περισσότερο, είχε στον νου του την ελληνική περίπτωση, τουλάχιστον έτσι όπως ανάπτυξε μια νοοτροπία από τη δεκαετία του ’80 και μετά.
Οταν το αντιλήφθηκα, έσπευσα να τον προειδοποιήσω:  

Είναι σκόπιμο να κρίνει ισοπεδωτικά έναν ολόκληρο λαό; 

Να καταδικάσει μια κοινωνία που, αν μη τι άλλο, οδηγήθηκε από τους ηγέτες της προς μια τέτοια στάση ζωής; 

Να επαναλάβει σε μια πιο ευγενή εκδοχή το παγκαλικό «μαζί τα φάγαμε»; 

 «Οχι», είπε αμέσως. Και πρόσθεσε ότι τον ξέρω πολύ καιρό τώρα για να μη θυμάμαι ότι δεν τον ενδιαφέρει καθόλου η κριτική, πολύ δε περισσότερο η ετυμηγορία, η καταδίκη. Οτι η σκέψη του είναι ερωτηματική και όχι αποφαντική. Οτι αυτό που τον ενδιαφέρει είναι όχι να κρίνει αλλά να κατανοήσει, να καταλάβει ― όσο μπορεί. Μου υπενθύμισε μάλιστα ότι το μεγαλύτερό του πρόβλημα είναι πως σπάνια έχει έτοιμες κάποιες απαντήσεις. Πρόβλημα όχι για τον ίδιο αλλά για τους εκάστοτε συνομιλητές του, οι οποίοι είτε έχουν έτοιμες τις δικές τους απαντήσεις είτε αποζητούν όχι απλώς απάντηση αλλά μιαν απόφανση. «Εχω την αίσθηση», είπε ο κύριος Γκρι, «ότι άνθρωποι όπως ο Πάολο Κοέλιο, ο Βραζιλιάνος συγγραφέας, έχει τόσο φανατικό κοινό διότι είναι ένα είδος γκουρού: προσφέρει απλόχερα απαντήσεις επί παντός. Είναι πολύ ανακουφιστικό, φυσικά. Αλλά δεν παρουσιάζει κανένα ενδιαφέρον».
Λαιμαργία για απαντήσεις, λοιπόν. «Ναι, διότι όταν αναρωτιέμαι αν μπορεί μια κοινωνία να υποφέρει από λαιμαργία, δεν μιλάω μόνο για το στομάχι». 

 Αλλά; 

Λαιμαργία για τα πάντα. Λαιμαργία για αστακομακαρονάδα, για χρήμα, ισχύ, εικόνα, ακίνητα και αυτοκίνητα, για μια αβασάνιστη, εσαεί προνομιακή ζωή, για ηδονή μα και για εξασφάλιση, σιγουριά, λαιμαργία για τη λαιμαργία εντέλει.
 

«Δεν χωράει ερώτημα φυσικά ότι είτε λαίμαργο άτομο είτε λαίμαργος λαός μετατρέπεται σε κάτι αφόρητα τυραννικό. Για όλους τους άλλους μα και για τον ίδιο του τον εαυτό. Σα να κυνηγάς την ουρά σου ή τη σκιά σου. Διότι, έχω την αίσθηση πως τυραννικός άνθρωπος ή τυραννική κοινωνία είναι αυτός/αυτή που επιθυμεί μόνο και μόνο για να επιθυμεί. Οταν η επιθυμία δεν έχει στόχο, δεν πάει πουθενά και πνίγεται μέσα στα νερά ενός αδιέξοδου ναρκισσισμού, αποκλείοντας τον έξω κόσμο τελείως. Οταν η ίδια η παρόρμηση γίνεται αυτοσκοπός, και η παραμικρή πτυχή εσωτερικής ζωής εκμηδενίζεται. Η επιθυμία, το ένστικτο, η παρόρμηση μετατρέπονται σε ένα αγκάθινο πλέγμα, μια πλεξούδα γεμάτη αιχμές. Την ίδια στιγμή, ο κόσμος όλος περιμένουμε να υπακούσει μονάχα στο όποιο περιεχόμενο έχει αυτή μας η επιθυμία. Για πάντα. Υπακούει όμως; Οχι βέβαια. Ισως για λίγο, ίσως και για πολύ, για λόγους συγκυριακούς όμως, που είναι άσχετοι με εμάς, ενώ ακριβώς επειδή δεν ισχύει αυτό το “για πάντα”, ακόμα και το “πολύ” φαντάζει ελάχιστο, μηδαμινό σχεδόν. Μας κατακλύζει τότε μια απογοήτευση, ένα κάθετο βύθισμα. Λέμε: κάποιος, ή κάτι, μας πρόδωσε. Κι αν το “κάτι” είναι τα πράγματα εκεί έξω με τη δική τους παγερή αυτοτέλεια και νομοτέλεια (όπου, φυσικά, δεν τίθεται ζήτημα ουδεμίας προδοσίας), ο “κάποιος” δεν είναι άλλος από εμάς τους ίδιους. Ο ανοικονόμητος (συλλογικός) εαυτός που δεν βρίσκει ησυχία, δεν τον χωράει ο τόπος ― οι στιγμές που όχι μόνον είναι σαν να καθόμαστε σε αναμμένα κάρβουνα, αλλά μας κυριεύει μια νέα, αυτοκαταστροφική παρόρμηση:  

ΚΟΙΝΩΝΙΑ - ΑΝΘΡΩΠΟΣ: Το σπίτι του ύπνου

Του ΗΛΙΑ ΜΑΓΚΛΙΝΗ

Λέγεται πως στα τέλη της δεκαετίας του ’40, Σοβιετικοί επιστήμονες κράτησαν πέντε ανθρώπους ξύπνιους επί δεκαπέντε συνεχείς ημέρες, με τη βοήθεια ενός διεγερτικού αερίου το οποίο διοχετευόταν σε έναν ειδικό, σφραγισμένο θάλαμο. Τα «πειραματόζωα» ήσαν πολιτικοί κρατούμενοι. Τους είχαν υποσχεθεί ότι έτσι θα εξασφάλιζαν την ελευθερία τους, αρκεί να παρέμεναν ξύπνιοι επί τριάντα συνεχείς ημέρες (αυτό ήταν το αρχικό πλάνο). Στον θάλαμο υπήρχαν αποθέματα τροφίμων και βιβλίων για όλο αυτό το διάστημα.
 

Οι ερευνητές παρακολουθούσαν τη ροή του οξυγόνου στον θάλαμο, το οποίο προστάτευε τους κρατούμενους από την ιδιαίτερα υψηλή τοξικότητα του διεγερτικού αερίου. Δεν υπήρχαν τότε ειδικές κάμερες, γι’ αυτό και η παρακολούθηση γινόταν μέσα από ειδικά φινιστρίνια και μικρόφωνα.
 

Οι πρώτες τρεις ημέρες κύλησαν ήσυχα. 

Την τέταρτη ημέρα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι οι κρατούμενοι συζητούσαν αποκλειστικά και μόνον τραυματικές εμπειρίες του παρελθόντος. 

Την πέμπτη ημέρα εκδηλώθηκε η πρώτη κρίση: οι κρατούμενοι έπαψαν να συζητούν μεταξύ τους. Αντ’ αυτού, ψιθύριζαν στα μικρόφωνα και στα φινιστρίνια, κακολογώντας τους συντρόφους τους στις Αρχές. 

Εννέα ημέρες μετά κάποιος άρχισε να ουρλιάζει. Τρεις ώρες αργότερα, έβγαζε πια συριστικούς ήχους, έχοντας αχρηστεύσει τις φωνητικές του χορδές. Επειτα, άρχισε ένας ακόμα κρατούμενος να ουρλιάζει. Οι υπόλοιποι ξέσκισαν τα βιβλία, πασάλειψαν τις σκισμένες σελίδες με τις ακαθαρσίες τους και κάλυψαν τα φινιστρίνια. Κάποτε οι κραυγές έπαψαν – το ίδιο και οι ψίθυροι στα μικρόφωνα.
 

Τη δέκατη τέταρτη ημέρα, οι επιστήμονες, απορημένοι από την απουσία κάθε ήχου, μίλησαν στους κρατούμενους μέσω μεγαφώνων:

 «Μπαίνουμε μέσα», τους είπαν. «Απομακρυνθείτε από την πόρτα αλλιώς θα ανοίξουμε πυρ. Εάν συμμορφωθείτε, θα αφεθείτε ελεύθεροι». Οι κρατούμενοι: 

ΕΠΙΣΤΗΜΗ και ΚΟΙΝΩΝΙΑ: Τα κίνητρα του μαθηματικού

Tου μαθηματικού και συγγραφεα Τευκρου Μιχαηλιδη

«Ευχαρίστως θα δεχόμουν να καώ ζωντανός σαν τον Φαέθωνα, αν αυτό είναι το τίμημα για να φτάσω μέχρι τον Ηλιο και να γνωρίσω το σχήμα, το μέγεθος και τη σύνθεσή του», φέρεται να έχει πει ο Εύδοξος ο Κνίδιος, ένας από τους σημαντικότερους μαθηματικούς της κλασικής ελληνικής περιόδου. 

Η φράση του συνοψίζει το μοναδικό πραγματικό κίνητρο της μαθηματικής δραστηριότητας: τη γνώση. 

Βέβαια, η κοινωνία εκμεταλλεύεται το προϊόν της μαθηματικής ενασχόλησης. Συχνά, επ’ αγαθώ: πίσω από τις αλματώδεις εξελίξεις στην ιατρική, την επικοινωνία, την ποιότητα ζωής κρύβονται τα Μαθηματικά.  

Αλλοτε πάλι, η χρήση τους έχει καταστροφικές συνέπειες: Πίσω από τις έξυπνες βόμβες, το φακέλωμα του πολίτη και τις οικονομικές κρίσεις κρύβονται πάλι τα Μαθηματικά (Μαθηματικά πουλημένα στους χρηματιστές τα χαρακτήριζε ο αείμνηστος Ντενί Γκετζ). 

Ωστόσο οι συνέπειες, ευνοϊκές ή ολέθριες, σπάνια απασχολούν τον μαθηματικό ερευνητή. Το δικό του μέλημα είναι να μάθει: 

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στo ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ: Οχι είπατε, ναι ακούσαμε!!!

Του ΚΩΣΤΑ ΛΕΟΝΤΑΡΙΔΗ

Στο ομηρικό σύμπαν, ποιητικά αρχετυπικό, καθώς λεν ειδήμονες, πεδίο παρέλασης ανθρώπινων χαρακτήρων, όλοι χωρούν. Και μονάδες ήσσονος σημασίας, παρακατιανοί, που χωρίς την αρνητική παρουσία τους η λάμψη των σπουδαίων δεν θα ήταν ίδια. Οι κοινωνίες, ακόμα και οι παρέες, χρειάζονται τους καρπαζοεισπράκτορες, τα δίποδα μαύρα πρόβατα, για να τονώνεται η αυτοεκτίμηση των υπολοίπων. Κι όταν δεν υπάρχουν εύκαιροι, η ισχύς της πλειοψηφίας τούς ανασύρει και τους αναθέτει ρόλο.  

Προπάτορας πολλών ο Θερσίτης: καβγατζής, βρωμόστομος, ασεβής απέναντι σε κάθε επετηρίδα και απτόητος μαζί, δεν μασάει τα λόγια του ούτε μπροστά στον Αγαμέμνονα, το ξυλοφόρτωμα δεν τον πτοεί· το έχει συνηθίσει. 

Προπάτορας πολλών και ο Ελπήνωρ, σύντροφος του μετρ της πανουργίας και των έξυπνων λύσεων Οδυσσέα, αλλά αυτός είναι εθισμένος στο πέρα βρέχει, ελαφρόμυαλος, ενθουσιώδης, κρασοκανάτας. Το βράδυ, πριν από την πολυπόθητη αναχώρηση από το νησί της δαιμόνιας Κίρκης, ο φιλήδονος Ελπήνωρ, για λόγους που παραμένουν ακόμα και σήμερα αδιευκρίνιστοι, κοιμήθηκε στη στέγη του ανακτόρου, υπό τη σκέπη των άστρων. Ξημερώματα, τον ξύπνησαν μπάσες ανδρικές, χαρωπές φωνές: «Ελπήνορα, καλέ Ελπήνορα, πού κρύφτηκες; Σαλπάρουμε». Οσοι έχουν μεθύσει, έστω και μια φορά, εδώ συμπάσχουν. Ο αντιήρωας, ξεχνώντας πού βρισκόταν, έκανε το πρώτο βήμα από εκεί ψηλά. Ηταν το τελευταίο του επί γης. Οι άλλοι, κάποια στιγμή βαρέθηκαν, τον ξέχασαν. Ενας λιγότερος, ε και; Σύντροφοι να σου πετύχουν. Από τότε... Ο αρχηγός Οδυσσέας άνοιξε πανιά για την Ιθάκη, κάνοντας ότι δεν άκουσε τίποτα. Από τότε...

 

Αλλά ας έλθουμε στο νεοελληνικό σύμπαν των πληθωριστικών κραυγών και των μηρυκαστικών διαπιστώσεων, τόσο βαρετών πλέον, ανέλπιδων, απωθητικών· αμετάφραστων από τους σιωπηλούς, βαριά πάσχοντες, όσους δεν άνοιξαν την πόρτα σε κανέναν κομματικό απογραφέα.  

Μιλώ γι’ αυτούς που δεν σφράγισαν αυτοκαθαρτήρια διαπιστευτήρια οργής, εν χορώ στην πλατεία Συντάγματος. Αυτούς που τραβούν την ανηφόρα κρύβοντας το δικό τους φορτίο και από φίλους για να μην επιβαρύνουν κι αυτούς περισσότερο.  

Αλήθεια τι απέγιναν οι μυριάδες ελεύθεροι πολιορκούντες τη Βουλή, κυνηγοί Τροϊκανών, αγανακτισμένοι της πλατείας, έθεσαν παρά πόδα τον βρασμό ψυχής; 

Και πόσα ψήγματα δημοψηφισματικής δικαίωσης απέμειναν στους περήφανους, απροσκύνητους του διχαστικού θερινού «Οχι»; 

Το αναγνωρίζουμε: αυτοί που παρέμειναν λάλοι -αντί στήλη άλατος- είναι οι πάλαι ποτέ πεφυσιωμένοι ακτιβιστές του «θ’ αλλάξουμε την Ελλάδα, θ’ αλλάξει και η Ευρώπη» - η Βενεζουέλα θυμίζω, ήταν τότε πρότυπο χώρας για διπλωματικούς εναγκαλισμούς, άρα γιατί να αλλάξει;  

Θλιβερό, διάτρητο λαϊκό άλλοθι: 

ΕΛΛΗΝΟΦΩΝΟ ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΟ ΚΩΛΟΧΑΝΕΙΟ : Αστικές βαρωνίες και ΣΥΡΙΖΟΤΣΟΛΙΑΔΙΚΕΣ σέκτες...

Toυ ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΕΛΑ

Ο ​​αστικός πολιτικός κόσμος έχει πολλά ακόμη να μάθει αν θέλει να διεκδικήσει την ηγεμονία στον πολιτικό στίβο. Πολλά!


Τίποτα δεν είναι τυχαίο στη ζωή και οι διαφορές ανάμεσα στο πώς λειτουργεί το σημερινό κυβερνητικό σύστημα σε σχέση με τα προηγούμενα εξηγούν το πού βρισκόμαστε σήμερα.


Η κυβέρνηση έχει επικοινωνιακό σχέδιο το οποίο εκτελεί με μεθοδικότητα και μπόλικο θράσος.  


Βαφτίζει το μαύρο άσπρο, δημιουργεί παράλληλα «γεγονότα» για να περισπάσει την προσοχή του κόσμου από τα μέτρα και τα δίνει όλα στον επικοινωνιακό αγώνα. Εχει βρει τρόπο να «μιλάει» με τους πολίτες πέρα και έξω από τα δήθεν συστημικά μέσα. Συχνά εξουδετερώνει τους αντιπάλους της στον δημόσιο διάλογο με την τεχνική του μπούλινγκ, την οποία τελειοποίησε, άλλωστε, τα τελευταία οκτώ χρόνια. Η χορογραφία πριν από κάθε μεγάλο γεγονός είναι προσεγμένη και δικαιούται Οσκαρ σκηνοθεσίας και επικοινωνιακής μαεστρίας.


Η αλήθεια είναι ότι, τελευταίως, και η άλλη πλευρά οργανώνεται, ενώ και το κέφι των μη επαγγελματιών κυβερνητικών οπαδών και προπαγανδιστών έχει μειωθεί αισθητά.


Το δεύτερο που χαρακτηρίζει το κυβερνητικό μπλοκ είναι αυτό που έλειπε και στην κυβέρνηση Σαμαρά και στις προηγούμενες. Οι διαφωνίες μένουν πίσω από κλειστές πόρτες. Δεν βγαίνει ο κάθε βουλευτής να λέει τον πόνο του στα κανάλια, δεν μαζεύονται βουλευτές στην οδό Νίκης για να κάνουν μπούλινγκ στον υπουργό. Οι βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και των ΑΝΕΛ λειτουργούν με κομματικό πατριωτισμό. Τα φέουδα, οι μικρότητες, οι καβγάδες υπάρχουν. Δεν επισκιάζουν, όμως, την εικόνα της κυβέρνησης.



Ο αστικός πολιτικός κόσμος, κεντρώος και δεξιός, υποφέρει πολλά χρόνια από τις έριδες και τις βαρωνίες. Το 1944 χρειάσθηκε να του επιβάλουν οι Βρετανοί μια λύση (Δαμασκηνός), γιατί δεν μπορούσαν να «τα βρουν» μεταξύ τους την ώρα που οι αντίπαλοί τους πλησίαζαν επικίνδυνα την Αθήνα. Και κατόπιν, όμως, τα προσωπικά, οι μικροφιλοδοξίες κυριαρχούσαν. Τη μεγαλύτερη ζημιά στην κυβέρνηση Σαμαρά αλλά και σε άλλες περιπτώσεις την έκαναν η συστηματική γκρίνια και ο φραξιονισμός, ο οποίος ενδυόταν ενίοτε ιδεολογικό μανδύα που δεν έπειθε κανέναν.


Είναι όμως και κάτι άλλο:

ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ: H πόλη με φώτα και σκιές

Του ΝΙΚΟΥ ΒΑΤΟΠΟΥΛΟΥ

Η ​​μυρωδιά από το έλατο που γέμιζε το σπίτι είναι η πιο βαθιά χριστουγεννιάτικη, προσωπική, ανάμνηση, σχεδόν ως βίωμα και αισθησιακή εμπειρία. Απλώνεται σαν μελάνι σε στυπόχαρτο όσο περνούν τα χρόνια, όσο λιγοστεύει ο χώρος για να ζήσει κανείς τις γιορτές στην πόλη με έναν τρόπο απλό και αληθινό.


Αυτά τα Χριστούγεννα, η Αθήνα είναι μια συρραφή από διαφορετικές πόλεις. Ανεβαίνοντας πριν από λίγες μέρες, από το Μοναστηράκι ώς την Ακαδημίας, με φωτισμένες τις βιτρίνες, καθώς ήταν βράδυ με ανοικτά τα μαγαζιά, έπιασα τον εαυτό μου να αιφνιδιάζεται καθώς ένιωσα ευφορία όσο η ατμόσφαιρα στις οδούς Μητροπόλεως, Σταδίου, Βουκουρεστίου, Πανεπιστημίου, Αμερικής, με τύλιγε με τρόπο συμφιλιωτικό. Αν και η Ακαδημίας, προς Κάνιγγος, σκοτείνιαζε στο βάθος, αν και στο μυαλό έφερνα την Ομόνοια και τα Χαυτεία, έμενε ως αίσθηση το ίχνος της πόλης που είχα, μόλις, διασχίσει. Και είχα δει την προσπάθεια από πολλές επιχειρήσεις στην καρδιά της πόλης να δώσουν στην Αθήνα ένα τόνο γιορτινό. Και η θέα του στολισμένου Συντάγματος, από την Ερμού, ήταν ευεργετική. Παρότι δεν με συγκινεί το καράβι, ως στοιχείο χριστουγεννιάτικου διάκοσμου, υπήρχε εντιμότητα και μέτρο. Σκεφτικός κινήθηκα μέσα στα στενά της πόλης. Κάθε φορά έχει κανείς την αίσθηση ότι φτάνει στα Χριστούγεννα με μια ανάσα. Σχεδόν απροειδοποίητα.


Ωστόσο, η ένταση που υπάρχει στην πόλη αυτές τις μέρες δεν μπορεί να φύγει από το μυαλό. Πέρα από την πολιτική επικαιρότητα, τον δημόσιο στολισμό, την πόλη που έχει αλλάξει τα θέματα που την απασχολούν, αδυνατώ να βρω ένα κομμάτι αστικής ζωής που να χαίρεται επί της ουσίας τις γιορτές. Αυτή η αίσθηση θα υπάρχει μόνο σε κάποια σπίτια, όχι πολλά. Σε εκείνα τα σπίτια που έχουν συναίσθηση της πραγματικότητας και που χαίρονται με όσα έχουν, πολλά ή λίγα.  


Απ’ όλα τα Χριστούγεννα που έχουν περάσει στην Αθήνα, μου έχουν μείνει δυο τρεις εικόνες, μία γεύση, μία μυρωδιά και μία αίσθηση. Εχω ξεχάσει πάρτι και εξόδους, αγορές και φαγοπότια, και μου έχει μείνει η ανάμνηση σκέψεων. Στην οδό Πατησίων, όπου είχα βιώσει τα Χριστούγεννα της σχολικής μου ηλικίας, είχα συναισθανθεί την «ιερή» διάσταση αυτής της γιορτής, μέσα σ’ ένα αστικό διαμέρισμα. Αυτό μου αποδεικνύει, με το πέρασμα των χρόνων, τη δύναμη της φαντασίας και την πίστη σε αυτήν, καθώς από τον πέμπτο όροφο μιας πολυκατοικίας της δεκαετίας του ’60, μπορούσα να οργανώσω όλο τον πυκνό γαλαξία του χριστουγεννιάτικου σύμπαντος. Παραδόξως αυτές οι εικόνες επιζούν σε ημίφως υπό το φως των κεριών. Η μυρωδιά του έλατου τύλιγε το διαμέρισμα με μία ριπή από Μέλανα Δρυμό, που από μόνη της σαν να ζωντάνευε τους δίσκους των 33 στροφών στο πικάπ. Οι μελωδίες από παιδικές χορωδίες στριφογυρίζουν ακόμη αλλά πιο δυνατή απ’ όλες τις αισθήσεις ήταν η αγωνία του ξημερώματος που θα σήμαινε το ξετύλιγμα των δώρων που περίμεναν κάτω από το δέντρο.


Σήμερα, όλα αυτά φαίνονται: 

TOYΡΚΙΑ: Ο σουλτάνος και οι γείτονες

Του ΣΤΑΥΡΟΥ ΤΖΙΜΑ

Το περίφημο δόγμα Νταβούτογλου για «μηδενικά προβλήματα» με τους γείτονες και «στρατηγικό βάθος» στην εξωτερική πολιτική της Τουρκίας καταρρέει. Αντί για φιλικές σχέσεις με τις γύρω χώρες, και τους συμμάχους, το δίδυμο Ερντογάν-Νταβούτογλου άνοιξε μέτωπα παντού και με όλους. Η Τουρκία από παράγοντας σταθερότητας στην περιοχή της νοτιοανατολικής Ευρώπης και της Μέσης Ανατολής εξελίσσεται σε πηγή κινδύνων σε ένα εύφλεκτο περιβάλλον.

 

Ο τουρκικός Τύπος, ο μη ελεγχόμενος από τον Ερντογάν, το επισημαίνει. «Με τις χώρες που είχαμε εδώ και χρόνια φιλικές σχέσεις είμαστε πλέον στα μαχαίρια», γράφει χαρακτηριστικά η Sozcu. «Ξεκίνησαν με την πολιτική των μηδενικών προβλημάτων με τους γείτονες, αλλά κατέληξαν στους “μηδέν” γείτονες», δηλώνει ο ηγέτης της αντιπολίτευσης Κεμάλ Κιλιλτσάρογλου. 

Δεν έχουν άδικο. Ο Ταγίπ Ερντογάν κατάφερε να μη μείνει στους Τούρκους «κανένας φίλος γείτονας».  

Με τον «αδερφό» τα έσπασε όταν αποφάσισε ότι ήθελε να τον ανατρέψει. 

Με την Ελλάδα είναι γνωστά και χρόνια τα προβλήματα. 

Οι σχέσεις με το Ιράκ διαταράχθηκαν μετά την απόφαση του Ερντογάν να στείλει στρατεύματα στη Μοσούλη για να πλήξει στόχους των Κούρδων του PKK.  

Με το Ισραήλ βρίσκεται στα μαχαίρια λόγω παλαιστινιακού, με την Αίγυπτο του Σίσι διέκοψε τις σχέσεις γιατί υποστήριξε τους Σιίτες «Αδελφούς Μουσουλμάνους» του Μόρσι, με το Ιράν το κλίμα θυμίζει Σιβηρία εξαιτίας της στήριξης της Τεχεράνης στον Ασαντ, η πολιτική του Ερντογάν να «μανιπουλάρει» την Αραβική Ανοιξη απέτυχε παταγωδώς, ενώ και τα ανοίγματα προς την Αρμενία ουδέν απέφεραν. Και ωσάν να μην έφταναν όλα αυτά, μέσα στην παραζάλη της μεγαλομανίας του έριξε το ρωσικό αεροσκάφος ενταφιάζοντας τις σχέσεις του με τον Πούτιν, με τον οποίο μέχρι πρότινος φωτογραφιζόταν μαζί. Με αυτό το τελευταίο πάντως δύσκολα θα ξεμπλέξει.

 

Ο Πούτιν για πολλούς λόγους δεν πρόκειται να καταπιεί εύκολα μια τέτοια πρόκληση, όταν μάλιστα αυτή συνοδεύτηκε από τη δολοφονία Ρώσου πιλότου και τη σκύλευση της σορού του. 

Μια παλιά ρωσική παροιμία, που διακινείται ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης στην Τουρκία, λέει πως: 

  

ΙΣΛΑΜΟΦΑΣΙΣΜΟΣ - ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ: Eπιστροφή «μαχητών» στα Βαλκάνια

Του ΤΑΣΟΥ ΤΕΛΛΟΓΛΟΥ

Τα κίτρινα ταξί στον δρόμο από τη Γευγελή στα Σκόπια δεν έχουν ποτέ έναν ή δύο επιβάτες, αλλά τέσσερις, μπορεί και πέντε, καθώς αυτά τα οχήματα είναι τα μόνα που «νομιμοποιούνται» να μεταφέρουν πρόσφυγες ή παράνομους μετανάστες.  

«Το καλοκαίρι κοιμούνταν στις δύο πλευρές του αυτοκινητοδρόμου, δίπλα στη λωρίδα έκτακτης ανάγκης. Τώρα δεν μένει κανείς στα σύνορα, με τρένο ή με ταξί φεύγουν» λέει  ο Στέβο, οδηγός ταξί από τα Σκόπια που παρακολουθεί χωρίς... ζήλια τους συναδέλφους του να ανεβαίνουν «σφαίρα» έως το Κουμάνοβο, στα σύνορα με τη Σερβία, «γεμάτοι» και να γυρίζουν βιαστικοί για την επόμενη κούρσα.

Για τον ιδιοκτήτη ταξί, τον πρόεδρο της χώρας, το πολιτικό προσωπικό, τους δημοσιογράφους αλλά και τους πολίτες, οι χιλιάδες ξένοι που περνούν για λίγες ώρες από τη χώρα στα βόρεια σύνορά μας, φαντάζουν σαν απειλή. Αντιμετωπίζουν δηλαδή το κύμα προσφύγων όπως οι υπόλοιποι Ανατολικοευρωπαίοι.  

«Αποτελούμε ένα κενό στη ζώνη του Σένγκεν» λέει ο υπ. Εξωτερικών Νίκολα Πόποσκι σε συνομιλία του με την «Κ» και δημοσιογράφους από τέσσερα ακόμα ελληνικά ΜΜΕ στο πλαίσιο συνάντησης που διοργάνωσε ανάμεσα σε δημοσιογράφους των δύο χωρών το πανεπιστήμιο Κολούμπια της Νέας Υόρκης. «Οι ευρωπαϊκές χώρες, όχι μόνο η Ελλάδα, αγοράζουν χρόνο. Παίζουν το παιχνίδι τού να μεταθέτουν την ευθύνη στην επόμενη χώρα...». 

Ο Πόποσκι επιμένει ότι ο Frontex θα πρέπει να εγκατασταθεί στα βόρεια σύνορα της Ελλάδας για να μην επιτρέπει σε πρόσφυγες να συνεχίζουν τον δρόμο τους προς Βορρά. Kαι έπειτα ρίχνει «βόμβα»: «Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι πολλοί από τους “μαχητές” που γυρίζουν από τη Συρία παίρνουν τον βαλκανικό δρόμο – Ισως ένας στους 100.000».

Ο Πόποσκι παραδέχεται ότι και το σύστημα καταγραφής των προσφύγων στην ΠΓΔΜ «δεν είναι στεγανό». Ζητάει όμως και στενότερη συνεργασία με τις ελληνικές υπηρεσίες ασφαλείας. Μέχρι σήμερα η Ελληνική Αστυνομία στο Κιλκίς (Πολύκαστρο), συνεργάζεται στενά με την αστυνομία στη Γευγελή, ενημερώνοντας του γείτονές μας ότι έρχονται νέα καραβάνια προσφύγων. Οι αρχές της ΠΓΔΜ είναι ικανοποιημένες από τη συνεργασία αυτή, που δεν υπήρχε πριν, ζητούν όμως ακόμα και διά στόματος του πρόεδρου της χώρας Γκεόργκι Ιβανόφ τη συνεργασία των υπηρεσιών ασφαλείας και στα θέματα των «μαχητών» που επιστρέφουν από τη Συρία.

«Ζητήσαμε να έχουμε πρόσβαση στις βάσεις δεδομένων του Frontex και του Σένγκεν αλλά δεν μας επέτρεψαν να την αποκτήσουμε» λέει, τονίζοντας: «Δεν πήραμε από την Ε.Ε. ούτε ένα ευρώ για τους πρόσφυγες μέχρι τώρα. Μόνο ο ιταλικός Ερυθρός Σταυρός έδωσε 90.000 ευρώ. Ομως, αυτό που μας λείπει είναι πληροφορίες για θέματα ασφάλειας». Οι αρχές της ΠΓΔΜ μετράνε 25 πολίτες, αλβανικής καταγωγής, που έχουν σκοτωθεί στις μάχες στη Συρία και το Ιράκ και 69 που έχουν παλιννοστήσει (συνολικά στα Βαλκάνια έχουν γυρίσει 600 από τους 1.000 “μαχητές”).

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΛΑΘΡΟΜΕΤΑΝΑΣΤΕΥΣΗ: Προς αναθεώρηση της Σένγκεν με ελέγχους και σε Ευρωπαίους (χωρίς να ρωτήσουν οι ΥΠΕΞ της Ε.Ε, την λαθρολάγνα κυρα-Τασία και την γραφική παρέα της!!!)

Τη διενέργεια συστηματικών ελέγχων στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ, συμπεριλαμβανομένων των ελέγχων στους Ευρωπαίους πολίτες, αποφάσισε το Συμβούλιο υπουργών Εσωτερικών Υποθέσεων και Δικαιοσύνης της ΕΕ, που συνεδρίαζε χθες στις Βρυξέλλες.


Οι υπουργοί ζήτησαν την άμεση αναθεώρηση των κανόνων της ζώνης Σένγκεν, δήλωσε ο υπουργός εσωτερικών του Λουξεμβούργου και προεδρεύων του Συμβουλίου, Ετιέν Σνέιντερ. Έτσι θα επιτραπεί η πραγματοποίηση «συστηματικών ελέγχων σε Ευρωπαίους υπηκόους», καθώς οι συστηματικοί σε βάθος έλεγχοι περιορίζονται σήμερα μόνο στους πολίτες τρίτων κρατών, ανέφερε ο ίδιος.


Παράλληλα, ο Λουξεμβούργιος υπουργός τόνισε ότι συμφωνήθηκε να γίνει πλήρης χρήση της εργαλειοθήκης του Συστήματος Πληροφοριών Σένγκεν (SIS). Προσέθεσε, ωστόσο, ότι πρέπει να ξεπεραστούν τα προβλήματα συνεργασίας μεταξύ των υπηρεσιών πληροφοριών (intelligence services) των χωρών-μελών.


Εξάλλου, οι υπουργοί Εσωτερικών και Δικαιοσύνης της ΕΕ συμφώνησαν να υιοθετηθεί ως το τέλος του έτους ένα ευρωπαϊκό αρχείο καταγραφής δεδομένων των επιβατών στις αεροπορικές μεταφορές (PNR). Ως τώρα οι συζητήσεις για το PNR προσέκρουαν στις ενστάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. «Αυτό που επείγει είναι να συμφωνήσει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο», δήλωσε ο Ετιέν Σνέιντερ, τονίζοντας ότι η συμφωνία καλό θα ήταν να επέλθει πριν τις 3 Δεκεμβρίου που θα ξανασυνεδριάσει το Συμβούλιο Εσωτερικών Υποθέσεων της ΕΕ.


«Πρέπει να επιταχύνουμε τη δράση μας κατά της τρομοκρατίας», δήλωσε από την πλευρά του ο υπουργός Εσωτερικών της Γαλλίας Μπερνάρ Καζνέβ, επισημαίνοντας την ανάγκη να υπάρξει στενή συνεργασία και ανταλλαγή πληροφοριών μεταξύ των κρατών-μελών. «Το PNR είναι απαραίτητο εργαλείο για να καταπολεμήσουμε την τρομοκρατία», τόνισε ο Γάλλος υπουργός, το οποίο μαζί με τη βάση δεδομένων Σένγκεν θα χρησιμοποιείται για τον εντοπισμό των ιχνών των τρομοκρατών κατά την άφιξή τους στην Ευρώπη.


Σε ό,τι αφορά τη φύλαξη των εξωτερικών συνόρων, ο Μπ. Καζνέβ ανέφερε ότι: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - UNESCO - ΕΘΝΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ: Επί τάπητος το αίτημα του Κοσόβου

Το εκτελεστικό συμβούλιο της UNESCO αποφάσισε την Τετάρτη να επικυρώσει την κατάθεση του αιτήματος του Κοσόβου για συμμετοχή ως πλήρες μέλος στον οργανισμό προς τελική ψήφιση, παρά τις αντιδράσεις της Σερβίας, η οποία αντιμετωπίζει την κίνηση αυτή ως ένα ακόμη απαράδεκτο βήμα προς την αναγνώριση της πρώην επαρχίας της ως ανεξάρτητου κράτους. 


 «Hταν ένα μικρό, αλλά συναισθηματικό βήμα μπροστά σε έναν μακρύ δρόμο», έγραψε ο υφυπουργός Εξωτερικών του Κοσόβου, Πετρίτ Σελίμι, στον προσωπικό του λογαριασμό στο Twitter μετά την ψηφοφορία.  


Η αποδοχή ή μη του αιτήματος του Κοσόβου θα αποτελέσει αντικείμενο ψηφοφορίας στη γενική διάσκεψη της UNESCO τον Νοέμβριο. Για την έγκρισή του χρειάζονται τα 2/3 των ψήφων των συνολικά 195 μελών.
 

Η Σερβία αντιτίθεται σε κάθε κίνηση προς τη διεθνή αναγνώριση του Κοσόβου ως επίσημου ανεξάρτητου κράτους και υποστηρίζει ότι η Πρίστινα δεν προτίθεται να προστατεύσει τα σερβικά θρησκευτικά μνημεία, τα οποία βρίσκονται στην περιοχή. Ο επικεφαλής του γραφείου της σερβικής κυβέρνησης στο Κόσοβο, Μάρκο Ντιούριτς, ανέφερε ότι παρά την απόφαση της Τετάρτης, το Βελιγράδι δεν θα σταματήσει να προσπαθεί, ώστε να αποτραπεί η συμμετοχή του Κοσόβου στο πολιτιστικό όργανο του ΟΗΕ. «Θα συνεχίσουμε τον διπλωματικό μας αγώνα τις επόμενες ημέρες, επειδή ο πόλεμος για να εμποδισθεί η συμμετοχή του Κοσόβου στην UNESCO δεν έχει τελειώσει ακόμη», υπογράμμισε ο ίδιος.
 

Την Τετάρτη, Σέρβοι του Κοσόβου διαδήλωσαν μπροστά σε ένα ορθόδοξο μοναστήρι στην Γκρατσάνιτσα λίγο πριν από την επίμαχη ψηφοφορία. Περίπου 200 Σέρβοι φοιτητές διαμαρτυρήθηκαν στη διχασμένη Μιτρόβιτσα σε μία πορεία από το πανεπιστήμιο της πόλης προς τη γέφυρα, πάνω από τον ποταμό Ιμπαρ, ο οποίος χωρίζει τον σερβικό και τον αλβανικό πληθυσμό της πόλης.
 

Κατά την εθνοτική σύγκρουση τον Μάρτιο του 2004, 19 άτομα σκοτώθηκαν και περισσότερα από 800 κτίρια καταστράφηκαν ή υπέστησαν σοβαρές ζημιές. Ανάμεσα σε αυτά βρίσκονταν 29 εκκλησίες και μοναστήρια. Τα διεθνή δικαστήρια που συγκροτήθηκαν στην Πρίστινα έχουν καταδικάσει αρκετούς από τους υπευθύνους για την καταστροφή της σερβικής κληρονομιάς, με ποινές από 21 μήνες έως και 16 έτη.
 

Πολλά από τα πιο σημαντικά ορθόδοξα σερβικά εκκλησιαστικά οικοδομήματα βρίσκονται στο Κόσοβο και ήδη δύο εντάσσονται στη λίστα παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
 

Ο Σέρβος πρόεδρος Τόμισλαβ Νίκολιτς δεσμεύθηκε ότι:

ΤΟΥΡΚΙΑ: Kίνδυνος ασύμμετρης κρίσης

Του Δρος ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥ ΦΙΛΗ

Διευθυντή Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων Έντυπη

Η Τουρκία οδεύει στις εκλογές πληγωμένη, προβληματική και διαιρεμένη.  

Ο πρόεδρός της φέρει ακέραιη ευθύνη για τη δεσποτική διακυβέρνηση, την απουσία κράτους δικαίου, τη στοχοποίηση των αντίθετων φωνών, ιδίως όταν στέκονται εμπόδιο στις φιλοδοξίες του, και τη βαθιά συντηρητικοποίηση σημαντικού μέρους της κοινωνίας.

Ο οπορτουνισμός της τουρκικής ηγεσίας καταδεικνύεται εύγλωττα στην περίπτωση του Κουρδικού:

Η διαδικασία ειρήνευσης, παρά την αμοιβαία καχυποψία, απέκτησε δυναμική χάρη στις ενέργειες του Ερντογάν ως πρωθυπουργού. Η εκεχειρία μεταξύ των δύο πλευρών εξελισσόταν σχετικά ομαλά, δημιουργώντας την εντύπωση πως ένα διαχρονικό αγκάθι για τη γειτονική χώρα θα έκλεινε με εκατέρωθεν συμβιβασμούς.

Ωστόσο, η διεύρυνση του ποσοστού του προσκείμενου στους Κούρδους σχηματισμού, ο οποίος σημειωτέον βρήκε απήχηση σε φιλελεύθερους κύκλους, συνδυαστικά με τη σταδιακή ανάπτυξη μιας αυτοτελούς κουρδικής ζώνης στη Συρία, ανέτρεψαν θεαματικά τα δεδομένα.

Η επιχείρηση, λοιπόν, προσεταιρισμού του HDP με μετεκλογικές σκοπιμότητες έδωσε τη θέση της στη δαιμονοποίηση και την απόπειρα περιθωριοποίησής του. Δυνάμεις εκατέρωθεν «απελευθερώθηκαν» από το ασφυκτικό πλαίσιο τήρησης της κατάπαυσης του πυρός, ενόσω Ερντογάν και εθνικιστές επένδυαν πολιτικά στην αποδυνάμωση του φιλοκουρδικού κόμματος. Από την άλλη, ο φόβος για την πρόκληση τετελεσμένων στην ευρύτερη περιοχή σε βάρος των τουρκικών θέσεων, και μολονότι η Αγκυρα παρακολουθεί περίπου ανήμπορη τις εξελίξεις, έχει εντείνει τις ανασφάλειες του Τούρκου προέδρου. Ως αποτέλεσμα, σε αρκετές περιπτώσεις δεν λειτουργεί με καθαρό μυαλό, συγχέοντας τις βλέψεις του με την πραγματικότητα. Μάλιστα, στοχεύοντας στην ανάσχεση της πορείας αυτονόμησης του κουρδικού στοιχείου, προτάσσει στο εσωτερικό την εκ νέου καταστολή της στρατιωτικής δράσης του PKK, θεωρώντας το συγκοινωνούν δοχείο με το YPD των Σύρων Κούρδων, ενώ προκειμένου να μετριάσει τη δυναμική της σχέσης των τελευταίων με την Ουάσιγκτον συμπράττει υποχρεωτικά με τις ΗΠΑ, επαναφέροντας παράλληλα την απαίτηση για τη δημιουργία ουδέτερης ζώνης στα σύνορα με τη Συρία ώστε να τους πλήξει επιχειρησιακά με μεγαλύτερη ευκολία.

Η Τουρκία έχει απεμπολήσει τα ερείσματά της όπως, άλλωστε, και την εμπιστοσύνη πολλών εκ των συμμάχων της, βρίσκεται σε προφανή κάμψη σε σχέση με τις αρχικές της στοχεύσεις στη Συρία, έχει πλήξει καίρια τις σχέσεις της με Ισραήλ και Αίγυπτο και αντιπαρατίθεται –εμμέσως αλλά εμφανώς– με την αναδυόμενη περιφερειακή δύναμη, το Ιράν. Μέσα σε όλα η ρωσική επέμβαση, της περιορίζει τα ούτως ή άλλως μικρά περιθώρια ελιγμών στη συριακή κρίση, γεγονός που επιβεβαιώνει πως οι πομπώδεις εξαγγελίες της Αγκυρας περί ηγεμονικού ρόλου στις υπό διαμόρφωση διεργασίες πόρρω απέχουν από τα δρώμενα επί του πεδίου μαχών και διπλωματίας.

Εντούτοις, η προνομιακή γεωγραφική θέση, η θρησκευτική ταυτότητα και οι παραδοσιακοί δεσμοί με τη Δύση αμβλύνουν τις συνέπειες των λαθών της. Μπορεί η αξιοπιστία της να έχει κλονιστεί και η ηγεσία της να μετεξελίσσεται σε δύστροπο εταίρο, συνάμα, όμως, αναβιώνει η συζήτηση για την αξία της στην επίλυση των προβλημάτων της ευρύτερης περιφέρειας, τα οποία αγγίζουν και τις εκτός περιοχής δυνάμεις. Οι τελευταίες με προεξάρχουσα τη Γερμανία βλέπουν στην ικανοποίηση (σημαντικού;) μέρους των αιτημάτων της Τουρκίας τη μετάθεση των ευθυνών των αδιέξοδων πολιτικών τους και τη μετατροπή ενός συνολικότερου ζητήματος σε διασυνοριακό, σχετιζόμενο με την αποτελεσματική ή μη αναχαίτιση των προσφυγικών/μεταναστευτικών ροών.  

Εδώ απαιτείται ιδιαίτερη επιμέλεια και επιμονή εκ μέρους μας γιατί ελλοχεύουν εθνικοί κίνδυνοι:

KOINΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΣΥΡΙΖΟΠΛΗΚΤΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η μικρόνοια ως επιλογή

EΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Του ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ

Η εικόνα πέρασε σε όλα τα Δελτία Ειδήσεων. Ενας ξέφρενος εκπαιδευτικός να κραυγάζει στον καινούργιο υπουργό Παιδείας την αγανάκτησή του, με ερώτημα καταλυτικό: «Αφού το Μνημόνιο σας απαγορεύει να διορίσετε δασκάλους και ρημάζουν τα σχολειά, γιατί δεν μειώνετε τον αριθμό των συμβούλων του κάθε υπουργού διορίζοντας (ισοδύναμα) με το κόστος κάθε συμβούλου τρεις, το λιγότερο, δασκάλους;».
Η απάντηση στο ερώτημα είναι προφανέστατη, γι’ αυτό και δεν δόθηκε – ο κώδικας «πολιτικής ορθότητας» στην παντομίμα του δημοκρατικού παιγνίου την απαγορεύει.  

Τον κ. Τσίπρα δεν τον ενδιαφέρουν τα σχολειά που ρημάζουν χωρίς δάσκαλο, τον ενδιαφέρει να μη ρημάξει το κόμμα του χωρίς βολεμένους κομματανθρώπους. Ιδια στάση, πανομοιότυπη, με αυτήν του Αντ. Σαμαρά, του Γ. Παπανδρέου (τουπίκλην ολίγιστου), Κ. Καραμανλή του βραχέος, Κ. Σημίτη και πάει λέγοντας (οπισθοβατικώς). Αν και νέος, φρέσκος και ριζοσπάστης, ο Αλ. Τσίπρας είναι πειθήνια υποταγμένος στην απαρέγκλιτη αρχή του εν Ελλάδι συνταγματικού πολιτεύματος, της αχαλίνωτης κομματοκρατίας: «Πρώτα το κόμμα και ύστερα η κοινωνία» – δεν λέμε «η πατρίδα», γιατί τη λέξη την αχρηστεύει η χρήση της από τον κ. Καμμένο, τον εκλεκτό του «προοδευτικού» εθνομηδενισμού.
Αν ο κ. Τσίπρας ενδιαφερόταν για την κοινωνία (και ο κ. Καμμένος για την πατρίδα), υπουργός Παιδείας δεν θα ήταν ο πανάσχετος κ. Φίλης, ούτε θα είχε προηγηθεί ο κ. Μπαλτάς (που λογάριαζε την αριστεία για «ρετσινιά» στοχεύοντας στο Νόμπελ του σκοταδισμού).  

Στο συνονθυλευματικό (τέως και νυν) κόμμα του κ. Τσίπρα δεν περιλαμβάνονται μόνο αφελείς του μηδενιστικού πρωτογονισμού, υπάρχει και μερίδα σοβαρών ανθρώπων, με επίπονα δουλεμένες απόψεις «πατριωτικής Αριστεράς». Ο κ. Τσίπρας έχει (εκών-άκων;) περιθωριοποιήσει αυτήν την ποιότητα και δυναμική – επαναλαμβάνει και εδώ τη στάση των προκατόχων του πρωθυπουργών (ωσάν η πρωθυπουργία εν Ελλάδι να παρέχεται υπό όρους, ένας από τους οποίους είναι η εσκεμμένη πριμοδότηση, στερητικώς, του φασιστοειδούς εθνικισμού). 

 Πρώτο, λοιπόν, συμπέρασμα από την παγερή πρωθυπουργική αδιαφορία για την αγανάκτηση - πρόκληση που συνόψιζε το ερώτημα προς τον κ. Φίλη: Μην περιμένουμε την παραμικρή διαφορά στην πολιτική συμπεριφορά, νοοτροπία, στρατηγική του κ. Τσίπρα όσον αφορά τα «ουσιώδη». Το ενδιαφέρον του για τα όσα συγκροτούν την ποιότητα της ζωής και το νόημα της συλλογικότητας (γλώσσα, ιστορική συνείδηση, παιδευτική καλλιέργεια, αίσθηση δημοσίου συμφέροντος, κράτος δικαίου, ενεργός πολιτισμική ιδιοπροσωπία) αποδείχνεται τόσο λυμφατικό όσο και των κυβερνήσεων που με ντροπή αναπολούμε: Σαμαρά - Μπαλτάκου, Γ. Παπανδρέου - Β. Βενιζέλου, Καραμανλή του βραχέος.
Συμπέρασμα δεύτερο: Κανένας κομματικός αρχηγός στην Ελλάδα δεν δείχνει να διδάσκεται από το παρελθόν το κοντινό, όχι το απώτερο. Κανένας δεν μπορεί να δει τα αίτια της παραλυτικής ανημπόριας να λειτουργήσει κράτος, κράτος στην υπηρεσία του πολίτη, των αναγκών της κοινωνίας των πολιτών. Τα αίτια είναι εξόφθαλμα, αλλά αδιόρατα για τους πολιτευόμενους. Πού οφείλεται αυτή η τυφλότητα; Στον αυτονόητο χαρακτήρα που έχει προσλάβει η διαστροφή – και αυτός είναι ο ορισμός της παρακμής. Η παρακμή λαών και η ιστορική τους εξαφάνιση είναι σαφώς το αποτέλεσμα μεταλλαγής της παθολογίας σε φυσιολογία.
Εχουμε χρόνιους εθισμούς οι σήμερα Ελληνώνυμοι σε αυτή τη διαστροφική μεταλλαγή. Κάθε κυβέρνηση επιδιώκει, πριν από κάθε τι άλλο, την επανεκλογή της, όχι την πραγματοποίηση των επαγγελιών της, όχι να αντιμετωπίσει τις κραυγάζουσες κοινωνικές ανάγκες. Πρώτιστος στόχος η ψηφοθηρία, δηλαδή η οικοδόμηση πελατειακού κράτους. Το ρουσφέτι αποκλείει αυτονόητα την αξιοκρατία, οι κοινές ανάγκες πρέπει να εξυπηρετηθούν όχι από τον ικανό και δημιουργικό, αλλά από τον ευνοοημένο: πιθανότατα ηλίθιο ή κακοήθη, Η πείρα βεβαιώνει ότι ο αυθαίρετα ευνοημένος είναι πάντοτε ανασφαλής, άρα απαιτητικός και άπληστος. Γι’ αυτό και ο συνδικαλισμός των «λειτουργών του κράτους» είναι κατά κανόνα αντικοινωνικός: εκβιάζει, αυθαιρετεί, καθιστά το κράτος αντίπαλο του πολίτη, απειλή για τον πολίτη, μισητό στον πολίτη.
Ετσι η παθολογία γενικεύεται, παίρνει τις διαστάσεις λοιμικής. Η κυβέρνηση ή το κόμμα υπηρετεί πρωταρχικά την ιδιοτέλεια της επανεκλογής, ο πολίτης αμύνεται απέναντι στην ιδιοτέλεια της εξουσίας αντιτάσσοντας τη δική του ατομοκεντρική ιδιοτέλεια – φοροδιαφυγή, ιδιοποίηση του κοινωνικού χρήματος (υπερκοστολογήσεις δημοσίων έργων, πλαστές συντάξεις, αργομισθίες κ.τ.ο.). Η «κοινωνία» παύει να κοινωνεί τις ανάγκες, παλινδρομεί στη λογική της ζούγκλας: της επιβίωσης και επιβολής του ισχυροτέρου, της ανεξέλεγκτης προτεραιότητες των εγωτικών τυφλών ενορμήσεων και ενστίκτων. Ο τρόπος που παρκάρουμε, που οδηγούμε, που πολιτικολογούμε, που λιμπιζόμαστε τα καταναλωτικά αγαθά, που υπερασπιζόμαστε τις επιλογές μας στο ποδόσφαιρο ή στην πολιτική, ο εγωκεντρικός τρόπος που ακυρώνει τη χαρά της σχέσης, υποβιβάζει τη γλώσσα, θυσιάζει τη δημιουργία στο βωμό του εντυπωσιασμού, αυτός ο πρωτόγονος, της ζούγκλας τρόπος είναι η αυτονόητη, «φυσιολογική» καθημερινότητά μας σήμερα.
Είναι αφορμή πανικού και τρέλας, κυριολεκτικά, να πιστοποιεί ο Ελληνας ότι τον κυβερνάει μια αυτοδιαφημιζόμενη στην «αριστερή» κυβέρνηση, που ο ένας υπουργός της έχει καταθέσεις εκατομμυρίων (και ξεχνάει το νούμερο), ο άλλος επέδειχνε νεοπλουτίστικη αφροντισιά στο ντύσιμό του και στο σπιτικό του, διεκδικώντας θέση στο διεθνές jet set, ο τρίτος βάλλεται πανταχόθεν για τις εξωφρενικές απολαβές του από τη δικηγορική – και πάει λέγοντας. Δεν είναι πουριτανικά τα κριτήρια που δημιουργούν την έκπληξη, είναι ορθολογικότατα τα ερείσματα του φόβου και της απόγνωσης, όταν εκατομμυριούχοι επαγγέλλονται την πολιτική εκπροσώπηση της φτωχολογιάς, των ανέργων, των κατεξευτελισμένων και ατιμασμένων συνταξιούχων.
Ο ίδιος ο Αλέξης Τσίπρας δεν είναι ο ίδιος, ύστερα από κάποιους μήνες πρωθυπουργίας. Η διαφορά γίνεται εξόφθαλμη, έστω κι αν δεν μπορεί να συγκεκριμενοποιηθεί σε λέξεις: 

ΔΙΕΘΝΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗ - ΜΕΣΗ ΑΝΑΤΟΛΗ: Η Συρία στην κόψη του ξυραφιού

Γράφει ο Δρ Κωνσταντίνος Φίλης 

Διευθυντής Ερευνών Ινστιτούτου Διεθνών Σχέσεων.

Ο εμφύλιος σπαραγμός στη Συρία βρίσκεται σε φάση κλιμάκωσης. Η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας πυροδότησε αντιδράσεις, με κάποιες χώρες να βγαίνουν μπροστά ενώ άλλες να τηρούν πιο διακριτική στάση.

Προσώρας, πέρα από τους επιχειρησιακούς σχεδιασμούς στο πεδίο των μαχών, η κάθε πλευρά προσπαθεί να κερδίσει διπλωματικούς πόντους εν όψει της επόμενης ημέρας.

Το μέτωπο Ρωσίας-Ασαντ-Ιράν-Χεζμπολάχ φαίνεται πιο αρραγές, αλλά όχι ιδιαίτερα αποτελεσματικό στη στήριξη του καθεστώτος. 

Η σιιτική κυβέρνηση του Ιράκ προστίθεται μεν στην εξίσωση, αλλά δεν αθροίζεται στον συσχετισμό ισχύος, καθότι περισσότερο χρειάζεται βοήθεια παρά μπορεί να συνεισφέρει στην αναχαίτιση των τζιχαντιστών. 

Η Δαμασκός πασχίζει πλέον να διατηρήσει τον έλεγχο σε συγκεκριμένες ζώνες, αποδεχόμενη εν τοις πράγμασι τον αναγκαστικό διαμοιρασμό των εδαφών. Η υποχώρηση του Ασαντ υποχρεώνει τη μεν Ρωσία να επέμβει αεροπορικά ώστε να τον βοηθήσει να ανακτήσει μέρος του ελέγχου της επικράτειας ή, έστω, να καθυστερήσει την ανατροπή του, το δε Ιράν και τη Χεζμπολάχ να κινούνται στα όρια των δυνατοτήτων τους, εφόσον συνδράμουν ταυτόχρονα και την κυβέρνηση του Ιράκ έναντι του «Ισλαμικού Κράτους».

Από την άλλη, η συμμαχία απέναντι στο ασαντικό καθεστώς δεν είναι εξίσου συμπαγής, λόγω των διιστάμενων συμφερόντων των μελών της. Επακολούθως, η σύγκλιση τους εξελίσσεται σε δυσεπίλυτο γρίφο για τις ΗΠΑ, αφού σε συνέχεια της διακοπής εκπαίδευσης και εξοπλισμού των νέων συριακών δυνάμεων, ξεμένουν από πιστούς εταίρους στο έδαφος. Πράγματι, από τα μεγαλύτερα προβλήματα για την Ουάσιγκτον είναι η αδυναμία συντονισμού της δράσης διαφόρων ομάδων ανταρτών που αντιστρατεύονται τον Ασαντ, πολλές εκ των οποίων συνεργάζονται και λειτουργούν με τη στήριξη συμμάχων των ΗΠΑ αλλά αυτοτελώς από αυτές. Ενώ σε πολλά σημεία εντοπίζονται να έχουν τον πρώτο λόγο διάσπαρτες σουνιτικές πολιτοφυλακές, οι οποίες διατηρούν μεν χαλαρούς δεσμούς με την αντιπολίτευση, ωστόσο, η συνεννόηση μαζί τους μόνο δεδομένη δεν πρέπει να θεωρείται. Ο κατακερματισμός δυνάμεων, συνεπώς, κοστίζει στη διαμόρφωση των εξελίξεων, δημιουργεί κρίση εμπιστοσύνης, αδυνατίζει τον αμερικανικό ηγετικό ρόλο και αφήνει χώρο για τακτικούς ελιγμούς σε άλλους δρώντες.

Καμπή στη συριακή κρίση αποτελεί αναμφίβολα η στρατιωτική εμπλοκή της Ρωσίας:

KOINΩΝΙΑ: Το υψωμένο μεσαίο δάχτυλο

Της ΤΑΣΟΥΛΑΣ ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗ

Προ ημερών η γνωστή Αμερικανίδα αρχαιολόγος Ντόροθι Κινγκ ανήρτησε στο Twitter φωτογραφία γυναίκας που δείχνει το μεσαίο δάχτυλο του χεριού της, με τη λεζάντα: «Αυτό για τους ηλίθιους που εξακολουθούν και σήμερα να βρωμίζουν την Αμφίπολη», καταφερόμενη μάλλον εναντίον όσων επικρίνουν την Κατερίνα Περιστέρη για τις αποκαλύψεις της.
 

Κατακλυσμό αντιδράσεων είχε προκαλέσει το εξώφυλλο του περιοδικού Focus (Φεβρουάριος 2010) με το άγαλμα της Αφροδίτης της Μήλου να υψώνει το μεσαίο της δάχτυλο. 

Σε θρίλερ είχε εξελιχθεί πέρυσι η υπόθεση της παραποίησης ή μη, του βίντεο που εμφάνιζε τον Γιάνη Βαρουφάκη να υψώνει το μεσαίο του δάχτυλο σε διάλεξή του, το 2013, στο Ζάγκρεμπ. 

Σε σκίτσο του Guardian είχε αντικατασταθεί ο Παρθενώνας με το προτεταμένο δάχτυλο του Βαρουφάκη. 

Σε σκίτσο της ολλανδικής εφημερίδας De Volksrant απεικονιζόταν ένας Ελληνας μεσήλικας με σαγιονάρα και μαγιό να δείχνει το μεσαίο του δάχτυλο στους δανειστές, αλλά με το άλλο χέρι να ζητεί ελεημοσύνη...
 

Και για να φύγουμε από την Ελλάδα, μια τεράστια μοβ γροθιά με υψωμένο το μεσαίο δάχτυλο είχε εγκαταστήσει στην Πράγα, στον ποταμό Βλτάβα, σε σχεδία ορατή από την έδρα της κυβέρνησης, ο γλύπτης Ντέιβιντ Τσέρνι. Ηταν Σεπτέμβριος του 2013, πριν από τις εκλογές και την πιθανότητα για πρώτη φορά μετά τη «βελούδινη επανάσταση» να εισέλθει στην κυβέρνηση το Κομμουνιστικό Κόμμα.
 

Δεν έχουν τέλος τα παραδείγματα της καταφυγής στην προσβλητική, άσεμνη χειρονομία. Ανάλογη, σε εκρήξεις οργής, η ελληνική ανοιχτή παλάμη. Οταν τα δίκια του ενός φαντάζουν στον άλλο παράλογα και άδικα, όταν το χάσμα βαθαίνει ανάμεσα σε κείνους που σχεδιάζουν και σε εκείνους που υφίστανται τις αλλαγές, όταν επανεμφανίζεται αλώβητο ό,τι δείχνει να μας έχει φέρει στο χείλος της αβύσσου. Αλλά και μπροστά σε κάτι ενοχλητικό, ανήκουστο, άτοπο. Και αποφορτιζόμαστε προσβάλλοντας. Εγραφε ο Αριστοτέλης στα Ηθικά Νικομάχεια: «Είναι εύκολο να οργίζεται κανείς. Αυτό όλοι το μπορούν. Εκείνο που δεν είναι εύκολο και δεν το μπορούν όλοι, είναι να οργίζονται με το σωστό πρόσωπο, στο σωστό μέτρο, με τον σωστό τρόπο, τη σωστή στιγμή και για τη σωστή αιτία».
 

Βέβαια, το υψωμένο δάχτυλο δεν αποτελεί μόνο εκδήλωση οργής, αλλά και βαθιάς ασέβειας και περιφρόνησης προς ένα πρόσωπο, μια ομάδα· είναι μια απόπειρα ταπείνωσης, «πομπής» τους. 

 Το πρόβλημα είναι ότι:

KOINΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Τα ταμπού και τα τοτέμ της μεταπολίτευσης

Του ΑΛΕΞΗ ΠΑΠΑΧΑΛΑ

Η ​​μεταπολίτευση παρήγαγε πολλά ταμπού και τοτέμ.  

Ο κ. Τσίπρας θα μπορούσε να διαδραματίσει τον ιστορικό ρόλο του νεκροθάφτη τους. Ηδη έχει ενταφιάσει μερικά. Ποιος, για παράδειγμα, θα τολμούσε πριν από μερικά χρόνια να ευχαριστήσει τους Αμερικανούς με τον τρόπο που το έχει κάνει ο ίδιος και κορυφαία στελέχη της κυβέρνησής του; Η τύχη του θα ήταν δεδομένη... Θα μπορούσατε επίσης να σκεφθείτε μία κυβέρνηση, και μάλιστα αριστερή, να συνυπογράφει την ιδιωτικοποίηση δεκατεσσάρων αεροδρομίων; Με μία γερμανική εταιρεία;
Να δύο ταμπού που φαίνεται να σπάνε, ο άλογος αντιαμερικανισμός και η ταύτιση των ιδιωτικοποιήσεων με το περιώνυμο ξεπούλημα των ασημικών. 

 Εχουμε, δόξα τω Θεώ, πολλά ακόμη ταμπού να ενταφιάσουμε για να γίνουμε μία κανονική χώρα. Ενας φίλος λέει ότι αυτό θα συμβεί την ημέρα που θα έχουμε εκπροσώπους εταιρειών να κάνουν «Ημέρα Καριέρας» (ή ακόμη καλύτερα Carreer Day) στο Πολυτεχνείο.
Γεγονός είναι ότι αυτή η κυβέρνηση μπορεί και κάνει πράγματα που δεν θα τολμούσε να αγγίξει καμία κυβέρνηση Ν.Δ. ή ΠΑΣΟΚ. Μπορεί αυτό να συμβαίνει επειδή είναι φρέσκοι στην εξουσία. Ισως πάλι να έχει να κάνει με το γεγονός ότι το αριστερό κομμάτι του νεοελληνικού μυαλού αρνείται να καταλάβει μερικά πράγματα. Είναι, όμως, εντυπωσιακό. Με τα μισά από αυτά που έχει συμφωνήσει ο κ. Τσίπρας από το καλοκαίρι θα καιγόταν η Αθήνα τις επόμενες ημέρες. Μάλλον, όμως, δεν θα κουνηθεί... κουνούπι. Οι παλαιοί πολιτικοί νιώθουν να τους πνίγει το δίκιο. Δίκαιο ή άδικο, έτσι έχει η κατάσταση. Η αριστερά και ο λαϊκισμός έχουν ασυλία, ακόμη και όταν παραβιάζουν τα δικά τους άγια των αγίων.
Το κακό είναι ότι ο κ. Τσίπρας, προς το παρόν, δεν είναι νεκροθάφτης ταμπού και στερεοτύπων από επιλογή. Το κάνει, και το δείχνει αυτό, από ανάγκη. Μοιάζει με άθεο που κάνει και τον σταυρό του, από συνήθεια ή από φόβο. Στο τέλος της ημέρας, όμως, αυτό που μετράει είναι ότι η χώρα πάει μπροστά. Αν γίνει η ιδιωτικοποίηση των αεροδρομίων, αν μπει μία τάξη στο ασφαλιστικό επί των ημερών Τσίπρα θα έχει ανοίξει ο δρόμος για τις επόμενες κυβερνήσεις που θα έχουν τα χέρια λυμένα από τα φαντάσματα του παρελθόντος. Δύσκολα θα σηκωθεί σε μια επόμενη Βουλή ο «μελλοντικός Τσίπρας» για να αναπαραγάγει τα γνωστά κλισέ, με αφορμή κάποια ιδιωτικοποίηση.

Ελλοχεύει, ασφαλώς, ένας κίνδυνος:

ΚΟΙΝΩΝΙΑ και ΠΟΛΙΤΙΚΗ στην ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΜΠΑΝΑΝΙΑ: Η εικόνα του αρχηγού ως διαφημιστικό αιτούμενο

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ

Toυ ΧΡΗΣΤΟΥ ΓΙΑΝΝΑΡΑ

Η ​​ανάδειξη κομματικών αρχηγών με κριτήριο τον άκριτο, ψυχολογικό εντυπωσιασμό απερίσκεπτων ψηφοφόρων είναι σαφώς, σαφέστατα, σύμπτωμα τέλους της πολιτικής.
Πρόκειται μόνο ή πρωτίστως για εμπόριο: Το κόμμα «πουλάει» ονόματα με κληρονομημένο γόητρο, κατασκευασμένη θορυβωδώς (χάρη στην αναίδεια, αμετροέπεια και θρασύτητα) ιδιοπροσωπία ή ακόμα και φιγούρες «αρρενωπότητας», χυδαιολόγους με λεξιλόγιο υποκόσμου. Ωμά και απροσχημάτιστα η πολιτική δεν είναι πια ικανότητα ή χάρισμα διαχείρισης της ευθύνης για τα κοινά. Δεν προαπαιτεί δημιουργική ιδιοφυΐα και οξυδέρκεια που συλλαμβάνει κοινωνικούς στόχους, ρεαλιστικές ιεραρχήσεις προτεραιοτήτων και συνεγείρει τους πολλούς σε κοινό άθλημα ζωτικών επιδιώξεων.

Το «αντιπροσωπευτικό» ή «κοινοβουλευτικό» πολιτικό σύστημα ήταν επίτευγμα κοσμογονικό (στην κυριολεξία) της φιλοσοφίας του Διαφωτισμού. Σήμανε το τέλος αιώνων σκοτεινών, αυθαίρετης, κληρονομικά μεταβιβαζόμενης νομής της εξουσίας, αυτονόητης κοινωνικής ανισότητας και αδικίας, παγιωμένων ταξικών διακρίσεων. Το αντιπροσωπευτικό ή κοινοβουλευτικό σύστημα σκόπευσε σε κοινωνίες ισότιμων πολιτών, με θεσμικά κατοχυρωμένες πολιτικές ελευθερίες, ίδια πολιτικά δικαιώματα για όλους. Να μπορεί το κάθε άτομο της συλλογικότητας να έχει την ευθύνη γνώμης και κρίσης (ψήφου) για το ποιοι θα διαχειριστούν, σε τακτά χρονικά πλαίσια, την εξουσία.

Το πολιτικό επίτευγμα του Διαφωτισμού δοκιμάστηκε, όπως και ήταν φυσικό, από τις αδυναμίες της ανθρώπινης φύσης. Επιπολαιότητες, ακρισίες, δημαγωγικές οιστρηλασίες, στρεβλωτικές του κοινωνικού γεγονότος ιδεολογίες, υπερφίαλες εθνικιστικές φιλοδοξίες. Ομως άντεξε, σε μεγάλο βαθμό, τις δοκιμασίες – η κοινοβουλευτική δημοκρατία παρέμεινε κοινά παραδεκτός στόχος κοινωνικής κατάκτησης. Εμφάνισε σοβαρές δυσλειτουργίες, αλλά δεν χρεοκόπησε στις συνειδήσεις των παιδευτικά προηγμένων κοινωνιών.

Το ιστορικό τέλος των πολιτικών κατακτήσεων της Νεωτερικότητας ήρθε μόνο με την εμπορευματοποίηση της πολιτικής: την υποταγή της λειτουργίας του αντιπροσωπευτικού συστήματος στους νόμους της αγοράς – νόμους αποτελεσματικής διάθεσης προϊόντων, νόμους της διαφήμισης.  

Η είσοδος στο κοινοβούλιο ενός κόμματος ή ενός πολιτευτή είναι τώρα συνάρτηση πρωτίστως των χρημάτων που θα διατεθούν για τη διαφήμισή του. Με ένα μεγάλο ποσό για τηλεοπτική (κυρίως) προβολή, ακόμα και ένας μειωμένης νοημοσύνης ή πανθομολογούμενης φαυλότητας υποψήφιος θα εκλεγεί οπωσδήποτε βουλευτής, ένα κόμμα προκλητικά δημιουργημένο για να υπηρετήσει μεγάλα οικονομικά συμφέροντα θα πετύχει την είσοδό του στη Βουλή. Αυτό είναι το ιστορικό τέλος του κοινοβουλευτισμού.

Το ζούμε, σε μακρόσυρτη παράταση, αυτό το τέλος. Τα «πολιτικά προγράμματα» των κομμάτων να διατυπώνονται προεκλογικά από ειδικούς διαφημιστές. Γνώμονας:  

Να μη δυσαρεστήσουν καμιά κοινωνική ομάδα, ούτε καν όσους φανερά εγκληματούν σε βάρος του συνόλου. 

Να εξαντλούνται οι κομματικές επαγγελίες σε υποσχέσεις γενικόλογες, αφηρημένα πομπώδεις. 

Να περιλαμβάνουν όμως και «αρνητική διαφήμιση» των αντιπάλων – ο αθέμιτος ανταγωνισμός, απαγορευμένος στην οικονομική αγορά, είναι αυτονόητος πια στην πολιτική.


Αλλά και μετά τις εκλογές, η εμπορευματοποίηση της πολιτικής δεν αναστέλλεται:  

Κάθε κυβερνητική ενέργεια, απόφαση, νομοθέτημα, ανάθεση έργου ή αξιώματος, υπηρετεί πρωτίστως τη δημιουργία θετικών για την κυβέρνηση εντυπώσεων ή προσφέρει ανταλλάγματα σε χρηματοδότες που ενισχύουν το κόμμα. Λαϊκά αιτήματα ή κοινωνικές ανάγκες μόνο έμμεσα ενδέχεται να ικανοποιηθούν, μόνο αν εξυπηρετείται η διαφήμιση του κόμματος.

Με αυτά τα δεδομένα αδυσώπητης προτεραιότητας των εντυπώσεων, η εικόνα του αρχηγού αποκτά για το κόμμα πρωταρχική διαφημιστική σπουδαιότητα. Δεν ενδιαφέρουν τα πραγματικά ηγετικά προσόντα:  

O δείχτης νοημοσύνης, τα τεκμήρια επιτελικής ικανότητας, η δημιουργική φαντασία, η τόλμη των στοχεύσεων. Το μόνο που ενδιαφέρει είναι αν το όνομα του αρχηγού «τραβάει», αν η εικόνα του και μόνη «πείθει», τους παραιτημένους από σκέψη και κρίση ψηφοφόρους. Ονόματα οικογενειών που έχουν παραμείνει για δεκαετίες στο επίκεντρο του κομματικού φανατισμού, της ποδοσφαιροποίησης των αναμετρήσεων, έρχονται πρώτα στις προτιμήσεις. Το ίδιο και το φτηνιάρικο «αντριλίκι» ή οι υστερικές τσιρίδες που «κατατροπώνουν» αντίπαλους συνομιλητές. Αυτά ζητάει η αγορά.

Αυτά μοιάζει να βολεύουν και τον «ξένο παράγοντα». Κληρονομημένο όνομα ή γοητευτική εικόνα κάνουν πανεύκολη την ποδηγέτηση των ψηφοφόρων, πανεύκολα μπορεί να τη χειριστεί και ο «ξένος παράγων».

Επιθυμητά σε αυτόν ονόματα εκτινάσσονται ξαφνικά στην κορυφή της δημοσκοπούμενης προτίμησης του κοινού, με αιωρούμενη την απορία: